Aristotle University of Thessaloniki: Prothiki/ Βιβλιοθήκη ΑΠΘ - Προθήκη
Not a member yet
5290 research outputs found
Sort by
Η διδακτική αξιοποίηση των λογοτεχνικών κειμένων στο μάθημα των Θρησκευτικών
No full textΣτο μάθημα των Θρησκευτικών δίδεται ιδιαίτερη σημασία στη διαθεματική προσέγγιση των γνωστικών αντικειμένων. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες τα λογοτεχνικά κείμενα έχουν ιδιαίτερη θέση στα Προγράμματα Σπουδών των Θρησκευτικών και των βιβλίων του μαθητή. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να καταδείξει αφενός μεν τη σχέση Θεολογίας - Λογοτεχνίας και αφετέρου τη διαχρονική διδακτική αξιοποίηση των λογοτεχνικών κειμένων στο ΜτΘ. Εστιάζει κυρίως στη χρήση των λογοτεχνικών κειμένων στα μεταβατικά Προγράμματα Σπουδών και Σχολικά Βιβλία. Επίσης παρουσιάζονται οι τεχνικές διδασκαλίας με τις οποίες προσεγγίζονται τα λογοτεχνικά κείμενα, ώστε να επιτυγχάνεται η μαθησιακή διαδικασία δημιουργώντας ταυτόχρονα δυναμικές κοινότητες μάθησης. Η μεθοδολογία που ακολουθείται είναι η βιβλιογραφική επισκόπηση αλλά και η ποσοτική και ποιοτική ανάλυση περιεχομένου
Συνδυασμός δια ζώσης-σύγχρονης και ασύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης με τη χρήση του eclass στο μάθημα των θρησκευτικών, με στόχο τη δημιουργία ηλεκτρονικού τεύχους- αφιερώματος στα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821
No full textΘα περιγράψουμε το πώς με βιωματικό τρόπο αξιοποιήθηκαν οι ΤΠΕ στο μάθημα των Θρησκευτικών της Β΄ Γυμνασίου αποτελώντας έτσι μία καλή διδακτική πρακτική, που εφαρμόστηκε με αφορμή την ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Ζ΄: ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ, υποενότητα ii. Εξισλαμισμός και Νεομάρτυρες.Στόχος οι μαθητές/ριες να γνωρίσουν τις συνθήκες ζωής των χριστιανών σε όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και ερχόμενοι σε επαφή με το βίο των νεομαρτύρων να προβληματιστούν με τους όρους «εξισλαμισμός» και «νεομάρτυρες». Επίσης, να δημιουργήσουν από κοινού στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, ένα ηλεκτρονικό αλλά και έντυπο επετειακό τεύχος με τίτλο ΟΙ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΟΥ , χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της δημιουργικής γραφής,.Η διδακτική αυτή διαδικασία ξεκίνησε σε συνθήκες τηλεκπαίδευσης και συνδύασε τη σύγχρονη και την ασύγχρονη διδασκαλία. Ολοκληρώθηκε με συνδυασμό εξ αποστάσεως ασύγχρονη διδασκαλία και δια ζώσης διδασκαλία, όταν οι σχολικές μονάδες επαναλειτούργησαν μετά την καραντίνα. Ακολουθήθηκε η ανακαλυπτική, διερευνητική και ως ένα βαθμό, η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία, η θεωρία του κοινωνικού εποικοδομισμού, ενώ στόχος αποτέλεσε ο θρησκευτικός και ψηφιακός γραμματισμός των μαθητών / τριών.Παρουσιάζοντας την διδακτική αυτή πρόταση θα επικεντρωθούμε στη χρήση των εργαλείων του eclass ΚΟΥΒΕΝΤΟΥΛΑ ή ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ και ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ
Διδάσκοντας την Προσευχή στην Τάξη: Τρία Κινηματογραφικά Παραδείγματα
No full textΗ παρούσα εισήγηση επιχειρεί να προτείνει έναν εναλλακτικό τρόπο διδακτικής προσέγγισης της προσευχής, αξιοποιώντας τρία εμβληματικά κινηματογραφικά παραδείγματα. Μέσα από την ανάδειξη ορισμένων θεμελιακών θεολογικών αξόνων που διέπουν τα παραδείγματα αυτά, η εισήγηση φιλοδοξεί, αφενός, να ενθαρρύνει ρητά την αξιοποίηση του κινηματογράφου στη διδακτική πράξη, αφετέρου να υποστηρίξει ότι η συμβολική και αναπαραστατική δύναμη του τελευταίου είναι ικανή να δημιουργήσει ένα προσφορότερο πεδίο προβληματισμού και ευαισθητοποίησης των μαθητών/τριών, όσον αφορά στη σωτηριολογική σημασία και στο βιωματικό πλούτο της προσευχής
O ρόλος της Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης στην εκδήλωση ηλεκτρονικού εκφοβισμού και θυματοποίησης σε μαθητές Γυμνασίου
No full textΗ καθημερινή ενασχόληση με το διαδίκτυο μέσω υπολογιστών, ταμπλετών και κινητών τηλεφώνων μπορεί να αποτελεί για τους περισσότερους μέσο ψυχαγωγίας, επικοινωνίας, εκπαίδευσης ή εργασίας, ωστόσο η καταχρηστική δραστηριότητα μπορεί να οδηγήσει σε σωματικές, συναισθηματικές και ψυχολογικές βλάβες. Τα τελευταία χρόνια οι έρευνες έχουν στραφεί από τον παραδοσιακό εκφοβισμό σε νέες μορφές εκφοβισμού, όπως ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός. Ως ηλεκτρονικός εκφοβισμός ορίζεται η εκ προθέσεως και επαναλαμβανόμενη βλάβη που προκαλείται από την χρήση υπολογιστών, κινητών τηλεφώνων ή άλλων ηλεκτρονικών συσκευών (Kowalski Limber, 2007; Patchin Hinduja, 2010; Hinduja Patchin, 2006) και εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους. Στη χώρα μας παρατηρείται ερευνητικό κενό στη διερεύνηση του φαινομένου σε μαθητές Εκκλησιαστικών Γυμνασίων και Λυκείων. Στην παρούσα έρευνα μελετήθηκε το φαινόμενο του ηλεκτρονικού εκφοβισμού και της αντίστοιχης θυματοποίησης μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου Εκκλησιαστικής Εκπαίδευσης. Βασικά συμπεράσματα της έρευνας ήταν ότι οι μαθητές και οι μαθήτριες Εκκλησιαστικών Γυμνασίων και Λυκείων είναι αρκετά συχνά θύματα ηλεκτρονικού εκφοβισμού αλλά πολύ πιο σπάνια εκφοβιστές και συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι η φοίτηση σε αυτού του είδους τις σχολικές μονάδες παρέχει ασφάλεια από τον ηλεκτρονικό εκφοβισμό και αποτρέπει την εκδήλωση τέτοιων συμπεριφορών. Τέλος, προτείνονται παρεμβάσεις συμβουλευτικού χαρακτήρα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου
«Ποιήσωμεν άνθρωπον κατ’ εικόνα ημετέρα και καθ’ ομοίωσιν». Μία περίπτωση διδασκαλίας της Παλαιάς Διαθήκης στην Α΄ Γυμνασίου
No full textΗ συγκεκριμένη εισήγηση αποτελεί ένα σχέδιο μαθήματος, το οποίο εκπονήθηκε στην Α΄ τάξη του Γυμνασίου κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2021-22. Πρόκειται για δύο διδακτικές ενότητες του σχολικού βιβλίο της Α΄ Γυμνασίου, οι οποίες σχετίζονται με τη Δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου. Σκοπός της συγκεκριμένης διδασκαλίας ήταν να έρθουν οι μαθητές σε επαφή και εξοικείωση με το βιβλικό κείμενο, να δουν τις αντιλήψεις των βιβλικών συγγραφέων και πώς ο άνθρωπος προσπαθούσε στο παρελθόν να δώσει κάποιες απαντήσεις γύρω από το ζήτημα της Δημιουργίας. Οι μαθητές μέσω του προς εξέταση υλικού κατάφεραν να κατανοήσουν αυτές τις αντιλήψεις, αλλά και να δουν τη σχέση των κειμένων αυτών με τη σύγχρονη φυσική επιστήμη και να αντιληφθούν ότι δεν υφίσταται καμία αντιπαλότητα ή αντιπαράθεση μεταξύ επιστήμης και θεολογίας, καθώς και οι δύο επιστήμες ξεκινούν από διαφορετικές προϋποθέσεις. Οι μαθητές κατέληξαν σε γόνιμα συμπεράσματα, ενώ πρόκειται να υλοποιηθεί και η δημιουργία ενός μικρού παρτεριού στο σχολείο μας με φυτά που αναφέρονται στην Παλαιά Διαθήκη. Σκοπός αυτής της δραστηριότητας είναι να καταδειχθεί και η οικολογική διάσταση της βιβλικής αφήγησης για τη Δημιουργία και του ρόλου του ανθρώπου μέσα σε αυτήν, αναπαριστώντας με αυτόν τον τρόπο μία μικρογραφία του βιβλικού κήπου της Εδέμ, όπως και θα ονομαστεί και το παρτέρι μας
Η ιεραποστολική δράση του Αποστόλου Παύλου: πρόταση για τον σχεδιασμό ερευνητικής εργασίας (πρότζεκτ) στα Θρησκευτικά της Στ΄ Δημοτικού σύμφωνα με τα νέα Προγράμματα Σπουδών
No full textΑν και η διδακτική μέθοδος πρότζεκτ δεν είναι κάτι καινούριο στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, το ενδιαφέρον για την εμπλοκή των μαθητών σε ομαδικά πρότζεκτ αναπτύσσεται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια. Αυτό το ανανεωμένο ενδιαφέρον βασίζεται στις νεώτερες έρευνες για τη μάθηση των παιδιών, σε μια τάση προς ολιστική αντιμετώπιση του Αναλυτικού Προγράμματος. Η μέθοδος πρότζεκτ συνάδει απόλυτα με τη φιλοσοφία των νέων Προγραμμάτων Σπουδών (Π.Σ.), τα οποία προωθούν την ενεργό συμμετοχή και συνεργασία όλων των μαθητών μέσω της δημιουργίας περιβαλλόντων καθοδηγούμενης μάθησης, αυτενέργειας, συνεργατικής δράσης σε ομάδες, διερευνητικής μάθησης, βιωματικής προσέγγισης, συνεργατικής επίλυσης προβλήματος, επικοινωνιακής προσέγγισης και μετασχηματιστικής λογικής. Επιπλέον, τα νέα Π.Σ. συνδέουν μεταξύ τους τα γνωστικά αντικείμενα αλλά και τα γνωστικά πεδία.Η παρούσα εισήγηση αποτελεί μια διδακτική πρόταση για τον σχεδιασμό ενός πρότζεκτ στο πλαίσιο του μαθήματος των Θρησκευτικών (Μ.τ.Θ.) της Στ΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου με τίτλο «Η ιεραποστολική δράση του Αποστόλου Παύλου». Η μέθοδος πρότζεκτ που προτείνουμε έχει ως επίκεντρο τη βιωματική μάθηση και την επικοινωνιακή αλληλεπίδραση. Ο μαθητής µε ατομικές και ομαδικές αναζητήσεις επιχειρεί να προσεγγίσει την επιστημονική αλήθεια, μοιράζεται τη χαρά της επιτυχίας και νιώθει τη χαρά της συμβολής, που ενισχύει το αυτοσυναίσθημά του
Το ταξίδι της γραφής. Από τα χειρόγραφα του Κουμράν, στους κώδικες και την ψηφιοποίηση. Μια βιωματική εκπαιδευτική δράση σε συνεργασία με το Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών
No full textΗ παρούσα ανακοίνωση, στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Θεολόγων Εκπαιδευτικών, περιλαμβάνει μια αναλυτική αναδρομή σε μια πολιτιστική και περιβαλλοντική εκπαιδευτική δράση που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο συμφώνου συνεργασίας μεταξύ του Γυμνασίου Φρυγανιώτη και του Πατριαρχικού Ιδρύματος Πατερικών Μελετών. Μέσω της θρησκευτικής εκπαίδευσης και τέσσερις θεματικούς πυλώνες (θεολογία, αρχαιολογία, παλαιογραφία και τέχνη) οι μαθητές δούλεψαν σε τρεις φάσεις, ερχόμενοι σε επαφή με τα βιβλικά χειρόγραφα, του Κώδικες και τις μικρογραφίες, και την ψηφιοποίηση. Επιστέγασμα της εκπαιδευτικής δράσης αποτέλεσαν τα ζωγραφικά έργα των μαθητών που μιμήθηκαν τα φυτά του Κώδικα Ω75 του Διοσκουρίδη. Τα έργα εκτέθηκαν στη φωτογραφική έκθεση «Nature in Art. The Case of a Byzantine Manuscript», που οργάνωσε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων (ΕΚΒΜΜ) σε συνεργασία με την Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Βλατάδων, και το Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών (ΠΙΠΜ). Η έκθεση φιλοξενήθηκε στο Σισμανόγλειο Μέγαρο στην Κωνσταντινούπολη και εγκαινιάστηκε από την ΑΘΠ Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Κ. Βαρθολομαίο τον Σεπτέμβριο του 2021, στο πλαίσιο Φόρουμ με τίτλο: «Οικουμενικές Πρωτοβουλίες για την Προστασία Μνημείου και Φύσης» (στο πλαίσιο του έργου “Mo.Na: Monuments in Nature: A Creative Co-existence”) στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης όπου και παρουσιάστηκε η δράση με σχετική εισήγηση
Θρησκευτικός Γραμματισμός και Οικολογία: Μελέτη μιας Περίπτωσης
No full textΤον Μάιο του 2011, στο Κίνγκστον της Τζαμάικα, πραγματοποιήθηκε από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών Διεθνής Οικουμενική Συνδιάσκεψη για την Ειρήνη, γεγονός που αποτέλεσε την κατακλείδα της πρωτοβουλίας «Δεκαετία για την Υπέρβαση της Βίας: οι Εκκλησίες σε Αναζήτηση Συμφιλίωσης και Ειρήνης 2001-2010». Διερευνήθηκαν πρωτοβουλίες χριστιανικών κοινοτήτων σε τοπικό, εθνικό, και διεθνές επίπεδο, για την πρόληψη οποιασδήποτε σύρραξης και για ειρηνικές παρεμβάσεις, ενώ στα πλαίσια της καταστολής της βίας, εξετάσθηκε και το ζήτημα της βίας σε βάρος της δημιουργίας του Θεού, δηλαδή της ανεξέλεγκτης καταστροφής του περιβάλλοντος. Σε αυτήν τη διάσταση, επισημάνθηκε πως η χριστιανική θεολογία θα πρέπει να επανεκτιμήσει την τάση της στο να ταυτίζεται με φιλοσοφικές μορφές σκέψης και μοτίβα ζωής που δεν υπηρετούν αειφορικές στάσεις, συμπεριφορές και αξίες. Είναι το ίδιο αξιακό πλαίσιο που θα πρέπει να αποτελεί βασικό πυλώνα και σε κάθε μορφή παρεχόμενης θρησκευτικής εκπαίδευσης. Μάλιστα, είναι σημαντικό να αξιοποιηθούν στην εκπαιδευτική διαδικασία βιβλικές ιστορίες και παραδείγματα, όπως η Κιβωτός του Νώε και το Ιωβηλαίο διάταγμα στο αρχαίο Ισραήλ, αλλά και η βιβλική σχέση στο τρίπτυχο Θεός, άνθρωπος και κόσμος, όπου αναδεικνύεται η διακονική σχέση -κατά το πρότυπο του Ιησού Χριστού– που θα έπρεπε να υπάρχει τόσο μεταξύ των ανθρώπων όσο και μεταξύ αυτών και της φύσης
Εννοιολογική, γραμματική και παιδαγωγική προσέγγιση του τρίτου προσώπου της Αγίας Τριάδας μέσα από την Αγία Γραφή και την πατερική παράδοση
No full textΣτην παρούσα εργασία εξετάζεται το πρόσωπο του Αγίου Πνεύματος μέσα από βιβλικές αναφορές και την πατερική παράδοση. Το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος αναφέρεται ως πνεύμα στην γλώσσα της καινής διαθήκης, ως spiritus στην λατινική, ως rūaḥ στην εβραϊκή και ως rukha στη συριακή αραμαϊκή. Ετυμολογικά οι όροι αυτοί σχετίζονται με την έννοια του αέρα και της πνοής και δηλώνουν τον φορέα μέσω του οποίου ο Θεός δίνει ζωή στα δημιουργήματά Του. Θα προσεγγίσουμε, λοιπόν, το Πνεύμα εννοιολογικά, αλλά θα δούμε και την λειτουργία που αυτό επιτελεί. Θα επεξεργαστούμε όρους τους οποίους χρησιμοποιεί η βιβλική αφήγηση για να αναφερθεί στον Παράκλητο, αλλά θα δούμε και τα χαρίσματα και τους καρπούς του Πνεύματος. Η ημέρα της Πεντηκοστής υπήρξε σημαντική, γιατί από τότε ο Παράκλητος αναλαμβάνει μια παιδαγωγική λειτουργία, η οποία είχε προφητευθεί από τον ίδιο τον Ιησού. Για να γίνουν καλύτερα κατανοητά τα παραπάνω θα εξηγήσουμε τους όρους φύση-ουσία και πρόσωπο-υπόσταση. Ο Θεός στην Ορθοδοξία είναι τριάδα και μονάδα, και για την επεξήγηση αυτής της κατάστασης θα δοθεί ο όρος αλληλοπεριχώρηση και θα γίνει σύντομη αναφορά στο θαύμα του Αγίου Σπυρίδωνα, όταν, κατά τη διάρκεια της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, διέλυσε ένα κεραμίδι στα τρία συστατικά από τα οποία αποτελούταν.
Η είσοδος στην Εκκλησία: Το Μυστήριο του Βαπτίσματος. Μια διδακτική πρόταση της Β΄ Λυκείου με το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών Θρησκευτικών
No full textΣενάριο Θρησκευτικών Β΄Λυκείου με το νέο Π.ΣΤο Πρόγραμμα Σπουδών (Π.Σ) Θρησκευτικών Λυκείου εισάγει μια καινούρια οπτική στη διδακτική του μαθήματος κάνοντας χρήση καινοτόμων στρατηγικών, μεθόδων και τεχνικών προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες των μαθητών και μαθητριών. Ο σχεδιασμός και διδακτική μεθοδολογία είναι παιδαγωγικά διαφοροποιημένη, για να λαμβάνει υπόψη τους διαφορετικούς ρυθμούς μάθησης των μαθητών/μαθητριών, τις ιδιαιτερότητες στην τάξη, τις διαφορετικές κοινωνικό-πολιτισμικές αναπαραστάσεις και όλα τα άλλα στοιχεία που καθιστούν τη διδασκαλία μια μοναδική, μη-τυποποιημένη διαδικασία. Συνεπώς ενσωματώνει στοιχεία της σύγχρονης ζωής ώστε να καλλιεργεί την αποδοχή και την κατανόηση μέσα από τη συλλογικότητα.Σε επίπεδο διδακτικής πράξης λαμβάνει σοβαρά υπόψη την πολυπολιτισμική διάσταση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης (Θ.Ε) και συνακόλουθα εμπλέκει ενεργά τον μαθητή στην ανακάλυψη της γνώσης και την οικοδόμηση σε στιβαρό μορφωτικό πλαίσιο όπως προβλέπεται από την κείμενη νομοθεσία. Στην ανάλυση της η διδακτική του Νέου Π.Σ προϋποθέτει τη χρήση βιωματικής μεθόδου (Kalantzis Cope, 2013). Η μέθοδος χωρίζεται σε τέσσερα βασικά στάδια, ανάλογα με τις γνωσιακές διαδικασίες και τα επιθυμητά προσδοκώμενα αποτελέσματα. Οι μαθητές στην τάξη έχουν την ευκαιρία να μελετήσουν τις Θεματικές Ενότητες ξεκινώντας από προσωπικές εμπειρίες και ερωτήματα, και στην πορεία να ανακαλύψουν τη θρησκευτική γνώση.Ενδεικτικά η δημιουργία διδακτικού σεναρίου λαμβάνει υπόψη θεμελιώδεις άξονες, οι οποίοι υπηρετούνται, όχι απαραίτητα όλοι συγχρόνως, στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση κάθε Θεματικής Ενότητας. Συγκεκριμένα αναδεικνύεται η σημασία να είναι κανείς χριστιανός, πως διαμορφώνει η επιλογή αυτή τη ζωή του και παράλληλα συνυπολογίζεται το πολιτισμικό του πλαίσιο και η λειτουργία ως πολίτη της Ελλάδας, της Ευρώπης και του κόσμου χάρη σε αυτή την Ορθόδοξη χριστιανική μου ταυτότητα (Άξονες του Προγράμματος Σπουδών).Τα επιμέρους στάδια και ο τρόπος ανάπτυξης τους θα αναλυθούν τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό - διδακτικό επίπεδο με παραδείγματα προσομοίωσης διδασκαλίας σε τάξη με Θεματική Ενότητα της Β΄ Λυκείου από το Πρόγραμμα Σπουδών Λυκείου 2021-2022