UGD Publishing System (Goce Delcev University - Stip / Университет „Гоце Делчев“, Щип)
Not a member yet
5501 research outputs found
Sort by
СМЕТКОВОДСТВЕНО ЕВИДЕНТИРАЊЕ И АНАЛИЗА НА ТРОШОЦИТЕ ВО ПРОИЗВОДСТВО
No full textОвој труд има за цел детално да ја истражи сметководствената евиденција и анализата на трошоците во производствените компании, со посебен осврт на процесот на производство. Целта е да се прикаже значењето на прецизното водење на сметководствените податоци и нивната улога во управувањето со производствените ресурси и донесувањето на економски одлуки. Во рамките на трудот се разгледуваат видовите трошоци што се јавуваат во производствениот процес, нивната класификација според природата, местото на настанување и нивната функција, како и начинот на нивно сметководствено евидентирање. Посебно внимание е посветено на влијанието што трошоците го имаат врз цената на чинење на производот, како и врз профитабилноста на претпријатието. Преку практична анализа и табеларен приказ, се прикажува структурата и распределбата на трошоците во производствениот процес. На тој начин се нагласува значењето на точната и навремена сметководствена евиденција за рационално користење на ресурсите, зголемување на продуктивноста и подобрување на управувањето. Добиените резултати укажуваат дека правилната распределба и анализа на трошоците претставуваат клучен фактор за постигнување поголема економска ефикасност, поуспешна контрола на производствениот процес и зголемена конкурентност на пазарот. Ваквиот пристап овозможува подобро планирање на производството, оптимизирање на трошоците и зголемување на вкупната деловна успешност на компанијата
КНИЖЕВНИТЕ ТЕКСТОВИ СО ИСТОРИСКА И ЕСТЕТСКА ОПРЕДЕЛБА ЗАСТАПЕНИ ВО НАСТАВАТА ПО ИСТОРИЈА
No full textВо трудот се претставени придобивките и значењето на книжевните текстови со историска и естетска определба во наставата по историја. Преку нив на учениците им се доближува историското минато, се зголемува интересот за историските настани и се поттикнува развој на способности за набљудување, доживување, мотивирање, самостојно формирање заклучоци и стекнување нови извори на знаење. Во рамките на темата се наведени примери од книжевни текстови на познати македонски автори, создадени во определени временски периоди, кои претставуваат вреден и корисен материјал во наставата по историја. Овие текстови се своеобразни извори и за историската наука, и за наставниците, и за учениците.Преку книжевно-историските текстови учениците стекнуваат морални и естетски вредности, а делата што го опишуваат подвигот на македонските револуционери, херои и борци, кои оставиле светли страници во историјата на македонскиот непокор, остануваат трајно втиснати во нивната колективна меморија
КАРАКТЕРИСТИКИТЕ ВО ИЗБОРОТ НА МУЗИКА ЗА РЕЦЕПТИВНИ МЕТОДИ ВО МУЗИКОТЕРАПИЈА
No full textОвој труд ќе го опише процесот вклучен во изборот на музика за релаксација, слики и други рецептивни искуства, во различни возрасни групи и во различни контексти. Прво има дискусија за споредување на елементите на музиката што се користат за релаксација со музика која стимулира слики, за да се прикажат суптилните разлики помеѓу двете. Потоа се дискутираат различни жанрови, вклучувајќи музика од западната класична традиција, така наречена ,,New age music’’, медитативна и транс музика и џез. Во вториот дел од поглавјето, опишана е музиката што е избрана за клиенти од различна возраст и во различни контексти, и е објаснета иновативна програма за евалуација на снимена музика во педијатриска болница, комплетирана со упатства што може да се усвојат во други болнички контексти. Ова поглавје претставува вовед во критериумите што се користат за правење селекции, а конкретни предлози за музички селекции соодветни на различни рецептивни методи ќе бидат вклучени во следните поглавја
COOPERATION BETWEEN THE EDUCATIONAL ASSISTANT AND THE FAMILY AS A PREREQUISITE FOR EFFECTIVE EDUCATIONAL INCLUSION
No full textInclusive education represents a systemic approach that provides equal opportunities for learning and development of students with special educational needs, wherein the collaboration between the family and the educational assistant plays a key role in ensuring effective and high-quality inclusion. The aim of this study is to examine the nature, quality, and challenges of the collaboration between educational assistants and parents, as well as to identify the factors that enhance this cooperation in practice. The research was conducted using an electronic questionnaire (Google Forms) on a sample of 15 educational assistants from mainstream primary schools in North Macedonia. The analysis includes demographic characteristics, frequency and modes of communication with families, perceived challenges, examples of good practice, and recommendations for improvement. The results show that most assistants maintain regular communication with parents (10 on a daily basis, 4 several times a week), and the collaboration is most often evaluated as excellent or very good. The most common obstacles identified are lack of time, mismatched expectations, distrust, insufficient parental engagement, and linguistic/cultural barriers. Successful practices include daily open communication, joint planning, timely notification about achievements or difficulties, and coordinated support at home and at school. Participants recommend regular training for assistants, stronger professional support, more frequent meetings with parents, and clear guidelines for collaborative work. The study confirms that high-quality and continuous cooperation between educational assistants and families is an invaluable factor for the academic, social, and emotional progress of students with special educational needs. Improving communication skills, strengthening mutual trust, and establishing structures for regular information exchange are essential prerequisites for effective and sustainable inclusion
TRANSLATIONS OF BÜLENT ECEVİT’S POETRY INTO MACEDONIAN
No full textBülent Ecevit, a prominent politician, journalist, poet and translator from English left a lasting imprint on the political, social, cultural, journalistic and literary life of Turkey. His poetry engages with themes such as the human condition, nature, homeland, love, hope, justice, equality, freedom, peace and similar themes.Literary translation provides access to the literary heritage of a nation and its language. This paper explores Ecevit’s life trajectory and its reflection in his creative work, the characteristics of his poetry and presents ten translations of his lyrical poems into Macedonian
THE PRESENCE OF FOREIGN-ORIGIN MEDICAL TERMS IN TÜRKIYE TURKISH DIALECTS
No full textIt is known that medical terms used in Turkish language are generally of foreign origin. When we look at the public dialect, it is seen that such words are used. In addition, it is possible to see that many terms of foreign origin are used in Turkish dialect. For this study, some wildly used medical terms of foreign origin in Turkish have been determined and their presence in dialects have been investigated. To limit the study, a broad screening method was not preferred. The Derleme Sözlüğü (DS), which has sufficient lexical density, constitutes the main source of the research. Studies such as articles, books, and theses written in this field were not included. In the review section of the study, terms include disease names of Arabic and French origin such as ahras, dysentery, paralysis, influenza, pregnancy, convulsions, diarrhea, vomiting, cataract, and epilepsy. The mentioned terms continue to exist in the Turkish dialects of Türkiye; however, it is clear that these expressions have many Turkish equivalents. The French word for influenza, for example, has equivalents like dumağı, gezargi, gezeen, ingi, salım, and sökel. The word paralysis, taken from Arabic, is rendered as alınmış, bükmece, vurgun, yarım, yatağan, and yıldırım. The Arabic word for diarrhea is described with words such as aylık, burgun, buruntu, özağrısı, sürgün, tırik, and virik. Such examples are available for all other words of foreign origin in the study
SOME OF THE MOST FREQUENT LEXICAL ERRORS MADE IN WRITTEN AND ORAL TRANSLATION BY MACEDONIAN LEARNERS OF ITALIAN LS
No full textThis paper concerns the most common lexical errors made in written and oral Italian translations by Macedonian learners of Italian as a second language (L2) attending the final two years of the four-year degree program in Italian Language and Literature at the Faculty of Philology of the Ss. Cyril and Methodius University of Skopje. The corpus of our investigation, which began at the beginning of the pandemic, consists of the written and oral language produced by learners in switching from L1 into L2 during lessons in Translation Practice and Simultaneous Interpreting from Macedonian into Italian. Our study aims to identify the lexical deviations these subjects encountered most frequently in their codification in the target language and to identify the internal or external reasons that generated them, starting from the assumption that the mother tongue played a fundamental role in causing the greatest number of difficulties and therefore errors committed by learners in the target language
VERBALIZATION OF THE EMOTION “JOY” IN GERMAN AND ALBANIAN. A PHRASEOLOGICAL STUDY IN THE LIGHT OF COGNITIVE LINGUISTICS
No full textThe focus of this study is to examine the expression possibilities of the emotion "joy" in German and Albanian through phraseological units from a cognitive linguistic perspective. It primarily involves a lexical analysis of emotional expressions, examining various aspects of the emotional vocabulary, such as metaphoricity and symbolism. In doing so, we aim to answer the following research questions: a) How is joy conceptualized in phraseological units of German and Albanian? b) Which culturally relevant symbols and linguistic images are contained therein? The goal of this contrastive study is to contribute to the field of emotion linguistics with regard to the German and Albanian language. Particularly, in light of the current state of research in Albanian cognitive and emotion linguistics, we aim to partially fill a research gap
POSTCOLONIAL ECOLOGIES: REPRESENTING SLOW VIOLENCE IN DARI RAHIM OMBAK AND THE HOUSE OF MANY GODS
No full textThis article examines how The House of Many Gods (2007) by Kiana Davenport and Dari Rahim Ombak (2015) by Tison Sahabuddin Bungin expose slow violence by connecting environmental destruction to colonial legacies, military occupation, and state neglect. Both novels document long-term ecological damage—nuclear contamination in Hawai\u27i and coral reef destruction in Indonesia—that persists through institutional indifference and normalized exploitation. Drawing on Rob Nixon\u27s concept of slow violence, this study analyzes how these texts challenge mainstream environmental narratives that marginalize Indigenous knowledge and obscure the political dimensions of ecological harm. Davenport demonstrates how U.S. military infrastructure displaces Native Hawaiian communities and violates sacred landscapes. Bungin traces how economic pressure and corruption perpetuate destructive fishing practices that devastate marine ecosystems. Both authors present resistance through local practices that preserve cultural identity while protecting natural resources. This comparative analysis reveals how postcolonial fiction reframes environmental crisis as fundamentally linked to questions of political sovereignty, economic justice, and cultural survival