Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Adaptacje filmowe polskiej literatury młodzieżowej XXI wieku jako system kodów kulturowych
Get PDFThe article analyzes film adaptations of Polish youth literature published in the 21st century and indicates contemporary Polish productions’ cultural codes aimed at young audiences. The following issues appeared attractive: features of works most readily adapted, trends visible in film adaptations understood as reinterpretations of book pre-texts.
The researcher used source analysis (film material, streaming services) and a case study. The researcher also used the statistical method to film adaptations’ availability and popularity among young audiences. The study was conducted using the questionnaire technique, and the tool was an electronic questionnaire addressed in the first case to the 14–16 age group. The second questionnaire was addressed to undergraduate students and included a set for writing associations. The analysis of the material refuted the research hypothesis that in contemporary Poland, literary works for young people are eagerly used and adapted for full-length films’ needs. It turned out that the few exceptions were primarily adaptations of fantasy and science-fiction genres. The analysis of cultural codes showed that they form a set of interrelated meanings. This system is dominated by family and friendship relationships, family home, travels, and clock measuring.
W artykule przeanalizowano adaptacje filmowe polskiej literatury młodzieżowej wydanej w XXI w. oraz wskazano kody kulturowe charakterystyczne dla współczesnych, polskich produkcji skierowanych do młodego odbiorcy. Interesujące wydały się cechy utworów najchętniej adaptowanych oraz tendencje widoczne w filmowych adaptacjach rozumianych jako reinterpretacje książkowych pre-tekstów.
Zastosowano metodę analizy źródeł (materiału filmowego, serwisów streamingowych) oraz case study. Ponadto posłużono się elementami metody statystycznej w odniesieniu do dostępności adaptacji filmowych i ich popularności wśród młodych odbiorców. Badanie przeprowadzono techniką ankiety, narzędziem był elektroniczny kwestionariusz skierowany w pierwszym przypadku do grupy wiekowej 14–16 lat. Drugi kwestionariusz był adresowany do studentów i zawierał zestaw do zapisywania skojarzeń. Analiza materiału obaliła hipotezę badawczą, jakoby współcześnie w Polsce chętnie sięgano po utwory literackie dla młodzieży i adaptowano je na potrzeby filmów pełnometrażowych. Okazało się, że nieliczne wyjątki to przede wszystkim adaptacje gatunków fantasy i science fiction. Analiza kodów kulturowych pokazała, że tworzą one zestaw wzajemnie powiązanych znaczeń. Na gruncie polskich adaptacji w tym systemie dominują relacje rodzinne i przyjacielskie, dom rodzinny, podróże, zegary symbolizujące upływający czas
Użytkowa funkcja muzyki w gambijskiej szkole podstawowej
Get PDFThe process of teaching knowledge and skills is adjusted to utilitarian requirements in a given country and to its level of development. Also, it is compliant with customs, religion and culture of the country. This article is a collection of conclusions about music as an educational instrument used in the Chernobaba Memorial School in Manjai Kunda, the Gambia. These conclusions are the result of a one-day observation inside the school during a regular school day. The researcher used the method of naturalistic and ethnographical observation, which provided her with information about school teachers and students in everyday situations. The results of such analysis include remarks and subjective conclusions that may inspire teachers from other cultures to change the approach to music education in primary schools. Charnobaba Memorial School teachers model sound and movement behaviours, and the children’s natural way of learning is the imitation of spontaneous responses. In the classroom, the teachers are the dominant voice while performing tonal and rhythmic sequences, and the students imitate them.Proces przekazywania wiedzy i umiejętności jest dostosowany do potrzeb użytkowych w danym kraju, do jego poziomu rozwojowego, a także zamknięty w ramach tolerancji, czy też zwyczajów kulturowych oraz religijnych społeczności. Niniejszy artykuł jest zbiorem wniosków dotyczących obecności dziedziny sztuki - muzyki, jako instrumentu edukacyjnego w szkole podstawowej Chernobaba w Manjai Kunda w Gambii, sformułowanych na podstawie jednodniowej obserwacji. Zastosowaną metodą badawczą była obserwacja etnograficzna naturalistyczna, która dostarczyła danych o uczniach i nauczycielach w codziennych sytuacjach, a jej rezultatem są spostrzeżenia i subiektywne wnioski, które mogą być inspiracją dla czytelników do wprowadzenia zmian w podejściu do przedmiotu z zakresu sztuki w szkołach podstawowych. Nauczyciele szkoły Chernobaba modelują zachowania dźwiękowo-ruchowe, a naturalną drogą uczenia się jest imitacja spontanicznych reakcji. Nauczyciele są w klasie głosem dominującym podczas realizacji sekwencji tonalnych i rytmicznych, stanowią wzorzec do naśladowania.
 
Ethical Education for Grades 1 and 2 in Finland from the Values Perspective
No full textThe article addresses a key issue in curriculum policy, ethical education in Grades 1 and 2. The article uses the Finnish 2014 basic curriculum as the basis for a case study rooted in the humanities, philosophy, and the cultural sciences. The article explores what is embodied in this policy, especially the objectives of the subject of ethics in the curriculum. The article draws attention to the development of values through the curriculum in primary education in Finland and presents an overview of recent developments in values education in schools, taking curriculum research into account. The key part of the study is an analysis of the Finnish National Core Curriculum, principally those parts which involve secular ethics, as formulated by the Ministry of Education, and which emphasize the right of children to a good education and “to understand themselves, other people, the society, the environment, and different cultures” (National Core Curriculum, 2016, p. 15)
Od Redakcji
Get PDFOkładkowy tytuł nowego numeru Podróż orientalna przyciągnął bardzo duże zainteresowanie badaczy różnych dyscyplin. Od tego motywu nie stronili autorzy badający zarówno czasy odległe, jak i najnowsze. W dziale tematycznym znalazły się trzy teksty związane ze średniowiecznym Lewantem. Wojciech Mruk, mediewista z Uniwersytetu Jagiellońskiego, analizuje relację Lionardo Frescobaldiego, Simone Sigoliego i Giorgio Gucciego, którzy wspólnie odbyli peregrynację do Ziemi Świętej w latach 1384–1385. Kolejny artykuł – Christophera Schabela (Cyprus University in Nicosia) – opisuje najbardziej znaną średniowieczną wioskę cypryjską Psimolofu i jej związki z patriarchami Jerozolimy. Nicholas Coureas z Cyprus Research Center w swoim artykule daje szeroką perspektywę obecności Kościoła greckiego w trakcie panowania Lusignanów i Wenecjan na Cyprze (1191–1571). Kolejny tekst przenosi nas do XX w. i jeszcze dalej na Wschód – Magdalena Filipczuk (Akademia Ignatianum w Krakowie) w swoim artykule rekonstruuje wybrane wątki refleksji Lin Yutanga, chińskiego myśliciela, tłumacza i redaktora, na kanwie jego pracy na rzecz objaśniania i popularyzowania chińskiej kultury i filozofii na Zachodzie. Kolejna praca zatrzymuje nas na Dalekim Wschodzie, ale cofa w czasie – Małgorzata Sobczyk (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) podejmuje się przedstawienia wizerunku Japonki w świetle szesnastowiecznych relacji europejskich. Następne trzy opracowania zapraszają nas do zapoznania się z Polakami i ich obecnością na Wschodzie. Ewa Siemieniec-Gołaś (Uniwersytet Jagielloński) podjęła się próby omówienia postaci Władysława Jabłonowskiego, nie tylko lekarza w osmańskiej służbie, ale również znawcy i badacza Wschodu. Beata Gontarz (Uniwersytet Śląski w Katowicach) omówiła kulturowe doświadczenia Jana Józefa Szczepańskiego na podstawie jego książki Do raju i z powrotem. Ostatnim tekstem w dziale tematycznym numeru jest praca turkolożki Sylwii Filipowskiej (Uniwersytet Jagielloński), która omawia okoliczności podróży Tadeusza Kowalskiego do Turcji w 1927 r
Między sentymentem a sceptycyzmem. Jana Józefa Szczepańskiego doświadczenie Wschodu (na podstawie książki Do raju i z powrotem)
Get PDFThe purpose of this article is to present the reflections and remarks of the writer Jan Józef Szczepański contained in his book Do raju i z powrotem [To Paradise and Back], which resulted from his 1961 trip to the Middle East and the western India. Szczepański, an author, screenwriter and Indianist by education (he graduated in Oriental studies from Jagiellonian University), confronts his ideas about the Orient with the reality he observes on the spot. He focuses on the signs of modernization in Arab countries on the one hand, and Islamic orthodoxy and religious fundamentalism on the other. This becomes an opportunity to compare the sources of civilizational and cultural differences between secularized Europe and the still religious East.Celem artykułu jest przedstawienie zawartych w książce Do raju i z powrotem refleksji i uwag autora, Jana Józefa Szczepańskiego, będących efektem jego podróży w 1961 r. na Bliski Wschód i do zachodnich Indii. Szczepański, pisarz, scenarzysta, a z wykształcenia indianista (ukończył orientalistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim), konfrontuje swoje wyobrażenia o Oriencie z realiami, jakie obserwuje na miejscu. Swoją uwagą obejmuje przejawy modernizacji krajów arabskich z jednej strony, z drugiej zaś – islamskiej ortodoksji i fundamentalizmu religijnego. Staje się to okazją do porównań dotyczących źródeł różnic cywilizacyjnych i kulturowych między zlaicyzowaną Europą a nadal religijnym Wschodem
Ksiądz Stanisław Fogelweder jako kanclerz królowej Anny, żony Zygmunta III Wazy
Get PDFThe article attempts to show the activity of Stanisław Fogelweder in the service of Queen Anne of Austria (1592-1598), the first wife of Sigismund III Vasa. The aim was to reconstruct the scope of his courtly duties and to present an assessments of his activities, which appear in the letters by the monarch herself, her mother Archduchess Maria Anna of Bavaria, and the courtiers of the queen, as well as in the accounts of foreign diplomats. The period of Fogelweder’s life in which he fulfilled his duties as chancellor and secretary to the Habsburgs is among the least discussed phases of his court and diplomatic career in the literature. The scant interest in this period of Fogelweder’s life may be surprising given the surviving source material. His position at the courts of Sigismund III and Anne of Austria can be reconstructed on the basis of his correspondence – especially his letters to Maria Anna of Bavaria and Jan Zamoyski. In the light of these sources, Fogelweder’s duties, apart from typical chancellery work, included attending audiences and delivering speeches on behalf of the queen, accompanying the monarch on her travels, obtaining and transmitting information, on top of acting as an intermediary in establishing the young monarch’s relations with members of the ruling elite, especially Jan Zamoyski. The commencement of his service at the court of Anne of Austria did not end his activities as a royal secretary or interrupt his relationship with Anne Jagiellon and the court of the queen dowager. This is evidenced by entries in the Crown Metric and information contained in royal accounts. Lasting uninterruptedly for four decades, Fogelweder’s court service was based on loyalty and total devotion to the ruling dynasty. He was usually assessed positively. The queen’s confessor Sigismund Ernhofer characterized him as a good man and an extremely hardworking courtier. Archduchess Maria called him a faithful old servant. Georg Schiechel, the queen’s valet, jealous of Fogelweder’s influence, emphasized the importance of his friendship with Zamoyski. Sometimes, however, his close relationship with the monarchical couple had to be the subject of criticism, painful and incomprehensible to Fogelweder.Artykuł stanowi próbę ukazania aktywności Stanisława Fogelwedera w służbie królowej Anny Austriaczki (1592-1598), pierwszej żony Zygmunta III Wazy. Za cel postawiono odtworzenie zakresu jego dworskich powinności oraz przedstawienie ocen jego działalności, pojawiających w listach monarchini, jej matki arcyksiężnej Marii Bawarskiej oraz innych dworzan królowej, a także w relacjach obcych dyplomatów. Okres życia Fogelwedera, w którym wypełniał obowiązki kanclerza i sekretarza Habsburżanki, należy do najsłabiej omówionych w literaturze przedmiotu etapów jego kariery dworskiej i dyplomatycznej. Znikome zainteresowanie może zadziwiać zważywszy na zachowany materiał źródłowy. Pozycję Fogelwedera na dworach Zygmunta III i Anny Austriaczki można rekonstruować na podstawie korespondencji – zwłaszcza jego listów pisanych do Marii Bawarskiej i Jana Zamoyskiego. W świetle tych źródeł do zakresu obowiązków Fogelwedera, obok typowo kancelaryjnych powinności, należały obecność podczas audiencji i wygłaszanie mów w imieniu królowej, towarzyszenie monarchini w podróżach, pozyskiwanie i przekazywanie informacji, pośredniczenie w zbudowaniu relacji młodej władczyni z członkami elity władzy, zwłaszcza Janem Zamoyskim. Rozpoczęcie służby na dworze Anny Austriaczki nie zamykało jego działalności jako sekretarza królewskiego oraz nie przerywało jego związków z Anną Jagiellonką i dworem królowej wdowy. Świadczą o tym wpisy do Metryki Koronnej oraz informacje zawarte w rachunkach królewskich. Trwająca nieprzerwalnie przez cztery dekady służba dworska Fogelwedera oparta była na lojalności i całkowitemu oddaniu panującej dynastii. Oceniano ją zazwyczaj pozytywnie – spowiednik królowej Zygmunt Ernhofer charakteryzował go jako dobrego człowieka i niezwykle pracowitego dworzanina. Arcyksiężna Maria nazywała go wiernym, starym sługą. Zazdrosny o wpływy Fogelwedera pokojowiec królowej Georg Schiechel podkreślał znaczenie jego zażyłości z Zamoyskim. Czasem jednak jego bliskie relacje z parą monarszą musiały być przedmiotem krytyki, bolesnej i niezrozumiałej dla Fogelwedera
Dobrostan psychiczny dziecka w procesie edukacji szkolnej w czasach pandemii
Get PDFThe aim of the study is to reflect on the mental well-being of a child functioning in the process of school education in times of the pandemic. The article presents theoretical considerations on the concept of mental well-being, and a synthetic analysis of the functioning of the school education system, especially during the Covid-19 pandemic. The aim of the author's research is to verify the sense of mental well-being of children in the process of their participation in remote school education, and the research problem is the question: to what extent does a child participating in remote school education feel satisfied with the process of their own education, their own activity, and the existing state of affairs? During the analysis of the collected research material, the author attempts to answer the question by showing various contexts of the student's functioning in the process of online learning.Celem opracowania jest podjęcie namysłu nad dobrostanem psychicznym dziecka funkcjonującego w procesie edukacji szkolnej w czasach pandemii. W artykule odnajdujemy teoretyczne rozważania na temat pojęcia dobrostanu psychicznego, syntetyczną analizę funkcjonowania systemu edukacji szkolnej, szczególnie w okresie pandemii Covid – 19. Celem badań autorki jest zweryfikowanie poczucia dobrostanu psychicznego dzieci w procesie ich uczestnictwa w zdalnej edukacji szkolnej, zaś problem badawczy zawarty został w pytaniu: w jakim stopniu dziecko będące uczestnikiem szkolnej edukacji zdalnej odczuwa satysfakcję z procesu własnej edukacji, własnej aktywności, zaistniałego stanu rzeczy? W trakcie analizy zebranego materiału badawczego Autorka podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie ukazując różnorodne konteksty funkcjonowania ucznia w procesie nauczania zdalnego
"Literakcja" w edukacji współczesnego przedszkolaka: O interakcji literatury z emocjami, zabawą, kreatywnością oraz innymi dziedzinami sztuki
No full textA parent / guardian / teacher, as the mediator of reading, is responsible for the child's contact with literature. An adult is the key figure during literary initiation. Everyone, especially educators, should not only try to make the child familiar with the content and read the story, but they should also motivate the child to act. Such motivation should include giving the child the opportunity to experience, create, feel, express, and develop a positive attitude towards books. Literaction combines two important elements in the life of a child: literature and interaction. The former is understood as one of the arts. Literature includes verbal artistic works the objective of which is to stimulate the recipient’s experiences, even the most extreme ones. Today's editions of books for the youngest readers combine these two aspects and, above all, are adjusted to the developmental capabilities and current problems of children (Adamczykowa 2004: 26). Interaction confirms the reciprocal interaction of certain behaviors, persons, and objects. The following article presents literaction as an interaction between literature and emotions, play and creativity. The examples included in the text show good and multifaceted influence of literature on the development of a preschool child. It was also emphasized that children's literature is closely connected with other fields of art, which include music, painting and theater.Rodzic, opiekun bądź nauczyciel, jako pośrednik lektury, odpowiada za kontakt dziecka z literaturą. Dorosły to kluczowa postać podczas inicjacji literackiej. Każdy, w szczególności pedagog, powinien zwracać uwagę, aby nie tylko zapoznawać dziecko z treścią i czytać bajkę, lecz także mobilizować do działania. Chodzi głównie o dawanie możliwości do przeżywania, tworzenia, odczuwania, wyrażania oraz rozwijania pozytywnego nastawienia do książki. Literakcja łączy w sobie dwa, istotne w życiu najmłodszego człowieka elementy, jakimi są: literatura oraz interakcja. Pierwszy z nich rozumiemy jako jedną z dziedzin sztuki. Literatura to słowne dzieła artystyczne, których celem jest pobudzenie przeżyć odbiorcy, nawet najbardziej skrajnych. Dzisiejsze wydania książek dla najmłodszych łączą w sobie te dwa aspekty, a przede wszystkim są literaturą dostosowaną do możliwości rozwojowych i aktualnych problemów młodych czytelników (Adamczykowa 2004: 26). Interakcja świadczy o obustronnym oddziaływaniu określonych zachowań, osób oraz przedmiotów. W poniższym artykule zaprezentowana została literakcja, jako interakcja pomiędzy literaturą a emocjami, zabawą, oraz kreatywnością. Przedstawione przykłady wskazują jak pozytywnie oraz wielkoobszarowo literatura oddziałuje na rozwój dziecka w wieku przedszkolnym. Zaznaczono również, że literatura dziecięca ściśle wiąże się z innymi dziedzinami sztuki, do których należy między innymi muzyka, malarstwo czy teatr
Wprowadzenie
Get PDFMamy rok 2021 – kolejny rok pandemii, która odebrała możliwość podejmowania ekspresyjnych aktywności. Jak bardzo odciśnie się to „zamknięcie” na najmłodszych członkach społeczeństwa? Głosy badaczy, którzy wzięli udział w dyskusji na temat literatury i sztuki w edukacji, pokazują, że wiele jest jeszcze do zrobienia. Są nie tylko sygnałem do kolejnych badań, refleksji, teorii i tez, ale również wezwaniem do konkretnych działań
Poezja i pobożność: O Pieśni porannej Franciszka Karpińskiego
Get PDFThe aim of this article is to interpret the meaning of Franciszek Karpiński’s poem, published in his collection Pieśni nabożne [Devotional Songs] (1794), as an outstanding work of religious poetry and as a cultural text that grew out of the centuries-old tradition of various poetic genres to become inscribed in the canon of Catholic prayers, as well as in the piety of the faithful who practiced the Christian order of the day. The article considers the history of editing the verbal text of the interpreted work, and issues related to its musical layer: the melody of Pieśń poranna [Morning Song]. The text is solidly backed by existing readings of the Morning Song by eminent experts on Karpiński’s works (W. Borowy, T. Kostkiewiczowa, R. Sobol, T. Chachulski). The relationship between the poetic work and the tradition of religious writing, especially sacred poetry, can be described by the term itertextuality (instead of intertextuality). Kiedy ranne wstają zorze... is an occasional song both in the typological and theological sense of the term. The work turns out to be a poem of polymodal subjectivity, a lyric of multiple voices. It contains references to literary tradition and constitutes an original case of folklore. It embodies the “beautiful and elevated as well as simplicity” advocated by the author himself in his program treatise O wymowie w prozie albo wierszu. The Morning Song is an opening frame typical of hymnals. As an ecclesiastical song, it contains a clear theological content: love for God and worshiping him is the goal of a Christian’s life. The text has its origins in various forms of worship and in a variety of genres of religious writing. The song originated as a contrafactum, i.e. It was based on a well-known song melody, however, the melody changed and diversified over time. In terms of verse, the poem represents early Polish syllabotonism: the trochaic tetrastich is predominant, incidentally modified by rhetorical diction. In the poetic tradition of the Morning Song, a prominent place is occupied by psalms, church hymns, bugles and occasional songs.Celem artykułu jest odczytanie sensu wiersza Karpińskiego, opublikowanego w zbiorze Pieśni nabożnych (1794), jako wybitnego utworu z zakresu liryki religijnej i jako tekstu kultury, który wyrósł z wielowiekowej tradycji różnych gatunków poezji i wpisał się na trwałe w modlitwę Kościoła katolickiego, jak też w pobożność wiernych, którzy praktykowali chrześcijański porządek dnia. Artykuł uwzględnia dzieje edycji tekstu werbalnego interpretowanego utworu, jak też zagadnienia związane z warstwą muzyczną, melodią Pieśni porannej. Tekst rzetelnie odnosi się do istniejących odczytań Pieśni porannej, autorstwa wybitnych znawców twórczości Karpińskiego (Wacław Borowy, Teresa Kostkiewiczowa, Roman Sobol, Tomasz Chachulski). Stosunek utworu do tradycji piśmiennictwa religijnego, szczególnie poezji sakralnej, można określić terminem: itertekstualność (zamiast: intertekstualność). Kiedy ranne wstają zorze... to pieśń przygodna i w typologicznym, i w teologicznym sensie tego pojęcia. Utwór ten okazuje się wierszem o polimodalnej podmiotowości, lirykiem wielogłosowym. Zawiera on odniesienia do tradycji literackiej, realizuje oryginalny przypadek ludowości. Stanowi ucieleśnienie „pięknej i wysokiej razem prostoty”, postulowanej przez samego autora w jego rozprawie programowej O wymowie w prozie albo wierszu. Pieśń poranna tworzy typową dla kancjonałów ramę początkową. Jako pieśń kościelna zawiera ona klarowną treść teologiczną: miłość do Boga i oddawanie Mu czci jest celem życia chrześcijanina. Tekst ma swe źródła w różnych formach kultu i w rozmaitych gatunkach piśmiennictwa religijnego. Pieśń powstała jako kontrafaktura, tj. w oparciu o znany śpiew; jej melodia zmieniała się i różnicowała z czasem. Pod względem wersyfikacyjnym utwór reprezentuje wczesny sylabotonizm polski: przeważa tok tetrastychu trocheicznego, incydentalnie modyfikowanego przez dykcję retoryczną. W tradycji poetyckiej Pieśni porannej eksponowane miejsce zajmują psalmy, hymny kościelne, hejnały, pieśni przygodne