National and University Library of the Republic of Srpska: DOI Srspka / DOI Српска
Not a member yet
6092 research outputs found
Sort by
Mobilna aplikacija WordUp – inovativno i zabavno usvajanje vokabulara engleskog jezika
Full text linkSavremene tehnologije, koje su iz dana u dan svefunkcionalnije i naprednije, u znatnoj meri su uvećalemogućnosti za učenje i usavršavanje stranih jezika, a samim tim iunapređenje svih jezičkih veština. U ovom radu predstavljeni susavremeni trendovi u učenju engleskog jezika i načini bogaćenjaleksičkog fonda, neophodni za jačanje svih jezičkih veština, a uzpomoć mobilne aplikacije Word Up. Ova aplikacija se izdvaja odostalih jer pronalazi praznine u znanju svakog korisnikapojedinačno i stvara personalizovani plan učenja i usvajanja reči,grupišući ih po korisnosti i upotrebnoj vrednosti, u zavisnosti odkategorije kojoj korisnik aplikacije pripada. U radu jepredstavljeno istraživanje sprovedeno sa ciljem ispitivanjastavova studenata o korišćenju ove mobilne aplikacije kao alataza poboljšanje jezičkog fonda. Rad nudi i opis metodologijeistraživanja i načina obrade podataka. Nakon analize rezultata,date su preporuke, kako za dalja istraživanja, tako i zakorišćenje inovativnih tehnologija za lakše pamćenje i učenjenovih, sasvim nepoznatih ili polupoznatih reči, kao i za usvajanjeviše značenja - polisemije već poznatih reči i izraza. Ovaaplikacija se preporučuje svim zainteresovanima, voljnim da nasvakodnevnom nivou usavršavaju i bogate leksički fondengleskog jezika, na ležeran, zabavan, a pre svega edukativannačin
Značaj modela trostruke spirale za inovacije u društvu zasnovanom na znanju
Full text linkModel trostruke spirale se koristi kao izvorinspiracije za programe usmjerene na podsticanje inovacija. Onse razvija u čitavom rasponu kreiranja politika, nezavisno odkonteksta koji određuju različite okvirne uslove za promovisanjeinovacija. Cilј rada je da analizira ulogu i značaj modelatrostruke spirale za inovacije. Prema modelu trostruke spirale,univerziteti, industrija i vlada jednako doprinose privlačenjuinovacija u društvu zasnovanom na znanju. Jedinstvenakarakteristika ovog modela je produblјivanje odnosa (izolovanih,bilateralnih, trilateralnih i multilateralnih) između triinstitucionalna područja - univerzitet, industrija, vlada. Ovaj radpredstavlјa koncept sistema trostruke spirale kao analitičkikonstrukt koji sistematizuje klјučne karakteristike interakcijauniverziteta i industrije u format „sistema inovacija“ definisan uteoriji sistema kao skup komponenti, odnosa i funkcija. Ovajkonceptualni okvir nudi široku perspektivu za razumjevanjeizvora i puteva razvoja inovacija. Sistemi trostruke spiraledefinišu kako se novi režimi pojavlјuju kroz kreativnu obnovu ipružaju novi uvid u dinamiku inovacija
Video Conferencing and its Application in Education
Full text linkIn many countries, the demand for jobs in the conventional education system far exceeds the available job offers. Under the right circumstances, open and distance learning systems have proven that they can provide quality education and training to many people at lower unit costs than conventional education systems. In remote or sparsely populated areas, it is not economically feasible to provide the full range of educational opportunities and vocational training through the conventional institutions. Video conferencing as a method of distance education enables learning and training to be delivered in a more efficient and economical way. Due to the rapid development of technology, the idea that a student is trained as a young person for the same life-long job is becoming less viable. Most people are likely to change the profession for at least two or three times throughout their careers. This paper provides some technologies and standards used in video conferencing. In addition, it outlines some basic types of video conferencing and equipment requirements
Bus Drivers Whole-body Vibration Exposure, Evaluation Procedures, Prevention and Control
Full text linkPublic transport bus drivers are exposed to a wide range of hazards which can endanger their occupational safety and health. Risks of possible traffic accidents, stress (due to traffic jams, pace of work, conflicts with passengers and other road users, etc.), fatigue, long sitting hours, vibration, noise, exposure to air pollution, adverse microclimatic conditions are just some of the factors that can endanger a driver’s health and are characterized by a different likelihood of occurrence and consequence severity. Whole-body vibration transferred to human over many years of exposure have the potential to endanger health with respect to the onset of musculoskeletal disorders, especially in synergy with prolonged sitting. In addition, whole-body vibration exposure is a possible source of discomfort, which, combined with other factors, can contribute to the negative effect on the general physical and mental state of the driver, and therefore the occurrence of fatigue and stress.In order to manage the exposure of bus drivers to vibration, it is necessary to evaluate the exposure, using methodologies defined by international standards, based on expert analysis and measurements. The paper presents the dominant health risks arising from the whole-body vibration of professional bus drivers, the parameters of exposure evaluation, measurements and evaluation procedure in accordance with European Directive 2002/44/EC and ISO standards, as well as an overview of the precautions to be taken in to reduce the risk associated with bus drivers occupational whole-body vibration exposure
Zapaljenske bolesti srca kod djece
Full text linkMiokarditis je ograničeno ili difuzno zapaljenje srčanog mišića koje možebiti posljedica infekcije (virusi, bakterije, gljivice, rikecije, paraziti, protozoe)ili je neinfektivne prirode (sistemske bolesti, metaboličke bolesti, toksini).Postoje i miokarditisi kod kojih se etiološki faktor ne može utvrditi i svrstavajuse u grupu idiopatskih miokarditisa. Klinička slika zavisi od intenzitetazapaljenskog procesa i topografskog rasporeda lezija pa varira od blagogoblika do teškog malignog karditisa sa razvojem srčane insuficijencije i fatalnimishodom u toku nekoliko dana. Mirovanje se preporučuje kao osnovnaterapijska mjera kod svih bolesnika sa sumnjom na miokarditis. Ukolikopostoje znaci srčane insuficijencije obavezno se uvodi antikongestivnaterapija diureticima, vazodilatatorima, digitalisom, a ako ova terapija nijeuspješna neophodno je primijeniti inotropne lijekove (dobutamin ili inhibitorifosfodiesteraze) u intravenskoj infuziji. Poremećaji ritma kod bolesnikasa miokarditisom zahtjevaju što hitniju terapiju odgovarajućim antiaritmicima.U liječenju najtežih, fulminantnih, oblika miokarditisa danas se koristeimunoglubulini u visokim dozama i kortikosteroidi. Akutni perikarditisje zapaljenje perikarda koje odlikuje bol u grudima, perikardijalno trenje iserijske elektrokardiografske promjene. Svijest o ovoj bolesti se povećalazbog uvođenja neinvazivnih dijagnostičkih tehnika, kao što su ehokardiografija,CT skeniranje i kardijalna magnetna rezonanca (CMRI). Bolest možebiti teška i čak smrtonosna, posebno kod djece na imunosupresivnoj terapiji.Uzročnik se može identifikovati iz perikardijalne tečnosti kulturom iliosjetljivijim testovima (PCR) ili iz uzoraka perikardijalne biopsije
Uticaj proteklog vremena od prvih simptoma do dijagnoze celijakije na psihofizičko funkcionisanje i društveni život dece i adolescenata
Full text linkUvod. Celijakija je autoimunska bolest, koja nastaje zbog neadekvatneimunske reakcije u kontaktu s glutenom kod genetski predisponiranih osobapri konzumiranja glutena i srodnih proteina koji su prisutni u pšenici, raži,ječmu i ovsu. Za ovo specifično oboljenje je striktna, strogo kontrolisana idoživotna bezglutenska dijeta jedini lek. Cilj rada je da se proceni da li dužinaperioda od pojave prvih simptoma do postavljanja dijagnoze celijakijeutiče na psiho-fizičko funkcionisanje i društveni život dece i adolescenata.Metode. Studija obuhvata 116 ispitanika (39 muškog pola), uzrasta 8-18godina sa dijagnozom celijakije. U istraživanju su od instrumenata korišćeni:dokumentacioni list i specifični instrument za obolelu decu od celijakije(CDPQOL) koji meri psiho-fizičko i društveno funkcionisanje.Rezultati. Dijagnoza celijakije postavljena je kod 50% ispitanika u uzrastu dodve godine života. Kod 48,28% ispitanih, dijagnoza celijakije je postavljenaunutar tri meseca od pojave simptoma. Kod ispitanika sa celijakijom uzrastaod 8-12 godina nisu utvrđene statistički značajne razlike u psiho-fizičkomfunkcionisanju i društvenom životu u zavisnosti od vremenskog periodaod pojave prvih simptoma bolesti do postavljanja dijagnoze. Kod ispitanikauzrasta od 13 do 18 godina korišćenjem upitnika CDPQOL utvrđene sustatistički značajne razlike u domenima funkcionisanja u školi, izlascima isocijalnim događanjima, samopouzdanju, kao i ukupnom CDPQOL skoruu zavisnosti od dužine vremenskog perioda od pojave prvih simptoma bolestido postavljanja dijagnoze.Zaključak: Dužina perioda od pojave prvih simptoma do postavljanja dijagnozecelijakije uticala je značajno na psiho-fizičko funkcionisanje i društveniživot ispitanika uzrasta od 13 do 18 godina, ali ne i kod mlađih ispitanika.To potvrđuje značaj ranog postavljanja dijagnoze i započinjanja lečenja
‐sitosterol and gentisic acid loaded 1,2‐dipalmitoyl‐sn‐glycero‐3‐phosphocholine liposomal particles
Full text linkThe aim of the present study was the examination of the impact of -sitosterol andgentisic acid on the characteristics of 1,2-dipalmitoyl-sn-glycero-3-phosphocholine(DPPC) liposomal particles: (a) bilayer permeability (fluorescence spectroscopy),(b) particle size, polydispersity index (PDI) and zeta potential (photon correlationspectroscopy) and (c) thermal properties (differential scanning calorimetry). -sitosterol induced the increase of liposomal bilayer rigidity, due to rearranging ofthe phospholipid chains, while gentisic acid enhanced the membrane fluidity, dueto the reduced orderliness and the increase of phospholipid dynamics. The inclusionof -sitosterol in liposomes caused a significant increase in particle diameterand PDI, while the encapsulation of gentisic acid did not have influence on particlesize distribution. Apart from that, the presence of -sitosterol resulted in thesignificant zeta potential increase, and thus a better stability of liposomal spheres(in the absence and in the presence of gentisic acid). -sitosterol decreased maintransition temperature (Tm) and phase transition enthalpy (H), and caused thedisappearance of the pre-transition peak as well, whereas the presence of gentisicacid produced a slight decrease in Tm and increase of H. Therefore, gentisic acidhad more favourable, stabilizing interactions with phospholipids than -sitosterol.Thus, it can be concluded that -sitosterol is located in the bilayer interior betweenphospholipids acyl chains, and gentisic acid is incorporated near the outer leaflet ofthe phospholipid membrane, next to the polar head groups. -sitosterol and gentisicacid loaded DPPC liposomal particles have a potential to be used in food andpharmaceutical products, due to the important individual and possible synergisticbeneficial health properties of -sitosterol and gentisic acid
Obrazovanje 4.0: U korak sa industrijskom revolucijom
Full text linkU Bosni i Hercegovini, kao i u ostalim državama nastalim na teritoriji bivše Jugoslavije i danas je dominantan model sistema obrazovanja sa kraja XIX i početka XX veka, proistekao iz druge industrijske revolucije čija je osnovna karakteristika bila masovna proizvodnja. Brzi tempo industrijalizacije poljoprivrednog društva, organizacija proizvodnje po sistemu montažne trake uz standardizaciju i eliminaciju ručnog rada su stvorili potrebu za velikim brojem radnika sa ograničenim setom radnih veština. Da bi se zadovoljile potrebe za radnom snagom, obrazovanje je takođe prilagođeno masovnoj proizvodnji kroz sistem osnovnih, srednjih, stručnih i visokih škola, koji je proizvodio kadrove prosečnog kvaliteta i sa ograničenim setom radnih veština. U poslednjih 50 godina, napredak informaciono-komunikacionih tehnologija (IKT), sveopšta digitalizacija i automatizacija proizvodnje, pojava Interneta i međusobno umrežavanje fabričkih postrojenja su eliminisali potrebu za nespecijalizovanom radnom snagom. Nasuprot tome, tempo razvoja novih tehnologija od radnika sa specijalizovanim veštinama zahteva permanentno usavršavanje i usvajanje novih znanja. Nažalost, postojeći obrazovni sistem u državama bivše Jugoslavije nije u stanju da prati tempo koji diktira pojava novih IKT, niti industriji da obezbedi u značajnim količinama radnu snagu koja bi svojim kvalitetom mogla da parira modernim izazovima. Kako IK tehnologije proistekle iz četvrte industrijske revolucije mogu da pomognu da se ovaj problem reši
Digitalni urođenici i njihovo učenje stranog jezika u svetlu Digitalne mudrosti i homosapiensa
Full text linkDigitalna pismenost i kompetencije u sveprisutnojdigitalnoj epohi, neizostavne su veštine koje današnji homosapiensmora da poseduje, kako u privatnom, tako i u poslovnom životu.Koristeći različita znanja, iskustva i informacije, čovek može dapostane ‘digitalno mudar’ tako što će na pravilan način pristupatialatima digitalnog doba. Neophodno je dosegnuti kompetentnostprilikom odabira relevantnih informacija, alata i medija, koje namsvet tehnologije i interneta nudi. Od naročite je važnosti da sedigitalne generacije adekvatno usmere ka produbljivanju svogznanja i mišljenja. Neverovatna lakoća pristupa preobiljuinformacija, velikom broju aplikacija i programa, doveli su i dorevolucije u samom učenju digitalne generacije. Posebno se ističesticanje jezičkih veština stranog jezika putem digitalnih alatki, napotpuno inovativan i zanimljiv način. U radu su predstavljenekompetencije koje bi trebalo svako od nas da poseduje, kao i načinipomoću kojih možemo dosegnuti ‘digitalnu mudrost’. Rad,takođe, nudi uvid u svet generacije digitalnih urođenika, kao iuticaj digitalne ere na njihovo obrazovanje i razvoj ličnosti. Uzaključku su date preporuke i putokazi kako iskoristiti sveprednosti digitalnog doba u dostizanju digitalne mudrosti, anaročito kod digitalnih urođenika
Motivational Orientation of Primary School Students in Physical Education Classes / Motivacione orijentacije učenika osnovne škole u nastavi fizičkog vaspitanja
No full textPhysical education is considered to be a favorable context for achieving significant educational outcomes and promotion of physical activity in children and young people. The real scope of physical education is largely dependent on student motivation. The theory of self-determination as a kind of motivation of the motivation, offers a grateful framework for understanding the motivation of students in the teaching of physical education. On a sample of 121 respondents, from fifth through seventh grade and the same students, after one year, a self-regulation questionnaire was applied in order to examine students’ motivational orientations. The student survey was conducted at the time of physical education at the elementary school “Branko Radičević” in Odžaci. Based on the results of motivational orientations of students obtained with the t-test for dependent samples, we obtained that there are statistically significant differences in the identified regulation and intrinsic motivation, while for other types of motivation the differences are small but not statistically significant. With differences between boys and girls at initial and final measurement in motivational orientations in physical education, in amotation we received statistically significant differences only on the final measurement. There was no change in external regulation, while in the introjected regulation there was a change only in the final measurement. With the identified regulation and intrinsic motivation, the results showed that there are statistically significant differences both on the initial and the final measurement. When it comes to boys, statistically significant differences are obtained in the identified regulation and intrinsic motivation. Regarding only girls, statistically significant differences existed in the identified regulation and intrinsic motivation as well as in the introjected regulation and amotization, while the difference was not only present in the external regulation