UGD Publishing System (Goce Delcev University - Stip / Университет „Гоце Делчев“, Щип)
Not a member yet
5501 research outputs found
Sort by
ЕТИМОЛОГИЈАТА, СЕМАНТИКАТА И ГЕОГРАФСКАТА ДИСТРИБУЦИЈА НА ЛЕКСЕМИТЕ ГРЕБЕН, ФУРКА И ВРЕТЕНО ВО МАКЕДОНСКИОТ ЈАЗИК (СО ПОСЕБЕН ОСВРТ НА ОВИЕ ЛЕКСЕМИ ВО ГОВОРОТ НА СЕЛО ЃУЃАНЦЕ – СВЕТИНИКОЛСКО)
No full textЛексемите гребен, фурка и вретено претставуваат алатки за влачење и за предење на волната. Во картотеката на Одделението за дијалектологија има материјал за овие три лексеми во главата број XI – Занаети, во прашањата 2, 3 и 4. Каква е семантиката на овие лексеми во говорот на селото Ѓуѓанце наспроти истите лексеми во другите дијалекти, а каква е во македонскиот стандарден јазик и каква е нивната географска дистрибуција на целата македонска дијалектна територија ќе биде предмет на истражување во овој реферат. Во рефератот ќе биде разгледана и етимологијата на лексемите гребен, фурка и вретено
ПРАКТИЧНАТА НАСТАВА ВО ЗДРАВСТВЕНАТА СТРУКА
No full textТрудот третира неколку клучни прашања за практичната настава кои се однесуваат на значењето, суштината и предностите на практичната настава, со посебен акцент на практичната настава во здраствената струка. Практичната настава, како значаен сегмент од постојните наставни планови и програми за средно стручно образование, им помага на учениците да се стекнат со знаења и вештини за вработување, развивање на психомоторните способности и вештини, тимска работа, комуникациски вештини, потребни за нивно постепено вклучување во процесот на работа. Практичната настава е клучот за висок степен на професионална оспособеност при изведување на работните задачи особено во медициснката струка
ЈУСТИНИЈАНОВИТЕ „ИНСТИТУЦИИ“ – ПРВИОТ ВИЗАНТИСКИ ПРАВЕН УЧЕБНИК СО ЗАКОНСКА СИЛА
No full textТрудов што е пред вас се занимава со еден важен аспект на правно-историска проблематика за т.н. Јустинијанова кодификација (лат. Corpus Iuris Civilis Romani), која го опфаќа правното наследство на целокупното Римско право. Поконкретно, авторот прави обид за расветлување на низа значајни прашања на правната романистика кои се однесуваат на: начинот на создавање, структурата, содржината, важноста, значењето, важењето и начинот на цитирање на познатите „Институции“ на источно-ромејскиот, т.е. византискиот император Јустинијан Први Велики (VI век). Меѓудругото, даден е и посебен осврт на реформата во високото правно образование во Византија, со акцент на правните студии кои се одвивале на тогашните две најдобри државни Високи правни школи – онаа во Бејрут и онаа во Константинопол. Кон крајот на трудот, авторот прави пионерски обид, за прв пат на македонски јазик, да ја преведе царската конституција Imperatoriam maiestatem (21 ноември 533 година) која се смета за своевиден вовед, односно предговор или преамбула на Институциите.  
ПРАВОТО НА ОБРАЗОВАНИЕ НИЗ ПРИЗМАТА НА ПРАКТИКАТА НА ЕВРОПСКИОТ СУД ЗА ЧОВЕКОВИ ПРАВА
No full textПравото на образование е едно од фунаменталните права во современото и демократско општество. Ваквото право е од недвосмислена важност при остварувањето на останатите човекови права, слободата и независноста на секоја индивидуа. Државата е должна да го почитува остварувањето на ова право и правото на родителите да го обезбедат ова право согласно нивните религиозни и филозофски убедувања.
Европската конвенција за човекови права и изречно го уредува во член 2 од Протоколот 1, според кој се гарантира индивидуално право на образование. Европскиот суд за човекови права констатирал дека правото на образование го опфаќа основното образование, средното образование, високото образование и специјализирани курсеви, а дека и возрасните како и децата го уживаат ова правото.
Начинот на кој ова право се реализира не е ослободено од повремени дискриминаторски пракси. Ваквите пракси за жал се сеприсутни и се далеку од илузорни. Што повеќе се и наше секојдневие кое е потврдено и со пресудата Elmazova аnd Others v. North Macedonia од 13 декември 2022 година, за дискриминација во локално училиште во Штип.
Затоа, интенцата на авторите е преку научен приказ на содржината на член 2 од Протокол 1, како и праксата на Судот во оваа област и формираните ставови да ја потенцираме важноста на правото на образование ослободено од дискриминаторски практики. Исто така во трудот ќе ја покажеме практичната примена на Протоколот и правото на образование загарантирано во Конвенцијата, но и недостатоците на државите при реализација на гаранциите на овој Протокол, со посебен осврт кон Република Македонија
Е-ТРГОВИЈАТА ВО ПАНДЕМИЈАТА И ПО НЕА -МАКЕДОНСКИ ИСКУСТВА И СОСТОЈБИ
No full textГлобалниот пазар на е-трговијата доживеа револуционерни промени во последните три години. Потрошувачите се навикнаа да купуваат предмети од удобноста на нивните домови - промена во голема мера предизвикана од строгите забрани и ограничувањата за движење предизвикани од пандемијата COVID-19. Овој светски тренд не го заобиколи македонското општество и економија. Многу аналитичари се согласуваат дека оваа промена во однесувањето на потрошувачите ја придвижи е-трговијата напред за најмалку пет години, со очекување дека овие промени се од траен карактер. Пандемијата COVID-19 донесе многу промени во однесувањето на потрошувачите при купување преку Интернет. Некои од промените се покажаа позитивни за трговците на мало во е-трговијата, додека други ги принудија големите трговци да направат суштински промени. За време на пандемијата, потрошувачите беа ограничени во однос на тоа каде и кога можат да ги трошат своите пари. Некои го одложија купувањето, особено за големите и скапи работи, во страв од непознатиот вирус и во очекување дали (и кога) ќе помине пандемијата. Други, работејќи од дома, имаа доволно време да се посветат на истражување на онлајн понудата и почнаа да купуваат работи кои не само што се потребни и неопходни, туку и луксузни, за уживање. Навиките и интересите на потрошувачите, како и правата на потрошувачите во новосоздадените услови, добија сосема нова димензија. Сегментирањето на пазарот е динамична категорија, потрошувачите кои беа запознаени со практичноста на онлајн купувањето веројатно нема целосно да се вратат на старите пазарни однесувања и растот на е-трговијата не би требало да забави, иако повеќето „физички продавници“ останаа отворени и за време на пандемијата и се очекува значителен дел од купувачите повторно да ги користат нивните услуги
NEED FOR REGULATION OF MECHANISMS TO COMBAT CORRUPTION IN INTERNATIONAL COMMERCIAL AND INVESTMENT ARBITRATION
No full textFaced with a high rate of corruption in all spheres of social organization, there is an inevitable need to regulate mechanisms for combating corruption in both international commercial and investment arbitration. The first point of discussion is whether in international commercial arbitration the arbitrator has the authority to examine the existence of corruption in relation to the contractual relationship subject to arbitration or if this is a reserved option for the state court in the annulment proceedings from the perspective of violation of public policy rules. The next significant issue analyzed in this paper, from the aspect of international commercial arbitration, is the need to regulate an additional ground for annulment - the existence of corruption in the direction of a transnational definition of corruption, as stated in the UNCITRAL Model Law of 1985 (later revised in 2006), so that following the example of the UNCITRAL Model Law, states incorporate this amendment into their national legislations. Additionally, the current legal regulation regarding the annulment of arbitration decisions made in international commercial arbitration due to the existence of corruption will be examined indirectly, i.e., the possibility for the arbitration decision to be annulled if it is established but from the aspect of violation of public policy rules. Regarding investment arbitration, the question of strengthening tools for combating corruption within the arbitration process and in the annulment process will be addressed. An analysis of relevant judicial practice from the perspective of annulment, both in international and investment arbitration, will not be omitted
THE PLACE OF THE JUDICIAL AUTHORITY IN THE SYSTEM OF DIVISION OF POWER IN THE REPUBLIC OF NORTH MACEDONIA AND RESPONSIBILITY OF JUDGES
No full textThe judicial power in the system of division of powers is the one that holds the balance between the
legislative and executive power. Because of the power of the last two governments, the judiciary in the
European - continental system, and hence also in the Macedonian law, constantly leads a „constitutional
struggle“ for its independence. Because of this, the judge, from an individual aspect, and the judiciary, from
an institutional aspect, should on the one hand fight for their independence, and on the other hand, behave
responsibly in the administration of justice.
Judges, as bearers of justice, have a key role in the legal system and ensuring legal certainty. Their
independence is a basic pillar in the structure that should achieve the rule of law within national frameworks.
However, this independence should not be limitless because all actors in society are responsible for their
actions in the execution of their competences. From here, the independence of judges is a relative category,
because in the system of justice its limit is precisely their responsibilities that can be determined within the
framework of executing the judicial function, and which are the basis of professional and conscientious
work.
The subject of analysis of this paper is the place of judicial authority in the system of division of power in
the Republic of North Macedonia and the types of responsibility of its holders. The emphasis on
responsibilities results from the need to protect judicial independence and freedom from undue pressure.
Namely, the balance between the independence of judges and their responsibility is a key element for the
integrity of the justice system
BIDENOMICS: ANOTHER VICTORY OF STATE INTERVENTIONISM (SEVERAL ECONOMIC-SOCIOLOGY AND POLITICAL-ECONOMIC ASPECTS)
No full textThe economic-sociological and political-economic determinations of the administration of President Biden are known as Bidenomics. The activation of state interventionism in overcoming the economic-sociological problems still faced by the American society and the American state during the term of Biden, from January 20, 2021 to today, should be mentioned as the most essential feature of those determinations. The Biden administration actually continued the trend of revitalization and strengthening of state interventionism in the economic-sociological area and in the political-economic area. A trend that most openly began to manifest itself when facing the challenge of the American and then the global financial and economic crisis from August 2008. That trend then continued with the necessity of overcoming the consequences of the pandemic crisis with the SARS-CoV-2 virus and the CoVID-19 disease. And finally, in these current moments, that trend is enhanced by the necessity of overcoming the problems and the crisis with the growth of inflation and its destructive consequences on the whole of social relations, both at the American and global level. The revitalization and growth of the power of state interventionism in the economic- sociological and in the political-economic area substantially presupposes and implies the same decline in the relevance and power of the free market economy, that is, the neoliberal economy and Reaganomics. Bidenomics in its structure, generally speaking, consists of Legislative Acts (Rescue Act, Infrastructure Investment and Jobs Act, CHIPS/Creating Helpful Incentives to Produce Semiconductors and Science Act, Inflation Reduction Act) and Plans and Legislative Strategies (Jobs Plan, Plan for Families, Build Back Better Act)