Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Strój jako istotny element w działalności Koła Gospodyń Wiejskich w Komborni – tradycja i współczesność
Get PDFThe purpose of the article is a scholarly reflection on the presence and significance of Kombornia folk costume in the culture and entrepreneurial activities of the members of the Rural Housewives’ Club in Kombornia. The first part of the article, based on an analysis of the literature, explains the basic terms related to the subject. It defines what folk costume is, including the Kombornia costume, what functions it performed, and what factors determined its appearance and forms. The next part presents exploratory material, showing the importance of Kombornia folk costume and its use in the entrepreneurial and educational activities of Club members in Kombornia. The analysis is based on self-reported survey data, which was conducted in September 2022. The collected material was obtained on the basis of statements collected by means of a survey questionnaire, free interviews with a list of sought-after issues conducted with: Prof. Kazimierz Szmyd from the National Academy of Applied Sciences in Krosno, the chairman and members of the Kombornia Rural Housewives’ Club, the Kombornia village mayor, and records collected in the Chronicles of the Kombornia Rural Housewives’ Club. The results of the survey indicated that interviewees recognize the need to cultivate the Kombornia folk costume and the traditions associated with it, guided by cultural-cognitive, applied, in addition to emotional motives. The Kombornia folk costume is a significant and inalienable part of modern local life. It has been worn during ceremonies at the local and state levels. In addition, it is also worn during the numerous workshops organized by members of the Rural Housewives’ Club related to learning about the history of costume and traditions associated with the region. The respondents’ statements testify to a strong identification with the Kombornia costume, which is a symbol of belonging to the region. The respondents pointed to the lack of generational continuity and the gradual severing of ties with the tradition of wearing the costume, which may be a legitimate concern. Presenting the cultural heritage of the region, including the Kombornia folk costume and traditions associated with it by the members of the Club in Kombornia may prove to be one of the significant ways of shaping the personality, sensitivity and creativity of young generations.Celem artykułu jest refleksja kulturoznawcza nad obecnością i znaczeniem ludowego stroju komborskiego w kulturze i działalności przedsiębiorczej członkiń Koła Gospodyń Wiejskich w Komborni. W pierwszej części artykułu na podstawie analizy literatury przedmiotu wyjaśniono podstawowe terminy związane z podjętym tematem, określono, czym jest strój ludowy – w tym strój komborski – jakie pełnił funkcje oraz jakie czynniki determinowały jego wygląd i formy. W kolejnej części tekstu zaprezentowano materiał eksploracyjny, ukazujący znaczenie ludowego stroju komborskiego i jego wykorzystanie w działalności przedsiębiorczej oraz edukacyjnej członkiń KGW w Komborni. Podstawą analizy są dane pochodzące z badań własnych, które zostały przeprowadzone we wrześniu 2022 r. Zgromadzony materiał badawczy uzyskano na podstawie wypowiedzi zebranych za pomocą kwestionariusza ankiety, swobodnych wywiadów z listą poszukiwanych zagadnień przeprowadzonych z: prof. dr. hab. Kazimierzem Szmydem z Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Krośnie, przewodniczącą i członkiniami Koła Gospodyń Wiejskich z Komborni, sołtysem wsi Kombornia, a także zapisów zgromadzonych w Kronice Koła Gospodyń Wiejskich z Komborni. Wyniki badań pokazały, że rozmówcy dostrzegają potrzebę kultywowania komborskiego stroju ludowego i tradycji z nim związanych, kierując się pobudkami kulturowo-poznawczymi, aplikacyjnymi, jak również emocjonalnymi. Strój ludowy komborski stanowi znaczący i niezbywalny element współczesnego życia regionalnego. Był i jest noszony podczas uroczystości na szczeblu lokalnym i państwowym. Dodatkowo zakłada się go również w czasie organizowanych przez członkinie Koła Gospodyń Wiejskich licznych warsztatów towarzyszących poznawaniu historii stroju i tradycji związanych z regionem. Wypowiedzi respondentów świadczą o mocnym utożsamianiu się ze strojem komborskim, który jest symbolem przynależności do regionu. Badani wskazali na brak ciągłości pokoleniowej i stopniowe zrywanie więzi z tradycją noszenia stroju, co może budzić uzasadniony niepokój. Przybliżanie dziedzictwa kulturowego regionu, w tym komborskiego stroju ludowego i tradycji z nim związanych, przez członkinie KGW w Komborni może się okazać jednym ze znaczących sposobów kształtowania osobowości, wrażliwości i kreatywności młodych pokoleń
Review: Kaczorowski, B. (2022). Wojna Salazara. Polityka zagranicz-na Portugalii w okresie drugiej wojny światowej: Kraków–Łódź: Ośrodek Myśli Politycznej, Wydawnictwo Uniwersy-tetu Łódzkiego, ss. 410
Get PDFThe book written by Bartosz Kaczorowski depicts Portuguese foreign policy in the period of World War II which is silhouetted against the international situation and the ideological rudiments of Estado Novo. The author presents the goals of Salazar’s policy and its methods in this period. This topic, as Kaczorowski shows, was almost unknown not only to Polish historiography, but also did not find an objective and holistic approach nor in Portuguese publications, nor in texts of other foreign scholars. Even though, some aspects of Portuguese foreign policy during World War II have their comprehensive studies (the question of the Azores, relations with the Jewish population). That is why the author was supposed to conduct the extensive query in libraries and archives primarily abroad (the archive of Portuguese Foreign Office, other archives in Portugal, USA, Spain, Great Britain, France, Italy and Ireland). Thanks to this query was completed significantly the source material known by historians and thorough and conscientious work of the author is definitely commendable. The big advantage of the book is also the presence of original quotes (mainly in English or Portuguese) in the notes, because they can help in better understanding of the test
Znaczenie komunikacji z interesariuszami w projektach o charakterze konserwatorskim: studium przypadku ołtarza Wita Stwosza w bazylice Mariackiej w Krakowie
Get PDFThe objective of this study is to explore how stakeholder communication was carried out during realization of one of the most important cultural heritage projects in Europe: “Comprehensive research and conservation work on the altar of Wit Stwosz, 1489,” carried out in St Mary’s Basilica in Kraków. The church, located in the Historic Centre of Kraków, celebrating the 800th anniversary of the funding of the parish in the years 2022–2026, was introduced on the first List of the UNESCO World Cultural and Natural Heritage in 1978. The project reported in this paper started in October 2015 and was completed in February 2021, but it was launched in 2011–2012 with the establishment of the committee to evaluate the state of the altar, and the complete inventory in 2013 using 3D laser scanning. Despite the Covid-19 pandemic outbreak in conservation activities from March till June 2020, the project was completed on time and with the scope scheduled. The research demonstrated that one of the key success factors was a properly designed and implemented communication strategy, addressing information needs of all the relevant stakeholders. Besides, the success resulted from the proper engagement and shared responsibility of internal stakeholders in communication processes with key external actors.Celem artykułu jest analiza przebiegu komunikacji z interesariuszami podczas trwania jednego z najważniejszych projektów dziedzictwa kulturowego w Europie: „Kompleksowe prace badawcze i konserwatorskie ołtarza Wita Stwosza, 1489” realizowanego w bazylice Mariackiej w Krakowie. Znajdujący się w historycznym centrum Krakowa kościół, obchodzący w latach 2022– 2026 jubileusz 800-lecia powstania parafii, został wpisany na pierwszą listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO w 1978 r. Opisywany projekt był realizowany od października 2015 do lutego 2021, choć rozpoczęto go w latach 2011–2012 wraz z powołaniem komisji do oceny stanu ołtarza oraz jego pełną inwentaryzacją w 2013 r. za pomocą skaningu laserowego 3D. Pomimo przerwy spowodowanej pandemią COVID-19 w działaniach konserwatorskich od marca do czerwca 2020 r. projekt został zrealizowany terminowo i zgodnie z założonym zakresem. Badania wykazały, że jednym z głównych czynników sukcesu była odpowiednio zaprojektowana i wdrożona komunikacja, odpowiadająca potrzebom informacyjnym wszystkich najważniejszych interesariuszy przedmiotowego projektu. Ponadto, sukces wynikał także z właściwego zaangażowania i podziału odpowiedzialności interesariuszy wewnętrznych w procesy komunikacji z kluczowymi interesariuszami zewnętrznymi
Transformacje gatunkowe w dramatach Szekspira
Get PDFThe problem of generic transformations to which Shakespeare’s plays bear witness is discussed against the ancient and early renaissance definitions and discussions of dramatic genres, from Aristotle through Plautus, Cintho, Castelvetro, Guarini to Sidney. The point of interest is located in the fuzziness in which comedy melts with tragedy (or the other way round) and yields in effect a new creation – tragicomedy. The wide range of Shakespearean comedy, tragedy, histories and Roman plays is briefly discussed in order to illustrate Shakespeare’s generic transformations, proving that traditional construction of dramatic genres, i.e., of tragedy, comedy and tragicomedy, was too narrow and too constraining for the early modern understanding of the condition of man.Problem transformacji gatunkowych w dramatach Szekspira jest omawiany na podstawie tradycji teoretycznych od Arystotelesa, poprzez pisma Plauta, Cinthia, Castelvetra, Guariniego i Sidneya. Główny problem skupiony jest na mieszaniu wątków komediowych i tragicznych prowadzących do mody na tragikomedię. Szekspirowskie komedie, tragedie, sztuki historyczne i tragedie rzymskie są pokrótce omówione dla zilustrowania szekspirowskich transformacji, które dowodzą, że tradycyjny, wyraźny podział na tragedie, komedie i tragikomedie był zbyt wąski i zbyt ograniczający rozumienie kondycji człowieka w okresie wczesnonowożytnym
Fenomenologia święta na przykładzie wybranych kultów pogańskich
Get PDFThe article is a proposal to present the holiday as a cultural phenomenon combined with a religious cult. It presents the phenomenology of the holiday according to Mircea Eliade as a cultural phenomenon combined with religious practice. It presents the theory of the holiday, which Roger Caillois calls the “sacred transgression” and, analogously to Eliade’s opposition between the sacred and the profane, it presents the opposition between the holiday and the everyday, which clearly shows the differences between what is sacred and what is secular. The modern structure of the holiday is, on the one hand, very different from its ancient form, but on the other hand, it seems very similar.
This is proven by the fact that we look forward to it and then eagerly celebrate. However, it should be noted that due to the extensiveness of the issue, the article is an attempt to present a synthetic analysis of the Pagan religions selected for the purpose of the article. The selection of the bibliography was also aimed at popularizing the works and views of outstanding religious scholars: Mircea Eliade and Roger Caillois.Artykuł jest propozycją przedstawienia święta jako zjawiska kulturowego połączonego z kultem religijnym. Prezentuje fenomenologię święta według Mircei Eliadego jako zjawisko kulturowe zestawione z kultem religijnym. Przedstawia teorię święta, którą Roger Caillois nazywa „sacrum wykroczenia” i analogicznie do eliadowskiej opozycji sacrum – profanum pokazuje jako opozycję święto – dzień powszedni, wyraźnie ukazującą różnice między tym, co święte, a tym, co świeckie. Współczesna struktura święta jest z jednej strony bardzo różna od jego dawnej formy, z drugiej wydaje się bardzo podobna. Świadczy o tym to, że z utęsknieniem wyczekujemy, a następnie chętnie świętujemy. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że ze względu na obszerność zagadnienia artykuł jest próbą syntetycznego przedstawienia analizy wybranych pod kątem artykułu kultów. Również dobór bibliografii miał na celu popularyzację twórczości i poglądów wybitnych religioznawców: Mircei Eliadego i Rogera Caillois
The Septuagint – an ancient translation with an impact spanning over two millennia
Get PDFThe article discusses selected aspects of the cultural role of the Septuagint over the centuries. It begins with a brief characterization of this Greek translation of the Hebrew Bible and an overview of its origins, both legendary and factual. The article then explores its significance as a foundational text for Christianity and highlights some traces of its influence that are still visible in European culture today. In conclusion, it asserts that the Septuagint can be considered “the greatest translation of all time” and emphasizes its lasting impact on Western civilization.Artykuł omawia wybrane aspekty kulturotwórczej roli Septuaginty na przestrzeni wieków. Po krótkiej charakterystyce tego greckiego tłumaczenia Biblii hebrajskiej i prezentacji jego genezy (zarówno legendarnej jak i faktycznej) przedstawiona została jej rola jako tekstu fundacyjnego dla chrześcijaństwa oraz niektóre ślady jej wpływu widoczne w kulturze europejskiej po dzień dzisiejszy. W konkluzji stwierdzono że Septuaginta to „największy przekład wszechczasów”, który odcisnął trwałe piętno na zachodniej cywilizacj
Od upadku Babel do globalnej dominacji angielszczyzny: język a przemiany w ujęciu diachronicznym
Get PDFThis paper focuses on English as the primary lingua franca of the globalised world, characterised by the interconnectedness and interdependence of people, nations, and cultures. It seeks to present linguistic transformation from various perspectives and to better understand the current challenges and threats to this transformation process as well as opportunities for its development. The aim of the paper is threefold: (a) to outline the atemporal theme of language as mankind’s greatest boon, recurring in various mythologies and religions; (b) to trace the spread of English across the world and to demonstrate its path to global linguistic hegemony; and (c) to shed light on how English is utilised in cooperation and collective action and on how it can be used for manipulation, deception, and control by knowledge-based societies today.Artykuł traktuje o angielszczyźnie jako pierwszej lingua franca świata zglobalizowanego, w którym istnieją wzajemne powiązania i zależności ludzi, krajów i kultur. Zagadnienie języka przedstawione jest w świetle wielorakich przeobrażeń, jakim podlega, w celu zrozumienia związanych z nimi wyzwań, możliwości i zagrożeń. Artykuł ma trzy zasadnicze cele: (a) zarysowanie ponadczasowego motywu języka jako największego błogosławieństwa ludzkości, obecnego w różnych mitologiach i religiach, (b) prześledzenie rozprzestrzeniania się angielskiego w świecie i opisanie jego drogi do globalnej hegemonii językowej, oraz (c) zasygnalizowanie, że angielski jako narzędzie komunikacji z jednej strony może być wykorzystywany do współpracy, a z drugiej – do manipulacji, oszustwa i kontroli we współczesnych społeczeństwach wiedzy
„Kristubhāgavatam”, rzeź niewiniątek i wymogi gatunku mahākāvya
Get PDFThe paper analyzes selected passages from Kristubhāgavatam (“On Holy Christ”), a Sanskrit epic (mahākāvya) on the life and deeds of Jesus composed by P.C. Devassia (1906–2006). Focusing on the episode of the Slaughter of the Innocents, the author examines how Devassia interpreted and adapted the formal requirements of the mahākāvya genre and what literary techniques he used to construct an epic that conforms to the classical model outlined by theoreticians. Furthermore, through an analysis of selected verses, the article shows how Devassia enriched the narrative of Jesus with numerous references to Indian culture and how he skillfully wove in the fabric of the poem to bring the story of Christ closer to the contemporary Indian reader. The paper also considers the readership and relevance of modern Sanskrit works, arguing that that although such literary production lies outside the mainstream of contemporary Indian literature, it still attracts attention and finds its recipients. Artykuł analizuje fragmenty Kristubhāgavatam („O Chrystusie Przenajświętszym”), sanskryckiego poematu epickiego o życiu i czynach Jezusa autorstwa P.C. Devassii (1906–2006). Na przykładzie wątku rzezi niewiniątek autor artykułu pokazuje, w jaki sposób Devassia zinterpretował wymogi gatunku i jakimi środkami posłużył się do skomponowania poematu epickiego odpowiadającego cechom opisywanego przez teoretyków wzorca mahākāvya. Ponadto, poprzez analizę wybranych wersów artykuł pokazuje, w jaki sposób Devassia wzbogacił historię Jezusa o liczne odniesienia do kultury indyjskiej i jak umiejętnie wplótł je w tkankę utworu, aby przybliżyć historię Chrystusa współczesnemu indyjskiemu czytelnikowi. Artykuł porusza również kwestię czytelnictwa i użyteczności współczesnych dzieł sanskryckich; dowodzi, że choć tego rodzaju twórczość literacka nie należy do głównego nurtu współczesnej literatury indyjskiej, to jednak wciąż przyciąga uwagę i znajduje swoich odbiorców. 
Covidowa moda: na przykładzie wirtualnej wystawy masek pandemicznych Clothing the Pandemic
Get PDFThe authors approach fashion first and foremost as a poignant form of expression that regulates social coexistence. The constant transformations of its forms and the persistent drive to introduce and apply innovations make fashion a particularly compelling subject for study. This paper explores representations of Covid-era fashion as manifested in various items of clothing, especially face masks. The first part of the study addresses the question: What is fashion? Next, the most characteristic verbal, visual, and widely recognized pandemic motifs are discussed. The pandemic, especially during lockdown periods, transformed the norms of dress, leading to a gradual shift toward comfort, simplicity, and functionality. The authors also analyze how “Covid fashion,” most notably through face masks and everyday objects, became the focus of museum curation and documentation. The final section discusses the virtual exhibition Clothing the Pandemic, which serves both an important record of the era and a meaningful cultural statement. Autorki postrzegają modę przede wszystkim jako istotny środek wyrazu, regulujący współżycie między ludźmi. Ustawiczna zmienność wielu jej wytworów i olbrzymie pragnienie wprowadzania i aplikowania innowacji czyni modę szczególnie interesującym przedmiotem badań. W artykule analizie poddane zostają modne covidowe przedstawienia pojawiające się na różnych elementach ubioru, zwłaszcza maskach. Pierwsza część rozważań koncentruje się na odpowiedzi na pytanie: co to jest moda? Następnie omówione zostają najbardziej charakterystyczne werbalne i wizualne bestsellerowe wręcz motywy pandemiczne. Pandemia, szczególnie w okresach lockdownów, zmieniła zasady ubioru, które stopniowo rozluźniały się, stawiając na wygodę, prostotę i funkcjonalność. Badaczki pokazują również, że covidowa moda, przede wszystkim w postaci masek oraz przedmiotów codziennego użytku, przeszła do muzeów. Ostatnia część rozważań poświęcona jest właśnie wirtualnemu muzeum masek, które stanowi świadectwo naszych czasów o niebywale ważnym przesłaniu
Aktualność metafory w projektowaniu architektonicznym: Odniesienia teoretyczne, metody badawcze i doświadczenia praktyczne na zajęciach w architektonicznym studiu projektowym
Get PDFThe design process in architectural design studio’s first classes for students is often based on images that are erroneously used as references by copying some formal choices. In the most general sense, this issue is related to a gap between architectural culture and society, as architecture is considered a virtual and consumable object. Those problems could be faced with an old but still effective tool that is the metaphor. Architecture is mainly known by images, and each image has a visible and an invisible part; the latter concerns the culture that underlies it. The paper assumes the metaphor is a design tool that can be helpful in the initial stages of the design process as it allows anyone to quickly connect images, ideas, and experiences, getting deeper into the invisible part of images. Since the metaphor is mainly a linguistic agent, most of the studies concern the use of the metaphor in the field of theoretical criticism and for reviewing other projects. The paper proposes to integrate this approach by investigating the metaphor to support the transfer of shapes and figures between different architectures. Furthermore, the proposed process foresees a permanent part based on a dynamic and more mobile part where metaphorical thinking finds space. Therefore, two types of use of the metaphor are put forward: the first interprets existing buildings by recognising both linguistic metaphors used by the critics and those crystallized in the architectural form; the second instead stimulates students to use visual metaphors in determining the shape and volume of the project.Proces projektowania w architektonicznym studiu projektowym na pierwszych zajęciach dla studentów często opiera się na obrazach, które błędnie wykorzystywane są jako odniesienia poprzez kopiowanie niektórych rozwiązań formalnych. W najogólniejszym ujęciu zagadnienie to wiąże się z rozziewem pomiędzy kulturą architektoniczną a społeczeństwem, gdyż architektura traktowana jest jako przedmiot wirtualny i konsumpcyjny. Problemom tym można stawić czoła za pomocą starego, ale wciąż skutecznego narzędzia, jakim jest metafora. Architekturę poznajemy głównie poprzez obrazy, a każdy obraz ma część widoczną i niewidzialną; ta ostatnia dotyczy kultury, która leży u jej podstaw. W artykule przyjęto założenie, że metafora jest narzędziem projektowym, które może być pomocne na początkowych etapach procesu projektowania, gdyż pozwala każdemu szybko połączyć obrazy, pomysły i doświadczenia, zagłębiając się w niewidzialną część obrazów. Ponieważ metafora jest głównie czynnikiem językowym, większość badań dotyczy wykorzystania metafory na polu krytyki teoretycznej oraz do recenzowania innych projektów. W artykule zaproponowano integrację tego podejścia poprzez zbadanie metafory wspierającej transfer kształtów i figur pomiędzy różnymi architekturami. Ponadto proponowany proces przewiduje część stałą, opartą na typie dynamicznym i bardziej mobilnym, w której znajduje miejsce myślenie metaforyczne. Dlatego zaproponowano dwa rodzaje użycia metafory: pierwsze użycie interpretuje istniejące budynki, rozpoznając zarówno metafory językowe stosowane przez krytyków, jak i te skrystalizowane w formie architektonicznej; drugie użycie natomiast stymuluje uczniów do stosowania metafor wizualnych przy określaniu kształtu i objętości projektu