Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Ritu paganorum vivere: O przyczynach buntów przeciwko chrystianizacji Węgier
Get PDFThe article presents views of researchers on the issue of the causes of the outbreak of pagan rebellions in Hungary (c. 997, 1046, 1060/1061). They were supposedly not related to religion directly, but focused on the attempts of former tribal chieftains to regain power, or on the desire of the population to shed recently introduced material burdens. The author shows that these proposals were unsatisfactory and contradictory to the sources, and therefore proposes a broader view of the issue. The Christianization, initiated by King Saint Stephen (997–1038), and continued by his successors was characterized by great zeal and coercion, combined with violence sanctioned by new laws. Rules and prohibitions resulted from the religious attitude of the ruler and were met with resistance of a similar nature. It is too narrow a perspective to perceive religion just as a doctrine and a worldview, which, in view of the scarce evangelization (lack of personnel, language difficulties), could not have been a matter of conflict. The essence of religion confronted with Christianity should be sought in the rituals and the sacredly sanctioned social order and power.Artykuł przedstawia dotychczasowe poglądy badaczy na kwestię przyczyn wybuchu buntów pogańskich na Węgrzech (ok. 997, 1046, 1060/1061). Miały być one niezwiązane bezpośrednio z religią, a skupione na próbie odzyskania władzy przez dawnych naczelników plemiennych lub na chęci zrzucenia nowych obciążeń materialnych przez społeczeństwo. Autorka wykazuje, że propozycje te były niezadowalające i sprzeczne z wymową źródeł, wobec czego proponuje szersze spojrzenie na zagadnienie. Chrystianizacja rozpoczęta przez Stefana I Świętego (997–1038) i kontynuowana przez jego następców cechowała się znaczną gorliwością i przymusem, połączona była również z przemocą sankcjonowaną przez nowe prawa. Nakazy oraz zakazy wynikały z religijnej postawy panującego i napotykały opór o podobnym charakterze. Zbyt wąskie jest postrzeganie religii tylko jako doktryny i światopoglądu, które wobec nieznacznej ewangelizacji (brak kadry, trudności językowe) nie mogły stanowić kwestii spornych. Istotę religii konfrontowanej z chrześcijaństwem upatrywać należy w rytuałach oraz sankcjonowanym sakralnie porządku społecznym i władzy
Współczesne polskie media środowiskowe a demokracja: Przykład czasopism katolickich
Get PDFThe purpose of the study is to show the general situation of Catholic periodicals under the current democratic system. The author provides an analytical definition of the journals, followed by a dedicated typology. The discussed periodicals, which represent the class of community media, have all played an important religious, cultural and political role at some point in history. The selection of this particular research topic is justified by the shortage of in-depth studies on this important media segment. The interdisciplinary study takes the form of a compilatory review, illustrating obvious correlations between media and politics through the example of Catholic periodicals. The article uses the following methods: literary and critical analysis, as well as media and press content analysis.Celem opracowania jest ukazanie ogólnej sytuacji czasopism katolickich w obecnym systemie demokratycznym. Autorka przedstawia analityczną definicję czasopism, a następnie dedykowaną im typologię. Omawiane periodyki należą do mediów wybranego środowiska i w różnych okresach historii odgrywały ważną rolę religijną, kulturową i polityczną. Wybór tematu badawczego jest uzasadniony niedostatkiem pogłębionych studiów nad tym ważnym segmentem mediów. Interdyscyplinarne studium ma formę kompilacyjnego przeglądu, ilustrującego oczywiste korelacje między mediami a polityką na przykładzie czasopism katolickich. W artykule zastosowano następujące metody: analizy i krytyki piśmiennictwa oraz analizy zawartości mediów i prasy
The Dimension of the Teacher-Student Relationship: Frequent Language and its Conditioning Factors
No full textIn our paper, we approach the question of the relationship between a teacher and a student from an interdisciplinary methodology that integrates philosophical, ethical, and pedagogical knowledge. Starting from a notion of a person as being open to reality and constitutively religated to it, we wish to discern how to establish adequate relationships with each of the individuals existing within it. Specifically, we focus on the interpersonal dimension that can be established in a school context. As a result of this reflection, we propose a series of guidelines in relation to some linguistic expressions, to be carried out according to the student’s own understanding
Formacja nauczycieli przedszkolnych i szkół podstawowych we Włoszech: treść i metodologia
Get PDFThis contribution aims to describe the formation process of pre-primary and primary teachers in Italy. Some brief historical aspects about the development of the pre-primary and primary teacher curriculum are described to better understand how the formation process has changed in Italy in the last twenty years. A university degree course is now the basic requirement to become a teacher at pre-primary and primary level. In the description of the different parts which make up the Italian degree course curriculum, some pedagogical reflections are presented with their didactical and methodological implications.Celem artykułu jest przedstawienie procesu formacji nauczycieli przedszkolnych i szkół podstawowych we Włoszech. Aby lepiej zrozumieć, jak zmienił się proces kształcenia nauczycieli we Włoszech w ciągu ostatnich dwudziestu lat, opisano kilka krótkich aspektów historycznych dotyczących rozwoju programu nauczania dla nauczycieli przedszkoli i szkół podstawowych. Studia uniwersyteckie są obecnie podstawowym wymogiem, który pozwala zdobyć uprawnienia do pracy jako nauczyciel na poziomie przedszkolnym i podstawowym. W opisie różnych części składających się na program nauczania studiów włoskich przedstawiono niektóre refleksje pedagogiczne z ich implikacjami dydaktycznymi i metodologicznymi
Archiwum nagrań KIK z lat 1974–2006 – opis i charakterystyka zbioru
Get PDFThe article contains results of preliminary research of archival audio recordings from meetings and prelections organized by Klub Inteligencji Katolickiej (KIK; Club of Catholic Intelligentsia) in Krakow. The research was conducted using methods of quantitative, statistical, content, and chronological analysis of the source material. The article begins with a description of KIK’s history focused on the role which the Club had in the times of PRL (Polish People’s Republic). The following chapters of the article are dedicated to the general characteristics of the studied recordings and their detailed thematic division into several categories (Catholic Church and faith, dialogue and ecumenism, John Paul II, philosophy, Poland’s history, culture, politics, Krakow, social issues, “NaGłos”, organized events, the life of KIK, visions of the future) based on the author’s research. The main goal of the article is to formulate conclusions based on the themes that were discussed during the Club’s meetings and pointing to further, potential research perspectives.Artykuł zawiera wyniki wstępnych badań archiwalnych nagrań audio spotkań i prelekcji organizowanych przez krakowski Klub Inteligencji Katolickiej. Badania te przeprowadzono metodami analizy ilościowej, statystycznej, treściowej i chronologicznej materiału źródłowego. Artykuł rozpoczyna się od przedstawienia rysu historycznego krakowskiego KIK-u z uwzględnieniem roli, jaką Klub odgrywał w czasach PRL-u. Kolejne części tekstu poświęcone są ogólnej charakterystyce zgromadzonych nagrań oraz ich szczegółowemu podziałowi tematycznemu na kilka kategorii (Kościół i wiara, dialog i ekumenizm, Jan Paweł II, filozofia, Polska – historia, kultura, polityka, Kraków, tematyka społeczna, „NaGłos”, wydarzenia zorganizowane, życie KIK-u, wizje przyszłości), dokonanemu przez autorkę. Głównym celem artykułu jest sformułowanie wniosków odnośnie do tematyki poruszanej na spotkaniach Klubu oraz zarysowanie dalszych, potencjalnych perspektyw badawczych
Kreatywność i zaangażowanie rodziców we wczesną edukację dzieci w podejściu i filozofii Reggio Emilia
Get PDFIn the article the authors discuss the importance of parental creativity and involvement in early institutional education of a child on the example of Reggio Emilia educational method. Among the main aspects of this involvement are the quality of education, child support, cooperation between teachers and parents as well as a positive feedback. The authors of this paper also deal with one of the main aspects of early education—creativity and its importance for a child’s psychosocial development. The preschool curriculum has been designed for children of the preschool educational institutions to provide them with a rich learning experience and to help them to develop properly. Creative education starts at an early age, therefore kindergartens and families play a very important role in supporting and developing creativity in child’s everyday routine. It is stressed that being creative is primarily about taking initiatives and innovative behavior. These are the qualities required in contemporary society, especially by employers in private and public sectors. However, the process of involving parents in their child’s education starts at the preschool stage and plays the most important role in child’s socialization. It is also emphasized that if children feel the support of both educational subjects (teacher and parents) in the process of preschool education, they feel safer, more comfortable, and much more confident.W niniejszym artykule autorzy omawiają znaczenie kreatywności oraz zaangażowania rodziców we wczesną edukację instytucjonalną dziecka na przykładzie metody Reggio Emilia. Głównymi aspektami takiego zaangażowania są zapewnienie jakości edukacji, wsparcie dziecka, współpraca nauczycieli z rodzicami oraz pozytywna informacja zwrotna. Autorzy tego artykułu zajmują się również jednym z głównych aspektów wczesnej edukacji dziecka – kreatywnością i jej znaczeniem dla rozwoju psychospołecznego dziecka. Program nauczania przedszkolnego został opracowany dla dzieci w placówkach edukacji przedszkolnej, aby zapewnić im bogate doświadczenie edukacyjne i pomóc we właściwym rozwoju. Edukacja kreatywna rozpoczyna się od najmłodszych lat, dlatego przedszkola i rodziny odgrywają bardzo istotną rolę we wspieraniu i rozwijaniu kreatywności w codziennych sytuacjach rozwojowych dzieci. Podkreśla się, że bycie kreatywnym polega przede wszystkim na podejmowaniu inicjatyw i innowacyjnych zachowań. Są to cechy wymagane we współczesnym społeczeństwie, zwłaszcza przez pracodawców w sektorze prywatnym i publicznym. Jednak proces angażowania rodziców w edukację dziecka zaczyna się już na etapie przedszkolnym i odgrywa najważniejszą rolę także w socjalizacji dziecka. Podkreśla się również, że jeśli dzieci czują wsparcie obu podmiotów wychowania (nauczyciela i rodziców) w procesie wychowania przedszkolnego, czują się bezpieczniej, bardziej komfortowo i dużo pewniej
(Nie)powodzenia w matematycznej edukacji dziecka
Get PDFMathematics—the word that hides immense emotions. Probably each of us has some memories and associations related to mathematical education at school age. For some it was a pleasure, sometimes, when they delved into solving logical and difficult tasks, ending with pride and success. For others, learning mathematics was a nightmare they would prefer to forget, lost and sad time, marked by a streak of failures, often with a sense of inferiority. And it is the latter experience, which makes some people assume a priori that learning mathematics must be difficult, and perceive it as a cause of failure. The scale of the phenomenon is so large that in the literature we can find such terms as the scourge of mathematical illiteracy (Dąbrowski 2008), mainly blamed on teachers who failed to properly shape mathematical concepts in the minds of children (Karpińska, Remża 2019)
Nowe Ateny jako przykład strategii edukacyjnej wzorowanej na jezuickich założeniach misyjnych
Get PDFThe article is a contribution to the history of Polish culture. The author draws attention to the fact that from the moment the Jesuits appeared in the Polish Republic, their activities, including educational ones, met with alternating condemnation and criticism. This controversy was especially true in the eastern territories of Poland, and the problems with the establishment of the Lviv college clearly indicated suspicion of Jesuit teaching methods and ways of carrying out missionary tasks.
The aim of this article is an attempt to explain at least some of the reasons for the discrediting of Father Benedykt Chmielowski’s Nowe Ateny [New Athens] (Lviv 1745-1746; 1754-1756) by a significant number of Polish humanists at the turn of the 20th century. Critics of the time considered the work to be a scientifically unreliable “Sarmatian encyclopaedia”, appreciated by poorly educated readers at the end of the First Republic, but considered to be nonsense by later generations. Since the turn of the twenty-first century, however, more and more attempts to rehabilitate Nowe Ateny and to appreciate the erudition of its author have appeared in Polish scientific literature. Articles, dissertations and monographs, written by philologists and historians, are now being devoted to the various entries from Father Benedict Chmielowski’s almanac. The author of this article is also undertaking research in this area. Its main thesis, formulated in the title of this publication, is proven by research methods used in cultural history and theory.
The article is an introduction to the title issue and focuses attention on what the author sees as a pioneering undertaking of Fr. Benedykt Chmielowski, graduate of the College of Lviv. He undertook the task of creating the first Polish universal encyclopedia on the basis of his own college knowledge, his independent studies and the results of his personal observation. Universal, that is, intended for every nobleman who could read at the time, a graduate of one of the monastic schools. In this way, Father Chmielowski realized and developed the educational strategy of Jesuit schools, offering his readers a form of self-education, innovative in his time.Artykuł jest przyczynkiem do historii kultury polskiej. Autorka zwraca uwagę na fakt, że od momentu pojawienia się w Rzeczpospolitej jezuitów ich działalność, w tym edukacyjna, spotykała się na przemian z potępieniem i krytyką. Kontrowersje te dotyczyły zwłaszcza terenów wschodnich, a kłopoty z utworzeniem kolegium lwowskiego wyraźnie wskazywały na podejrzliwość wobec jezuickich metod nauczania i sposobów realizowania zadań misyjnych.
Celem artykułu jest próba wyjaśnienia przynajmniej niektórych przyczyn dyskredytacji Nowych Aten księdza Benedykta Chmielowskiego (Lwów 1745–1746; 1754–1756) przez znaczną część polskich humanistów przełomu XIX i XX wieku. Ówcześni krytycy uznawali to dzieło za nierzetelną naukowo „encyklopedię sarmacką”, wprawdzie cenioną przez słabo wykształconych czytelników końca Pierwszej Rzeczpospolitej, ale przez późniejsze pokolenia uznaną za bałamutną. Od przełomu XX i XXI wieku pojawiają się jednak w polskiej literaturze naukowej coraz liczniejsze próby rehabilitacji Nowych Aten i docenienia erudycji ich autora. Poszczególnym hasłom z kompendium księdza Benedykta Chmielowskiego poświęca się obecnie artykuły, rozprawy i monografie, pisane przez filologów i historyków. Autorka artykułu także podejmuje badania w tym zakresie. Jej główna teza, sformułowana w tytule tej publikacji, jest udowadniana metodami badawczymi stosowanymi w historii i teorii kultury. Artykuł jest wprowadzeniem do problematyki tytułowej i skupia uwagę na pionierskim, zdaniem autorki, przedsięwzięciu księdza Benedykta Chmielowskiego, absolwenta kolegium lwowskiego. Podjął on zadanie, by na podstawie własnej szkolnej wiedzy, samodzielnych studiów oraz wyników osobistej obserwacji stworzyć pierwszą polską encyklopedię powszechną. Powszechną, czyli przeznaczoną dla każdego umiejącego podówczas czytać szlachcica, absolwenta jednej ze szkół zakonnych. Tym sposobem ksiądz Chmielowski realizował i rozwijał strategię edukacyjną szkół jezuickich, proponując swoim czytelnikom oryginalną, jak na tamten czas, formę samokształcenia
Duchowni na dworze królowej Elżbiety Rakuszanki (1454–1505) i jej córki Elżbiety Jagiellonki (1505–1515)
Get PDFOngoing long-time research into the courts of rulers, their spouses, and their children clearly demonstrates the enduring presence of clergy in their midst. Priests performed various functions in religious practices or worked in the court chancellery. The aim of this article is to show the presence of clergy at the court of Elizabeth of Austria, wife of King Casimir IV (in the years 1454-1505), and their youngest daughter Elizabeth Jagiellon (in the years 1505-1515). The reconstruction of this environment was possible on the basis of an analysis of a very broad source base (manuscript and printed), due to its fragmentary nature and incidental occurrence of references to clergy, often in anonymized form (e.g. “chaplains to the queen”). In the case of both Elizabeths, the clergy functioning at their courts were associated with the capella and the chancellery, but they also performed duties as medics or stewards. There are still issues without satisfactory answers, which require further studies and analyses of scattered source material, for instance the question of the queen and her daughter’s relations with the Krakow cathedral and city clergy, both lay and monastic, or the question of the influence of the two Elizabeths’ knights on the assumption of benefices connected with their courts by the clergy).Trwające od wielu lat badania nad dworami władców, ich małżonek oraz dzieci jednoznacznie wykazują trwałą obecność duchownych w ich otoczeniu. Pełnili oni różnorakie funkcje m.in. w ramach sprawowania szeroko pojmowanych praktyk religijnych czy pracy w kancelarii nadwornej. Celem artykułu jest przedstawienie obecności duchowieństwa na dworze żony króla Kazimierza IV, Elżbiety Rakuszanki (w latach 1454-1505), i ich najmłodszej córki Elżbiety Jagiellonki (w latach 1505-1515). Odtworzenie tego środowiska było możliwe na podstawie analizie bardzo szerokiej bazy źródłowej (rękopiśmiennej i drukowanej), ze względu na jej fragmentaryczność i akcydentalność występowania wzmianek o duchownych, często w formie zanonimizowanej (np. kapelani królowej). W wypadku obu Elżbiet duchowni funkcjonujący na ich dworach są związani z capellą oraz kancelarią, ale także pełnili obowiązki medyków czy szafarzy. Pozostają jeszcze pytania bez satysfakcjonującej dotychczas odpowiedzi, co wymaga dalszych studiów i analiz rozproszonego materiału źródłowego (np. kwestia relacji królowej i jej córki z krakowskim duchowieństwem katedralnym i miejskim, zarówno świeckim jak i zakonnym czy sprawa wpływu Rakuszanki i Jagiellonki na obejmowanie beneficjów związanych z ich dworami duchownych)
Teatr domowy królowej Marii Kazimiery w świetle jej korespondencji z najstarszym synem
Get PDFThe purpose of this article is to show the Roman home theater of Queen Marie Casimire Louise de La Grange d’Arquien as a topic she addressed in her letters. The sources are based on her correspondence with her eldest son; these sources are one-sided, as only the queen’s letters are known, while the letters of Prince James have not survived or have not been found. In 1698, the widowed Marie Casimire left Poland and moved to Rome to spend the Jubilee year there. Eventually, she remained on the Tiber for almost fifteen years. Following in the footsteps of Queen Christina, she wished to be a patron of artists, and since she had already organized theatrical performances at her court in Poland, she decided to patronize musical, theatrical and operatic performances in Rome as well. She was assisted in this endeavor by Prince Alexander, who also resided in Rome. It soon became apparent that her son was not only an active patron, but also had artistic talents and an aptitude to take on the role of director, writer, and even a dancer in ballet scenes. The queen’s granddaughter and namesake, Marie Casimire, was also involved in preparing the performances. At her uncle’s side, she learned the art of preparing performances, but she also took part in ballet scenes. In her letters to her eldest son, James, the queen marveled at the versatile talents of both and assured him that she would spare no expense or effort to provide them with opportunities to entertain, and to bring splendor and widespread acceptance to herself and her theater. In her correspondence, the Queen never touched on the topic of the plays themselves, gave their titles, or wrote anything about the subjects they addressed. From the Queen’s correspondence, one cannot learn much about her home theater, but much about the pride that filled her at the thought of her son’s and granddaughter’s artistic achievements. The letters are a testimony to the queen’s feelings, not a report of the life of her Roman court.Celem artykułu jest pokazanie rzymskiego teatru domowego królowej Marii Kazimiery Sobieskiej jako tematu, który poruszała w listach. Podstawę źródłową stanowi korespondencja monarchini z najstarszym synem; są to źródła jednostronne, gdyż znane jest jedynie listy królowej, a nie zachowały się lub nie zostały odnalezione listy królewicza Jakuba. W 1698 roku owdowiała Maria Kazimiera opuściła Polskę i przeniosła się do Rzymu, by spędzić tam rok jubileuszowy. Okazało się, że pozostała nad Tybrem prawie piętnaście lat. Idąc w ślady królowej Krystyny zapragnęła opiekować się artystami, a ponieważ już w Rzeczypospolitej organizowała przedstawienia teatralne na swym dworze, zatem i w Rzymie postanowiła patronować występom muzycznym, teatralnym i operowym. W tym przedsięwzięciu pomagał jej królewicz Aleksander, który także zamieszkał w Rzymie. Szybko okazało się, że syn jest nie tylko aktywnym mecenasem, ale ma także uzdolnienia artystyczne i zmysł pozwalający mu wcielić się w rolę reżysera, scenarzysty, a nawet tancerza w scenach baletowych. W przygotowanie przedstawień zaangażowała się także wnuczka i imienniczka królowej, Maria Kazimiera. U boku stryja uczyła się sztuki przygotowywania przedstawień, ale brała również udział w scenach baletowych. W swoich listach do najstarszego syna, Jakuba, królowa zachwycała się wszechstronnymi talentami obojga i zapewniała, że nie szczędzi pieniędzy i wysiłków, by dostarczyć im okazji do zabawy, a sobie i swojemu teatrowi przysporzyć splendoru i szerokiego odbioru. W korespondencji królowa nigdy nie poruszała kwestii związanych z samymi przedstawieniami, nie podawała ich tytułów, nie pisała nic o tematach, które poruszały. Z korespondencji królowej nie można zbyt wiele dowiedzieć się o jej teatrze domowym, ale wiele na temat dumy, jak ją przenikała na myśl o osiągnięciach artystycznych syna i wnuczki. Listy są bowiem świadectwem uczuć królowej, a nie sprawozdaniem z życia jej rzymskiego dworu