Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
„To nie ty rzuciłeś, kiedy rzuciłeś, lecz to Bóg rzucił” – kilka uwag o wersecie 17 sury Al-Anfāl („Łupy”)
Get PDFThe subject of this study is a historical-Islamic, cultural, and translational analysis of verse 17 of Sūra VIII Al-Anfāl (“The Spoils”). The basis for this analysis are the classical Muslim commentaries on the Qur’an, whose authors relate several versions of the events referred to in this verse. Although one of them definitely predominates, translations of the Qur’an into Western languages reflect ambiguity, especially in the meaning of the lexeme ramā, the interpretation of which shows differently the course of the event that was the “cause of the revelation” (sabab an-nuzūl) not only for this verse, but the whole sūra. Although differences in translations of the Qur’an into other languages indicate that some Arabists noticed the interpretative possibilities offered by verse 17 of the mentioned sūra, indicated by medieval Muslim exegetes, this issue has not yet been discussed in detail in Western languages. In turn, modern Muslim researchers usually quote mediaeval commentaries without deciding to adopt a clear position, which is rather impossible at the moment.Przedmiotem niniejszego opracowania jest historyczno-islamistyczna, kulturowa i translatologiczna analiza wersetu 17 sury VIII Al-Anfāl („Łupy”). Podstawą analizy są klasyczne muzułmańskie komentarze do Koranu, których autorzy przytaczają kilka wersji wydarzeń, do których odnosi się ten werset. Choć zdecydowanie jedna z nich przeważa, to jednak chociażby w przekładach Koranu na języki zachodnie odzwierciedla się niejednoznaczność szczególnie w zakresie znaczenia leksemu ramā, którego interpretacja odmiennie ukazuje przebieg wydarzenia, które było „przyczyną objawienia” (sabab an-nuzūl) nie tylko tego wersetu, ale całej sury. Choć różnice w przekładach Koranu na inne języki wskazują, że niektórzy arabiści dostrzegali możliwości interpretacyjne, jakie daje werset 17 wspomnianej sury wskazywane przez dawnych muzułmańskich egzegetów, to zagadnienie to jak dotąd nie doczekało się szczegółowego opracowania w językach zachodnich. Z kolei współcześni badacze muzułmańscy zazwyczaj przytaczają średniowieczne komentarze, nie decydując się na przyjęcie jednoznacznego stanowiska, co zresztą w chwili obecnej jest raczej niemożliwe
„Przyjaciele w biedzie”: kilka uwag o kontaktach turecko-koreańskich
Get PDFThe article explores the historical and cultural interactions between the Turkic peoples and the inhabitants of the Korean Peninsula, focusing on how these connections have shaped their relationship over time. Drawing on the theories of balance of power by Hans Morgenthau and Kenneth Waltz, and the concept of cultural security, the article describes exchanges, including trade, strategic alliances, and cultural interactions. It traces the early contacts facilitated by the Silk Road, which enabled the flow of goods, ideas, and technologies, and examines the geopolitical implications of these interactions, such as during the Mongol invasions. The article also discusses the significant impact of the Korean War, when Turkey’s decision to send troops to support Korea marked a key moment in bilateral relations, strengthening diplomatic ties and creating a lasting bond. Finally, it investigates cultural resonance between the two nations, particularly the popularity of the ‘Korean wave’ (Hallyu) in Turkey, highlighting the role of these cultural ties in fostering mutual understanding and enhancing diplomatic relations.W artykule podjęto temat historycznych i kulturowych interakcji między ludami tureckimi a mieszkańcami Półwyspu Koreańskiego, koncentrując się na tym, w jakiej mierze powiązania te kształtowały ich relacje. W odniesieniu do teorii równowagi sił Hansa Morgenthaua i Kennetha Waltza oraz koncepcji bezpieczeństwa kulturowego w artykule opisano wymianę, w tym handel, sojusze strategiczne i interakcje kulturowe. Prześledzono skrótowo wczesne kontakty ułatwione przez Jedwabny Szlak, umożliwiający przepływ towarów, idei i technologii, a także poddano analizie geopolityczne implikacje interakcji, do jakich dochodziło choćby podczas najazdów mongolskich. W artykule omówiono również znaczący wpływ na wzajemne relacje wojny koreańskiej, podczas której decyzja Turcji o wysłaniu wojsk w celu wsparcia Korei była kluczowym momentem w stosunkach dwustronnych, wzmacniającym więzi dyplomatyczne i tworzącym głęboko zakorzenioną więź. Ponadto zbadano relacje kulturowe, a w szczególności popularność „koreańskiej fali” (Hallyu) w Turcji, a także podkreślono rolę więzi kulturowych we wspieraniu wzajemnego zrozumienia i wzmacnianiu stosunków dyplomatycznych
Kontynuacja i zmiana od Imperium Mongolskiego do Chanatu Krymskiego
Get PDFThis article examines the evolution of the initial protocol used in Mongol imperial decrees, tracing its development from the thirteenth century Mongol Empire throughout the period of Golden Horde to the Crimean Khanate. It highlights the continuity of Genghisid diplomatic and bureaucratic traditions– particularly the use of the formula sözüm/sözümüz ‘my/ our word’– that despite religious and cultural transformations throughout several centuries. Furthermore, the article demonstrates how this early Mongol tradition was adapted into a distinctive Crimean Tatar corroborating sign (tuġra) under the political and cultural influence of the Ottoman Empire.Artykuł analizuje ewolucję początkowego protokołu stosowanego w mongolskich dekretach cesarskich, śledząc jego rozwój od trzynastowiecznego Imperium Mongolskiego przez okres Złotej Ordy aż do Chanatu Krymskiego. Autor podkreśla ciągłość tradycji dyplomatycznych i biurokratycznych wywodzących się od Czyngisydów – w szczególności użycie formuły sözüm/sözümüz („moje/nasze słowo”) – mimo przemian religijnych i kulturowych na przestrzeni kilku stuleci. Ponadto artykuł ukazuje, w jaki sposób ta wczesna mongolska tradycja została zaadaptowana w charakterystyczny krymskotatarski znak potwierdzający (tuġra) pod wpływem politycznym i kulturowym Imperium Osmańskiego
„Prima del Machiavelli”: Refleksje Benedetta Crocego nad systemem władzy renesanowego Królestwa Neapolu
Get PDFThe aim of this article is to assess, in the broader context of the history of Italian states during the Renaissance, the significance that Benedetto Croce attached to Machiavelli’s historical and political thought in the context of his historical reflections on the history of Italian states during the Renaissance, focusing on the relations between these states and the Spanish monarchy of the time. In this context, it is necessary to compare Croce’s theses with the opinions expressed by the Florentine Secretary (taken from The Prince and The History of Florence), as well as those of Francesco Guicciardini, the 16th-century author The History of Italy. For the purposes of this article, Polish and Italian literature on the subject relating to the history of Italy at the turn of the 15th and 16th centuries has been used, with particular emphasis on the history of the Kingdom of Naples and, in this context, the historical and political thought of Niccolò Machiavelli. Using research methods from the field of Italian historiography and the history of political thought in the early modern era, the analysis covers the characteristics of the history of the Kingdom of Naples during the Aragonese era in the system of Italian states in the 15th century, as well as the concept of pre-Machiavellianism in the reign of King Ferrante in the reflections of Benedetto Croce. Referring to these main research theses, it is important to emphasise their significance not only in the context of the essay Prima del Machiavelli (which is a commentary on the source publication Una difesa di Re Ferrante I di Napoli per il violato trattato di pace del 1486 col Papa (Bari, 1944), but also Croce’s work on the history of the Kingdom of Naples, Storia del Regno di Napoli (Bari, 1925). In conclusion, it can therefore be said that Benedetto Croce achieved the goals he set himself in his research on the history of Southern Italy, especially the Kingdom of Naples, including his essay Prima del Machiavelli, which is important for understanding the era of key changes in this history at the turn of the 15th and 16th centuries. They should also be viewed, as Croce himself wanted, from an Italian historical perspective, but at the same time in a broader context, both from the point of view of political history and literary, artistic and social history. And also in accordance with his key thesis that History is always Contemporary.Cel niniejszego artykułu to dokonanie oceny – w szerszym kontekście historii państw włoskich epoki odrodzenia – znaczenia, jakie myśli historycznej i politycznej Machiavellego nadawał Benedetto Croce, biorąc pod uwagę jego refleksję historyczną w odniesieniu do historii państw włoskich w okresie renesansu, koncentrującą się na relacjach między tymi państwami a ówczesną monarchią hiszpańską. W świetle powyższych założeń niezbędne jest porównanie tez Crocego z opiniami wyrażanymi przez sekretarza florenckiego (zaczerpniętymi z Księcia i Historii florenckich), jak również Francesca Guicciardiniego, XVI-wiecznego autora La Historia d’Italia. Na potrzeby artykułu wykorzystana została polska i włoska literatura przedmiotu odnosząca się do dziejów Włoch na przełomie XV/XVI w. ze szczególnym uwzględnieniem historii Królestwa Neapolu, a także myśli historycznej i politycznej Niccolò Machiavellego, nawiązującej do tych zagadnień. Niniejsza analiza, wykorzystująca metody badawcze z zakresu włoskiej historii historiografii oraz historii myśli politycznej wczesnej epoki nowożytnej, obejmuje charakterystykę dziejów Królestwa Neapolu epoki aragońskiej w systemie państw włoskich XV wieku, a także koncepcji premakiawelizmu króla Ferrante w refleksji Benedetta Crocego.
Odnosząc się do głównych tez badawczych, należy podkreślić ich istotne znaczenie nie tylko w kontekście eseju Prima del Machiavelli (będącego komentarzem do publikacji źródłowej Una difesa di Re Ferrante I di Napoli per il violato trattato di pace del 1486 col Papa (Bari, 1944), ale także dzieła Crocego poświęconego dziejom Królestwa Neapolu Storia del Regno di Napoli (Bari, 1925). We wnioskach można zatem stwierdzić, iż cele, jakie stawiał sobie Benedetto Croce w badaniach nad historią Południa Włoch, zwłaszcza Królestwa Neapolu, również w odniesieniu do eseju Prima del Machiavelli istotnego dla zrozumienia epoki kluczowych dla tych dziejów przemian w okresie przełomu XV/XV wieku, zostały przezeń zrealizowane. Postrzegać je należy, jak chciał sam Croce, we włoskiej perspektywie historycznej, zarazem jednak w szerszym kontekście zarówno z punktu widzenia historii politycznej, jak i literackiej, artystycznej czy społecznej. A także zgodnie z kluczową dla tytułowego włoskiego filozofa tezą, iż „historia jest zawsze współczesna”
The need for parent–teacher collaboration in shaping healthy habits in early school-age students. Pedagogical research results
Get PDFResearch objectives (aims) and problem(s): The aim of this paper is to present the theoretical principles of cooperation between early school teachers and the parents of their students, as well as to show the results of research that was primarily aimed to identify the actions taken by parents and teachers to shape children’s pro-health habits.
Research methods: The research was conducted using a mixed-method approach (quantitative and qualitative) among 52 parents and 12 teachers from five primary schools in the Lublin Voivodeship. Parents completed surveys, and in-depth interviews were conducted with early childhood education teachers.
Process of argumentation: It is widely recognized that cooperation between school and family is natural and necessary, yet it remains debatable whether this relationship is truly a partnership. A child at an early school age not only acquires knowledge and skills but also develops habits that shape his or her attitudes. This article presents the results of research on the need for cooperation between family and school, using the example of shaping pro-health habits. The study identifies both well-established children’s habits and those requiring additional support from the school.
Research results: An analysis of the findings suggests that children’s health habits are developed to varying degrees across different areas of health. These habits are most advanced in the area of personal hygiene and least developed in the areas of physical activity and proper nutrition.
Conclusions and/or recommendations: The study identified specific areas of cooperation between teachers and parents in shaping healthy habits in children. Certain topics should be addressed jointly, and the actions of parents and teachers should be consistent
Editorial
Get PDFThe current issue of our quarterly is inspired by the remarkable academic achievements and intellectual influence of Professor Ewa Siemieniec-Gołaś, who dedicated her scientific career not only to Turkology but also to teaching at the Chair of Turkish Studies at the Institute of Oriental Studies of the Jagiel- lonian University in Krakow. Through this issue, we aim to celebrate the Pro- fessor’s jubilee and express our deep gratitude and appreciation to her
Edytorial
Get PDFProponujemy Państwu lekturę kolejnego numeru „Perspektyw Kultury”, szczególnie dla nas ważnego tematycznie, ponieważ poświęconego wielowiekowym związkom Towarzystwa Jezusowego z dziejami kultury. Poszczególne artykuły stanowią badawczy namysł nad jezuickimi źródłami i śladami, współtworzącymi materialne i niematerialne dziedzictwo kulturowe. Obejmuje ono znaczenie wybranych postaci, wydarzeń, miejsc, dzieł i obiektów, dzięki którym kształtowały się więzi oraz budowały tradycje o jezuickiej proweniencji. Dziedzictwo to zarówno w perspektywie historycznej, jak i współczesnej niesie ze sobą uniwersalne, wciąż aktualne wartości, pozwalające wzbogacać oraz dopełniać wiedzę o przeszłości, kształtować tożsamość kulturową, a przede wszystkim prowadzić dyskurs o kulturowej roli Towarzystwa Jezusowego
Wieża jako symbol axis mundi i axis personae
Get PDFReferencing the concepts of “thing” (M. Heidegger, Ch. Norberg-Schulz), this paper presents the symbolism of architectural and existential spaces as records of human spiritual transformation. In European culture, the spatial and axiological order is based on a vertical reference, establishing a connection to the center (axis mundi). This order gives meaning and unity to beings and harmonizes the relationship between the earth and the sky, i.e., what is below man (nature) and what is above him (God). The tower is an architectural form that manifests the unity between humans and the paternal figure of the sacred. The tower introduces a normative spatialsymbolic reference into the universe. Three modules can be distinguished within it. Its extreme parts show the relationship with the earth (the body) and heaven (the moral order). Between them, there is a spatial and functional layer in which human life takes place. This three-part system and the manner in which “down” and “up” occur within corresponds to the levels of the human spirit, according to G. Bachelard: what is prehuman (non-human), what is human, and what is superhuman. Hidden and unobjectified emotions, desires, drives, and needs (the foundations, basement, and dungeon) are situated at the base of personal life. From them grow human activities directed towards the world (dwelling), which should be directed through the axiological center (axis personae, conscience) towards the divinity that transcends man (the roof, the dome). In Calderón’s drama, the tower plays the roles of a place of isolation and imprisonment, as well as a pedagogical experiment. Emotionally, this place is filled with the father’s fear of the son and the son’s hatred of him. It also becomes a place of radical transformation for the main character. Using Zygmunt as an example, I analyze the regressive-progressive dynamics of human spirituality. This process involves transcending and restraining nature and is accompanied by the objectification of faults, the assimilation of errors, and experience of suffering. I demonstrate that in this process transforms the antagonistic father-son relationship, which is influenced by Christian symbolism depicting a just and merciful father and an obedient son.Artykuł w nawiązaniu do koncepcji rzeczy (M. Heidegger, Ch. Norberg-Schulz) prezentuje symbolikę przestrzeni architektoniczno-egzystencjalnej jako zapis drogi transformacji duchowej człowieka. Porządek przestrzenno-aksjologiczny opiera się w kulturze europejskiej na odniesieniu wertykalnym, konstytuującym relację względem centrum (axis mundi). Nadaje ono sens i jedność istnieniu, harmonizuje relację ziemi i nieba, tj. tego, co sytuuje się poniżej człowieka (natura), i tego, co znajduje się nad nim (Bóg). Wieża stanowi wyróżnioną formę architektoniczną, w której manifestuje się jedność człowieka z ojcowską postacią sacrum. Wieża wprowadza w uniwersum przestrzenno-symboliczne odniesienie normatywne. Można wyróżnić w niej trzy moduły: jej części skrajne uwidaczniają relację z ziemią (ciałem) i niebem (porządkiem moralnym), pomiędzy nimi sytuuje się warstwa przestrzenno-funkcjonalna, w której przebiega życie ludzkie. Ten trójczłonowy układ oraz dokonująca się w nim droga „na dół” i „do góry” odpowiada poziomom ludzkiego ducha: temu, co przedludzkie (nieludzkie), temu, co ludzkie, i temu, co nadludzkie (G. Bachelard). U podstawy życia osobowego sytuują się ukryte i niezobiektywizowane emocje, pragnienia, popędy i potrzeby (fundamenty, piwnica, loch). Z nich wyrastają aktywności człowieka zwrócone ku światu (sfera aktywności dziennych – mieszkanie), które winny być kierowane poprzez centrum aksjologiczne (axis personae, sumienie) zwrócone ku transcendującej człowieka boskości (dach, kopuła). W analizowanym dramacie Calderóna wieża odgrywa pierwotnie rolę miejsca izolacji, uwięzienia oraz eksperymentu pedagogicznego. W aspekcie emocjonalnym miejsce to wypełnione jest lękiem ojca przed synem i nienawiścią syna względem ojca. Staje się też ona miejscem radykalnej przemiany głównego bohatera. W części pierwszej, analizując na przykładzie Zygmunta regresywno-progresywną dynamikę ludzkiej duchowości, która realizuje się poprzez przekraczanie i powściąganie natury, czemu towarzyszy m.in. obiektywizacja wad, asymilacja błędów, doświadczenie cierpienia, wskazuję, że w procesie tym następuje transformacja antagonistycznej relacji ojcowsko-synowskiej warunkowana przez chrześcijańską symbolikę sprawiedliwego i miłosiernego ojca oraz posłusznego syna
Marek Szulakiewicz, Uczyń nas otwartymi. Studia z filozofii otwartości : (Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2021), ss. 517.
Get PDFJednym z ważnych zjawisk współczesnego świata jest otwartość na zmiany w nim zachodzące, zarówno w wymiarze indywidualnym jednostki ludzkiej, jak i zbiorowości. Otwartość i izolacja społeczeństw stają się zatem zagadnieniami badanymi przez przedstawicieli różnych dyscyplin – socjologów, psychologów, badaczy zjawisk kulturowych i filozofów. Wśród tych ostatnich warto zwrócić uwagę na rozważania i pogłębione studia filozofa kultury – profesora Marka Szulakiewicza i jego monografię poświęconą temu zagadnieniu: Uczyń nas otwartymi. Studia z filozofii otwartości. Praca ta stanowi rezultat wieloletnich badań nad zagadnieniem otwartości nie tylko z punktu widzenia filozofii, lecz także jego analiz religioznawczych i kulturowych.
Problem otwartości zdecydowanie wykracza poza kompetencje badawczej jednej nauki, z filozofią włącznie. I jak zauważa autor, jest zagadnieniem interdyscyplinarnym. Przystępując do lektury recenzowanej książki, czytelnik powinien mieć na uwadze, że jest to opracowanie wymagające od niego wytrwałości i twórczego myślenia. Również niniejsza recenzja ma na celu pomóc potencjalnemu odbiorcy zarówno w lekturze, jak i studium omawianych przez autora zagadnień. Monografia jest bowiem napisana w stylu odbiegającym od typowych opracowań tego rodzaju. Szulakiewicz już we Wstępie ukazuje otwartość jako pewną sytuację problemową w życiu człowieka poprzez odniesienia do sensów jego egzystencji i powiązanie ich z otwartością, co ujawnia kierunek analiz autora o wybitnie humanistycznej orientacji. Problematyka otwartości będzie się koncentrować wokół jej dwóch wymiarów: horyzontalnego i wertykalnego, czyli ukierunkowanego na nadprzyrodzoność i sacrum (s. 17). Pierwszy wymiar odnosi się zaś do relacji międzyludzkich w aspekcie jednostkowym i społecznym
Relacje nuncjuszy apostolskich z Zygmuntem III
No full textThe aim of this article is to analyze the activities of the apostolic nuncios in building relationships with King Sigismund III. The author describes the practices of ten successive nuncios during this ruler’s reign, pointing out similarities and differences in the predispositions of successive diplomats and the social and political circumstances of their actions. The author concludes that the nuncios employed various practices in their relations with the king. Some were not interested in establishing a close relationship, others focused on intense but formal and official contacts, and only two – Claudio Rangoni and Giovanni Battista Lancellotti – established an emotional bond. The author argues that Sigismund III, deprived of the opportunity to have a permanent ambassador to the Papal States, treated the nuncios as potential representatives of his interests in Rome during their later careers, a process that yielded positive results in the cases of Cosimo de Torres and Antonio Santa Croce.Celem artykułu jest zestawienie i analiza działań nuncjuszy apostolskich w zakresie budowania relacji z królem Zygmuntem III. Autor opisuje spo- sób postępowania 10 kolejnych nuncjuszy z czasów panowania tego wład cy, wskazując na podobieństwa i różnice w odniesieniu do predyspozycji kolejnych dyplomatów oraz uwarunkowań społecznych i politycznych ich działań. Autor konstatuje, że nuncjusze stosowali różne praktyki relacji z królem. Część z nich nie była zainteresowana nawiązaniem bliskiej relacji, część koncentrowała się na intensywnych, ale formalnych i oficjalnych kontaktach, a tylko dwóch – Claudio Rangoni i Giovanni Battista Lancel- lotti – nawiązało więź o charakterze emocjonalnym. Autor stawia tezę, że Zygmunt III, pozbawiony możliwości posiadania stałego ambasadora w Państwie Kościelnym, traktował nuncjuszy jako potencjalnych repre- zentantów swoich interesów w Rzymie w czasie ich późniejszej kariery, co przyniosło pozytywny rezultat w przypadku Cosima de Torresa i Antonia Santa Crocego