Aristotle University of Thessaloniki: Prothiki/ Βιβλιοθήκη ΑΠΘ - Προθήκη
Not a member yet
5290 research outputs found
Sort by
Περὶ τῆς ὑποδείξεως τῶν τιμίων δώρων κατὰ τὴν ἐκφώνηση τῶν ἱδρυτικῶν λόγων τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαριστίας
No full text
Φρήντεν: Φιλελευθερισμός
No full text2023-06Φρήντεν: ΦιλελευθερισμόςMichael Freeden: Φιλελευθερισμός. Μια πολύ σύντομη εισαγωγή (μτφ. Μαρία Παπαηλιάδη, επιμ.-σχόλια Φιλήμων Παιονίδης). Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2021, 240 σ., 12 €.________________________________________________Κρίνει ο Θεόφιλος Περπερίδης (Υπ. Δρ Φιλοσοφίας, ΑΠΘ)[email protected] Ο Μάικλ Φρήντεν είναι καθηγητής Πολιτικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο του Νότινγκχαμ και Επίτιμος Καθηγητής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Με το έργο του έχει καθιερωθεί ως ένας από τους επιφανέστερους σύγχρονους μελετητές των ιδεολογιών, εξετάζοντας τις εννοιολογικές, γλωσσολογικές και ιστορικές πτυχές τους, και αφιερώνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην ανάλυση και την επανεξέταση του φιλελευθερισμού. Στο βιβλίο Φιλελευθερισμός: μια πολύ σύντομη εισαγωγή[1] ο Φρήντεν επιχειρεί μία εισαγωγή στον φιλελευθερισμό υπό ένα νέο, σύγχρονο πρίσμα που δεν ακολουθεί την πεπατημένη των τυπικών εισαγωγικών μελετών του είδους, οι οποίες συνήθως περιορίζονται σε μία ιστορική παράθεση των βασικών εκφραστών του φιλελευθερισμού.Ο συγγραφέας ξεκινά με την παραδοχή ότι «δεν υπάρχει κάτι σαφές και μοναδικό που να αποκαλείται φιλελευθερισμός» (σ. 13). Πάνω σε αυτήν την υπόθεση συνθέτει το πλέγμα της ανάλυσής του. Αρχικά, ο φιλελευθερισμός προβάλλεται ως πολυδιάστατος και ως αντικείμενο διαφορετικών ερμηνειών και παρερμηνειών στον βαθμό που, όπως προτείνει ο Φρήντεν, ίσως θα έπρεπε να μιλάμε για φιλελευθερισμούς αντί για φιλελευθερισμό. Κατόπιν, ξεδιπλώνει τη θεωρία του κατά την οποία ο φιλελευθερισμός χωρίζεται σε πέντε διακριτά αλλά συνυφασμένα χρονικά στρώματα και διαιρείται σε τρεις τύπους· τον ιστορικό, τον ιδεολογικό και τον φιλοσοφικό φιλελευθερισμό. Έπειτα, συνθέτει μία «μορφολογία του φιλελευθερισμού» όπου εστιάζει στον καθορισμό των βασικών εννοιών του, εντοπίζει έναν «πυρήνα» και έναν «σκελετό» της ιδεολογίας και ταυτόχρονα αναγνωρίζει μία «δομική ευελιξία» και χαλαρότητα ως προς την μορφολογική του σύνθεση. Επιπροσθέτως, ο Φρήντεν δίνει έμφαση σε σημαντικούς εκπροσώπους της φιλελεύθερης σκέψης και αναπτύσσει μια κριτική εξέταση του φιλοσοφικού φιλελευθερισμού. Ο συγγραφέας κλείνει το έργο του αφιερώνοντας ένα κεφάλαιο στις περιπτώσεις εκείνες που ο ίδιος χαρακτηρίζει ως παραποιήσεις του φιλελευθερισμού, οι οποίες αποκλίνουν από το θεωρητικό πλαίσιο που ο ίδιος έχει προηγουμένως ορίσει. Το βιβλίο τελειώνει με το σημείωμα του επιστημονικού επιμελητή πάνω στην ιδέα του φιλελεύθερου ακτιβισμού και την παράθεση εκτενούς ελληνικής βιβλιογραφίας πάνω στον φιλελευθερισμό.Πιο αναλυτικά, ο Φρήντεν παρουσιάζει τον φιλελευθερισμό σχηματικά, κατηγοριοποιώντας τον χρονολογικά αλλά και θεματικά και διαχωρίζοντας ανάμεσα στην ιστορική, την ιδεολογική και τη φιλοσοφική διάστασή του. Παράλληλα, εντοπίζει τις σχέσεις ανάμεσα στις κατηγορίες αυτές, αναδεικνύοντας έτσι την περιπλοκότητα του φιλελευθερισμού. Αυτή η μέθοδος συνιστά παράτολμο εγχείρημα καθότι ο συγγραφέας κινδυνεύει να υπεραπλουστεύσει και να διαστρεβλώσει ιδέες και εκδοχές της θεωρίας ώστε να εξυπηρετήσει τον σχεδιασμό μιας γενικής και περιεκτικής εικόνας. Ο ίδιος αναγνωρίζει αυτόν τον κίνδυνο και ενημερώνει τον αναγνώστη περί της μη αυστηρότητας των κατηγοριοποιήσεών του. Εντέλει, η προσέγγιση αυτή αποδεικνύεται ως επί τον πλείστον επιτυχής, καθότι ο συγγραφέας εκθέτει με τρόπο κατανοητό στον αναγνώστη τη θεωρία του και παρουσιάζει συνοπτικά την προβληματική του.Η σημαντικότερη πτυχή του βιβλίου είναι η θεωρία των στρωμάτων. Εκεί ο συγγραφέας ταξινομεί τις εκφάνσεις του φιλελευθερισμού σε χρονικές περιόδους, αναδεικνύοντας τα ξεχωριστά θεωρητικά χαρακτηριστικά των εκφάνσεων αυτών στο ιστορικό πλαίσιο της διαμόρφωσής τους. Ξεκινώντας από τον κλασικό φιλελευθερισμό που προέκυψε ως αίτημα για την προστασία της ατομικής ελευθερίας από την αυθαίρετη εξουσία των κυβερνώντων, ο Φρήντεν συνεχίζει με την εξέλιξη του φιλελευθερισμού ως θεωρίας για την ελευθερία στις διαπροσωπικές εμπορικές και οικονομικές συναλλαγές. Κατόπιν, παρουσιάζει την επόμενη φάση της φιλελεύθερης σκέψης κατά την οποία η έμφαση δίνεται στην ατομική ελευθερία ως την εξάσκηση της δυνατότητας του ατόμου για την προσωπική του ανάπτυξη και την πρόοδο του ανθρώπινου πνεύματος, στον βαθμό όμως που δεν προκαλείται βλάβη στους άλλους. Στη συνέχεια ο συγγραφέας ρίχνει φως στον κοινωνικό φιλελευθερισμό (ή αλλιώς νέο φιλελευθερισμό) που ακολούθησε το τρίτο στρώμα. Σε αυτό το σημείο ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή με στοχαστές της φιλελεύθερης θεωρίας που ίσως δεν έχουν λάβει τη δέουσα αναγνώριση ως θιασώτες του φιλελευθερισμού, όπως οι Χόμπχαουζ (L. T. Hobhouse) και Χόμπσον (J. A. Hobson). Η ιδιαίτερη μνεία και ανάλυση των ιδεών τους, κυρίως των δύο παραπάνω, συνιστούν ένα κομμάτι του παζλ της ιστορίας του φιλελευθερισμού που αναδεικνύει ακόμη περισσότερο το ιδεολογικό και αξιακό του εύρος. Τέλος, ο Φρήντεν αναλύει το πέμπτο στρώμα που αντιστοιχεί στη θεωρία που δίνει έμφαση στην «ποικιλομορφία τρόπων ζωής», στην αναγνώριση της διαφορετικότητας και στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων επιμέρους ομάδων.Έχοντας περιγράψει τη θεματική του έργου και έχοντας αναγνωρίσει τα δυνατά του σημεία, θα μπορούσαμε τώρα να εξετάσουμε τις πιο αδύναμες πλευρές του. Αρχικά, η επιλογή του συγγραφέα να φέρει εις πέρας μία ανάλυση σχετικά με το τι αποτελεί και τι όχι τον κανόνα του φιλελευθερισμού, χαρακτηρίζοντας τις ιδέες και τα ρεύματα που ο ίδιος δεν εντάσσει στον φιλελεύθερο κανόνα ως αποκλίσεις και «ολισθήματα», φαίνεται αντιφατικό προς τη βασική προκείμενη του βιβλίου, σύμφωνα με την οποία ο φιλελευθερισμός δεν είναι ένας αλλά περιλαμβάνει μία ανοιχτή και ευρεία γκάμα ιδεών και αξιών αντί να συνιστά μία κλειστή, ολιστική ιδεολογία. Με άλλα λόγια, ο συγγραφέας διατείνεται πως ο φιλελευθερισμός είναι ιδεολογικά ανοιχτός, αξιακά πλούσιος και θεωρητικά ευέλικτος και προσαρμοστικός, ενώ ταυτόχρονα δεν διστάζει να σχεδιάσει με έναν ιδιαίτερο τρόπο τα όριά του.Πιο συγκεκριμένα, ο Φρήντεν τοποθετεί τις ιδέες του Τζον Λοκ σε αυτό που ίδιος αποκαλεί «πρωτο-φιλελευθερισμό» και κατ’ επέκταση δεν συμπεριλαμβάνει τον φιλόσοφο στη ομάδα των βασικών εκπροσώπων του φιλελευθερισμού. Αλληλένδετη με αυτήν την επιλογή είναι η χωρίς επαρκή δικαιολόγηση απόφασή του να τοποθετήσει τις απόψεις και το έργο των ελευθεριστών και νεοφιλελευθέρων συλλήδβην στις εναλλακτικές και αποκλίνουσες από τον φιλελευθερισμό θεωρίες, χωρίς να προσφέρει έναν σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στους σύγχρονους φιλελεύθερους που βρίσκονται στα δεξιά του ιδεολογικού φάσματος και στους νεοφιλελεύθερους που καπηλεύονται τον φιλελευθερισμό της ελεύθερης αγοράς αδιαφορώντας για τις άλλες βασικές φιλελεύθερες αξίες.Στο ίδιο μοτίβο εντάσσεται και η έμφαση που δίνει ο Φρήντεν στα μη φιλελεύθερα στοιχεία φιλοσόφων που θεωρούνται βασικοί εκπρόσωποι του φιλελευθερισμού, όπως ο Τζον Σ. Μιλ, ώστε να αναδείξει τις εσωτερικές αντιφάσεις και τα προβλήματα του φιλελευθερισμού. Ο φιλελευθερισμός, όμως, δεν αποτελεί ένα κλειστό σύστημα ιδεών, όπως και ο Φρήντεν έχει υποστηρίξει. Αντιθέτως, ξεκινώντας από κάποιες βασικές αρχές και αξίες, ήταν πάντα ανοιχτός στην εξέλιξη και την πληρέστερη έκφραση και εφαρμογή των βασικών αρχών του, καθώς και στην ένταξη νέων αξιών που να συμβαδίζουν με τις προαναφερθείσες αρχές. Εκτός του ότι δεν απαιτείται από έναν φιλελεύθερο να χτυπήσει ένα ρεκόρ σε ένα φανταστικό φιλελευθερό-μετρο, ένας φιλελεύθερος έχει τη δυνατότητα να μην υπερασπίζεται τις ίδιες ακριβώς αξίες με κάποιον άλλον φιλελεύθερο και χωρίς μάλιστα να χάνει από τον φιλελευθερισμό του ή τη διανοητική του ακεραιότητα, όπως επισημαίνει και ο επιστημονικός επιμελητής της έκδοσης. Συνοψίζοντας τις παραπάνω παρατηρήσεις, ο Φρήντεν θα ήταν συλλογιστικά πιο συνεπής αν ήταν περισσότερο διευκρινιστικός και λιγότερο αυστηρός ως προς την οριοθέτηση του φιλελευθερισμού.Ένα ακόμη σημείο το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει στον αναγνώστη το σήκωμα του φρυδιού του (κατά την αγγλική έκφραση) είναι η άποψη του Φρήντεν πως ο φιλελευθερισμός στις χώρες του πρώην Ανατολικού μπλοκ απέτυχε επειδή παραμορφώθηκε σε νεοφιλελευθερισμό. Ο συγγραφέας, όμως, δεν παραθέτει στοιχεία για να υποστηρίξει τον ισχυρισμό του. Αντιθέτως, γνωρίζουμε ότι χώρες που δεν βρίσκονται κάτω από ισχυρή Ρωσική επιρροή ή πίεση αλλά έχουν καταφέρει να ακολουθήσουν ανεξάρτητη πορεία, όπως οι Λιθουανία, Λετονία, Εσθονία και Τσεχία, αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα κρατών που ανήκαν στην Σοβιετική Ένωση ή στο πρώην Ανατολικό μπλοκ και έχουν εξελιχθεί σε σύγχρονες Ευρωπαϊκές, φιλελεύθερες δημοκρατίες.[2]Το πιο αδύναμο κομμάτι του βιβλίου είναι το κεφάλαιο για τον φιλοσοφικό φιλελευθερισμό. Ο Φρήντεν αποδίδει στον φιλοσοφικό φιλελευθερισμό, ξεχωρίζοντάς τον από τον ιδεολογικό και τον ιστορικό, κάποιες αρνητικές ιδιότητες, όπως τον ελιτισμό, την παθητικότητα και τον αποσπασμένο από την πραγματικότητα ιδεαλισμό. Το ότι ξεχωρίζει όμως τον φιλοσοφικό φιλελευθερισμό από τους άλλους φαίνεται να εκβιάζει την τοποθέτηση του τελευταίου σε μία εξω-κοινωνική, πνευματική σφαίρα, ακολουθώντας έτσι μια μορφή κυκλικού συλλογισμού όπου ο φιλοσοφικός φιλελευθερισμός κατηγορείται ότι είναι απομακρυσμένος από την πραγματικότητα επειδή ως φιλοσοφικός –και όχι ιστορικός ή ιδεολογικός– είναι εξ ορισμού απομακρυσμένος από την πραγματικότητα.Ο Φρήντεν ισχυρίζεται, επίσης, πως οι θιασώτες του φιλοσοφικού φιλελευθερισμού βλέπουν στα άτομα διανοητικές και ηθικές δυνάμεις που δεν αντιστοιχούν στην πραγματική φύση των ανθρώπων, η οποία χαρακτηρίζεται από αδυναμίες και αντιφάσεις – κάτι που όμως, σύμφωνα με τον ίδιο, αναγνωρίζουν οι προνοιακοί φιλελεύθεροι (σ. 153). Ωστόσο, ο Φρήντεν δεν αναφέρει πως υπάρχουν και φιλελεύθεροι της ελευθεριστικής παράδοσης που αναγνωρίζουν την αδύναμη και ατελή φύση των ανθρώπων, και για τον λόγο αυτόν είναι αρνητικά διακείμενοι απέναντι στην ιδέα πως οι άνθρωποι μπορούν να αποκτήσουν τη γνώση και την ικανότητα να πραγματοποιήσουν έναν ορθολογικό σχεδιασμό της κοινωνίας.Ο συγγραφέας υποστηρίζει πως ο φιλοσοφικός φιλελευθερισμός είναι αδιάφορος και αποστασιοποιημένος σε σχέση με το ιστορικό συγκείμενο των πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων. Δεν προσφέρει όμως επαρκή δικαιολόγηση για αυτόν τον ισχυρισμό του. Απεναντίας, θα ήταν ορθότερο να πούμε πως ο φιλοσοφικός φιλελευθερισμός βρέθηκε συχνότερα μπροστά από την εποχή του και καθόρισε τη «νοηματική αποκρυστάλλωση»[3] των όρων του (όπως ελευθερία, κράτος δικαίου και ισότητα) στην πολιτική ζωή. Πολλοί φιλελεύθεροι φιλόσοφοι, όπως ο Μπένθαμ, ο Τ. Σ. Μιλ, ο Μπερλίν, ο Ντουόρκιν και ο Χάγιεκ, βρίσκονταν σε ανοιχτό διάλογο με τα πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά τεκταινόμενα της εποχής τους, παρέμβαιναν στη δημόσια σφαίρα με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, και γενικότερα αλληλεπιδρούσαν με την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα, στον βαθμό μάλιστα που η σκέψη τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με ιστορικές εξελίξεις.Στο ίδιο μέρος του βιβλίου ο Φρήντεν ασκεί μία συζητήσιμη κριτική στον Ρωλς, καθώς ισχυρίζεται πως ο φιλελευθερισμός του τελευταίου «δεν συμπεριλαμβάνει την ατομικότητα», ενώ σε άλλο σημείο διατείνεται πως το νοητικό πείραμά του στην περί δικαιοσύνης θεωρία του βασίζεται «στον μεθοδολογικό ατομικισμό». Επίσης, ο συγγραφέας υποστηρίζει πως ο Ρωλς «υποβιβάζει σοβαρά τα συναισθηματικά και φυσικά χαρακτηριστικά των ανθρώπινων όντων», ενώ παράλληλα δίνει έμφαση στις διανοητικές και ηθικές ικανότητές τους. Θα ήταν ορθότερο να λεχθεί πως αυτό που κάνει ο Ρωλς με τα συναισθηματικά και φυσικά χαρακτηριστικά των ανθρώπων δεν είναι να τα υποβιβάζει αλλά να μην τους δίνει προτεραιότητα ως τα υλικά εκείνα για να αποτελέσουν τις βάσεις πάνω στις οποίες θα στηριχθεί η δική του φιλελεύθερη πολιτική αντίληψη της δικαιοσύνης.Με αφορμή την κριτική που ασκεί στον Ντουόρκιν, ο Φρήντεν διατείνεται πως η υπεράσπιση ορισμένων θεμελιωδών φιλελεύθερων αρχών και της προστασίας βασικών ελευθεριών και δικαιωμάτων στο πλαίσιο κατοχυρωμένων συνταγματικών κανόνων, των οποίων η ισχύς δεν εξαρτάται από τις εκάστοτε κυβερνήσεις ή τις επιταγές δημοκρατικών πλειοψηφιών, συνιστά μία «ελιτίστικη και πολιτική επιμονή». Δεν θα ήταν αβάσιμο εδώ αν αναγνωρίζαμε την προβληματική ως προς τη σχέση της με τον φιλελευθερισμό φύση του παραπάνω ισχυρισμού. Επίσης, ο Φρήντεν υποστηρίζει πως αποτελεί αντίφαση εκ μέρους των φιλελευθέρων το να υποστηρίζουν ενθουσιωδώς την ουδετερότητα, επειδή η στάση τους αυτή τους καθιστά μη ουδέτερους. Κάποιος θα μπορούσε εύλογα και με ελαφρώς σκωπτική διάθεση να απαντήσει πως η ουδετερότητα των φιλελευθέρων αποτελεί μεροληψία ή ιδεολογική στάση με τον ίδιο τρόπο που η αθεΐα συνιστά θρησκευτικό δόγμα.Προχωρώντας σε μία άλλη πτυχή του βιβλίου, το συγγραφικό ύφος του Φρήντεν είναι σαφώς πιο φιλικό στον μέσο αναγνώστη από ό,τι θα ήταν μία πιο εξειδικευμένη και τεχνική ακαδημαϊκή μελέτη. Εντούτοις, η μετάφραση του κειμένου στην ελληνική γλώσσα δεν είναι απολύτως επιτυχής. Η μεταφράστρια, ενώ αποδίδει ως επί το πλείστον εύστοχα το νόημα του κειμένου, διοσλισθαίνει σε επιμέρους αστοχίες. Ενδεικτικά θα αναφερθούν μερικά παραδείγματα των οποίων η διευκρίνηση έχει μεγαλύτερη νοηματική αξία. Σε κάποια σημεία η μεταφράστρια ερμηνεύει την έκφραση rule of law ως «κυριαρχία του νόμου», η οποία όμως αντιστοιχεί σε αυτό που στα ελληνικά εννοείται ως κράτος δικαίου. Επίσης, αποδίδει το hold out ως «παρακρατεί» ενώ στα Βρετανικά αγγλικά χρησιμοποιείται για να δηλώσει το αντίθετο, δηλαδή προσφέρω[4]. Σε κάποιο άλλο σημείο η μεταφράστρια ερμηνεύει το arbitrary dominance ως «αυταρχική κυριαρχία», ενώ η χρήση του όρου αυθαίρετη θα ήταν εννοιολογικά ορθότερη (σ. 45). Επιπροσθέτως, στην πρόταση του Φρήντεν «...democracy was not just about winning elections and majoritarian rule, but about how that rule was exercised between elections», η λέξη rule αποδίδεται ως «αρχή» ενώ κρίνοντας και με βάση το συγκείμενο, θα έπρεπε να ερμηνευθεί ως εξουσία ή κυριαρχία (της πλειοψηφίας) (σ. 52). Παρά την ύπαρξη μερικών αμφιλεγόμενων μεταφραστικών επιλογών, συνολικά η απόδοση του κειμένου του Φρήντεν στην ελληνική γλώσσα κρίνεται ικανοποιητική στο μέτρο που παρουσιάζεται στον αναγνώστη μία συνεκτική και εύληπτη εικόνα των ιδεών και της συλλογιστικής του συγγραφέα.Το βιβλίο τελειώνει με το επίμετρο του επιστημονικού επιμελητή της ελληνικής έκδοσης, Φιλήμονα Παιονίδη, όπου αναπτύσσεται μία συλλογιστική πάνω στο θέμα του φιλελεύθερου ακτιβισμού. Με το επίμετρο ο επιμελητής δίνει μία απάντηση στο βασικό ερώτημα του βιβλίου ως προς τι κάνει έναν φιλελεύθερο πραγματικό φιλελεύθερο, συμπληρώνοντας την εικόνα που έπλασε ο Φρήντεν, και παραθέτει μία πρόταση για την ενίσχυση του φιλελευθερισμού στις σύγχρονες φιλελεύθερες δημοκρατίες. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον επιμελητή, ο φιλελεύθερος δεν είναι ένας δογματικός και άκαμπτος υποστηρικτής ενός κλειστού συστήματος αρχών και αξιών αλλά χαρακτηρίζεται από αυτοκριτική, δεκτικότητα και ευελιξία. Ταυτόχρονα αναγνωρίζει πως υπάρχει ένας βασικός πυρήνας αξιών τις οποίες ασπάζονται όλοι οι φιλελεύθεροι ώστε να μπορούν να αναγνωρίζονται ως τέτοιοι. Αυτός ο πυρήνας αξιών μπορεί να καταστεί αντικείμενο ενεργούς υπεράσπισης από τους φιλελεύθερους ως απάντηση στις απειλές και τις επιθέσεις που δέχονται, άμεσα ή έμμεσα, κάποια βασικά κεκτημένα του φιλελευθερισμού από διάφορους παράγοντες στις σύγχρονες φιλελεύθερες δημοκρατίες. Στους τελευταίους συμπεριλαμβάνονται επιμέρους πολιτικές, θεσπίσματα αλλά και δικαστικές αποφάσεις που υπονομεύουν το κράτος δικαίου και την προστασία των ατομικών ελευθεριών, καθώς και συστημικά προβλήματα, όπως η κομματική πειθαρχία και ο νεποτισμός. Ο επιμελητής δίνει έμφαση στην πρόταξη της ελευθερίας της έκφρασης ως την κύρια αξία που θα μπορούσε ένας φιλελεύθερος ακτιβιστής να υπερασπιστεί απέναντι στις αυταρχικές τάσεις κυβερνώντων αλλά και επιμέρους ομάδων φανατικών ιδεολόγων.Σαν τελευταία παρατήρηση για την υπό κρίση έκδοση θα έπρεπε να σημειωθεί η παράθεση της ενδεικτικής βιβλιογραφίας στην ελληνική γλώσσα, η οποία αποτελείται από ένα ευρύ φάσμα ελληνικών και μεταφρασμένων κειμένων πάνω στον φιλελευθερισμό. Ειδικότερα, η ελληνική βιβλιογραφία συμπεριλαμβάνει κλασικά κείμενα του φιλελεύθερου φιλοσοφικού κανόνα, μελέτες πάνω στη σχέση του φιλελευθερισμού με άλλες ιδεολογίες, έργα ιστορικών και διεπιστημονικών προσεγγίσεων, καθώς και εξειδικευμένες αναλύσεις σε παραδοσιακά αλλά και σύγχρονα ζητήματα που απασχολούν τον φιλελευθερισμό.Εν κατακλείδι, το βιβλίο προσφέρει στον αναγνώστη μία περιεκτική και ενδιαφέρουσα προσέγγιση στον φιλελευθερισμό. Ο Φρήντεν αφηγείται συνοπτικά μέσα από το θεωρητικό του πρίσμα την ιστορία του φιλελευθερισμού, δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε πρόσωπα της φιλελεύθερης παράδοσης και σε ιδέες που δεν εξετάζονται επαρκώς σε αντίστοιχα εισαγωγικά έργα, και ξεδιπλώνει την κριτική του απέναντι στα στοιχεία εκείνα που θεωρεί ότι συνιστούν αδυναμίες του φιλελευθερισμού ή ψευδείς εκδοχές του. Τα μειονεκτήματα του έργου που παρατηρήθηκαν προηγουμένως δεν εμποδίζουν τον αναγνώστη από το να έρθει σε επαφή με τις διαφορετικές διαστάσεις και διακλαδώσεις της φιλελεύθερης σκέψης, όπως αυτή εξελίχθηκε (και συνεχίζει να εξελίσσεται) στο ιστορικό της πλαίσιο, μέσα από ένα κατανοητό ανάγνωσμα χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις. Για τους λόγους αυτούς, το βιβλίο αυτό αποτελεί μία καλή αλλά όχι αψεγάδιαστη εισαγωγή στον φιλελευθερισμό. [1] Πρώτη αγγλική έκδοση: Liberalism: A Very Short Introduction (Oxford: Oxford University Press, 2015).[2] Οι αναφορές του Freedom House (https://freedomhouse.org/) αποτελούν σε μεγάλο βαθμό αξιόπιστες πηγές του επιπέδου της φιλελεύθερης δημοκρατίας στα κράτη τα οποία αξιολογεί. Βλ. Expanding freedom and democracy (χ.χ.) (πρόβαση 10/1/2023).[3] Για να χρησιμοποιήσουμε μία φράση του Φρήντεν.[4] Η πρόταση του συγγραφέα είναι «But other East Europeans see it [liberalism] as holding out the delectable fruits of a market-driven prosperity that their societies had been denied by their past ideological and political systems» (Freeden, 2021, σ. 22). Δημοσιεύθηκε: 7.6.2023.Τρόπος παραπομπής στη βιβλιοκρισία:Περπερίδης, Θεόφιλος: (Βιβλιοκρισία του:) M. Freeden: Φιλελευθερισμός. Μια πολύ σύντομη εισαγωγή (μτφ. Μ. Παπαηλιάδη, επιμ.–σχόλια Φ. Παιονίδης. Ηράκλειο: ΠΕΚ, 2021). Κριτικά 2023-06, https://doi.org/10.26262/critica.v13i0.9535.
Life in space: can we live and multiply?
No full textHumanity has a perpetual presence in orbit outside the Earth, with an arising interest in human activities in space. To date, more than 550 astronauts have traveled beyond the one-hundred-kilometer distance that theoretically separates Earth from space. The International Space Station, as a unique research laboratory orbiting around Earth, is a fact, facilitating the investigation of factors affecting life in space. Experiments are set up to investigate the development of life under special conditions, such as earth’s magnetic fields, radiation, microgravity. Negative effects on human body have been registered but we still know little about the exact effects on male and female reproductive pathways, on the regulation of hypothalamus and pituitary function, on prenatal maturation of gametes and on future generations. For humanity to expand, it is crucial for humans to survive and develop in space. Small mammals and creatures have evolved in space, but we are still a long way from removing the barriers and easing the difficulties that come with this project. Although there has been a lot of research done up to this point, more data collection is still required in order to completely comprehend why it is so challenging for organisms to grow there
Change in Degree vs. Change in Kind: Bridging the Quantitative/Qualitative Divide in Second Language Fluency placeholder text
No full textThe present study investigated the development of second language fluency from the perspective of complex dynamic systems theory in an un-tutored adult learner of English as a second language. To complement traditional studies of second language (L2) utterance fluency, this study adopted a functional, usage-based perspective and sought to understand how fluency changes not just in terms of numerical increases or decreases in the frequency of disfluency features, but also how the discursive function of fluency changes over time. Data were collected from two oral tasks on a weekly basis for one academic year and were analyzed quantitatively and qualitatively in an attempt to achieve dynamic method integration (Hiver Al-Hoorie, 2020). Though many disfluency features demonstrated either stagnation or even increases in frequency over the period of data collection, the way in which these features were leveraged by the learner changed over time. Specifically, pause clusters and self-repair acquired new roles associated with the emergence, and the subsequent monitor and repair, of novel syntactic structures. Results suggest that understanding L2 utterance fluency development is complex and requires more than simple frequency counts of disfluency features. Instead, definitions of L2 fluency must account for the discursive function of disfluencies and how these functions change as speakers develop proficiency in the L2. Keywords: complex dynamic systems theory, fluency, second language developm
Understanding Teacher Leadership in New York City Through Complexity Theory
No full textSince the early 2000s, parallel to the growing prominence of school accountability mechanisms, teacher leadership programs have increasingly focused on leveraging teacher leaders (TLs) to provide vital expertise and human resources to expand instructional capacity in schools. However, in the United States, school districts, which continue to prefer evaluativemodels that focus on student achievement outcomes, have struggled to evaluate the success of such teacher leadership programs, which primarily aim to improve harder-to-measure outcomes, such as collaboration, teacher instructional practice, and the distribution ofleadership at the school site. In this study, researchers partnered with practitioners at the New York City Department of Education to analyze Teacher Career Pathways, a teacher leadership program in the United States’ largest school system. We apply for the first timeMargolis’ (2020) complexity theory for teacher leadership to examine how teacher leaders (TLs) enable whole school change. Using the framework to analyze the work of TLs, we can better understand 1) how TLs function within their school to help school leaders and teachersobtain more accurate information to improve teaching and learning, 2) process this information, and 3) feed that information back into the communication network to influence decisions across the system. This study also contributes to early work on using complexitytheory to analyze and evaluate teacher leadership programs, offering a new model that emphasizes examining how teacher leadership works in practice over student achievement outcomes.Keywords: teacher leadership, evaluation, complexity theory, school change, urban schoolrefor
Una nuova lettura del carme 147 di Giovanni Geometra
No full textIn this article, the attack against Theophano in exametric poem 147 by John Geometres is taken into consideration. Starting from L.R.Cresci’s reading, this contribution sheds light on the myth of Agamemnon’s murder in different sources, confirming that through an Homeric quotation the poet is attacking John Tsimisces as well. It aims at demonstrating that the choice of the Homeric narration of the myth has a significance that goes beyond the literary hommage to the Poet, turning the quotation into a political instrument
Σκέψεις για τη διεπιστημονική σημασία ενός σημειωτικού ορισμού του πολιτισμού. Η περίπτωση του Clifford Geertz
No full textDespite the fact that the discourse on symbols is older, the connection of symbols to signs seems to have paved the way for their more systematized approach, in the context of Semiotics. Building upon this procedure, one should include the renewal of Symbolic Anthropology’s conceptual arsenal through Clifford Geertz’s famous semiotic definition of culture. Occasioned by the introduction of cultural significance, Geertz posits a number of interdisciplinary efforts, which he documents in his work. Firstly, he converses with Biological Anthropology, in an attempt to evaluate the concept of meaning in the evolutionary course of the human species, while, in following up on those thoughts, he attempts to evaluate their application to the work of Jerome Bruner and in the correlation between cultural meaning and educational action. The application of cultural significance is extended to include “structures” much more tied to Social Anthropology, such as nationalism in “new states” emerging from the “revolution” of decolonization, and finally to converse with Claude Lévy-Strauss’ mental adventure. Finally, cultural significance is applied to one of Geertz’s probably “forgotten” conceptual efforts regarding the “bazaar economy”, in which cultural meaning is utilized in the context of studying the so-called “informal” or “human economy”
Σημείο, ερμηνεία, γνώση: μια «παρανοϊκή» προσέγγιση
No full textThis paper places the notion of paranoia at the heart of the ongoing process of exploring the relationship between epistemology and semiotics. Tracing the historical development of the concept of paranoia from a medical to a cultural term, the paper seeks to highlight the ways in which respective considerations about the mechanism for the creation of paranoid delirium have led to an epistemological approach to the concept of reality, the interpretation of its constituent signs and, ultimately, knowledge. The interwar era is the focal point of this exploration, as reality and knowledge of it were the backbone of the surrealist movement’s challenge of the social establishment. The surrealists’ claim to expand restrictive middle-class reality is the context in which Salvador Dali employed the mechanism of paranoia in order to examine the question of interpreting reality and managing the signs that make it up. Within the same historical-cultural context, the present paper explores Jacques Lacan’s use of the same mechanism, as one that introduced him to the world of signs, with knowledge of paranoia giving way to the Lacanian “paranoid knowledge” and the subsequent adventure of the sign and ̶ above all ̶ of the signifier in his work. The contemporary use, especially in American politics and culture, of the term “paranoia” as a mechanism for interpreting signs in conspiracy theories confirms that the medical term is now ̶ almost entirely ̶ placed at the service of approaching and interpreting reality