Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Wstęp
Get PDFPodobnie jak wcześniejszy numer „Rocznika”, również ten składa się z dwóch zasadniczych części. Pierwsza z nich poświęcona została kulturalnemu i intelektualnemu klimatowi dworów królowych w średniowiecznej i nowożytnej Europie. Jeszcze na początku lat dwutysięcznych uprawniona była opinia, że w polskiej historiografii niewiele wiemy zarówno o samych królowych i ich roli w państwie, jak o ich otoczeniu, a poza głównym nurtem badawczym pozostają struktury dworów polskich księżnych i królowych, były ze wszech miar słuszne. Przez ostatnich dwadzieścia lat tematyka związana z dworem polskich królowych w średniowieczu i w epoce nowożytnej doczekała się grona badaczy, którzy coraz śmielej wychodzą poza dociekania o charakterze strukturalno-personalnym, a w polskich badaniach widoczny jest coraz wyraźniej nurt queenship, wpisujący się w tę problematykę i cieszący się zauważalną popularnością w historiografiach zachodnich
Spór o prawo patronatu i prezenty na urząd prepozyta kościoła parafialnego w Oświęcimiu z roku 1533
Get PDFThe Parish of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Oświęcim can boast a long and rich history. Although the exact date of its establishment is unknown, it can be assumed that its beginnings and the first parish church date back to the turn of the 12th century. The first written mention of the church dates back to 1304. The next source to mention the Oświęcim church was a papal tithe register from 1326. The town had already played an important role as an administrative center: the capital of the Duchy of Oświęcim and the deanery of the Krakow Diocese. The parish included almost thirty villages, apart from the town and the castle. Among the many important events in the history of one of the oldest pastoral centers in the area, a dispute over the right of patronage and gifts to the provost office in Oświęcim occupies an important place. The conflict flared up in 1533 after the death of the provost Jan Rajski (from Raysko). In the literature to date, this problem has not received a separate study. It is worth looking into, especially since there are unique sources containing data on its genesis, course and further consequences. The purpose of this paper is to present this dispute, as well as to signal the legal repercussions of the law of patronage until the first half of the 20th century. Source materials provide the basis for the analyses contained. The resources used were mainly the archives of the Metropolitan Curia in Krakow (AKMKr), including the records of the administrators of the diocese of Krakow (acta administratorialia), the consistory in Krakow (acta o cialia), the court chancery (acta episcopalia), the visitation protocols from 1598 (acta visitationis), and the parish records of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Oświęcim. Manuscript No. 5935, held at the Jagiellonian Library in Krakow, also provided first-rate information. Manuscript documents were supplemented with data from printed sources and the literature.Parafia p.w. Wniebowzięcia NMP w Oświęcimiu może się poszczycić długą i bogatą historią. Choć dokładna data jej utworzenia nie jest znana, przypuszczać należy, że początki parafii i pierwszego kościoła parafialnego sięgają przełomu XI i XII wieku. Pierwsza wzmianka w źródłach pisanych poświadczająca funkcjonowanie kościoła pochodzi z 1304 r. Kolejne źródło, w którym notowano oświęcimski kościół, to spis dziesięciny papieskiej z 1326 r. Miasto odgrywało już wówczas ważną rolę centrum administracyjnego jako stolica Księstwa Oświęcimskiego oraz stolica dekanatu w diecezji krakowskiej. Sama zaś parafia obejmował swym zasięgiem terytorialnym, oprócz miasta i zamku, blisko trzydzieści wsi. Wśród wielu ważnych wydarzeń w dziejach jednego z najstarszych na tym terenie ośrodków duszpasterskich istotne miejsce zajmuje spór o prawo patronatu i prezenty na urząd prepozyta kościoła parafialnego w Oświęcimiu. Konflikt rozegrał się w 1533 r. po śmierci prepozyta Jana Rajskiego (z Rayska). W dotychczasowej literaturze przedmiotu problem ten nie doczekał się odrębnego opracowania. Warto się mu przyjrzeć, tym bardziej, że istnieją unikatowe źródła, zawierające dane na temat genezy, przebiegu i dalszych konsekwencji. Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie owego sporu, a także zasygnalizowanie reperkusji prawnych, jakie niosło ze sobą prawo patronatu, jeszcze do I połowy XX wieku. Podstawę analiz zawartych w niniejszym opracowaniu stanowią materiały źródłowe. Wykorzystano przede wszystkim zasoby Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie (AKMKr), m.in. akta administratorów diecezji krakowskiej (acta administratorialia), akta konsystorza generalnego w Krakowie (acta o cialia), akta kancelarii zadwornej (acta episcopalia), protokoły wizytacyjne z roku 1598 (acta visitationis) oraz akta parafialne parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Oświęcimiu. Pierwszorzędnych informacji dostarczył również rękopis nr 5935 przechowywany w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie. Dokumenty rękopiśmienne uzupełniono danymi zawartymi w źródłach drukowanych oraz literaturze przedmiotu
Od Kołomyi do Krakowa. Przyczynek do biografii Stanisława Daczyńskiego (1856–1941)
Get PDFThe article presents the painter Stanisław Daczyński (1856-1941), a student of Jan Matejko, who having completed his art studies and leaving Krakow worked at a pottery school in Kolomyia in Pokuttia. There has been scarcely any research conducted about the life of Stanisław Daczyński. The present article is a continuation of the studies on this painter, previously published by the author, and aims to bring him back to the space of the history of Polish culture and bring closer the space in which he functioned. The paper presents the outcome of the research conducted in the Jagiellonian Library (mainly the correspondence with a fellow artist Walerian Kryciński) and in several Polish archives, as well as information obtained from the author’s own collection. The study method used a historical and anthropological analysis of the source materials. The article reconstructs the social and cultural background of the Pokuttia, where the painter lived and worked. It also outlines his personal and professional life in Kolomyia, Vienna, Bochnia, Zakopane and Krakow. Moreover, it solves the dates of birth and death of the artist and his wife, Stefania Zajączkowska, and identifies the place of their burial. To illustrate the painter’s activity, the article is supplemented with iconography: his drawings and the photographs of him and the places he was associated with. They are meant to complement the presented profile of Stanisław Daczyński and the cultural context of the environment in which he lived and which he influenced.W artykule została przybliżona sylwetka malarza Stanisława Daczyńskiego (1856-1941), ucznia Jana Matejki, który – po zakończonych studiach malarskich i wyjeździe z Krakowa – pracował w szkole garncarskiej w Kołomyi na Pokuciu. Stan badań nad działalnością Stanisława Daczyńskiego jest znikomy. Niniejszy artykuł jest dalszą częścią publikowanych już uprzednio przez autora opracowań dotyczących tego malarza i ma na celu przywrócenie kulturze polskiej tej postaci oraz przedstawienie szerszego kontekstu historycznego, w którym przyszło mu żyć i tworzyć. W pracy podano informacje, które udało się uzyskać na podstawie archiwaliów znajdujących się w Bibliotece Jagiellońskiej (korespondencja z malarzem Walerianem Krycińskim) oraz kwerend przeprowadzonych w archiwach polskich, a także informacji pozyskanych z własnych zbiorów autora. Podczas badań zastosowano metodę analizy historycznej i antropologicznej wymienionych materiałów źródłowych i na ich bazie dokonana została częściowa rekonstrukcja życia pokuckiego malarza. Skupiono się na wybranych aspektach jego życia prywatnego i zawodowego w Kołomyi, Wiedniu, Bochni, Zakopanem i Krakowie. Ustalono też datę narodzin i śmierci oraz miejsca pochówku malarza oraz jego żony – Stefanii Zajączkowskiej. Artykuł uzupełniono materiałem ikonograficznym: rysunkami malarza, przedstawienimi jego postaci oraz miejsc, z którymi był związany. Mają one dopełnić sylwetkę Stanisława Daczyńskiego oraz kontekst kulturowy czasów, w których żył i na które oddziaływał
The Level of Knowledge About the University Building Among the Academic Community in the Context of Place Attachment
No full textThis paper presents the issues of place and attachment to place. The aim of the article is to determine the level of knowledge among the academic community of the university building in which they study or work and its surrounding area, in the context of place attachment. The cognitive component – one of many aspects of identifying with a place – was examined. With limited knowledge about the building in which the study population spends time, calculated in months or years, it is difficult to determine place attachment, identification, or experience. The research method applied was a diagnostic survey, a questionnaire consisting of questions designed by the author. Both students and academics were surveyed. The results showed that students have limited knowledge of the building where they attend classes. The university building appears to be more of an anonymous non-place, without deeper symbolic or social meanings, than a place with which the academic community identifies itself
Makro‑ i mezoekonomiczne skutki pandemii oraz znaczenie innowacji w czasie pandemii koronawirusa (COVID‑19) – przegląd wybranych badań empirycznych
Get PDFThe aim of the article is to define the changes COVID-19 coronavirus pandemic has had on the macroand mesoeconomic in a context of the importance of innovation for national economies. The coronavirus (SARS-CoV-2) pandemic and its fast circulation have affected social and economic life around the world. The actions taken by the governments of the states became an exogenous shock for a large part of economic entities. The continuing state of crisis caused by the COVID pandemic leads to a reflection on the current production and consumption. By observing the reality, a research gap was noticed and the need has emerged to analyze the importance of innovation in economic processes in the current fight against the coronavirus disease (COVID-19) caused by SARS-CoV-2, which has reached a pandemic status. Therefore, the latest scientific publications in the field of the conducted research on the subject matter were analyzed. As a result of the analysis, industries that lost and gained within a year from the appearance of the corona-crisis were selected.Celem artykułu jest ustalenie skutków pandemii koronawirusa (COVID-19) w sferze makroi mezoekonomicznej w kontekście znaczenia innowacji dla gospodarek państw. Pojawienie się wirusa SARS-CoV-2 i jego znaczne rozprzestrzenienie szybko wpłynęło na społeczne oraz ekonomiczne aspekty codziennego życia ludzi na całym świecie. Działania, jakie podejmowały rządy państw, stały się egzogenicznym szokiem dla znacznej części podmiotów gospodarczych. Utrzymujący się stan kryzysu wywołany pandemią COVID-19 prowadzi do refleksji nad dotychczasową produkcją oraz konsumpcją. Dokonując obserwacji rzeczywistości, zauważono lukę badawczą i potrzebę analizy znaczenia innowacyjności w procesach gospodarczych w obecnej walce z chorobą koronawirusa (COVID-19) wywołaną przez SARS-CoV-2, która osiągnęła status pandemii. W związku z tym analizie poddano najnowsze publikacje naukowe w zakresie realizowanych badań podjętej tematyki. W wyniku dokonanej analizy wyłoniono branże, które straciły oraz zyskały w ciągu roku od pojawienia się koronakryzysu
Filozoficzne założenia wczesnej edukacji muzycznej – rozwiązanie kompromisowe
Get PDFThis paper aims at presenting philosophical assumptions of early music education. The introductory part draws the readers’ attention to the absence of any elements of early music education philosophy in Poland, even though such elements can be found both in the theory of aesthetic education and related music education theories. The first part of the article focuses on two opposite approaches, i. e., the aesthetic and the “praxial” one, presenting their philosophical background. After discussing the differences between one approach and the other, the author of the article presents her own idea how to reach a compromise between the aestheticians and the “praxialists”. The method she applies is the critical analysis of texts. The author suggests that the compromising solution, which she describes as an aesthetic-praxial one, should be applied as philosophical assumptions of early music education.Celem niniejszego artykułu jest prezentacja założeń filozoficznych wczesnej edukacji muzycznej. We wprowadzeniu zwracam uwagę na nieobecność filozofii wczesnej edukacji muzycznej w Polsce, nawiązując do istnienia jej elementów w teorii wychowania estetycznego i wywodzącej się z niej teorii wychowania muzycznego. W pierwszej części opracowania przedstawiam poglądy autorów reprezentujących dwa przeciwstawne podejścia w tym zakresie: tzw. estetyków i praksjalistów, pokazując jednocześnie, z jakich nurtów filozoficznych je wywodzą. Następnie omawiam różnice między prezentowanymi stanowiskami w zakresie filozofii edukacji muzycznej, po czym przechodzę do przedstawienia autorskiej propozycji kompromisu między dwoma stanowiskami. Zastosowana metoda to krytyczna analiza tekstów. Kompromisowe rozwiązanie, zwane przeze mnie estetyczno-praksjalnym, proponuję zastosować jako filozoficzne założenia wczesnej edukacji muzycznej
Pojęcie rodziny w twórczym procesie dziecięcej interpretacji świata
Get PDFThe article presents the results of the research carried out in the school year 2018/2019 in selected primary schools. The research was compliant with the assumptions of constructivism. The aim of the study was to diagnose the ways of understanding the abstract concept of a family in a group of younger schoolchildren from a large city (Lodz). It was assumed that an effective way of extracting meanings given by children is to trigger their creative activity. Typical psychodidactic techniques were used: asking questions, drafting cognitive maps and creating analogies. The material obtained in the course of observation and analysis of children’s creations has been studied. The strategy used made it possible to reconstruct the children’s process of understanding the concept of a family, and to show the possibilities inherent in the psychodidactics of creativity. Such possibilities enable teachers to activate children’s way of interpreting the world and eliciting its personal and original representations. W artykule przedstawiono wyniki badań zrealizowanych zgodnie z założeniami konstruktywizmu i przeprowadzonych w roku szkolnym 2018/2019 w wybranych szkołach podstawowych. Celem badań było zdiagnozowanie sposobów rozumienia abstrakcyjnego pojęcia rodzina w grupie dzieci w młodszym wieku szkolnym, w środowisku wielkomiejskim (Łódź). Przyjęto tezę, iż skutecznym sposobem wydobywania znaczeń nadawanych przez dzieci jest wyzwalanie ich aktywności twórczej. Wykorzystano typowe dla psychodydaktyki twórczości techniki: asocjogramy, pytania i tworzenie analogii. Opracowaniu poddano materiał badawczy uzyskany w toku obserwacji oraz analizy wytworów twórczych dzieci. Wykorzystana strategia pozwoliła na zrekonstruowanie dziecięcego procesu rozumienia pojęcia rodzina oraz na ukazanie możliwości tkwiących w psychodydaktyce twórczości, pozwalających na uruchomienie dziecięcego interpretowania świata, wydobywanie osobistych, oryginalnych jego reprezentacji
The Application of Video Games in Education: A Solution for the Lack of Motivation?
No full textThere is a lack of motivation in high schools that is difficult to ignore. This is even worse in the case of history courses, which are perceived by students as “useless.” Many would cite video games and mobile phones as some of the technological changes that explain how teenagers are less interested in such subjects. However, there is an enormous educational potential in video games that should not be ignored. This work is an explanation of how history can be translated not only through audio-visual language, but also in the form of a new type of word: ludic language. Moreover, an educational activity is proposed in order to find a solution to this lack of motivation. For this activity, the Early Modern period simulator Europa Universalis IV has been chosen as the video game to be implemented in a history class for 14-year-olds
Teachers’ Collective Efficacy as a Predictor of Students’ Academic Performance in North Central Nigeria
No full textPublic secondary schools in Nigeria occupy a significant position for providing qualitative education, yet there has been increasing public discontent with the quality of students being produced in the country’s public secondary schools. Teachers are regarded as one of the resources necessary for achieving the goals of secondary education. It is against this backdrop that this study examined teachers’ collective efficacy as a predictor of students’ academic performance in North Central Nigeria. Three research questions and hypotheses were generated to guide the study, which made use of a correlation-type descriptive research design with a population consisting of all teachers in the North Central region. An instrument titled the Teachers’ Collective Efficacy Questionnaire (TCEQ) was developed to elicit pertinent data from the participants. Also, students’ academic achievement was measured. The results of the study revealed that no substantial nexus existed between the teachers’ experience and the students’ academic achievement. However, the teachers’ verbal encouragement was found to be an important predictor of the learners’ academic success. Similarly, the teachers’ academic emphasis was a significant predictor of the learners’ academic performance. Based on this, it was established that teachers’ collective efficacy is an important predictor that can be used to improve students’ academic achievement. The study recommended that education administrators should acquaint their staff with the importance of collective efficacy towards improving students’ academic performance. It was also recommended that the government should organize workshops, seminars, and conferences for the supervisors, principals, and teachers of schools on efficacy issues and that teachers should be well motivated to maintain a high degree of efficacy in their various schools
Historia religijnego tatuażu koptyjskiego i jego znaczenie w kręgu kulturowym chrześcijan egipskich
Get PDFDespite considerable global interest in the political situation in the Middle East, the knowledge of Coptic traditions among Central European humanists remains insufficient. The present paper is an attempt at filling, at least partially, that gap by analysing a specific phenomenon of religious tattoo, which has been present in the community of Egyptian Christians for ages. The introduction, aimed at facilitating a better understanding of this phenomenon, consists of a short characteristic of Coptic ethnos and a review of chosen aspects of tattoo’s history connected with the presented topic (i.e. its presence in the classical culture of Ancient Egypt and gradual shift in the approach of ecclesiastical hierarchy towards this kind of body art). The main part of the article is devoted to three specific issues: circumstances accompanying the process of tattoo making (in the past as a stigma, nowadays as a sign accompanying important life events; with a mention of a difference in techniques used in Upper Egypt and the Jerusalem diaspora), the most common patterns (from the simplest little Coptic crosses to full person illustrations of evangelical scenes and images of saints) as well as the function which the Coptic religious tattoo used to serve in the past, and serves now (from stigmatizing through magical-religious and social up to psychological).Pomimo znacznego ogólnoświatowego zainteresowania sytuacją polityczną na Bliskim Wschodzie stopień znajomości tradycji koptyjskiej wśród humanistów środkowoeuropejskich nadal uznać należy za niewystarczający. Niniejsze rozważania stanowią zatem próbę choć cząstkowego zapełnienia tej luki poprzez analizę specyficznego zjawiska tatuażu religijnego, od wieków do dzisiaj występującego w środowisku chrześcijan egipskich. Przy czym wprowadzenie – umożliwiające lepsze zrozumienie tego fenomenu – stanowi krótka charakterystyka etnosu koptyjskiego oraz omówienie wybranych aspektów ogólnej historii tatuażu, związanych z prezentowanym tematem (tj. jego obecności w klasycznej kulturze starożytnego Egiptu oraz ulegającego z czasem przemianom stosunku hierarchii kościelnej do tego typu zdobień ciała). Natomiast zasadnicza część artykułu poświęcona została trzem zagadnieniom szczegółowym: okolicznościom wykonywania rzeczonych tatuaży (dawniej jako znaku stygmatyzującego, obecnie – towarzyszącego ważnym momentom życiowym; z uwzględnieniem różnicy technik stosowanych w Górnym Egipcie i diasporze jerozolimskiej), najpopularniejszym wzorom (od najprostszych i niewielkich krzyży koptyjskich po pełnopostaciowe przedstawienia scen ewangelicznych i wizerunków świętych) oraz funkcji, jaką pełnił dawniej i pełni obecnie koptyjski tatuaż religijny (od piętnującej przez magiczno-wyznaniową i socjalną po psychologiczną)