UGD Publishing System (Goce Delcev University - Stip / Университет „Гоце Делчев“, Щип)
Not a member yet
5501 research outputs found
Sort by
The “Macedonian question” in the Whirlpool of the Balkan Politics
No full textКрајот на Втората Светска војна, создавањето на македонската држава во рамките на југословенската федерација и појавата на Студената војна на сцената повторно го вратиле т.н. „Македонско прашање“. Новите политички, општествени и економски околности биле препознаени од страна на македонската политичка, интелектуална и национална елита. Таа користејќи ги можностите што ја нудела државноста и институционалниот начин на делување, од една страна имала за цел да ги етаблира постулатите на новата нација-држава, а од друга страна да го постави и/или - доколку било можно - да го реши македонското национално прашање во соседните балкански држави. Развојот на настаните, посебно „македонското прашање“ во соседните држави, во многу зависело од дипломатските способности и маневрирања на балканските држави - вклучувајќи ја тука и Југославија - а во поширок контекст од превирањата на светската сцена предизвикани од Студената војна.
Оттука, во односи на релативна и на моменти крајна затегнатост на односите меѓу Грција и Југославија како последица на се позачестеното поставување на прашањето за постоењето на македонско малцинство во рамките на грчката држава од југословенска страна, на 14 април 1962 година дописникот од Белград на атинскиот весник „То Вима“ направил интервју со македонскиот книжевник, лингвист и академик Блаже Конески, кое во ова пригода за прв пат ќе биде презентирано пред македонската научна јавност.
SELECTION OF THE LOCATION OF THE MAIN WAREHOUSE USING THE EDAS METHOD
No full textWhen solving problems related to capital investments in the company, it is necessary to work out the problem in detail and take into account as many influential parameters as possible in order to make the optimal decision. One such problem is the selection of the main warehouse location for the needs of a given company with dispersed centers. Multi-criteria decision-making methods can be applied to successfully solve such very complex problems.
In this paper, the EDAS method will be applied to achieve the optimal selection of the location of the main warehouse in a company with several dispersed centers
PHRASEOLOGISMS WITH THE COMPONENT “HEAD“ IN GERMAN AND MACEDONIAN LANGUAGE AND POSSIBLE MUTUAL EQUIVALENT RELATIONS
No full textThe subject of this paper’s research is the phraseological expressions that contain the “head” component in their composition, in the two compared languages, i.e. German and Macedonian. We aim to present a contrastive analysis and identify the mostappropriate mutual equivalent relations. Additionally, we examine examples from literary works in German and Macedonian, providing translation solutions. The research aims to identify the frequent occurrence of such expressions in literary works, and demonstrate the possibility of complete integration from one language system to another using a specific lexeme. This lexeme, even if different from the original expression, can still achieve functional equivalence in the target language
AGE OF THE VOLCANOCLASTIC SEDIMENTARY ROCKS OF THE VITAČEVO VOLCANIC PLATEAU (KOŽUF MOUNTAIN), NORTH MACEDONIA
No full textThe paper presents the results of the petrological, geochemical and isotopic investigations of the age of the volcanoclastic sedimentary rocks from the Vitačevo volcanic plateau. The volcanoclastic sedimentary rocks overlie the Upper Pliocene lacustrine sediments of the Tikveš basin and occur at an elevation of about 450 meters above sea level through the upper parts of the lacustrine sediments which are represented by clays and a small horizon of limestones. The volcanoclastic sediments are represented by lacustrine tuffs in which there are rounded pieces of strat-ified volcanic rocks, which by their character represent intermediate rocks from the group of latites and trachytes. The isotopic age of these rocks is 5.8 million years and corresponds to the Lower Pliocene
SEASONAL MONITORING OF RADON AND RADIUM IN “HEALING WATER” FROM THE SMRDLIVA VODA LOCALITY, REPUBLIC OF NORTH MACEDONIA
No full textOur current study focused on seasonal measurements of radon and radium in drinking water from the public water fountain known as Smrdliva Voda, which is believed to help with certain health problems in humans. Results of the radon in water measurements, for all 4 seasons, ranged from 3.94 up to 7.15 Bq l–1. Obtained results for the radium in water, for all 4 seasons as well, ranged from 0.25 up to 0.53 Bq l–1. Both, radon and radium measurements, in water samples from this certain fountain have shown values below the strictest standards given by the United States Environmental Protection Agency (USEPA) and World Health Organization (WHO), respectively. The committed effective dose for the population consuming the water directly from the fountain or as self-bottled waters from the Smrdliva Voda area was estimated using the concentration of 222Rn and 226Ra in water samples, ranges from 40.51 μSv y–1 to 75.81 μSv y–1, which once again for all 4 seasons is below than the WHO recommended values of maximum 100 μSv y–1.
 
AGE OF THE PEGMATITES IN THE PELAGONIAN METAMORPHIC COMPLEX
No full textThe Pelagonian metamorphic complex, or tectono-stratigraphic complex, extends approximately 420 km in length and 60 km in width in a NNW-SSE orientation, forming part of the central Hellenides. The occurrence of pegmatites within the Pelagonian metamorphic complex is quite common. They appear within the metamorphic complex of the gneisses and in direct contact with the granitic intrusive bodies. Mainly these pegmatite bodies are made of quartz, feldspars, micas (bioite, muscovite, paragonite, vermuiculite) as well as are the occurrence of rare minerals such as tourmalines, epidotes, apatites, garnets and zircons. The paper presents the new information related to the age of two pegmatitic bodies by the U/Pb dating and the K/Ar dating: Alinci and Čanište. The obtained age is Cretaceous
РАЗВОЈ НА СМЕТКОВОДСТВОТО
No full textСметководствените информации ги обезбедува сметководствениот информационен систем, кој како потсистем на информациониот систем на компанијата има големо значење и улога. Сметководството преку планирањето, контролата и анализата, како и преку компјутерската обработка на информациите, е еден од најважните инструменти за ефикасно управување со компаниите. Почетоците на сметководството датираат уште од античка Месопотамија (со почетоците на цивилизацијата), односно потребата за евиденција се јавила со појавата на писменоста и на „размената”, како и парите како средство за размена. Од тогаш, па до денес сметководството постојано еволуирало и се прилагодувало согласно тековните промени. Дел од предизвиците и потребите за развојот се обелоденети во овој труд. Сметководството како професија се развивало и претрпело промени, но темелите останале исти. Прилагодливоста, континуитетот, ажурноста и навременоста останале темел за развој на професијата до денешното ниво. Сите промени во општествениот поредок, формите на организациите, околностите, како и глобализацијата не успеале да ја разнишат сметководствената нишка, туку напротив таа секогаш нашла начин да го зацврсти нејзиното постоење. Целта на оваа анализа е да се разбере современиот свет на сметководството, но преку призмата на неговите почетоци кои датираат уште пред околу 10.000 години од нашата ера
ФЛАТАРХИЈА - ОРГАНИЗАЦИСКАТА СТРУКТУРА
No full textСистемот кој опишува како се постапува со конкретни активности за да се исполни стратешката мисија е познат како организацска структура. Правилата, улогите и обврските се дел од овие активности. Организациската структура исто така го одредува протокот на информации помеѓу одделенијата во рамките на компанијата. Со организациската структура се воспоставува хиерархија во една организација. Улогата на секој вработен и како тој се интегрира во поголемиот систем се дефинирани со успешна организациска структура. Едноставно дефинирано, организациската структура утврдува којшто прави за компанијата да ги исполни своите цели. Функционални, дивизионални, флатархиски и матрични структури се видови и стилови на организациски структури. Пред да одредат кој стил на организација е идеален за нивната компанија, високите лидери треба да разгледаат неколку аспекти, вклучувајќи ги целите на компанијата, индустријата и културата
ВЛИЈАНИЕТО НА КОВИД 19 ПАНДЕМИЈАТА ВРЗ ПАЗАРОТ НА ТРУД И ИМПЛИКАЦИИТЕ ВРЗ ФИНАНСИСКИОТ ПАЗАР
No full textПоследиците од Ковид-19 пандемијата имаа бројни социјални, политички и економски последици. Сепак, многу студии сугерираат дека пазарот на труд е најпогодената област во споредба со другите. Тоа е затоа што некои од работниците беа принудени да дадат отказ поради присуството на Ковид-19 пандемијата на нивните работни места. Овој труд се фокусира на спроведување на сеопфатно истражување за ефектите на КОВИД-19 пандемијата на пазарите на трудот и импликациите врз финансиските пазари. Добро е познато дека Ковид-19 пандемијата доведе до широко распространето губење на работни места и намалување на учеството на работната сила. КОВИД-19 пандемијата целосно го промени начинот на кој живееме и драстично го промени економскиот пејзаж, зголемувајќи ја невработеноста и менувајќи го начинот на кој се бара од луѓето да работат, имплементирајќи нови технологии за одржување на безбедна работна средина.Стапката на невработеност значително се зголеми, а бројот на луѓе без работа се зголеми за милиони. Пазарот на трудот исто така беше погоден од намалените работни часови и зголемените привремени отпуштања