Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Wypowiedzi formujące w rodzinie w świetle artykułów pedagogicznych Janusza Korczaka i współczesnych dialogów rodziców z dziećmi
Get PDFThe article presents selected formative statements in the family excerped from Janusz Korczak’s texts and from contemporary dialogues between parents and children, in order to sensitize them to the importance of the language they use in the process of communicating with their daughters and sons and to encourage researchers dealing with linguistic pragmatics to undertake broader analyzes on this issue. The research problem of the article is within the question: What is the structure and semantics of formative statements in the family from a historical and contemporary perspective? The method used in the work is a semantic and a pragmatic analysis of an old scientific text and contemporary statements of users of our language, conducted from the perspective of family sciences as a scientific discipline. Formative statements of a negative nature that predominate in the analyzed material are an expression of parental control relating to the actions of their son or daughter, their children’s feelings or their negative assessment, because the deep structure of these linguistic constructions hides violence due to their strong manipulation potential. Positive formative statements give children the strength to act and are a source of encouragement and support.W artykule zostały zaprezentowane wybrane wypowiedzi formujące w rodzinie wyekscerpowane z tekstów Janusza Korczaka oraz ze współczesnych dialogów rodziców z dziećmi. Artykuł ma na celu uwrażliwienie rodziców na wagę języka, jakiego używają w procesie komunikowania się ze swoimi córkami i synami oraz zachęcić badaczy zajmujących się pragmatyką językową do podjęcia szerszych analiz dotyczących tego zagadnienia. Problem badawczy artykułu mieści się w obrębie pytania: Jaka jest struktura i semantyka wypowiedzi formujących w rodzinie z perspektywy historycznej i współczesnej? Metoda wykorzystana w pracy to analiza semantyczna i pragmatyczna wypowiedzi użytkowników języka zawartych w tekście naukowym z pierwszej połowy XX wieku oraz współczesnych wypowiedzi prowadzona z perspektywy nauk o rodzinie jako dyscypliny naukowej. Wypowiedzi formujące o charakterze negatywnym, które przeważają w analizowanym materiale, są wyrazem kontroli rodzicielskiej odnoszącej się do działania syna lub córki. Dowodzą negatywnej oceny zachowań dzieci, ponieważ w głębokiej strukturze tych konstrukcji językowych kryje się przemoc, na co wskazuje tkwiący w nich silny potencjał manipulacyjny. Wypowiedzi formujące o charakterze pozytywnym dają dzieciom siłę do działania, są źródłem otuchy i wsparcia
Wprowadzenie
Get PDFChociaż od publikacji raportu Międzynarodowej Komisji do spraw Edukacji pod przewodnictwem Jacques’a Delorsa pod tytułem „Edukacja – jest w niej ukryty skarb” (Edukacja..., 1998) mija niebawem 30 lat, przedstawione w niej sformułowania nie tracą na aktualności. Komisja wskazała cztery główne aspekty kształcenia w XXI wieku: uczyć się, aby wiedzieć, działać, żyć wspólnie i być. Działania edukacyjne u schyłku ubiegłego wieku, jak stwierdzili twórcy raportu, koncentrowały się głównie na pierwszym z nich, w mniejszym stopniu na drugim, marginalizowały zaś dwa ostatnie. Dalsza refleksja nad kompetencjami XXI wieku pogłębiła tę obserwację, poprzez nowe zdefiniowanie kluczowych atrybutów współczesnego człowieka: krytycznego myślenia, kreatywności, komunikacji oraz kooperacji (4K) jako kompetencji sprzyjających jego dobrostanowi. W tym numerze „Edukacji Elementarnej w Teorii i Praktyce” przyglądamy się roli dwóch podstawowych kontekstów rozwojowych dzieci: rodziny i instytucji edukacyjnych w kształtowaniu kompetencji inter- i intrapersonalnych. Zebrane w tym tomie artykuły skupiają się z jednej strony na roli i właściwościach środowiska rodzinnego dla kształtowania zarówno szeroko rozumianych kompetencji społecznych, jak i specyficznych umiejętności czy procesów takich jak rezyliencja
Szpetne czy piękne? : O próbach poprawy wizerunku miast Galicji Zachodniej na przełomie XIX i XX wieku
Get PDFIn Galicia, the biggest province of the Habsburg Monarchy, cities and towns, in the 19th century, were usually described as places full of dust, dirt and stench. One of the main problems demanding a solution from the local authorities was sanitization of the urban areas. Official revival in 1867, opened an autonomy era in the history of the province which lasted till the I World War. Crucial step in the right course of proceedings at the building site, was to constitute a building code dedicated to the cities and towns of various scales. However, some architects were aware of the fact that the creation of a friendly and beautiful city means so much more and also depends on the law regulations, dedicated to the urban space. That’s why some of them tried to force a new provincial law, in order to force the local authorities to prepare an individual spatial development plan for their city or town. At the same time, care for an urban space became one of the most important aims for many local NGOs, which were established mainly by the intelligentsia and inspired by such organizations or persons as City Beautiful Movement, active in the United States, or Scot Pattrick Geddes. As a result of that trend, every town in Galicia tried to have its own society, which was keen on improving the urban space, by creating some new green areas, planting trees, funding monuments to the national heroes etc. Even if results of their activities were limited, the idea met with general approval.W Galicji, największym z krajów koronnych monarchii Habsburgów, miasta charakteryzowano jako siedliska kurzu, błota i nieprzyjemnych zapachów. Zmiana tej sytuacji stała się jednym z głównych problemów do rozwiązania przez władze samorządowe, których reaktywacja w 1867 r. rozpoczęła erę autonomiczną Galicji, trwającą aż do I wojny światowej. Najważniejszym aktem prawnym w zakresie kreowania ładu budowlanego w Galicji stały się ustawy budowlane uchwalone dla różnych grup miast, w zależności od ich wielkości. Jednakże część środowiska architektonicznego była świadoma, że ukształtowanie miast przyjaznych mieszkańcom i pięknych wymaga znacznie więcej wysiłku i zależy również od regulacji prawnych dotyczących kształtowania miejskiej przestrzeni. Stąd niektórzy z architektów dążyli do uchwalenia takich ogólnych regulacji prawnych, które zmusiłyby władze lokalne do sporządzania na zarządzanym przez nie obszarze specjalnych planów, zwanych regulacyjnymi. W tym samym czasie troska o przestrzeń miejską stała się jednym z głównych celów dla lokalnych organizacji społecznych noszących nazwę Towarzystwo Upiększenia Miasta, zakładanych w szczególności przez miejscową inteligencję i wzorujących się na organizacjach i indywidualnościach stawiających sobie podobne cele, aktywnych w Europie i na świecie. W efekcie tej mody niemal każde miasto w Galicji starało się mieć taką organizację u siebie, by zajmowała się ulepszaniem przestrzeni miejskiej, np. poprzez zakładanie terenów zielonych, sadzenie drzew, wznoszenie pomników dla bohaterów narodowych itp. Nawet jeśli rezultaty tych wszystkich wysiłków były ograniczone, to sama idea, jaka im przyświecała, spotykała się z powszechną aprobatą
„Nieuchronna zmienność świata” albo przebieranki w literaturze tureckiej epoki tanzimatu
Get PDFThe focus of the article revolves around the examination of the role of attire within the early works of the Tanzimat period. Significant focus was directed towards the motif of women enrobing male attire and vice versa. Illustrative instances of this motif are discerned in two seminal works authored by prominent writers of the era: Namık Kemal’s drama Vatan yahut Silistre and Şemsettin Sami’s novel Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat. The introductory segment delineates the epoch of reform, spanning the latter half of the 19th century, followed by an exposition of the literary landscape of the period, accentuating the pivotal role of garb within the narrative framework. Subsequently, succinct biographies are presented, followed by a discourse on themes associated with disguise. In Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat, the eponymous character, Talat, assumes female garb, imperiling his reputation, to gain access to the abode of his beloved. Conversely, in Vatan yahut Silistre, Zekiye dons masculine attire to pursue her beloved who has departed for war, set against the backdrop of the Crimean War. Both works serve as a plea for greater freedom of association between individuals bound by affection.Przedmiotem artykułu jest analiza roli ubioru we wczesnych utworach literatury tureckiej epoki tanzimatu. Szczególną uwagę zwrócono na motyw przebierania się kobiety za mężczyznę i odwrotnie. Przykłady takiego motywu można znaleźć w dwóch dziełach wybitnych literatów tej epoki: w powieści Şemsettina Samiego Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat i w dramacie Namıka Kemala Vatan yahut Silistre. W części wprowadzającej przedstawiono epokę reform (II połowa XIX w.), następnie scharakteryzowano literaturę tego okresu, podkreślając istotną rolę ubiorów w fabule utworów. Kolejna część zawiera krótkie biogramy, a w następnej omówione zostały wątki związane z przebieraniem się. W powieści Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (Miłość Talata i Fitnat) tytułowy bohater Talat, ryzykując swoje dobre imię, przebiera się za kobietę, aby móc wejść do domu ukochanej dziewczyny. W dramacie Vatan yahut Silistre (Ojczyzna albo Silistra) Zekiye zakłada męski strój, aby pójść za ukochanym, który wyruszył na wojnę. Akcja toczy się w czasie wojny krymskiej. Obydwa utwory są wołaniem o większą swobodę kontaktów między kochającymi się ludźmi
Denegacja, tekstualność i intertekstualność w „Idiotach”: Epistemologiczna transformacja opowiadania Josepha Conrada
Get PDF“The Idiots,” published as part of Conrad’s first collection of short stories Tales of Unrest (1898), is, by far, the most minimalist of all his tales, therefore dubbed “pointless” by one of his critics. As such, it has mostly occasioned contextual readings to date, purely literary approaches to the story being few and far between. The present article offers a transformative reappraisal of this deprecated Conrad tale, in considering its artistic texture. A combined textual and intertextual approach proposed here reveals the presence, also in this Conrad story, of the modernist device of denegation (assertion of presence by absence, and vice versa) usually ascribed to William Faulkner, which helps resolve the issue of the tale’s ambiguous ending by defining it as the main heroine’s accidental drowning rather than suicide as it is usually seen in Conrad criticism. In its epistemologically transformative role, denegation likewise removes the odium of senselessness from “The Idiots” by identifying its covert, because denegatively construed, taboo theme of incest. The intertextual (Bakhtinian) reading of the story in Kristeva’s understanding of the term, and therefore through recourse to a later writer, i.e., Faulkner, does not only confirm the presence of the theme of incest in “The Idiots” but also reveals the American modernist’s unacknowledged indebtedness to this Conrad tale for some of the key motifs, if not its overall theme, of his most famous novel The Sound and the Fury (1929).„Idioci”, opowieść, która ukazała się w pierwszym zbiorze opowiadań Josepha Conrada pt. Tales of Unrest (1898), jest chyba jego najbardziej minimalistycznym krótkim tekstem, który zyskał przez to u jednego z jego krytyków miano „bezsensownego”. Ze względu na swą lakoniczność opowiadanie było dotąd głównie poddawane analizie kontekstualnej, wskutek czego czysto literackie podejścia do tekstu prawie nie istnieją. Niniejszy artykuł stanowi próbę epistemologicznego przewartościowania tego niedocenianego i krytykowanego opowiadania Conrada poprzez poddanie go wnikliwej estetycznej analizie. Zastosowane w tym celu eklektyczne, bo tekstualne i intertekstualne, podejście do tekstu ujawnia obecność w nim modernistycznej metody narracyjnej zwanej denegacją (potwierdzeniem obecności poprzez nieobecność i odwrotnie), zwykle przypisywanej Williamowi Faulknerowi, co pozwala na rozwikłanie zagadki niejednoznacznego zakończenia opowiadania poprzez jego zdefiniowanie jako przypadkowe utonięcie bohaterki opowiadania, nie zaś jej samobójstwo, jak chcą krytycy. Ponadto, denegacja pełni w tekście także inną transformacyjną funkcję, nadając wreszcie opowiadaniu sens poprzez wskazanie na jego denegatywnie skonstruowaną tematykę tabu dotyczącą incestu. Intertekstualna (bachtinowska) interpretacja „Idiotów” w pojęciu Kristevej, a zatem poprzez odniesienie do pisarza późniejszego, tu Williama Faulknera, nie tylko potwierdza obecność tematyki kazirodztwa w opowiadaniu Conrada, ale także ujawnia literacki dług Faulknera wobec Conrada, i to nie tylko w kwestii denegacji, którą dotąd przypisywano temu pierwszemu, ale także w stosunku do tematyki oraz szeregu motywów najbardziej eksperymentalnej powieści Faulknera Wściekłość i wrzask (1929)
Przekształcenia klasyki literackiej w XXI wieku: przypadek Anne of Green Gables L.M. Montgomery
Get PDFThe literary classics is timeless by definition but paradoxically it changes in time in its countless adaptations into different media. One of the interesting phenomena of the 21st century is the popularity of graphic novels which are based on the classic. Examples can be multiplied. If the English classic is taken into account, several adaptations of the novels by Jane Austen, Joseph Conrad, Charles Dickens, C.S. Lewis, Virginia Woolf may be mentioned among the others. My research is focused on one of the classical novels by the Canadian writer L.M. Montgomery Anne of Green Gables (1908) and the graphic novel (with the same title) based on it (with the same title) by M. Marsden and B. Thummler (2017). This is a case study presenting the transformation of the classic novels into graphic ones and taking into consideration especially times when the novels were written and what has been changed in their graphic adaptations of the 21st century. The main research questions are: how the times are represented both in the original novel and its contemporary transformation? How the setting, characters and plot are transformed (if they are)? The aim of the paper is to analyse all these transformations, define their main features and to find out their influence on the original message of the novel.Klasyka literacka jest ponadczasowa z definicji, ale paradoksalnie również przechodzi przemiany w czasie dzięki niezliczonym adaptacjom. Jednym z interesujących zjawisk kultury XXI w. jest popularność powieści graficznych opartych na tekstach klasyki. Przykłady można mnożyć. W kręgu literatury anglojęzycznej swoich adaptacji doczekały się m.in. powieści Jane Austen, Josepha Conrada, Charlesa Dickensa, C.S. Lewisa, Virginii Woolf. Moje analizy w tym artykule skupiają się na klasycznej powieści Anne of Green Gables (1908) kanadyjskiej pisarki L.M. Montgomery i opartej na niej powieści graficznej pod tym samym tytułem, stworzonej przez M. Marsden i B. Thummler (2017). W tym studium przedstawione zostały sposoby, w jaki klasyka literacka sprzed wieku jest przekształcana we współczesną powieść graficzną oraz główne kierunki zmian. Podstawowe problemy badawcze brzmią: W jaki sposób kształtowany jest czas akcji w oryginale oraz w powieści graficznej? W jaki sposób zmienia się (jeśli się zmienia) kreacja miejsca akcji, bohaterowie, fabuła? Celem artykułu jest analiza tych wszystkich przekształceń, ustalenie rządzących nimi zasad oraz ich wpływu na wymowę utworu
Podziękowanie i pożegnanie
Get PDFThis issue marks the final, the twenty-first, edition of my tenure as the editor-in-chief of the esteemed journal Perspectives on Culture, spanning from 2019 to 2024. Over this period, the quarterly publication has firmly established its rank within the realm of humanities-oriented journals, disseminating scholarly works predominantly from disciplines such as cultural and religious studies, history, and literary studies, alongside contributions in the field of cultural management across diverse domains.
In conclusion of my tenure spanning nearly five years as the Editor-in-Chief of Perspectives on Culture, and nearly a decade of involvement with the journal (since 2015, I assumed the role of thematic editor for the Marketing in Culture section, and subsequently, Intercultural Management), I wish to express gratitude to my predecessors.Niniejszy zeszyt jest ostatnim, dwudziestym pierwszym, który miałem przyjemność tworzyć jako redaktor naczelny czasopisma Perspektywy Kultury w latach 2019–2024. W tym czasie kwartalnik ugruntował swoją pozycję pośród czasopism o profilu humanistycznym, publikujących teksty przede wszystkim z dyscyplin takich jak nauki o kulturze i religii, historia oraz literaturoznawstwo, ale również w zakresie zarządzania w różnych obszarach kultury.
Podsumowując swoją blisko pięcioletnią kadencję redaktora naczelnego Perspektyw Kultury, a w sumie niemal dziesięcioletnią pracę w redakcji czasopisma (od roku 2015 pełniłem funkcję redaktora tematycznego działów „Marketing w kulturze”, a później „Zarządzanie międzykulturowe”), chciałbym zacząć od wyrazów wdzięczności dla moich poprzedników
Una copia del Ritratto di giovane uomo Czartoryski all’Accademia Carrara di Bergamo
Get PDFIn the Accademia Carrara (Bergamo) an ancient copy of the Portrait of a youth attributed to Raphael is kept, once in the Czartoryski collection in Krakow. This copy comes from the property of a Venice-ba- sed lawyer, Salvatore Orsetti, who in 1804 sold his collection to the museum in Bergamo. The article aims to present the collecting hi- story and the critical fortune of this work of art, analyzing the archival sources and examining the contributions offered by scholars during the 18th and 19th centuries.Il presente articolo si propone di ripercorrere la storia collezionistica e la fortuna critica di una copia del celebre Ritratto di giovane uomo at- tribuito a Raffaello e già in collezione Czartoryski a Cracovia. La copia è oggi conservata presso l’Accademia Carrara di Bergamo, ma provie- ne dalla raccolta veneziana dell’avvocato Salvatore Orsetti (1804). L’indagine è svolta attraverso un riesame delle fonti archivistiche relative al pezzo e dei contributi offerti dagli studiosi tra Ottocento e Novecento
Centre for Mediterranean and Oriental Studies at the Jesuit University Ignatianum in Cracow
Get PDFIn response to the increasing interest in the cultural and historical interactions between the Mediterranean and Asia, Jesuit University Ignatianum in Cracow has established a Centre for Mediterranean and Oriental Studies.
Over the centuries, the historical and cultural connections between the Mediterranean and Asian regions have been marked by a rich tapestry of interactions. These exchanges encompassed not only commercial activities but also religious, technological, and cultural aspects. Understanding these complex relationships is essential, particularly for defining the conditions for future international cooperation.
China, Korea, and Japan now play significant roles on the international stage. The Western world first encountered these societies at the dawn of the modern era. In the early phase of this contact, interactions primarily involved exchanges of ideas, with Jesuit missionaries playing a pivotal role. In the second half of the 19th century, cultural interactions were further influenced by political and economic factors, leading to partial Westernization of these societies. In the past three decades, tensions between Chinese and Western civilizations have emerged, largely driven by political and economic rivalries. These tensions are compounded by a deep crisis within Western civilization itself, marked by a weakening social fabric and diminishing sense of identity. This crisis is closely related to modern generations’ departure from Christian religion and Greco-Roman traditions, which historically bonded Western civilization. Cultural historians at Ignatianum have highlighted that Jesuit missionaries active in Northeast Asia during the 16th and 17th centuries—such as Poles Michał Boym, Jan Mikołaj Smogulecki, and Andrzej Rudomina— left behind a valuable archive of early contacts between Mediterranean civilization and the Asian world. A team of researchers at Ignatianum is currently examining these materials as part of grant projects under the Science for Society and National Science Development Program
U progu nowej epoki: Wokół wyboru Oktawiana Augusta na urząd pontifex maximus
Get PDFThe article outlines the circumstances surrounding the election of Octavian Augustus as head of the College of Pontifices (pontifex maximus). However, Augustus, consistently reaching for more powers (imperium proconsulare, tribunicia potestas, censoria potestas), did not decide to deprive Lepidus of his position as pontifex maximus. This raises the question of why Augustus tolerated such a situation for almost a quarter of a century, the reasons for not depriving his former political opponent of this important priestly dignity. At the time of his election as pontifex maximus, Augustus’s political position was unshakable; the scope of his power included the powers once held by consuls, censors, and plebeian tribunes. Was the reason for reaching for the authority of the college of pontiffs merely a matter of prestige? It rather seems that this choice was the last link in a certain chain of events, an expression of Augustus’ consistent policy aimed at building and then consolidating a charismatic reign.Artykuł przedstawia okoliczności wyboru Augusta na przewodniczącego kolegium pontyfików (pontifex maximus). Chociaż August konsekwentnie sięgał po kolejne uprawnienia (imperium proconsulare, tribunicia potestas, censoria potestas), nie zdecydował się, aż do śmierci Lepidusa, na pozbawienie go funkcji pontifex maximus. Nasuwa się pytanie, dlaczego August tolerował taką sytuację przez prawie ćwierć wieku, jakie były powody, dla których nie pozbawił swojego byłego przeciwnika politycznego tej ważnej godności kapłańskiej. W momencie wyboru na pontifex maximus pozycja polityczna Augusta była niezachwiana; zakres jego władzy obejmował władzę sprawowaną niegdyś przez najwyższych urzędników republikańskich. Czy powodem sięgnięcia po zwierzchnictwo kolegium pontyfików była jedynie kwestia prestiżu? Wydaje się raczej, że wybór ten był ostatnim ogniwem w pewnym łańcuchu wydarzeń, wyrazem konsekwentnej polityki Augusta zmierzającej do zbudowania, a następnie utrwalenia przez princepsa panowania charyzmatycznego