Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Myśliciel w zadżumionym mieście: Machiavellego dyskurs o zarazie
Niccolò Machiavelli viewed the governance of a state as parallel to the practice of medicine — endeavors characterized by proactive measures during times of prosperity and healing, at times harsh, interventions during moments of crisis. In Machiavelli’s conception, the ruler assumes the role of a physician for the body politic, perpetually threatened by a host of maladies including plague, rebellion, disorder, subjugation, demagoguery, and decadence. The intersection of medicine and politics within Machiavellian discourse constructs a unique narrative framework, reflecting the anxieties and collective traumas of generations grappling with the constant specter of plague resurgence. It appears, therefore, that Machiavelli’s philosophical framework can be interpreted as a socio-political venture akin to a medical intervention, formulated in reaction to both the tangible and metaphorical crises precipitated by the plague. Simultaneously, within the works of this contentious philosopher, we encounter a form of pastiche intended to satirize not only the reality of the plague but also the literature that chronicles it. The dichotomy of discourses inherent within the corpus machiavellicum often prompts scholars to discern a perplexing disjunction between Machiavelli as the progenitor of objective political science, modeled after medical principles, and Machiavelli as the artist, weaving subjective and fictional literary worlds. However, this apparent contradiction can be reconciled into a more coherent depiction of Machiavelli as a thinker, whose central theme revolves around contemplation of the human condition amidst calamity. Both perspectives resonate with the ethos of the Renaissance resurgence following the plague, defying resignation and striving to rejuvenate society.Dla Nicolla Machiavellego sztuka rządzenia państwem podobna była do sztuki lekarskiej. Polegała na skutecznej profilaktyce w czasach prosperity i uzdrawiających, czasem wręcz brutalnych interwencjach w momentach kryzysu. Władca powinien być jak lekarz ciała politycznego, które każdego dnia zagrożone jest śmiertelnymi chorobami – dżumą, buntem, nieporządkiem, zniewoleniem, demagogią, dekadencją. Medycyna i polityka zazębiają się w wielu punktach machiawelicznego dyskursu, tworząc specyficzne imaginarium, przez które przenikają lęki i traumy pokoleń żyjących w ciągłym zagrożeniu powrotem dżumy. Wydawałoby się więc, że filozofię Machiavellego można odczytywać jako przypadek polityczno-medycznego projektu, będącego odpowiedzią na kryzys spowodowany zarazą, rzeczywistą i metaforyczną. Tymczasem w pismach tego kontrowersyjnego myśliciela mamy także do czynienia z formą pastiszu mającego na celu parodystyczne przedstawienie nie tylko rzeczywistości zarazy, ale także literatury, która o niej opowiada. Dychotomia dyskursów sięgająca samej istoty corpus machiavellicum często prowadziła komentatorów do wniosku, iż istnieje pewien kłopotliwy rozłam między Machiavellim ojcem obiektywnej nauki politycznej wzorowanej na naukach medycznych a Machiavellim artystą, twórcą subiektywnych i fikcyjnych światów literackich. Ta pozorna sprzeczność może jednak zostać łatwo przekształcona w bardziej spójny portret Machiavellego jako myśliciela, dla którego przewodnim motywem jest refleksja nad kondycją człowieka stojącego w obliczu katastrofy. Jedno i drugie podejście odpowiada duchowi renesansowego odradzania się po zarazie, przeciwdziałającego rezygnacji i dążącego do regeneracji społeczeństwa
Polskie badania nad Polonikami w Navis Peregrinorum (1561–1695)
This article attempts to revise the lists of Polonics compiled from the Navis peregrinorum register (1561–1695). The origins of Polish research on these lists date back to the second half of the nineteenth century. The lists were compiled by Polish Franciscans serving in the Custody of the Holy Land and by travelers visiting Jerusalem. By the time of the 2019 search, the number of Poles recorded in the book ranged from 29 to 65 names. The reasons for this discrepancy can be explained by the fact that the book’s early researchers followed various, not always precise criteria in determining a pilgrim’s „Polishness,” such as religion, the Slavic sound of the surname and the accompanying annotation „Polacco/Polacca” in Navis Peregrinorum. The pilgrims’ data was also distorted by Italian monks who latinized the data when making an entry in the book. Each researcher tried to identify the identity of the pilgrim, hence many different versions of the peregrinants names appeared. So far it has been possible to establish the personalities of only some of them.W niniejszym artykule podjęto próbę rewizji list poloników sporządzonych na podstawie rejestru Navis peregrinorum (1561–1695). Początki polskich badań nad tymi wykazami sięgają drugiej połowy XIX wieku. Spisy sporządzali polscy franciszkanie posługujący w Kustodii Ziemi Świętej oraz podróżnicy goszczący w Jerozolimie. Do czasu przeprowadzonej w roku 2019 kwerendy liczba Polaków odnotowanych w księdze wahała się od 29 do 65 nazwisk. Powody tej rozbieżności należy tłumaczyć tym, że pierwsi badacze księgi kierowali się rozmaitymi, nie zawsze precyzyjnymi kryteriami przy określaniu „polskości” pątnika, takimi jak: wyznanie, słowiańskie brzmienie nazwiska oraz towarzysząca temu adnotacja „Polacco/Polacca” w Navis peregrinorum. Dane pątników zostały zniekształcone również przez włoskich mnichów, którzy podczas dokonywania wpisu do księgi latynizowali je. Każdy z badaczy próbował zidentyfikować tożsamość pielgrzyma, stąd pojawiło się wiele różnych wersji nazwisk peregrynantów. Do tej pory udało się ustalić personalia tylko niektórych z nich
Ochrona materialnego dziedzictwa kulturowego w Nikozji – dwugminne działania po 1974 roku
Cyprus has retained its rich cultural heritage, and the urban layout and architecture in Nicosia reflects the diverse history of the capital. Unresolved conflict leads to competition over cultural issues. It is, among other things, tangible heritage that has become a “victim” of the political situation and can be used to fuel disputes and enrich ethnocentric narratives. In this case, its protection may become selective. On the other hand, renovations of common places or the “Other’s” can become a symbol of reconciliation efforts. The aim of the article is to present how Cypriots protect the rich Ottoman and British cultural heritage in Nicosia. The article discusses two bi-communal projects: Nicosia Master Plan and the Technical Committee for Cultural Heritage.Cypr zachował swoje bogate dziedzictwo kulturowe, a układ urbanistyczny i architektura w Nikozji są odzwierciedleniem zróżnicowanej historii stolicy. Nierozwiązany konflikt prowadzi do rywalizacji wokół kwestii kulturowych. To właśnie między innymi materialne dziedzictwo stało się „ofiarą” sytuacji politycznej i może być użyte do podsycania sporów i wzbogacania etnocentrycznych narracji. W takim przypadku jego ochrona może stać się selektywna. A z drugiej strony istnieje możliwość, że renowacje miejsc wspólnych lub istotnych dla innej grupy etnicznej staną się symbolem wysiłków na rzecz pojednania. Celem artykułu jest przedstawienie, jak Cypryjczycy chronią osmańskie i brytyjskie dziedzictwo kulturowe w Nikozji. W artykule omówione zostały dwa projekty dwugminne: Nicosia Master Plan oraz Komitet Techniczny ds. Dziedzictwa Kulturowego
Sprawozdanie z sympozjum naukowego Synagoga i Eklezja – przeszłość, teraźniejszość, przyszłość (Kraków, 29.02.2024)
Sprawozdanie z Sympozjum Naukowego Synagoga i Eklezja – przeszłość, teraźniejszość, przyszłość. Wydarzenie odbyło się 29 lutego 2024 r. w Auli Wielkiej im. ks. Grzegorza Piramowicza SJ na Uniwersytecie Ignatianum w Krakowie. Organizatorzy: Centrum Kultury i Dialogu działające w ramach Uniwersytetu Ignatianum, Klub Chrześcijan i Żydów „Przymierze”, a także Fundacja Ignatianum oraz Instytut Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie
Ksiądz Stanisław Musiał SJ (1938–2004): Wspomnienie w 20. rocznicę śmierci
Rev. Stanislaw Musial SJ (1938–2004) is among the prominent Jesuits of the second half of the 20th century. He is known primarily as one of the pioneers of interreligious dialogue in Poland and as an advocate of Catholic-Jewish dialogue, which began on a large scale with the publication of the Second Vatican Council’s Declaration on the Relation of the Church to Non-Christian Religions Nostra aetate of October 28, 1965. This article presents the stages of his spiritual and intellectual development, which took place not only in Poland, but also – during the times of the Cold War and the Iron Curtain – in many countries of Western Europe. Although he did not achieve the coveted doctorate, to which he tried on three occasions and to which he devoted many years of work, he not only enriched the Polish Jesuit community, but also the Catholic Church in Poland with his extensive knowledge, wisdom and activities. He left behind the memory of a man of extensive knowledge, as well as great kindness and extraordinary sensitivity. For many who came into contact with him, he became a guide and spiritual father.Ksiądz Stanisław Musiał SJ (1938–2004) należy do grona wybitnych jezuitów II połowy XX w. Znany jest przede wszystkim jako jeden z pionierów dialogu międzyreligijnego w Polsce oraz orędownik dialogu katolicko-żydowskiego, który rozpoczął się na szeroką skalę wraz z ukazaniem się Deklaracji o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich Nostra aetate Soboru Watykańskiego II z 28 października 1965 r. Artykuł prezentuje etapy jego duchowego i intelektualnego rozwoju, który dokonywał się nie tylko w Polsce, ale także – w czasach zimnej wojny i żelaznej kurtyny – w wielu krajach zachodniej Europy. Wprawdzie nie osiągnął upragnionego doktoratu, do którego przymierzał się trzy razy i któremu poświęcił wiele lat pracy, ale swoją szeroką wiedzą, mądrością i działalnością nie tylko ubogacił wspólnotę polskich jezuitów, ale także Kościół katolicki w Polsce. Pozostawił po sobie pamięć człowieka rozległej wiedzy, jak również wielkiej dobroci i niezwykłej wrażliwości. Dla wielu osób, którzy się z nim zetknęli, stał się kierownikiem i ojcem duchownym
Afro-Turcy i ich wpływ na kształtowanie się kulturowej tożsamości miast zachodniej Anatolii
The article focuses on a comprehensive presentation of Turkish people of African descent (Afro-Turks), emphasizing their significant contribution to the creation of inclusive, multicultural urban spaces in Western Anatolia. Its aim is to highlight the centuries-long presence of Afro-Turks in Turkish lands, demonstrate their influence on the development of urban life amid processes of modernization and examine their role in preserving indigenous socio-cultural traditions. The representation of Afro-Turks in Turkish literary works of the Republican period (1923–) is also explored. The study is an in-depth historical and literary analysis motivated by an interdisciplinary research problem. An innovative approach is introduced, as no prior scholarly article on this subject has been published in Polish academia. The researcher supports the thesis and presents conclusions based on archival source analysis and close interpretation of primarilyTurkish-language studies. The findings indicate that Afro-Turks are an integral part of Turkish society, as evidenced by their presence in numerous districts of İstanbul, İzmir, and provincial Aegean villages. The arrival of Africans in Anatolia contributed to economic stability, accelerated socialization among local populations, and fostered openness toward the peaceful coexistence of different races and ethnic groups with diverse cultural patterns. Artykuł kładzie nacisk na kompleksowe przedstawienie społeczności Turków pochodzenia afrykańskiego (Afro-Turków), podkreślając przy tym ich niebagatelny udział w tworzeniu inkluzywnych, zorientowanych multikulturowo przestrzeni miejskich zachodniej Anatolii. Celem artykułu jest podkreślenie wielowiekowej obecności Afro-Turków na ziemiach tureckich, wykazanie ich wpływu na rozwój życia miejskiego w obliczu przemian modernizacyjnych oraz podtrzymywania przez nich rdzennych tradycji społeczno-kulturowych. Zgłębia się prezentowany obraz Afro-Turków w tureckiej twórczości literackiej okresu Republiki (1923–). Tekst stanowi pogłębione studium historyczno-literackie, co umotywowane jest zorientowanym interdyscyplinarnie problemem badawczym. Wprowadza się nowatorskie spojrzenie do badań, gdyż dotychczas nie ukazał się w polskiej nauce żaden artykuł naukowy o podejmowanej przez autora problematyce. Badacz uzasadnia postawioną tezę oraz przedstawia wnioski na podstawie dokonanej archiwalnej analizy źródłowej i pogłębionej interpretacji opracowań głównie tureckojęzycznych. Z przeprowadzonej kwerendy wynika, iż Afro-Turcy stanowią immanentną część tureckiego społeczeństwa, co manifestują swoją obecnością w wielu dzielnicach Stambułu, İzmiru oraz prowincjonalnych wioskach egejskich. Przybycie Afrykańczyków na ziemie Anatolii stanowiło impuls do podtrzymania stabilności gospodarki, przyśpieszyło proces socjalizacji wśród mieszkańców oraz otwarło ich światopoglądowo na pokojowe współistnienie różnych ras, grup etnicznych wyznających odmienne wzorce kulturowe
The report on the “Congress on Rhetoric: Rhetoric - Education - Innovation,” Warsaw, April 17-19, 2024
Przegląd i ocena wybranych interwencji stosowanych wobec dzieci z zaburzeniem ze spektrum autyzmu w Polsce
In this review article the author discusses selected interventions used in therapy of children with autism spectrum disorder in Poland, such as: assistive and adaptive technology, augmentative and alternative communication, behavioral and developmental interventions, educational, biomedical, complementary and alternative medicine, special diets, and dietary supplements. Some of them have a proven positive impact, others do not provide such evidence or may even be harmful not only to the health but also to the lives of autistic children. In some countries, work is being undertaken to regulate the issue of therapy for people with autism spectrum disorder. In the United States and the United Kingdom, parliamentarians, autistic people, their parents/carers, non-governmental organizations, scientists and health and education professionals are working together to provide detailed information on how to plan, implement and monitor specific practices based on evidence, which researchers have reported to demonstrate that the practice produces positive outcomes for children, adolescents, and/or adults with ASD. The author of the text noted that legal regulations should be introduced in the country to monitor pedagogical, psychological and biomedical interventions. It will also help parents and professionals make the right choices in this regard.W artykule tym o charakterze przeglądowym zostały omówione, a także poddane ocenie na podstawie doniesień naukowych wybrane interwencje stosowane wobec dzieci z zaburzeniem ze spektrum autyzmu w Polsce, takie jak: technologia wspomagająca i adaptacyjna, komunikacja wspomagająca i alternatywna, interwencje behawioralne i rozwojowe, edukacyjne, biomedyczne, medycyna komplementarna i alternatywna, specjalne diety, suplementy diety. Niektóre z nich mają udowodnione pozytywne oddziaływanie, inne nie dostarczają takich dowodów lub wręcz mogą szkodzić nie tylko zdrowiu, ale i życiu dzieci autystycznych. W niektórych krajach podejmuje się próby uregulowania kwestii terapii osób z zaburzeniem ze spektrum autyzmu. Zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i Wielkiej Brytanii parlamentarzyści, osoby autystyczne, ich rodzice/opiekunowie, organizacje pozarządowe, naukowcy i pracownicy służby zdrowia oraz oświaty współpracują ze sobą, by przekazywać szczegółowe informacje o tym, jak planować, wdrażać i monitorować określone praktyki oparte na dowodach, czyli takie, dla których badacze przedstawili akceptowalny poziom badań i które pokazują, że praktyka przynosi pozytywne rezultaty. W tekście zwrócono uwagę, że należałoby wprowadzić w kraju regulacje prawne pozwalające monitorować interwencje pedagogiczno-psychologiczne i biomedyczne. Pomoże to również rodzicom i profesjonalistom dokonywać odpowiednich wyborów w tym zakresie
Pojęcie zgody małżeńskiej w prawie kanonicznym
Marriage, as a sacrament, is analyzed from various disciplinary perspectives, including legal studies. The essence of marriage can primarily be understood through the Holy Scriptures, as well as through various historical documents, both ecclesiastical and civil. Among the most significant ecclesiastical documents issued after the Second Vatican Council is the 1983 Code of Canon Law, which addresses the concept of marriage in canons 1055-1062 and further regulates aspects related to marriage, such as its conclusion, obstacles, effects, and issues regarding the annulment of a church wedding for various reasons. This article presents the fundamental concepts of canonical marriage law as regulated in the 1983 Code and other ecclesiastical documents.
Małżeństwo będące sakramentem jest analizowane przez różne dziedziny nauki, w tym prawne. O istocie małżeństwa można się dowiedzieć przede wszystkim z Pisma Świętego, ale także z różnych dokumentów historycznych, zarówno kościelnych, jak i państwowych. Do najważniejszych dokumentów kościelnych, wydanych po Soborze Watykańskim II, należy Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r., który powyższe zagadnienie porusza w kanonach 1055–1062, natomiast w dalszej części reguluje aspekty związane z małżeństwem, takie jak: moment jego zawarcia, przeszkody, skutki, kwestie związane z unieważnieniem ślubu kościelnego z różnych przyczyn. W niniejszym artykule zostały przedstawione podstawowe pojęcia dotyczące kanonicznego prawa małżeńskiego uregulowane w kodeksie z 1983 r. oraz w innych dokumentach kościelnych