John Paul II Catholic University of Lublin
Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)Not a member yet
8466 research outputs found
Sort by
Kompetencje przyszłości. Podręcznik
No full textPublikacja finansowana w ramach projektu"Kreatywny Twórca Przyszłości. Być sprytniejszym od chatbota" finansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Nauka dla Społeczeństwa II” (nr projektu NdS-II/SN/0477/2023/01, całkowita wartość projektu 636 158,00 zł)Minister Edukacji i Nauk
Nineteenth-century folk iconography of Our Lady of La Salette in the collection of the Seweryn Udziela Etnographic Museum in Kraków
No full textWiek XIX był w dziejach Kościoła katolickiego okresem szczególnie intensywnego rozwoju kultu maryjnego dzięki wielu prywatnym objawieniom maryjnym, zwłaszcza we Francji. 19 września 1846 roku we francuskich Alpach w La Salette Maryja ukazała się dwójce dzieci przekazując im swoje orędzie. Były to Mélanie-Françoise Mathieu-Calvat (1831-1904) i Maximin-Pierre Giraud (1835-1875). Stosunkowo szybko, bo już rok później, wieść o tym wydarzeniu dotarła do Polski dzięki publikacji ks. Jana Laxý’ego pt. Historya cudownego zjawienia się N. P. Maryi dwom pastuszkom na górze Salette we Francji i innych, które zaczęto wydawać w następnych latach. Czternaście obrazów Matki Boskiej Saletyńskiej znajdujących się w zasobach Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie, powstałych bez oparcia na wzorach oficjalnej sztuki kościelnej, jest pewnego rodzaju wyjątkiem na terenie malarstwa ludowego i tworzy specyficzny typ przedstawienia, nieznany poza granicami południowej Polski. Zdecydowanie różnią się od francuskich przedstawień zarówno pod względem stroju Matki Boskiej, jak i dzieci, a także przez obecność zabudowań klasztornych lub wioski La Salette. Podstawowym źródłem inspiracji dla polskich ludowych malarzy była wielokrotnie wydawana broszura autorstwa ks. Jana Laxý’ego. W obrazach tych zastosowano najprostszy rodzaj kompozycji osiowej, w której centralna postać dominuje nad resztą przedstawienia. Pejzaż, pozbawiony bezpośredniego związku z główną postacią, pełni funkcję tła, zaś scena rozgrywająca się na jego tle pełni rolę atrybutu. Przestrzeń starano się ująć trójwymiarowo, dzieląc ją na kolorystyczne pasy i umieszczając zabudowania na linii horyzontu, choć bez zachowania proporcji między elementami architektury, postaciami dzieci i zwierząt. Dzięki zastosowaniu podziału kompozycji na sferę niebieską i ziemską dostrzegalna jest tendencja do pełnego zagospodarowania powierzchni obrazu, dlatego też jako uzupełnienie unoszącej się do nieba Matki Boskiej umieszczono trzy głowy aniołów, tworzące wieniec z chmur. Rzadko możemy znaleźć na nich datację, a tym bardziej sygnaturę malarską. Jest to rodzaj malarstwa ludowego, związanego genetycznie z regionem południowej Polski w okresie XIX wieku.
The 19th century was a period of a particularly intense development of Marian devotion in the history of the Catholic Church, to many private Marian apparitions, especially in France. On 19 September 1846, in the French Alps, at La Salette, Lady Mary appeared to two children, giving them her message. These children were Mélanie-Françoise Mathieu-Calvat (1831-1904) and Maximin-Pieree Giaud (1835-1875). As soon as a year later, the news of this event reached Poland thanks to the publication of Rev. Jan Laxý, Historya cudownego zjawienia się N. P. Maryi dwom pastuszkom na górze Salette we Francji d. 19 września 1846 and others, which began to be published in the following years. The fourteen paintings of Our Lady of La Salette in the collection of the Seweryn Udziela Etnographic Museum in Kraków, created without resilience on the models of official church art, are a kind of exception against the bakcground of folk painting and together they form a specific type of representation, which is unknown outside southern Poland. They definitely differ from the French depictions both in terms of the dress of the Virgi Mary and the children, by the presence of monastery buildings or the village of La Salette. The primary source of inspiration for Polish folk painters was a repeatedly published pamphlet by Rev. Laxý. These paintings use the simplest type of axial composition, in which the central figure dominates the rest of the representation. The landscape, devoid of any direct connection to the main character, serves as a bakcdrop, while the scene taking pace agaist it serves as an attribute. The space was meant to be three-dimensional, divided into colourful strips and with the buildings on the horizon line, although without the proportions of the architectural elements, the figures of children and animals. By using the division of the composition into the celestial and terrestial spheres, the tendency to fully develop the surface of the painting is discernible, with the three heads of angels, forming a wreath of clouds, are placed as a complement to the Virgin Mary floating to the sky. We can rarely find dating on the pictures, much less a painter's signature. It is a type of folk painting, genetically linked to the region of southern Poland during the 19th century
Prawo kosmiczne międzynarodowe, europejskie i krajowe, eds. K. Myszona-Kostrzewa, Z. Kulińska-Kępa , Warsaw: Wydawnictwo C.H. Beck 2025, pp. 390
No full textThe European Parliament and the Reign of Activists and Experts
No full textThe article demonstrates the influence of activist non-governmental organizations (NGOs) at the European Parliament (EP) through the case of a suppressed study on universal criminal jurisdiction. It recounts how a report commissioned, approved, and published by the EP was withdrawn after pressure from an NGO with ties to EU grantmaking and policymaking circles. Through an institutional and political analysis, the study reveals how expert discourse, funding mechanisms, and ideological alliances promote international criminal justice. The article challenges the assumed neutrality of academic expertise in supranational institutions and raises broader concerns about transparency and symbolic use of law
Healing from Arrogance: Solomon’s Aphorism in the Targumic Tosefta of 1 Kings 5:12–13
No full textThe Targumic Tosefta attributed to Solomon provides an interpretation of the biblical text of 1 Kgs 5:12–13. By analysing the symbolic differences between the two plants mentioned and by interpreting parallel passages in the rabbinic tradition, the study aims to verify whether the Tosefta allows for a theological reinterpretation of the figure of Solomon and his encyclopaedic knowledge. The main novelty is a reappraisal of the figure of the king who, through the aphorism, gives a lesson in humility: a man who becomes arrogant in his great knowledge becomes as sick as a leper, isolated from his context, and can be healed by recovering a humble attitude, like the biblical hyssop, crushed by all.
The Targumic Tosefta attributed to Solomon provides an interpretation of the biblical text of 1 Kgs 5:12–13. By analysing the symbolic differences between the two plants mentioned and by interpreting parallel passages in the rabbinic tradition, the study aims to verify whether the Tosefta allows for a theological reinterpretation of the figure of Solomon and his encyclopaedic knowledge. The main novelty is a reappraisal of the figure of the king who, through the aphorism, gives a lesson in humility: a man who becomes arrogant in his great knowledge becomes as sick as a leper, isolated from his context, and can be healed by recovering a humble attitude, like the biblical hyssop, crushed by all
Evolution in the Use of Evolution? An Overview of the Term in the Corpus of Historical American English
No full textWhile synchronous analyses of the interaction between language and society abound, e.g., in discourse studies, diachronic corpus-based studies are rare. This paper attempts to fill that gap with an investigation into the frequency and collocational preferences of evolution in COHA: The Corpus of Historical American English (Davies 2010). This lexeme was chosen for two reasons. First, the acceptance and teaching of biological evolution, especially in public schools, have been points of contention in American culture for 100, if not 150, years, comprising one of America’s “culture wars.” Hence, the topic is of contemporary as well as historical discourse interest. Second, a pattern between the frequency of evolution and the popularity of the theory in American history was noted by Barczewska (2017). This suggests a link between the use of the lexeme and the theory’s reception. The current analysis investigates the frequency of evolution in COHA as a whole and according to genre. Collocational preferences within the corpus reveal changes in the way evolution is used over time. The paper also highlights the advantages and disadvantages of using COHA for similar research projects and suggests that the process applied here could be used to study the verbalization of other culture-shaping phenomena
Apostolus Podoliae. Bishop Jan Olszański (1919-2003)
No full textWydział Nauk Humanistycznych, Instytut Historii; promotor: prof. Mieczysław RybaCelem rozprawy jest ukazanie, w możliwie szerokiej perspektywie, życia i działalności jednej z najbardziej rozpoznawalnych i zasłużonych postaci Kościoła rzymskokatolickiego na Ukrainie, wieloletniego pasterza diecezji kamieniecko-podolskiej, bp. Jana Olszańskiego. Struktura pracy została oparta na układzie chronologiczno-tematycznym i obejmuje siedem rozdziałów, poprzedzonych wykazem skrótów oraz wstępem. Pierwszy rozdział poświęcono dzieciństwu i młodości Jana Olszańskiego. Obejmuje on lata 1919-1944. Przedstawiono w nim środowisko rodzinne i szkolne przyszłego biskupa kamieniecko-podolskiego, okres formacji seminaryjnej i pracy w parafii Kaczanówka. Drugi rozdział koncentruje się na posłudze duszpasterskiej ks. Jana Olszańskiego w Gródku Podolskim oraz we Lwowie. Trzeci rozdział poświęcono tzw. manikowieckiemu okresowi życia ks. Olszańskiego, obejmującemu lata 1959-1991. W rozdziale czwartym zaprezentowano działalność bp. Jana Olszańskiego jako rządcy i pasterza diecezji kamieniecko-podolskiej. Ukazano okoliczności objęcia przez niego urzędu biskupiego, a także główne kierunki jego posługi pasterskiej. Tematyka piątego rozdziału dotyczy nauczania pasterskiego bp. Jana Olszańskiego. Przedstawiono w nim formy i źródła jego przepowiadania, wiodące wątki teologiczne oraz wymiar moralno-społeczny spuścizny homiletycznej. Szósty rozdział poświęcony został działalności bp. Jana Olszańskiego w strukturach kolegialnych Kościoła. Rozdział siódmy przedstawia ostatni etap życia biskupa kamieniecko-podolskiego. Zawiera również analizę jego sylwetki osobowościowej i duchowej, a także ukazuje przebieg wszczętego postępowania w sprawie heroiczności jego cnót. Pracę zamykają: zakończenie, którego główną treść stanowi reasumpcja wyników analiz przeprowadzonych w poszczególnych rozdziałach, wykaz źródeł i literatury oraz aneksy.
The aim of this research is to present, in the broadest possible perspective, trie lire and activities of one of the most distinguished and recognizable figures of the Roman Catholic Church in Ukraine, the long-serving shepherd of the Diocese of Kamianets-Podilskyi, bishop Jan Olszański. The structure of the dissertation is based on a chronological and thematic arrangement and comprises seven chapters, preceded by a list of abbreviations and an introduction. The first chapter is devoted to the childhood and youth of Jan Olszański, It covers the years 1919-1944 and presents the family and educational background of the future bishop of Kamianets-Podilskyi, as well as the period of his seminary formation and his pastoral work in the parish of Kachanivka. The second chapter focuses on priest Jan Olszahski’s pastoral ministry in Horodok Podilskyi and in Lviv. The third chapter is devoted to the so-cai ied Manykivtsi period of priest Jan Olszahski’s life, from 1959 to 1991.The fourth chapter presents bishop Jan Olszahski’s activity as the shepherd and administrator of the Diocese of Kamianets-Podilskyt. It presents the circumstances of his assumption of episcopal office and the principal directions of his pastoral ministry. The subject of the fifth chapter concerns the pastoral teaching of bishop Jan Olszahski. It presents the forms and sources of his preaching, the principal theological themes as well as the moral and social dimensions of his homiletic legacy. The sixth chapter is devoted to bishop Jan Olszanski’s activity within the collegial structures of the Church. The seventh chapter presents the final stage of the life of the bishop of Kamianets- Podilskyi. It also includes an analysis of his personality and spiritual character, and an overview of the proceedings for the heroicity of his virtues. The dissertation concludes with a summary, which revisits the results of the analyses conducted in the individual chapters, followed by a list of sources and literature and annexes
Foreign Registry Books from the parish archives in Kumów
No full textArtykuł prezentuje nieznane cztery księgi metrykalne z XVII-XVIII wieku, odnalezione w archiwum parafialnym w Kumowie, w dekanacie chełmskim wschodnim. W wyniku badań udało się ustalić pochodzenie wspomnianych ksiąg z parafii Rudna w dekanacie parczewskim. Nieznane są jednak losy tych metrykaliów i dlaczego znalazły się w parafii w Kumowie. Odnalezione metryki nie są do tej pory znane badaczom, a ich opracowanie wychodzi naprzeciw postulatom skatalogowania zachowanych ksiąg metrykalnych Lubelszczyzny. W artykule nie dokonano analizy procesów demograficznych zachodzących w Lubelskiem, a jedynie dostarczono nowych danych do pracy przyszłym badaczom tych kwestii, m.in. wykaz chrztów, małżeństw i zgonów, formy sporządzania zapisów metrykalnych itp.
The article presents four unknown parish registers from the 17th and 18th centuries, found in the parish archives in Kumów, in the eastern Chełm deanery. The research allowed us to determine that the aforementioned books originated from the parish of Rudna in the deanery of Parczew. However, the fate of these records and the reason behind their appearance in the parish in Kumów remain unknown. The records found are not yet known to researchers, and their compilation meets the requirements for cataloguing the preserved registry books of the Lublin region. The article does not analyse demographic processes occurring in the Lublin region, but merely provides new data for future researchers of these issues, including a list of baptisms, marriages and deaths, forms of record keeping, etc
Dylematy etyczne w bioetyce. Narzędzie diagnostyczne oraz granice jego wdrażania za pomocą sztucznej inteligencji
No full textThe adoption of the American model of bioethics in medical practice was a remarkable swift following its introduction roughly half a century ago. This rapid dissemination can largely be attributed to its structure around readily applicable practical principles. These principles employ easily understood terminology that, however, diverges significantly from the meaning of those same terms within the context of classical Hippocratic-Christian medical ethics. This terminological convergence, devoid of semantic equivalence, can lead to misinterpretations of bioethical texts and undesirable technological drifts. To address these interpretive ambiguities, we analyze fundamental elements of both classical and bioethical ethical approaches, identifying key differences. These differences, particularly regarding the terminology of ethical dilemmas or conflicts, can help illuminate the underlying assumptions of various texts and guide the optimal ways in which AI can assist in medical decision-making.
Od czasu pojawienia się około pięćdziesięciu lat temu amerykańskiego modelu bioetyki jego powszechne przyjęcie w praktyce medycznej dokonało się w niezwykłym tempie. Błyskawiczne rozprzestrzenienie się tego modelu można w znacznym stopniu przypisać faktowi, że wpisuje się on w praktykę aplikowania istniejących już, gotowych zasad postępowania medycznego. Zasady te wykorzystują łatwą do zrozumienia terminologię, która znacznie jednak odbiega od jej interpretacji w kontekście klasycznej hipokratejsko-chrześcijańskiej etyki medycznej. Owa terminologiczna konwergencja, której nie towarzyszy równoważność semantyczna, może prowadzić do błędnych interpretacji tekstów z zakresu bioetyki oraz do niepożądanych skutków łączących się z wykorzystaniem technologii. Odnosząc się, do wszystkich tych niejednoznaczności interpretacyjnych, przedstawiamy analizę elementów podstawowych podejścia zarówno klasycznego, jak i bioetycznego, wskazując na zarysowujące się między nimi kluczowe różnice. Różnice te, dotyczące w szczególności terminologii przyjętej w debacie nad etycznymi dylematami bądź konfliktami, pozwalają rzucić światło na podstawowe założenia obecne w poszczególnych tekstach oraz wskazać na optymalne sposoby wykorzystania sztucznej inteligencji w podejmowaniu decyzji w praktyce medycznej
The court jurisdiction of e-mediation based on an agreement to mediate
No full textW dobie cyfryzacji oraz informatyzacji wymiaru sprawiedliwości e-mediacja staje się coraz bardziej popularnym narzędziem rozwiązywania sporów. Wobec najnowszych zmian ustawodawczych dokonanych w sierpniu 2025 r. kluczowym zagadnieniem w tym kontekście pozostaje ustalenie właściwości miejscowej sądu zatwierdzającego ugodę, w przypadku gdy postępowanie mediacyjne odbywa się online. Artykuł analizuje wpływ formy elektronicznej mediacji na późniejszą analizę przez sąd kwestii właściwości. Zwrócono także uwagę na problematykę jurysdykcji w sporach transgranicznych, gdzie e-mediacja może prowadzić do rozmycia granic terytorialnych, a przy tym do nieważności postępowania. Celem opracowania jest wskazanie, czy i w jakim zakresie e-mediacja wpływa na konieczność redefinicji pojęcia „miejsca zawarcia ugody” oraz jakie konsekwencje niesie to dla stron postępowania. Zaproponowano także uwagi de lege ferenda.
In the era of digitalization and computerization of the justice system, e-mediation is becoming ang increasingly popular dispute resolution tool. Given the latest legislative amendments introduced in August 2025, determining the court jurisdiction of the court approving a settlement agreement in cases where mediation proceedings are conducted online remains a key issue. This article analyzes the impact of e-mediation on the court’s subsequent analysis of jurisdiction. The article also highlights the issue of domestic jurisdiction disputes, where e-mediation can lead to the blurring of territorial boundaries and, consequently, the invalidity of the proceedings. The aim of this study is to determine whether and to what extent e-mediation necessitates a redefinition of the concept of “place of conclusion of the settlement” and what consequences this has for the parties. De lege ferenda marks are also proposed