Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Wydział Teologiczny w Krakowie a jezuici: Kilka słów wstępu
Get PDFW ubiegłym roku obchodziliśmy jubileusz 625-lecia Wydziału Teologicznego w Krakowie. Z tej okazji władze Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie zorganizowały konferencję naukową nawiązującą do tradycji i dziedzictwa krakowskiego Wydziału Teologicznego. Do tego wydarzenia przyłączył się również Uniwersytet Ignatianum w Krakowie jako gospodarz publikacji związanej z tym doniosłym wydarzeniem, użyczając na ten cel łamów Perspektyw Kultury – jednego ze swoich wiodących czasopism naukowych
625th Anniversary of the Founding of the Faculty of Theology, 180th Anniversary of the Birth of Józef Sebastian Pelczar and 140th Anniversary of His Election as the Rector of the Jagiellonian University
Get PDFWe have had the privilege of celebrating a unique month in modern history, as on January 11, 2022, we held a grand ceremony to honor the 625th anniversary of the foundation of the Faculty of Theology in Krakow by Pope Boniface IX through the bull Eximiae devotionis affectus of January 11, 1397, at the request of Queen Jadwiga and her husband King Ladislaus Jagiello. Today (January 17, 2022) marks exactly 180 years since the birth (on January 17, 1842) of the Rector of the Jagiellonian University, Bishop Józef Sebastian Pelczar, who was also elected rector of the Jagiellonian University 140 years ago (1882–1883). The history of the Faculty of Theology has seen many outstanding theologians, just to mention the saints: Jan of Kęty and Stanisław Kazimierczyk. We can also list many others, such as Konstanty Michalski, Jan Fijałek, Tadeusz Glemma or Władysław Wicher, who were committed to the quest for truth and sought to unfold the mystery of God throughout the centuries of the faculty’s existence, first at Jagiellonian University and today at the Pontifical University of John Paul II in Krakow
Wieczna przyroda i przemijający człowiek w Zwierciadle morza Josepha Conrada i Zapiskach myśliwego Iwana Turgieniewa
Get PDFBoth Turgenev’s A Sportsman’s Sketches and Conrad’s The Mirror of the Sea demonstrate faithful observation and rendering of life and an unusual awareness of place. In a specific realistic and impressionistic manner they depict eternal nature – the forest and the sea – as a powerful force indifferent to transient man, as a mirror of life, human conscience and problems. Nature is complete and self-sufficient; the world seems to work perfectly well without man. Both the impenetrable, sombre forests and the vast solitude of waters become factors that affect or shape the destiny of Conrad’s and Turgenev’s heroes. Nature highlights the characters’ emotions and provides a sense of continuity of existence. In A Sportsman’s Sketches and The Mirror of the Sea man lives close to nature, even in union with it. Reflections upon nature lead to bewailing the transience of things and to similar communications of the theme of freedom. However, whereas in Turgenev’s Sketches, nature is a force capable to influence the character of man and determine his moral development, Conrad uses nature as a pretext for the expression of ethical values – mainly work, fidelity, honour, solidarity and a search for the meaning of existence.Tym, co wyróżnia Zapiski myśliwego Turgieniewa i Zwierciadło morza Conrada, jest wierna obserwacja połączona z niezwykłą świadomością przedstawianych miejsc. W swoisty realistyczny i impresjonistyczny sposób obaj pisarze ukazują wieczną przyrodę – las i morze – jako potężną siłę obojętną na los przemijającego człowieka, jako zwierciadło życia, sumienia i problemów. Świat przyrody – kompletny i samowystarczalny – egzystuje doskonale bez ingerencji człowieka. Zarówno nieprzeniknione, ponure lasy, jak i bezkres samotnych wód są czynnikami mającymi wpływ na losy bohaterów Conrada i Turgieniewa lub kształtującymi je. Natura wpływa na emocje bohaterów i daje poczucie ciągłości istnienia. W Zapiskach myśliwego oraz w Zwierciadle morza człowiek żyje blisko natury, a nawet w jedności z nią. Refleksje nad przyrodą skłaniają do rozmyślań nad przemijaniem rzeczy i dążeniem do wolności. Podczas gdy w Zapiskach Turgieniewa przyroda jest wyznacznikiem wartości moralnych, kryterium oceny działań człowieka oraz obrazem jego wewnętrznego świata, u Conrada stanowi pretekst do wyrażania wartości etycznych – przede wszystkim etosu pracy, wierności, honoru, solidarności i poszukiwania sensu istnienia
Szlachta, B. (red.) (2022). Wielokulturowość: seria Słowniki społeczne, red. W. Pasierbek, B. Szlachta, t. VI. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie, ss. 438.
Get PDFWielokulturowość nie jest zjawiskiem nowym. Można rzec, że ludzkość mierzy się z nią od wieków. Z jednej strony podejmowane są próby zrozumienia tego fenomenu, z drugiej, szczególnie wtedy, gdy odmienność kultur prowadzi do napięć – rozwiązania problemu, które mogą doprowadzić do pokojowego (co nie znaczy bezkonfliktowego) współistnienia ludzi identyfikujących się z różnymi wartościami. Oddany do rąk czytelników tom Słowników społecznych podejmuje próbę podjęcia refleksji, rozpoczynając od zagadnień najogólniejszych (hasło: Problem wielokulturowości), poprzez opis odmian wielokulturowości (transkulturowość, religia obywatelska, etniczność i laickość, wielokulturowość w perspektywie katolickiej nauki społecznej) oraz perspektywy badawcze (socjologia wielokulturowości, problematyka prawa, w tym praw człowieka, a wielokulturowość, perspektywy liberalne i konserwatywne) aż do problemów szczegółowych takich jak modele polityk wielokulturowych, zarządzanie wielokulturowością w organizacji oraz cyberprzestrzeni, a także edukacja w społeczeństwach wielokulturowych. Publikacja przedstawia bardzo szerokie spektrum zagadnień. Wypełnia tym samym lukę polegającą na fragmentaryczności dotychczasowych opisów wielokulturowości. Czytelnik otrzymuje zwarty przegląd najważniejszych zagadnień. Prezentowany tom nie jest tylko przedstawieniem problemów, ale przede wszystkim ich dyskusją oraz wskazaniem dalszych problemów i perspektyw badawczych (zgodnie z przyjętym przez redaktorów serii układem problemowym haseł)
Ekologia mediów i teologia: (nowe?) perspektywy i propozycje badawcze: Recenzja: Soukup, P.A. (2022). A Media Ecology of Theology. Communicating Faith throughout the Christian Tradition. Waco: Baylor University Press, ss. 232.
Get PDFThe text is a review of Paul A. Soukup's book "A Media Ecology of Theology. Communication Faith throughout the Christian Tradition" (2022).
Paul A. Soukup S.J., jezuita i wykładowca na amerykańskim Santa Clara Univeristy, od wielu lat zajmujący się problematyką mediów i teologii oraz ich wzajemnymi zależnościami, polskiemu czytelnikowi może być znany z wydanej kilkanaście lat temu książeczki Wrócić do raju… (wyd. ang.: 2006; wyd. pol.: 2010) zawierającej rozważania, które „powstały w okresie Wielkiego Postu, w oparciu o teksty biblijne z tego właśnie okresu liturgicznego” (Soukup, 2010, s. 8). Ramą dla refleksji inspirowanej medytacją ignacjańską jest szeroko pojmowane zagadnienie komunikacji: „samokomunikacji” Boga, czyli „samokomunikacji materialnej w stworzeniu i samokomunikacji werbalnej w objawieniu” (Soukup, 2010, s. 7), komunikacji Boga z człowiekiem, człowieka z Bogiem i wreszcie komunikacji człowieka z innymi ludźmi
Miasto historyczne czy miasto dziedzictwa?
Get PDFHistoric urban centers constitute a distinct category within our cultural heritage, where past legacies profoundly influence contemporary development. The prevalence of urban sites on the UNESCO World Heritage List underscores the significance attributed to these cultural loci. The urban environment embodies multifaceted dimensions, comprising not only conceptual and physical aspects but also functional and procedural elements. The urban landscape predominantly assumes the characteristics of a living organism. The velocity and intricacy of transformations impacting civic environments serve as indicators of urban development. Neoteric urbanization is distinguished by an unparalleled dynamism and magnitude of expansion, with projections indicating a substantial influx of new urban residents, estimated to reach 2 billion by 2030, according to World Bank forecasts. In contemporary times, where 80 percent of urban residents are newcomers, it is the urban environment itself, rather than the inhabitants, that serves as the primary integrating factor. Heritage is intrinsically linked to individuals – it represents us: its creators, interpreters, and users. Within this context, the pivotal importance of social capital emerges, facilitating the dynamic evolution of heritage through continual creation and reinterpretation, while also ensuring its effective safeguarding. A neoteric philosophy of historic city preservation should entail the concordant utilization of heritage preservation as developmental potential. It is widely acknowledged that culture not only fosters development but also serves as a catalyst for it.Miasta historyczne to szczególny rozdział naszego dziedzictwa, gdzie przeszłość determinuje współczesny rozwój. Nie przypadkiem też miasta historyczne stanowią dziś nieomal 1/3 listy światowego dziedzictwa UNESCO. Miasto to jednak nie tylko idea i forma, ale także funkcja i proces. Miasto to przede wszystkim żywy organizm. Miarą rozwoju miast jest szybkość i złożoność zmiany, jaką przechodzą. Współczesne procesy urbanizacyjne charakteryzuje niespotykana wcześniej dynamika i skala wzrostu. Jeśli już dzisiaj 80% populacji miast to przybysze, to jedyne, co integruje mieszkańców, to miejsce, nie ludzie! Dziedzictwo to ludzie – dziedzictwo to my obywatele: jego twórcy, interpretatorzy i użytkownicy. W tym tkwi główna rola kapitału społecznego zarówno w dynamicznym procesie kreacji i reinterpretacji dziedzictwa, jak i skutecznej jego ochronie. Istotą nowej filozofii ochrony miast historycznych winno być dzisiaj harmonijne wykorzystanie dziedzictwa jako potencjału prorozwojowego. Dziś bowiem nie ulega wątpliwości, iż nie tylko istotą kultury jest rozwój, ale i kultura jest czynnikiem rozwoju
Introduction
Get PDFThe current issue of the journal includes eleven articles. It opens with an argument by Jerzy Brzozowski on the question of the theoretical and practical legitimacy of the use of modern, and, in fact, colloquial language in the translation of the Holy Scriptures. Referring to the example of the Paulian Bible, which was intended to be characterized by language understandable to the modern reader, the author notes that only ostensibly “modern language” was used. Moreover, full phrases from the Millennium Bible were borrowed in many places. Then follows a discussion by Nicholas Coureas based on Venetian and Genoese notarial deeds drawn up in Cyprus between 1362 and 1458, on the relationships between household slaves or servants and their owners. It turns out that they were very often supported by wills containing bequests for the benefit of slave women and illegitimate children born of these relationships
Wojna rosyjsko-turecka 1768–1774 w depeszach papieskich dyplomatów w Europie
Get PDFIn 1768, Turkey, threatened by Moscow’s expansionist policies, including primarily developments in the Polish Commonwealth, declared war on Russia. It continued until 1774 and ended with the defeat of Turkey and the signing of the peace in Küczük Kajnardji under which Russia, at Turkey’s expense, consolidated itself in the Black Sea basin, and Tsarina Catherine II realized the aspirations already undertaken by Peter I, the Great. Russia’s warfare against Turkey was watched with great attention in Rome, while the papal nuncios tried to send all the information they had on the subject to Rome. The Holy See also had to take into account the course of the Russian-Turkish war in its efforts to save the status of the Catholic Church in Poland. This important aspect of the papal policy has not yet been addressed in the literature, Polish or foreign, so the following article is the first attempt to address this topic.
Information on the war was sent by papal diplomats in abundance. These came not only from the courts to which they were accredited, but also from their informants. Often, however, much of this information was not very accurate, as was the norm at the time. It would also contain false data, but in the Secretariat of State it was confronted with other sources checking their reliability, so that the picture of the war obtained by this means gave the Holy See a good idea of both the course of the conflict and the diplomatic efforts to bring about peace. Information coming from the Turkish-Russian borderlands as well as the borderlands of the Commonwealth suggesting the extension of the Russian-Turkish conflict into Poland was particularly rambling. However, the confrontation of information coming in from different sources allowed those manging the papal diplomacy to to make out a largely reliable image of the war. The papal nuncios also accurately interpreted the intentions of the various countries whether involved in the conflict or diplomatic efforts to bring about peace as, well as the interests of individual countries.W 1768 roku Turcja zagrożona ekspansywną polityką Moskwy, w tym zwłaszcza rozwojem sytuacji w Rzeczypospolitej, wypowiedziała Rosji wojnę. Toczyła się ona do 1774 roku i zakończona została klęską Turcji i podpisaniem pokoju w Küczük Kajnardży, na mocy którego Rosja umocniła się kosztem Turcji w basenie Morza Czarnego, a caryca Katarzyna II zrealizowała dążenia podjęte już za Piotra I Wielkiego. Zmagania wojenne Rosji z Turcją obserwowane były w Rzymie z dużą uwagą, a nuncjusze papiescy starali się nadsyłać do Rzymu wszelkie informacje, jakimi dysponowali na ten temat. Stolica Apostolska w swoich zabiegach dotyczących ratowania statusu Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej musiała też uwzględniać przebieg wojny rosyjsko-tureckiej. Ten istotny aspekt polityki Stolicy Apostolskiej nie był dotychczas poruszany w literaturze przedmiotu – zarówno polskiej, jak i obcej – stąd też niniejszy artykuł jest pierwszą próbą podjęcia tego tematu. Informacji na temat wojny papiescy dyplomaci przesyłali wiele. Pochodziły one nie tylko z dworów, przy których byli akredytowani, lecz także od ich informatorów. Często jednak wiele z tych wieści, co w tym czasie było normą, nie było zbyt dokładnych lub zawierało nieprawdziwe dane, lecz w Sekretariacie Stanu konfrontowano je z innymi źródłami, sprawdzając ich wiarygodność, tak że obraz wojny uzyskany tą drogą dawał dobrą orientację zarówno w przebiegu konfliktu, jak i staraniach dyplomatycznych mających na celu doprowadzenie do zawarcia pokoju. Szczególnie bałamutne były informacje napływające z pogranicza turecko-rosyjskiego i pogranicznych ziem Rzeczypospolitej, sugerujące rozszerzenie konfliktu rosyjsko-tureckiego na Rzeczypospolitą. Jednak konfrontacja informacji napływających z różnych źródeł pozwalała kierownikom dyplomacji papieskiej na odtworzenie w sumie poprawnego obrazu wojny. Nuncjusze papiescy trafnie interpretowali też intencje poszczególnych krajów czy to zaangażowanych w konflikt, czy działania dyplomatyczne mające na celu doprowadzenie do pokoju, jak również realizację interesów poszczególnych państw
Prawa wspólnot w dobie wirtualnej interakcji kultur
Get PDFThe modern world, thanks to the development of technology, has been expanded to include a virtual dimension, which, entering into relations with the classical dimension, has generated a hybrid reality. The expansion of reality by the virtual dimension has created a new space for the formulation and existence of communities, and even the emergence of peculiar quasi-communities, with different characteristics and fluid forms. This does not exclude communities that arise and are present in the hybrid world, that is, those that exist simultaneously in both real and virtual space. In contemporary deliberations, the issue of transferring communities from the real to the virtual and vice versa cannot be ignored, as it is becoming increasingly difficult to interpret the cultural phenomena of media civilization societies.
The emergence of a new augmented reality produces the need to change the understanding and interpretation of the processes that stimulate transgressions of human actions. Their consequences are creations that transcend the current boundaries of real space, and with their reach and impact also go beyond the virtual world. The new space has created different, unprecedented contexts for human action. The problem of the cultural rights of human communities in an expanded reality, with new rules of interaction, does not obliterate, but even exposes its importance due to more diverse forms of communicating, creating and experiencing identity, and the need for a more reflective, symbolically implicit definition of one’s values.Współczesny świat dzięki rozwojowi technologii został poszerzony o wymiar wirtualny, który wchodząc w relacje z wymiarem klasycznym, wygenerował rzeczywistość hybrydalną. Rozszerzenie rzeczywistości o wymiar wirtualny stworzyło nową przestrzeń formułowania i istnienia wspólnot, a nawet powstawania swoistych quasi-wspólnot, o odmiennych cechach i płynnej formie. Nie wyklucza to wspólnot, które powstają i są obecne w świecie hybrydalnym, a więc takich, które istnieją jednocześnie zarówno w przestrzeni realnej, jak i wirtualnej. We współczesnych rozważaniach zagadnienie przenoszenia wspólnot z realności do wirtualności i odwrotnie nie może być pomijane, bowiem coraz trudniej interpretować fenomeny kultury społeczeństw cywilizacji medialnej.
Powstanie nowej rozszerzonej rzeczywistości wytwarza potrzebę zmiany rozumienia i interpretacji procesów, które stymulują transgresje działań ludzkich. Ich konsekwencją są wytwory, które przekraczają obecne granice przestrzeni realnej, a zasięgiem i oddziaływaniem wykraczają również poza świat wirtualny. Nowa przestrzeń stworzyła odmienne, niespotykane dotąd konteksty działania człowieka. Problem praw kulturowych wspólnot ludzkich w rzeczywistości poszerzonej, o nowych regułach interakcji, nie zatraca, a nawet eksponuje swoje znaczenie ze względu na bardziej różnorodne formy komunikowania, tworzenia i doświadczania tożsamości oraz konieczność bardziej refleksyjnego, symbolicznie ukrytego definiowania swoich wartości
Współczesna ukraińska kultura wizualna w drodze do międzynarodowej przestrzeni kulturowej
Get PDFThe article is devoted to the visual culture of Ukraine since independence. It pays special attention to the trends and phenomena of contemporary Ukrainian visual culture that have entered the context of world culture through recognition on international cultural platforms (competitions, festivals, biennials, etc.). The considerations concern the development of various trends in contemporary Ukrainian art, which use various artistic media: photography, installation, performance and film. In particular, Ukrainian conceptual photography was the most interestingly represented by several generations of photographers of the Kharkiv School, who combined radical bodily imagery and social criticism. The Ukrainian installation is represented by the works of artists of the REP (Revolutionary Experimental Space) group, which is focused on the unity of art and politics and considers artistic creation as a political act. An interesting sub-direction of the installation is the video installation, which delivers an original combination of contemporary Ukrainian artists with site-specific art and artistic means of reflecting on the traumas inflicted on Ukrainian society by the war. The article pays special attention to the development of contemporary Ukrainian cinema. The author demonstrates the connection between the work of contemporary Ukrainian filmmakers and the traditions of Ukrainian poetic cinema. In addition, other trends in Ukrainian cinema are identified: the experimental search for a new film language, the development of documentary cinema, on top of the convergence of fiction and non-fiction artistic languages in the work of contemporary Ukrainian filmmakers. The dominant issues of contemporary Ukrainian films selected for screening at leading European film festivals are identified: inclusiveness, reflection on Ukrainian history, war trauma, psychological rehabilitation of combatants, etc.Artykuł poświęcony jest ukraińskiej kulturze wizualnej od czasu uzyskania niepodległości. Tekst zwraca szczególną uwagę na trendy i zjawiska współczesnej ukraińskiej kultury wizualnej, które weszły w kontekst kultury światowej poprzez zdobycie uznania na międzynarodowych platformach kulturalnych (konkursy, festiwale, biennale itp.). Badany jest rozwój różnych trendów we współczesnej sztuce ukraińskiej, które wykorzystują rozmaite media artystyczne: fotografię, instalację, performance i kino. W szczególności ukraińska fotografia konceptualna była najciekawiej reprezentowana przez kilka pokoleń fotografów szkoły charkowskiej, którzy łączyli w swoich pracach radykalne obrazy ciała z krytyką społeczną. Ukraińską instalację reprezentują prace artystów z grupy REP (Rewolucyjna Przestrzeń Eksperymentalna), która koncentruje się na jedności sztuki i polityki oraz traktuje twórczość artystyczną jako akt polityczny. Interesującym podkierunkiem jest instalacja wideo, będąca oryginalnym połączeniem współczesnych ukraińskich artystów ze sztuką site-specific i odzwierciedlająca traumy zadane ukraińskiemu społeczeństwu przez wojnę. Artykuł zwraca szczególną uwagę na rozwój współczesnego kina ukraińskiego. Pokazuje związek między twórczością współczesnych ukraińskich filmowców a tradycjami ukraińskiego kina poetyckiego. Ponadto zidentyfikowano inne trendy w kinie ukraińskim: eksperymentalne poszukiwanie nowego języka filmowego, rozwój kina dokumentalnego oraz konwergencję artystycznych języków fikcji i non-fiction w twórczości współczesnych ukraińskich filmowców. Zidentyfikowano dominujące tematy współczesnych ukraińskich filmów wybranych do pokazów na wiodących europejskich festiwalach filmowych: inkluzywność, refleksja nad ukraińską historią, trauma wojenna, psychologiczna rehabilitacja bojowników itp