UGD Publishing System (Goce Delcev University - Stip / Университет „Гоце Делчев“, Щип)
Not a member yet
5501 research outputs found
Sort by
ABOUT SEVERAL FEATURES OF THE SHORT STORIES IN “SKARBO” BY JADRANKA VLADOVA
No full textThe text concludes several short stories from the collections “Skarbo in my Yard” (1986) and “Watermark” (1990) by Jadranka Vladova, jointly republished in “Skarbo” (2024) and dwells on the key poetic features of these short stories: an idea for intellectual humor, self-irony, minimalist thinking of the detail, the recognizable chronotope of the home, the living room, the yard, the nights at the Skopje Bit-pazar, the cinema, the library, etc. With the narrator\u27s emotional and intimate relationship to the space, that prose is perceived as a magical setting of the imagination. Vladova transports the reader to the realm of fantastic and oneiric literature, but with a clear author\u27s message that the most impossible dreams and wishes can only be achieved if they are sincerely wished upon and are derived from good intentions. For all the listed literary qualities, Vladova\u27s short stories, both in an ethical and aesthetic sense, are a demonstration of an artistic narration of deep humanism in the early phase of postmodernism in Macedonian literature.
Keywords: short story; postmodernism; imagination; oneirism; poetics
ECOCRITICISM: EXPLORING THE NON-HUMAN WORLD IN AVRAMOVSKA’S NOVEL ВОДНИ ТЕЛА
No full textThis article explores how a small-scale utopia can be envisioned and constructed within a dystopian world affected by a gradual environmental catastrophe. The novel that depicts this dystopian setting is Водни тела (Water Bodies) by the Macedonian diasporic writer Ana Avramovska. The novel is focused on a woman coming back from Australia to her native town of Kumanovo, after many years abroad, to encounter how the town has changed as a result of the long-lasting effects of pollution. Searching for various unconventional ways to mitigate the pollution and find the sources of a river bank that has existed long ago, according to the grandmother’s stories, the narrator and her friends unconsciously search for their own beginnings. In line with previous research of ecofeminist fiction and dystopic perspectives, the novel explores and even insists on the possibility of enacting a utopian vision of a better world even in the middle of the environmental calamity. The main thesis explored in this research is that Water Bodies is an eco-critical novel, in accordance with Lawrence Buell’s criteria for evaluating a text as embodying environmental consciousness. All elements discussed in the article, such as the environmental problems, the importance of the nonhuman environment, and the search for an eco-utopia are arguments that support such thesis.
Keywords: ecocriticism; eco-utopia; ecofeminism; nonhuman; Avramovska; Водни тела
Cremation Burials from the Archaeological Site of Grobana - Vinica
No full textDuring the archaeological excavations in 2009 and 2010 on the site Grobana, near the city of Vinica, in the frame of the Tumulus I, several Roman cremation burials have been found. According to their constructions, four grave types can be identified. In the northwestern part of the tumulus on the bigger surface thick layer of burning was found which indicate that the cremation was performed on the ustrina. Characteristic appearance of these archaeological findings are the handmade ceramic vessels that are enriching the picture of these types of necropoleis, most present of the line of the eastern border of our country. Those vessels can be interpreted as a need of the local population to keep their cultural identity during the process of Romanization in these conservative areas. According to the numismatic material, the necropolis can be dated between II – IV century AD.
Keywords: Grobana, necropolis, cremation, ustrina, handmade pottery
Alexander III of Macedon in the European Heraldry
No full textОд сите историски личности кои ги дала Македонија, Александар Македонски со сигурност е најзначаен од хералдичка гледна точка. Ова се должи на неговата популарност во средновековна Европа, која произлегла од широката распространетост на дела за неговиот живот познати како александриди. Станува збор за витешки романи кои се појавиле во X век, а веќе кон крајот на XIII биле надополнети со графички прикази со хералдички содржини. Дополнителнo популарностa на Александар ќе се зголеми со појавата на делото Voeux du Paon од Jacques de Longuyon во кое ќе биде воспоставена поредицата на Деветте достоинствени. Овој концепт ќе биде широко распространет во хералдичката пракса на средновековна Европа.
Трудот ја разгледува појавата на припишаниот грб на Александар во европската хералдика, дава опис на различните блазонски групи и бара врска меѓу истите и земјите во кои тие се најчесто застапени. Воедно се бара врската меѓу грбот на Александар и грбот на Македонија од европските извори.
Клучни зборови:
Александар Македонски, Македонија, хералдика, грбови, средновековна Европа, александриди
Early Byzantine Watchtower (Guard) Tower “Pirgo – Kalj’nata”
No full textThe archeological excavation at the site "Pirgo-Kalj\u27nata" which is located southeast of the village of Mokrievo (Strumichko), was carried out for the first time in 2011-2012. The archeological site lies at the foot of Belasica Mountain.
It\u27s a question of fortification building - a tower, which, according to the construction method, was built in late antiquity as a frurion, i.e. observatory that secured the road direction Strumica - Ser. Such fortress from the late antique or early Byzantine period, which have laid along important road routes and passages, were partially restored and put into operation in the Middle Ages. We believe that this tower in the village of Mokrievo was used by Samuil and most possible, it is the fortress of Matzukion (Ματζούκιον) mentioned by the chronicler John Skylitzes in the descent of Basil II in 1014.
In 2023, NI Institute for protection of cultural heritage and Museum Strumica designed a project for conservation of this tower. With the realization of this project, we will get another cultural monument that will be presented to the general public, related to the historical events in this part of Macedonia, from the time of late antiquity, Samuel\u27s wars and the Middle Ages
An Alternative Imperial Entity of Something Completely Different? Towards the Idea of Existence of a Constant Bulgarian Imperial Community in the Balkans (X-XIV c.)
No full textДел од силното влијание од империјата на Новиот Рим на Балканот се стремежите за создавање држави по византиски урнек, вклучително создавање на алтернативни империјални структури, чии лидери или се стремеле да достигнат до единствената вистинска царска титула – ромејската, или поради невозможност - создаваат своја верзија на империјата во териториите што ги контролирале. Основната империјална алтернатива се јавуваат бугарските царства на Балканот. Паралелно на нивната етничка интерпретација во науката постои разбирањето на истите како мултиетничка и над-етничка империјална заедница. Ова статија ја истражува последната интерпретација и се обидува да даде одговор на прашањата дали постоела таква заедница, дали постоела во целиот период, дали е една или се во прашање неколку и какви се односите меѓу нив.
Заклучокот до кој се доаѓа е дека не постоела една мултиетничка и над-етничка бугарска империјална заедница и традиција низ средниот век. Се до XIII в. со поимот Бугари се нарекувани различни народи и со него се (само)именувале луѓе од различни етноси, но не е забележано разбирање дека тие сите сочинуваат нешто цело, ниту има знаци за постоење на солидарност и меѓусебно признавање како припадници кон таква заедница. Идеи за постоење на бугарски мултиетнички заедници се појавуваат дури во XIII в. и тоа во две меѓусебно ексклузивни варијанти. Така не е во прашање мултиетничка империјална заедница пандан на ромејската, туку хетерогена појава – сочинета од различни обиди за легитимација и создавање држави и цркви, и поврзани со нив елити, династии, политички центри, територии, што довело до различни разбирања за значењето на поимот Бугари, како место на живеење, потекло, етничка припадност и состав. Врската меѓу таквите алтернативни обиди за царска легитимација на Балканот била единствено бугарската царска титула
РОМАНОТ „ТИ НОСАМ ПУСТИНСКИ ПЕСОК“ ОД ВИНКА САЗДОВА – РОМАН ЗА ПРИЈАТЕЛСТВОТО БЕЗ ГРАНИЦИ
No full textРоманот за млади „Ти носам пустински песок“ (2021) од Винка Саздова претставува првенче на оваа авторка, која вообичаено пишува за возрасни читатели. Ова дело е настанато како дел од еден проект и претставува претходница на романот „Имаш пчела на носот“ од Венко Андоновски (2021). И во двата романи се среќаваат истите ликови – Стела и Сани, најдобри другари, кои судбината често ги разделува. И додека во вториот роман,романот на Андоновски нарацијата е дневничка, со концепција како „машка“ и „женска книга“, во овој роман на Саздова, разделените другари меѓусебно комуницираат преку преку писма, поточно електронска пошта (т.н. меилови)
ЈАВНОТО МИСЛЕЊЕ И ДЕМОКРАТИЈАТА
No full textВо секоја држава во меѓународната заедница креирањето на јавното мислење зазема значајно место. Властодршците, во зависност од степенот на демократијата, во зависност од политичкиот систем и уставното уредување, сите на свој начин тежнеат кон обезбедување на наклоноста на јавното мислење, со цел подолго и посигурно да владеат. Во трудот преку теоретско-дескриптивниот метод ќе ја истражиме улогата на јавното мислење како инструмент за непосредна демократија, ќе ги разгледаме манифестациите на неговите влијанија во зависност од политичките системи, улогата на медиумите и значењето и ефективноста во оформувањето на политичките процеси како и предизвиците во ера на дигитализација. Трудот ќе ја претстави и слободата на медиумите и значајната улога која ја имаат во обликувањето и дистрибуцијата на информации, а со тоа и во креирањето на јавното мислење и развивањето можности за подобрување на комуникацијата
ELEMENTARY INTERPRETATION OF THE COSMOS BY PRE-SOCRATICS
No full textIt is indisputable fact that the geocentric model in correlation with the stars was the predominant description of the cosmos on which the basic doctrines of ancient civilizations rely. The ancient ideas regarding the motion of the planets, together with all other heavenly bodies in the universe and their impact on the life on Earth, were built on the model of the Sun’s and Moon’s visible effects, for which there was always an opinion that they were correlated with the creation of life. Or as Heraclitus mentions: „If there were no sun, all the other stars together could not dispel the night “(Plut., Аquane an ignis utillior 957a: De fortuna 98c). The key role in reconstruction of the models of the cosmos in Ancient Greece is attributed to the Babylonian data on astrology and astronomy. The interest in astronomy on the territory of ancient Greece emerged as a result of pre-Socratics in the 6th century BCE who begun the rejection of mythological details about the world and humans as well as the deviation from the theories about the creator deity and the supernatural divine forces. The pre-Socratics sought to understand the various aspects of nature offering explanations that could be deemed as scientific by posing fundamental question about the origin and the substance of the world, and not by providing answers to questions like who created or how the world was created. The search for answers whether the world, as known so far, is in a state of world-order (Cosmos) or disorder (Chaos) provides the basic intention in their philosophical conception of a universe governed by laws.
Keywords: Cosmos; astrology; pre-Socratics; Pythagoras; Heraclitus
THE ARCHITECTURAL PRODUCTION OF ARCHITECT BORIS DUTOV IN THE PERIOD OF 1921-1940 IN THE CITY OF SKOPJE
No full textIvan Artemushkin and Boris Dutov were the two most productive architects for Skopje architecture from the interwar period, designing in the two main stylistic concepts, academicism and modernism. In this paper, we will cover the architectural production of Boris Dutov through the presentation of his projects through technical documentation. In the period from 1921 to 1940, Dautov designed more than 433 residential buildings of all kinds and dozens of commercial and public buildings in the city of Skopje. According to the social power of the city\u27s population, most of Dutov\u27s architectural production was on buildings with a modest project repertoire, through which Dutov showed his skill for virtuoso architectural composition, mostly in line with the taste of the commissioners in a modified academic manner.
Keywords: architect; academicism; architectural production; Dutov