UGD Publishing System (Goce Delcev University - Stip / Университет „Гоце Делчев“, Щип)
Not a member yet
5501 research outputs found
Sort by
SOCIALIZATION AND EDUCATION
No full textSocialization and education are fundamental processes that contribute significantly to an individuals development. With these processes, an individual can easily be included in various social circles and be facilitated in an cultural integration. While an individual may accept certain societal rules, this does not necessarily mean full compliance with them. Socialization is indeed key – without it, society could not thrive and progress. And the critical messure of the success in a society has been education. Education, therefore, can be defined as a specific social process in which young people acquire essential knowledge and skills that serve as a cornerstone in their future role in society. It broadens our mental horizon, it instills maturity and lays down the way to success in life. Education fosters self-respect and earns us respect from others. Last but not least, it teaches us how to navigate the world and understand the expectations of society. As Nelson Mendela said: "Education is the most powerful weapon which you can use to change the world!
ЕВАЛУАЦИЈА ЗА РИЗИЦИТЕ ВО БАНКАРСКИОТ СИСТЕМ НА РС МАКЕДОНИЈА ВО ПЕРИОДОТ ОД 2020 ДО 2021 ГОДИНА
No full textБанкарскиот сектор се стреми кон оптимална профитабилност, меѓутоа е изложен на различни видови ризици кои се присутни во работењето на финансиските институции. Банките за да избегнат финансиска криза мораат да ги проценат ризиците, сѐ со цел нивно полесно справување и остварување максимална продуктивност во своето континуирано работење. Ниеден бизнис не е имун на значајните нивоа на неизвесност, па така и банкарскиот сектор. Континуираните глобални предизвици и потенцијалната егзистенцијална закана предизвикана од пандемија ковид – 19, политичката поделеност, социјалните и економските немири, менувањето на преференциите на клиентите и демографијата, промена на каматните стапки, промена на депозитите, имиграциските предизвици и многу други, се значајни двигатели на ризик кои придонесуваат за значителни нивоа на несигурност. Банките како финансиски институции во Република Северна Македонија се изложени на голем број ризици, а тоа посебно се забележува во 2020 година со појавата на пандемијата, која имаше влијание врз целокупната економија. Во 2021 година веќе се забележани повисоки показатели со што профитабилноста во банкарскиот систем се зголемува
МЕТОДИ ЗА ПРЕСМЕТКА НА ТРОШОЦИТЕ
No full textПредмет на обработка во овој труд претставуваат методите за пресметка на трошоците, со посебен осврт на современите методи, преку анализа на начинот на кој истите ги опфаќаат и пресметуваат сметководствените трошоци, со цел за што е можно попрецизно одредување на цената на чинење на учиноците. Современите методи за пресметка на трошоците имаат значајна улога во современите пазарни економии, заради сѐ поизразената потреба за хармонизација на производствените процеси и ефикасно управување со финансиите, односно зголемување на профитот на компаниите. Традиционалните системи за пресметка на трошоците се недоволно ефикасни во управувањето со производството, затоа што во услови на развиени и високо конкурентни пазари, се јавува потреба во исто време да се произведува поефтино, со повисок квалитет и побрзо во однос на конкуренцијата. Ова може да се постигне со воведување и примена на современите методи за пресметка на трошоците, кои имаат различни цели и со самото тоа, не се универзални за сите типови на индустрии. Врз основа на различните потреби на компаниите и поставените цели на работењето, менаџментот избира еден од методите за пресметка на трошоците, кој најдобро ги задоволува потребите на сметководството и стратешкиот менаџмент на компанијата
УПРАВУВАЊЕ СО ТРОШОЦИТЕ КАКО ОСНОВА ЗА ЗГОЛЕМУВАЊЕ НА ЕФИКАСНОСТА ВО РАБОТЕЊЕТО НА КОМПАНИИТЕ
No full textУправувањето со трошоците значи нивно рационално намалување со цел зголемување на профитабилноста на компаниите. Ефикасното управување со трошоците овозможува реализација на поставените цели на работењето и остварување конкурентска предност на компаниите на пазарот. Ова, всушност, значи поефикасна употреба на расположливите ресурси и строга контрола на трошоците, преку намалување на активностите, што резултираат со високи трошоци. Покрај наведената основна цел, можат да бидат издвоени уште две цели, а тоа се: остварување на глобална конкурентност на компаниите на пазарот и континуирано подобрување на бизнисот. Врз основа на овие цели, управувањето со трошоците се дефинира како „филозофија, став и низа техники насочени кон создавање поголема вредност по пониска цена“. Долгорочното одржување на конкурентската позиција на претпријатијата на пазарот е невозможно без активна политика на управување со трошоците. Од оваа причина, во овој труд се укажува токму на значењето на управувањето со трошоците како функција на менаџментот, преку анализа на различните системи за управување со трошоците, како традиционални, така и современи
LEYMANN INVENTORY – СКАЛА ЗА МОБИНГ И ПСИХОЛОШКО МАЛТРЕТИРАЊЕ НА РАБОТНОТО МЕСТО
No full textВо последниве години, сè почести и повидливи се проблемите во работната средина, полека но сигурно се откриваат, а за чие постоење и обем претходно не се знаело. Оваа состојба наречена мобинг или психичко малтретирање на работното место, создава секојдневни жртви на систематско стигматизирање преку, меѓу другото, неправди (повредување на правата на личноста), за што одговорни може да бидат дел од соработниците или некој од менаџментот на организацијата. LIPT е еден од најкористените инструменти за проценка на мобингот. Прашалникот LIPT бил развиен во Шведска од H. Leymann и беше потврден во неколку земји, на пр. во Франција, Депресивните симптоми измерени со овој прашалник указуваат на тоа дека тие се поттикнати од мината изложеност на малтретирање, тортурата е голем фактор за депресии, како и континуитетот во психолошкото малтретирање е одлучувачки факторна ризик за симптоми на депресија и кај мажите и кај жените
СОВРЕМЕНИ СИСТЕМИ ЗА ПРЕСМЕТКА И УПРАВУВАЊЕ СО ТРОШОЦИТЕ
No full textПредмет на обработка во овој труд претставуваат современите системи за пресметка на трошоците, преку анализа на начинот на кој истите ги опфаќаат и пресметуваат сметководствените трошоци, со цел за што е можно попрецизно одредување на цената на чинење на учиноците и ефикасно управување со бизнисите. Современите методи за пресметка на трошоците имаат значајна улога во современите пазарни економии, заради сѐ поизразената потреба за хармонизација на производствените процеси и ефикасно управување со финансиите, односно зголемување на профитот на компаниите. Традиционалните системи за пресметка на трошоците се недоволно ефикасни во управувањето со производството, затоа што во услови на развиени и високо конкурентни пазари, се јавува потреба во исто време да се произведува поефтино, со повисок квалитет и побрзо во однос на конкуренцијата. Ова може да се постигне со воведување и примена на современите методи за пресметка на трошоците, кои имаат различни цели и со самото тоа, не се универзални за сите типови на индустрии. Врз основа на различните потреби на компаниите и поставените цели на работењето, менаџментот избира еден од методите за пресметка на трошоците, кој најдобро ги задоволува потребите на сметководството и стратешкиот менаџмент на компанијата
ЕДЕН ДОКУМЕНТ ЗА ИДЕНТИТЕТОТ КАЈ МЛАДИТЕ ЛУЃЕ ВО СЕЛОТО БРЕЖАНИ, ПИРИНСКА МАКЕДОНИЈА ВО УЧЕБНАТА 1954 – 1955.
No full textВо оваа статија се објавува (делумно) и анализира Дневникот на Основно училиште
„Пејо Јаворов“, село Брежани, околија Благоевград за учебната 1954/1955 г. Документот содржи дополнително воведена од учителот или директорот графа за национална припадност, каква формуларот не предвидувал. Класот имал 28 деца, од кои 12 момчиња и 16 девојчиња, при што 24 се самоопределиле како Македонци, 3 како Бугари а 1 останало неопределено. Фактот што имало и Македонци и Бугари и тоа што дневникот е од време кога се дозволувала слобода на самоопределбата зборува за точноста на податоците. Притоа училишната програма не содржи македонски теми, напротив насочена е кон создавање бугарски патриотски чувства и според тоа македонската самоопределба не е поттикната од училишните содржини, напротив
НЕКОИ СТРАТЕГИИ ЗА РАЗВОЈ НА ПОЧЕТНИ МАТЕМАТИЧКИ ПОИМИ
No full textХолистичкиот развој на младите личности во голема мера се заснова на учењето, мотивацијата, емоциите. Важен, составен дел од тој развој е математиката како аспект на когнитивниот развој. Нејзиното значење и улога произлегува од нејзината сеприсутност во животот на секоја индивидуа. Математичката компетентност е една од клучните компетенции кои треба да ги има секоја личност. Периодот на раното детство е периодот во кој се започнува со стекнување на оваа компетентност. Семејството е првата алка каде на спонтан начин се развиваат математичките поими, за да покасно се трансферира во предучилишните установи, училиштата, каде, организирано, плански, постапно, систематски се одвива процесот на осознавање, развивање, формирање наматематичките поими. Процесот на развој, формирање на математичките поими трае до крајот на животот. Имајќи ги во предвид современите трендови во воспитно образовната работа, во кои се потенцира активната улога на детето, ученикот, клучно е прашањето како да се обезбеди успешно учење т.е. квалитетно поучување во сите области, па и во математиката. Во трудот се елаборира проблемот поврзан со развојот на почетни математички поими, начинот на кој децата од предучилишна возраст учат, како и презентирани се предлог стратегии насочени кон подобрување на процесот на поучување, учење на почетните математички поими
IMPLEMENTATION AND FUNCTIONING OF HACCP PRINCIPLES IN THE MACEDONIAN WINERIES: A MULTIPLE CASE STUDY
No full textWine is considered as a food and must be produced under conditions that will ensure the safety of the product for human consumption. The HACCP system is the internationally recognized as a food safety tool, and must be applied during the entire food production process. The implementation of a food safety management system based on the principles of HACCP in the wineries should minimise the number and extent of exposures to hazards and improve overall safety of the wine.
In this study, an exploratory multiple case study approach was adopted in order to provide better understanding of the process of implementation and functioning of the HACCP system in the Macedonian wineries. Twelve Macedonian wineries (cases) of varying size and annual production participated in the study. Two methods for collecting empirical data have been applied: survey by applying a questionnaire sent via e-mail and face-to-face interview.
Using survey data, the key factors affecting the functioning of the HACCP system in the Macedonian wine industry were analyzed. The findings provide evidence that the most common motives for the implementation of HACCP system in the wineries are: enhanced compliance with regulation, improved communication and control, and implemented traceability system. Also, the results showed that the main factors that hinder the implementation and functioning of HACCP system are: excessive documentation, lack of time, and lack of knowledge relevant to food safety (especially among micro sized wineries)