Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Kreatywność w pracy nauczycieli w dobie pandemii – sztuka, konieczność, a może wyzwanie?
Get PDFThe text aims to show the specificity of teachers' work in the time of pandemic with regard to the competences of creativity. The theoretical reflection covers the characteristics of the teaching profession and the possibility of distance learning in the pandemic situation. The issues were presented in the form of the following questions: What does the work of teachers look like in the time of pandemic? How does the pandemic affect the quality of education? What methods and tools of work are used by teachers during the pandemic? How do teachers understand the notion of creativity and how is it reflected in their work? The starting point for the analyses were the results of empirical research concerning the indicated problem, conducted by various researchers and the author. The case study method and the problem-focused narrative interview technique were used to gather empirical material. The research was conducted among teachers of various levels of education from the Warmian-Masurian voivodeship. A deliberate selection of respondents was used, focused on the research problem. The results are presented in the article in a selective manner. The reflection on the issues raised indicates the fact that modern teachers are creative. The extent to which this trait affects their professional activity depends on their involvement in educating the young generation, but also on their personality traits. It turns out that creativity is a 21st century teacher's competence; it can be an art, and it can also be a necessity.Tekst ma na celu ukazanie pracy nauczycieli w dobie pandemii w odniesieniu do kompetencji, którą stanowi kreatywność. Teoretyczny namysł obejmuje charakterystykę merytoryczną zawodu nauczyciela oraz możliwości realizacji kształcenia na odległość w sytuacji pandemii. Problematyka została ujęta w postaci następujących pytań: Jak wygląda praca nauczycieli w dobie pandemii? W jaki sposób pandemia wpływa na jakość realizacji procesu kształcenia? Jakie metody i narzędzia pracy wykorzystują nauczyciele w dobie pandemii? W jaki sposób badani nauczyciele rozumieją pojęcie kreatywności i jak ujawnia się ona w ich pracy? Punktem wyjścia do podjętych analiz były wyniki badań empirycznych dotyczące wskazanego problemu. Na potrzeby zgromadzenia materiału empirycznego wykorzystano metodę studium przypadków oraz zastosowano technikę wywiadu narracyjnego skoncentrowanego na problemie. Badania były prowadzone wśród nauczycieli różnych szczebli edukacji pochodzących z województwa warmińsko-mazurskiego. Zastosowano celowy dobór badanych. Wyniki są prezentowane na łamach artykułu w sposób wybiórczy. Refleksja nad podjętą problematyką wskazuje na fakt, iż współcześni nauczyciele są kreatywni. Stopień, w jakim ta cecha wpływa na ich działalność zawodową, zależy od ich zaangażowania w kształcenie młodego pokolenia, ale także od posiadanych przez nich cech osobowościowych. Kreatywność jest kompetencją nauczyciela XXI wieku, może być sztuką, ale też koniecznością
Dramat w rodzinie. Ostatnie lata życia Hürrem zwanej Roksolaną
Get PDFHürrem (ur. ok. 1505, zm. 1558), zwana w zachodnich źródłach Roksolaną (lub Roksaną), należy do najbardziej barwnych postaci związanych z Turcją. Historia branki i niewolnicy, która w czasie swego pobytu w haremie sułtańskim (prawdopodobnie w latach 1521–1558) awansowała do roli żony sułtana i jednej z najbardziej wpływowych osób w imperium Osmanów, jak wskazują relacje dyplomatów, wywoływała żywe zainteresowanie już u jej współczesnych. W następnych stuleciach stała się inspiracją dla licznych artystów, pisarzy i twórców, wchodząc na trwałe do europejskiej kultury (Yermolenko, 2010). Roksolana stała się jedną z postaci Orientu, który wraz z upadkiem militarnym Turcji przestał być groźny, a raczej zaczął przyciągać swą odmiennością i egzotyką. Odrealniony dwór sułtana – wezyrowie, eunuchowie i oczywiście kobiety z haremu – zwracał szczególną uwagę 1. Wokół fascynującej postaci Roksolany zaczęły narastać zmyślenia. Do tej kategorii zaliczyć należy wiadomość podaną już w początkach XVII w. przez Samuela Twardowskiego, iż późniejsza sułtanka miała być córką popa z Rohatyna (Abrahamowicz, 1988, s. 543– 545) 2. Tureccy historycy, szczególnie w ostatnim czasie, zwracają uwagę na konieczność odrzucenia mitów i nieporozumień, jakimi obrosły dzieje Turcji, i wypracowania ich nowej koncepcji na podstawie źródeł 3. Niestety, jak zauważają, w przypadku Hürrem źródła osmańskie mają ograniczoną wartość. Wynika to m.in. z przyczyn kulturowych. Doğan Gün zwraca uwagę, iż osmańscy dziejopisarze (inaczej niż ludzie Zachodu) niechętnie wspominali o haremie i mieszkających tam kobietach, a jeśli już, to mieli tendencję do demonizowania ich roli. Reformator z końca XVI w. Hasan Kafi Al-Aksari, w traktacie nawołującym do reformy, uznał „szanowanie kobiet i słuchanie ich rad” za jedną z czołowych oznak wcześniejszego zepsucia rządów. W podobnym duchu wypowiadał się na ten temat w 1599 r. Şeyhülislam Sunnulah Efendi (Gün, 2019, s. 136). İbrahim Peçevi, którego Historia stanowi ważne źródło dla dziejów panowania Sulejmana Wspaniałego, w zasadzie nie dostrzegł postaci Hürrem ani jej córki Mihrimah, choć obie odegrały bardzo znaczące role w niektórych wydarzeniach, a ich brak wypacza narrację. Natomiast całkiem sporo informacji podaje Peçevi o fundacjach Hürrem. Jest to jednak dość beznamiętny wykaz, w którym sama osoba donatorki pozostaje w cieniu (Peçevi, 1981, s. 298–300; Isom-Verhaaren, 2011, s. 64–85). Nie zmienia to faktu, iż intensywna działalność dobroczynna oraz patronat architektoniczny Roksolany to bardzo obszerny temat, wielokrotnie podejmowany zarówno przez tureckich, jak i zachodnich uczonych (Dumas, 2013a, s. 171–186; Sümertaş, 2008, s. 83–89). Podstawą badań są tu jednak nie tylko pisane źródła osmańskie, ale też materialne pozostałości w wielu przypadkach istniejące do dziś. I na tym polu Hürrem wytyczyła nowe granice. Oczywiście meczety, łaźnie, karawanseraje, szpitale i kuchnie dla ubogich fundowane były przez kobiety osmańskie z elit już wcześniej 4. Jak jednak podkreślają niektórzy badacze (N.C. Akçil Harmankaya, D. Gün), małżonki sułtana w czasach przed Sulejmanem umieszczały swe fundacje (vakif) na prowincji, były też one (ze względu na ograniczone dochody kobiet) dość nieliczne. W odróżnieniu od nich fundacje Hürrem znajdują się w głównych centrach politycznych (Stambuł, Adrianopol, Bagdad) i religijnych (Jerozolima, Mekka, Medyna) imperium 5. Trudno określić, w jakim stopniu jej działalność na tym polu była efektem spontanicznej pobożności, a na ile jej wyrafinowaną manifestacją, założoną na pozyskanie Fundacje kobiece były znacznie liczniejsze niż można by oczekiwać – w Adrianopolu w XVI– XVI w. stanowiły ok. 20% wszystkich fundacji, natomiast w Kairze w XVIII w. nawet 25%; : Gün, 2019, s. 152–156; Akçil Harmankaya, 2019, s. 333–337, 346–358.Hürrem (ur. ok. 1505, zm. 1558), zwana w zachodnich źródłach Roksolaną (lub Roksaną), należy do najbardziej barwnych postaci związanych z Turcją. Historia branki i niewolnicy, która w czasie swego pobytu w haremie sułtańskim (prawdopodobnie w latach 1521–1558) awansowała do roli żony sułtana i jednej z najbardziej wpływowych osób w imperium Osmanów, wywoływała żywe zainteresowanie już u jej współczesnych. Z czasem stała się inspiracją dla licznych artystów, pisarzy i twórców, wchodząc na trwałe do europejskiej kultury.
W rzeczywistości wiarygodnych informacji na jej temat jest niewiele. Wynika to z faktu, iż harem był miejscem izolowanym, a kronikarze osmańscy niechętnie pisali o kobietach. Pewniejsze informacje pochodzą od ludzi z Zachodu, ale oni mieli trudny dostęp do dworu sułtana. Dyplomaci weneccy i francuscy, często działający jak szpiedzy, gromadzili jednak starannie wiadomości z dworu, na marginesie donosząc o żonie sułtana. Głównie na podstawie ich relacji w artykule dokonano próby naszkicowania sytuacji Roksolany w ostatnich latach jej życia. Autor dochodzi do konkluzji, że choć udało się jej zdobyć i do końca życia utrzymać niezwykle silną, jak na kobietę, pozycję na dworze, jednak wprowadzone zmiany nieuchronnie prowadziły do rodzinnego dramatu, jakim było zamordowanie na rozkaz syna Selima jej drugiego syna Bajezyda wraz z wnukami
From the Editors
Get PDFAn examination of the meanders of how the heritage of antiquity is received in contemporaneity is usually associated with the legacy of Greek and Roman culture. In the current issue, we propose a slightly different perspective – on the interesting and intriguing themes drawing from the achievements of cultures of the ancient East, primarily Egypt. This thread appears in the articles of the theme section of this issue of Perspectives on Culture
Łebskie Camino – na pograniczu świata nauki i działaczy społecznych
Get PDFW 1998 r. powstała w Łebie nowa parafia pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła. Zadanie wybudowania nowego kościoła i zawiązania nowej wspólnoty parafialnej biskup pelpliński powierzył piszącemu te słowa.
Jak to w życiu bywa: łatwo powiedzieć, trudniej wykonać. Przy czym łatwiejsze (tak można powiedzieć z perspektywy blisko 23 lat) okazało się zadanie wznoszenia murów nowej świątyni aniżeli budowania trwałych murów duchowej świątyni. Nie ustając jednak w zapale, poszukiwaliśmy takich form budowania wspólnoty, które można rozpisać na wiele lat, a nawet pokoleń. W ten sposób wzrok nasz padł na błogosławionego księdza Adolpha Kolpinga, twórcę jednej z najstarszych organizacji katolickich na świecie, Dzieła Kolpinga – katolickiej rodzinnej wspólnoty uczenia się i działania. Dzieło to stawia sobie za cel takie zorganizowanie lokalnej społeczności, aby formowana nauczaniem Kościoła, zawsze żywym Słowem Bożym, zdolna była przekładać je na praktyczne życie
Wprowadzenie
Get PDFCzym jest filozofia? Jeśli odpowiedzi na to pytanie poszukamy w słownikach i encyklopediach, to dowiemy się, że filozofia to „wiedza dążąca do poznania istoty, struktury i zasad bytu i myślenia oraz najogólniejszych praw rządzących człowiekiem, społeczeństwem i przyrodą” (Kopaliński 1989: 171) lub też „najbardziej ogólna, fundamentalna, racjonalna i krytyczna wiedza o wszystkim, co istnieje” (Encyklopedia PWN). Jednak, gdy przyjrzymy się pochodzeniu samego słowa, to okaże się, że filozofia to po prostu umiłowanie mądrości (z gr. philéō – miłuję i sophía – mądrość) – nieustanne dążenie do wiedzy i prawdy, poszukiwanie odpowiedzi na ważne pytania, krytyczne rozważanie ważnych idei i problemów, oparte na dążeniu do zrozumienia świata i samego siebie, swojego w nim miejsca. W takim ujęciu filozofia może być zatem pojmowana jako sztuka myślenia, dociekania czy filozofowania. Pozwala to uniknąć specjalistycznych sporów i dywagacji typu: Czy dziecko może być filozofem? Czy filozofia nie jest trochę za trudna dla dzieci? I po co uczyć dzieci filozofii, skoro to nauka niepraktyczna, nieprzydatna życiowo (bo kto i po co chciałby zatrudnić filozofa)? Nawet w języku potocznym słowo „filozof” ma niezbyt pozytywne konotacje – przemądrzały, mądrala, niezaradny życiowo
Wstęp
Get PDFJedną z bardziej znaczących zmian w polskich studiach historycznych po 1989 r. jest wzrost zainteresowania tematami przywracającymi pamięć o wielokulturowej tradycji dawnej Rzeczypospolitej. Uwolnienie Polski spod rosyjskiej strefy wpływów i uzyskanie niepodległości przez Litwę, Ukrainę i Białoruś otworzyły nowy rozdział nie tylko w dziejach politycznych Europy i świata, ale także w badaniach nad dziedzictwem kulturowym tych narodów. Dziś możliwe jest stawianie pytań zarówno na temat wspólnoty dziedzictwa Rusinów i Polaków, jak też ich odrębności, autonomiczności i niezależności, dziś możliwa jest obiektywna ocena oryginalności kultury cerkiewnej w Rzeczypospolitej, jak i jej zależności od innych prawosławnych centrów intelektualnych oraz wzorców cywilizacji zachodniej. W poszukiwaniu odpowiedzi na te niełatwe pytania od lat pomagają nam badacze z Polski i z zagranicy, młodzi naukowcy oraz doświadczeni specjaliści, reprezentanci środowiska uniwersyteckiego, tzw. otoczenia społecznego oraz niezależni badacze. Wierzymy, że w ten sposób budowany szeroki i międzynarodowy zespół badaczy reprezentujących różne dyscypliny i metody naukowe, tradycje konfesyjne i kulturalne, mający różne doświadczenia zawodowe i życiowe, jest w stanie w pełni odtworzyć zatarte karty wspólnych dziejów, dziś odrębnych narodów: Polaków, Litwinów, Ukraińców, Białorusinów
Przedmowa Leona Kiszki do supraskiego druku Sobraniye prypadkov (1722) w tradycji nauk dla kapłanów
Get PDFSobraniye prypadkov (Zbiór przypadków) – dialog close to the genre of catechism published in Suprasl typography in 1722 was prepared under the editorial supervision of Leon Kiszka – Kyiv Metropolitan, intellectual, teacher, translator, editor and author of many works, hierarch and reformer associated with the Synod of Zamość (1720), so important for the Church united with Rome. It is difficult to say to which degree Kiszka was involved in preparing Sobraniye, which was addressed to consecrated recipients but there is no doubt that he was an author of seven–page preface to this edition.
This entry paratext was treated by bishop as an effective channel of transmission for the teaching for clergy. From the functional point of view preface is not only introduction into the work but it turns out to be formation-content instruction. It creatively refers to old and newer exhortation for priests. Metropolitan selected from them themes, arguments, and motifs known, but he deepened the reflection, which did not take the form of simple recommendations, but was accompanied by a commentary, a bit more sophisticated in terms of content and expression. Similarity to teachings is also noticeable in rhetoric of statements and even at the level of composition. It must had happened to some extent in a natural way, by the strength of tradition, but perhaps Kiszka shaped this preface deliberately. By adding a preface to Sobraniye, he wanted to use another opportunity to educate priests and at the same time to make the message readable for the clergy, compliant with the adopted convention of teaching.
Publication of the discussed source was part of the broader educational activity of Leon Kiszka, who strove to strengthen the Uniate Church by raising the level of preparing parish clergy for ministry.Sobraniye prypadkov – dialog gatunkowo zbliżony do katechizmu, opublikowany w supraskiej typografii w 1722 r., powstał pod redakcyjną opieką Leona Kiszki – metropolity kijowskiego, intelektualisty, nauczyciela, tłumacza, redaktora i autora wielu dzieł, hierarchy – reformatora związanego z synodem zamojskim (1720), tak ważnym dla Kościoła zjednoczonego z Rzymem. Trudno określić, w jakim stopniu Kiszka był zaangażowany w przygotowanie Sobraniya adresowanego do konsekrowanych odbiorców, ale nie ulega wątpliwości, że był autorem siedmiostronicowej przedmowy do tego wydania.
Ten otwierający ramę wydawniczą księgi paratekst został potraktowany przez biskupa jako skuteczny kanał przekazu nauk dla duchowieństwa. Z funkcjonalnego punktu widzenia przedmowa jest nie tylko wprowadzeniem do pracy, ale okazuje się formacyjnym pouczeniem dla duchowieństwa. Twórczo nawiązuje do dawnych i nowszych nauk dla kapłanów. Metropolita wybrał z nich znane wątki, argumenty i motywy, ale pogłębił swój wywód, który nie przybrał postaci prostych zaleceń, towarzyszyły mu bowiem nieco bardziej wyrafinowane pod względem treści i wyrazu komentarze. Podobieństwo do nauk zauważalne jest także w retoryce wypowiedzi, a nawet na poziomie kompozycji. Musiało to nastąpić w pewnym stopniu w sposób naturalny, siłą tradycji, ale być może Kiszka celowo kształtował przedmowę. Dodając ją do Sobraniya, chciał wykorzystać kolejną okazję do formowania księży, jednocześnie uczynić przesłanie czytelnym dla duchowieństwa, które było przyzwyczajone do pewnej przyjętej konwencji w nauczaniu.
Publikacja omawianego źródła wraz z przedmową – nauką wpisywała się w szerszą działalność edukacyjną Leona Kiszki, który dążył do wzmocnienia Kościoła unickiego poprzez podniesienie poziomu przygotowania duchowieństwa parafialnego do posługi
Dziennik Maksymiliana Ryłły
Get PDFIn the collection of the Andrey Sheptytsky National Museum of Lviv, there is a handwritten, Latin-language, six-volume Diary of the Uniate bishop Maksymilian Ryłło (ca. 1715–1793), which has not yet become the subject of deeper scientific research and editing efforts. The work covers the period from 1742 to 1793, which was the year of its author’s death. In our publication, we present the opening fragment of the first volume (years 1742–1756) of Maksymilian Ryłło’s Diary, which presents the events of 1742/1743.W zbiorach Narodowego Muzeum im. Andrzeja Szeptyckiego we Lwowie znajduje się rękopiśmienny, łacińskojęzyczny sześciotomowy Dziennik unickiego biskupa Maksymiliana Ryłły (ok. 1715–1793), który dotąd nie stał się przedmiotem głębszych naukowych badań i starań edycyjnych. Dzieło obejmuje okres od 1742 do 1793 r., który był rokiem śmierci jego autora. W naszej publikacji proponujemy czytelnikom zapoznanie się z początkowym fragmentem pierwszego tomu (lata l742–1756) Dziennika Maksymiliana Ryłły, który przedstawia wydarzenia z roku 1742/1743
Nauczyciel i wychowanie do wartości. Idee księdza Karola Mazurkiewicza
Get PDFThe aim of the article is to show the views of Father Karol Mazurkiewicz concerning a teacher and education for values. The deliberations contained in this text are a part of the discussion concerning the history of the theory of upbringing and pedeutology. His pedagogical publications became the basis of the analyses and interpretations. The analyses of sources were carried out according to the methodology of the historical and pedagogical research. The article presents the pedeutological ideas developed by the priest against the background of his brief scientific biography. Father Mazurkiewicz compared a teacher to a priest. In the context of the education for values, a distinctive feature of the views of Fr Mazurkiewicz was the formulation of pedagogical principles that play an important role in the educational activity of both lay teachers and members of the clergy dealing with upbringing and teaching. The discussion leads to the conclusion that the ideas related to the teacher’s personality traits and tasks were derived from the concept of upbringing. Fr Mazurkiewicz understood upbringing as shaping a man in accordance with the values such as good, truth and beauty. These ideas have not lost their validity. Therefore, the main intention of the undertaken research is to show that values such as good, truth and beauty can and should be promoted in contemporary schools and in upbringing activities carried out by various institutions. The principles stemming from them have a timeless value in shaping proper interpersonal relations and preparing a person for living in the society.Celem artykułu jest ukazanie poglądów ks. Mazurkiewicza dotyczących nauczyciela i wychowania do wartości. Podstawą analiz i interpretacji stały się jego publikacje pedagogiczne. W artykule na tle skrótowo przedstawionego rysu biografii naukowej omawianego autora zaprezentowano wypracowane przez duchownego idee pedeutologiczne. Ks. Mazurkiewicz wychowawcę porównywał do kapłana i duszpasterza. Wywód prowadzi do wniosku, że idee odnoszące się do cech osobowości i zadań nauczyciela zostały wyprowadzone z koncepcji wychowania. Wychowanie pojmował jako tworzenie człowieka zgodnie z takimi wartościami jak: dobro, prawda i piękno. Idee te nie straciły na ważności i dzisiaj