John Paul II Catholic University of Lublin
Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)Not a member yet
8466 research outputs found
Sort by
Legal Protection of Ichthyofauna in Natura 2000 Sites in Poland: A Case Study of an Ecological Disaster in the Oder River
No full textIn EU legislation, the protection of ichthyofauna as an element of diversity takes place in the Habitats Directive 92/43/EEC. The purpose of the article is to present the legal status and legal instruments for the protection of ichthyofauna in Natura 2000 sites in the EU and Poland. The considerations were undertaken in the context of the ecological disaster in the Oder River. Analyzing the legal status of ichthyofauna protection, strengths and weaknesses were identified. The former include the establishment of a network of Natura 2000 sites, categories of priority species, strict, active and in situ species protection, prohibitions on fishing, trade and habitat destruction, and a program for the restoration and protection of fish stocks. However, a problematic issue has been the lack of procedures for dealing with threats to ichthyofauna, as exemplified by the ecological disaster in the Oder River. Although a law has been passed to revitalize the Oder River, it focuses on investments to regulate the riverbed and not on restoring the state of ichthyofauna and natural habitats
From the Narrative to Storyselling
No full textRecenzja książki B.Ch. Han, „Kryzys narracji” i inne eseje, tłum. R. Pokrywka, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2024.
Review of B. Ch. Han, “Kryzys narracji” i inne eseje, trans. R. Pokrywka, Warsaw: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2024
Educational partnership in primary schools in light of the experiences of parents of students in grades 1–4
No full textResearch objective: The pilot study aimed to gather parents’ opinions on the implementation of the educational partnership concept in selected schools.
The research problem and methods: The research problem was formulated as follows: How do parents of students in grades 1–4 perceive the implementation of the educational partnership concept in primary schools? A diagnostic survey was conducted using an original questionnaire with a 5-point response scale. The research material was analyzed using statistical methods.
Structure of the article: The introduction refers to the humanistic principles underlying contemporary educational concepts. The essence of educational partnership is discussed, with an emphasis on the relationship between the school and parents. The subjects of cooperation, determinants of partnership relationships, and factors that may pose a threat to them are identified. The discussion is situated in the context of partnership models developed by Joyce L. Epstein and Urie Bronfenbrenner. The following section presents the methodological assumptions, statistical analysis results, and a discussion of the findings and conclusions.
Research results and their impact on the development of pedagogical sciences: Parents positively evaluate educational partnership across all key components (communication, cooperation, trust, and the nature of the relationship). They trust the school, feel like co-decision-makers in matters concerning their child, and receive the necessary support from teachers. Communication with teachers takes the form of dialogue. The findings expand knowledge in the field of educational partnership and serve as a reference point for further comparative studies.
Conclusions, innovations, and recommendations: Although the results confirm the implementation of educational partnerships, it should be noted that some parents expressed less positive assessments. This indicates the need to continue efforts to optimize school–parent relationships and to identify parents’ needs regarding communication with the school
[REVIEW]: Magdalena Biniaś-Szkopek, Marriage in Medieval Poland. A Study of Evidence from the Poznań Consistory Court, 1404–1428, East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450, 94, Brill, Leiden – Boston 2024, pp. IX + 293
No full textA review of Marriage in Medieval Poland. A Study of Evidence from the Poznań Consistory Court, 1404–1428 by Magdalena Biniaś-Szkopek, East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450, 94, Brill, Leiden – Boston 2024
“He radiated an unusual aura”: Reflections at the End of The Andrzej Nikodemowicz Year
No full textArtykuł stanowi pokłosie blisko trzydziestosiedmioletniej współpracy autorki z Andrzejem Nikodemowiczem, wybitnym kompozytorem, pianistą i pedagogiem. W tekście przedstawiony został zarys jego drogi zawodowej i twórczej, w szczególności omówiono kompozycje z lat 1945-2016, rozpięte między sacrum a profanum, obejmujące różnorodne formy muzyczne. Przywołano klimat i treści rozmów z kompozytorem oraz wypowiedzi na temat jego muzyki w aspektach stylistycznym, wykonawczym i społecznym. Zwrócono uwagę na wspólne dokonania Nikodemowicza i autorki, takie jak stworzenie Międzynarodowego Festiwalu „Andrzej Nikodemowicz – czas i dźwięk”, realizowanego w Lublinie od 2012 roku, oraz na formy promocji muzyki tego artysty. Autorka wskazała również na sukcesy osobiste Nikodemowicza, takie jak Honorowe Obywatelstwo Miasta Lublin, oraz formy uhonorowania pamięci kompozytora i jego dorobku w setną rocznicę urodzin, zwłaszcza poprzez ogłoszenie przez władze Lublina roku 2025 Rokiem Andrzeja Nikodemowicza.
The article draws on almost thirty-seven-year cooperation of the author with Andrzej Nikodemowicz, an eminent composer, pianist, and teacher. The paper presents an outline of his professional and artistic career. In particular, the author describes works Nikodemowicz composed in the years 1945–2016 using various musical forms. The paper recalls the atmosphere and the content of the conversations with the composer, as well as his opinions on music in the aspects of style, performing practices, and social significance. A special attention is given to the common achievements of Nikodemowicz and the author of the article, such as establishing “Andrzej Nikodemowicz—Time and Sound” International Festival, organized in Lublin since 2012, and different forms of the promotion of the composer’s music. The author also describes Nikodemowicz’s personal achievements, such as the honorary citizenship of Lublin, and the ways in which the memory and oeuvre of the composer were celebrated, especially by the city of Lublin authorities proclaiming the year 2025 The Andrzej Nikodemowicz Year
[REVIEW]: The Ladies on the Hill: the Female Monastic Communities at the Aristocratic Monasteries of Klosterneuburg and St. George’s in Prague, ed. by J. F. Hamburger, E. Schlotheuber, Bӧhlau, Wien 2024, pp. 372
No full textReview of The Ladies on the Hill: the Female Monastic Communities at the Aristocratic Monasteries of Klosterneuburg and St. George’s in Prague, edited by J. F. Hamburger, E. Schlotheuber, Bӧhlau, Vienna 2024
Sprawiedliwe społeczeństwo a kultura pokoju
No full textA just society and world peace are ideals that have remained elusive. Historical facts attest to this sad reality. Many studies show that in the twentieth century alone, with two world wars, almost two hundred million people were killed by war, oppression, and other forms of conflicts and atrocities. But still, humanity continues to dream of attaining these ideals. This is attested by the many declarations and resolutions on peace and proposals on how to achieve a just society. It is not difficult to see that a culture of peace and a just society are two ideals that are intertwined. From a Christian perspective, based on the Church’s social teachings, I propose certain basic principles that serve as the foundation for a just and humane society and specific initiatives and courses of action through which we can promote a culture of peace and create a just society. Forming a just and human society and promoting a culture of peace is arduous, considering that behind us is a human history marked by violent struggles and transformation. However, peace is humankind’s hope for a blissful and happy life in this world.
Sprawiedliwe społeczeństwo i światowy pokój to ideały, które dotychczas pozostają nieosiągalne. O tej smutnej rzeczywistości świadczą fakty historyczne. Liczne opracowania ukazują, że w samym dwudziestym stuleciu, w którym doszło do dwóch wojen światowych, w ich wyniku, a także wskutek wszelkich innych konfliktów, prześladowań i okrucieństw śmierć poniosło dwieście milionów ludzi. Ludzkość nie przestaje jednak marzyć o osiągnięciu ideałów, którymi są sprawiedliwość i pokój. Dowodem tego pragnienia są liczne deklaracje i rezolucje dotyczące pokoju, a także propozycje dróg wypracowania społeczeństwa sprawiedliwego. Nietrudno dostrzec, że kultura pokoju i społeczeństwo sprawiedliwe to ideały, które są ze sobą splecione. Z perspektywy chrześcijańskiej, w oparciu o nauczanie społeczne Kościoła, proponuję z jednej strony pewne fundamentalne zasady, które mogą służyć jako podstawa do budowy sprawiedliwego społeczeństwa humanitarnego, z drugiej zaś konkretne inicjatywy i sposoby działania pozwalające na promocję kultury pokoju i społeczeństwa sprawiedliwego. Formowanie społeczeństwa sprawiedliwego, humanitarnego, i promowanie kultury pokoju to proces żmudny, zważywszy na fakt, że mamy za sobą historię pełną zmagań i transformacji, którą naznaczyła przemoc. Pokój pozostaje jednak nadzieją ludzkości na radosne i szczęśliwe życie w świecie doczesnym
Between Care and Control: On the (In)visibility of Intimate Rights of Persons with Disabilities in the Social, Legal, and Ethical Discourses
No full textCelem artykułu jest analiza seksualności osób z niepełnosprawnością w perspektywie społecznej, prawnej i etycznej, z uwzględnieniem mechanizmów systemowej dyskryminacji oraz barier utrudniających realizację prawa do intymności, relacji i autonomii cielesnej. Seksualność, będąca integralnym elementem tożsamości człowieka, w przypadku osób z niepełnosprawnością pozostaje sferą marginalizowaną i obciążoną stereotypami społecznymi, co prowadzi do wykluczenia emocjonalnego tych osób i ograniczenia ich dostępu do edukacji, opieki i możliwości budowania relacji. Artykuł opiera się na społecznym modelu niepełnosprawności i wykorzystuje metodę krytycznej analizy literatury przedmiotu, dokumentów prawnych oraz współczesnych teorii etycznych (deontologicznej, utylitarystycznej i etyki cnót). Wskazuje na konieczność rewizji obowiązujących norm kulturowych i praktyk instytucjonalnych oraz postuluje wprowadzenie inkluzyjnych polityk publicznych wspierających seksualną i relacyjną podmiotowość osób z niepełnosprawnością. Artykuł ma charakter przeglądowo-analityczny i stanowi głos w debacie nad godnością, sprawiedliwością i równością w kontekście cielesności i autonomii osób z niepełnosprawnością.
The aim of the article is to analyze the sexuality of people with disabilities from a social, legal, and ethical perspectives, taking into account the mechanisms of systemic discrimination and the barriers that impede the exercise of the right to intimacy, relationships, and bodily autonomy. In the case of people with disabilities, sexuality, which is an integral part of human identity, remains a marginalized sphere, burdened by social stereotypes, leading to emotional exclusion of such people and their restricted access to education, care, and relationships. The article is based on the social model of disability and uses the method of critical analysis of the literature on the subject, legal documents, and contemporary ethical theories (deontological, utilitarian, and virtue ethics). The authors identify the need to revise existing cultural norms and institutional practices and argue for the introduction of inclusive public policies that support the sexual and relational subjectivity of people with disabilities. The article is review-analytic in nature and contributes to the debate on dignity, justice, and equality in the context of the corporeality and autonomy of people with disabilities
Słowniki dwujęzyczne włosko-polskie, polsko-włoskie w okresie istnienia Polskiej Republiki Ludowej: przegląd leksykograficzny i dydaktyczny
No full textIl seguente contributo, di carattere diacronico, si propone di analizzare i dizionari bilingui italiano-polacco e polacco-italiano pubblicati nel periodo in cui la Polonia faceva parte del cosiddetto blocco delle Repubbliche popolari, i Paesi socialisti satelliti dell’URSS. Dopo una sintetica esposizione dello sviluppo della lessicografia bilingue italiano-polacca, polacco-italiana, articolata in tre macrofasi temporali, e dopo aver citato gli studi finora svolti al riguardo, l’analisi si concentra sul periodo storico sopra menzionato. In primo luogo, viene delineato il contesto geo-politico di riferimento, per poi passare all’esame delle pubblicazioni lessicografiche intese qui soprattutto come strumenti didattici destinati all’apprendimento della lingua italiana. Il monopolio editoriale esercitato dal sistema comunista ha portato alla realizzazione di tre dizionari di di-mensioni, numero di lemmi e finalità differenti. Attraverso l’analisi della para-, macro- e micro-struttura dei dizionari emergono diverse caratteristiche che ci portano innanzitutto a definire queste opere prevalentemente unidirezionali, poiché rivolte principalmente alla comunità polonofona, anche se in due di esse si rivelano anche alcuni accenni di bidirezionalità. Due delle opere lessi-cografiche analizzate risultano effettivamente possedere anche un deciso carattere grammaticale; inoltre, una di esse si rivela adatta anche all’ambito accademico. Tuttavia, anche il terzo dizionario, di dimensioni minime e ufficialmente destinato alla conversazione durante i viaggi, presenta alcuni significativi aspetti didattici.
This diachronic study analyses Italian–Polish and Polish–Italian bilingual dictionaries published during the period when Poland was part of the bloc of socialist People’s Republics, the satellite states of the USSR. After a brief overview of the development of Italian–Polish and Polish–Italian bilingual lexicography – divided into three macro-phases – and a review of previous studies on the subject, the analysis focuses on the historical period mentioned above. The article first outlines the relevant geopolitical context and then proceeds to examine the lexicographical publications, understood here primarily as didactic tools for learning Italian. The publishing monopoly exercised by the communist system led to the creation of three dictionaries differing in size, number of entries, and purpose. The analysis of their para-, macro- and microstructure reveals several features that allow these works to be classified predominantly as unidirectional, aimed mainly at Polish-speaking users, although two of them display certain signs of bidirectionality. Two of the dictionaries also have a distinctly grammatical character, one of which is additionally intended for academic use. The third dictionary, although minimal in size and officially designed for conversational use while travelling, likewise exhibits notable didactic value.
Niniejszy artykuł o charakterze diachronicznym ma na celu analizę słowników dwujęzycznych włosko-polskich i polsko-włoskich opublikowanych w okresie, gdy Polska należała do tzw. bloku republik ludowych – socjalistycznych krajów satelickich ZSRR. Po zwięzłym omówieniu rozwoju leksykografii dwujęzycznej włosko-polskiej i polsko-włoskiej, ujętym w trzy makrofazy czasowe, oraz po przedstawieniu dotychczasowych badań na ten temat, analiza koncentruje się na wyżej wymienionym okresie historycznym. W pierwszej kolejności nakreślono kontekst geopolityczny, a następnie przeanalizowano publikacje leksykograficzne, rozumiane także jako narzędzia dydaktyczne przeznaczone do nauki języka włoskiego. Monopol wydawniczy sprawowany przez system komunistyczny doprowadził do powstania trzech słowników o różnej wielkości, liczbie haseł i przeznaczeniu. Analiza para-, makro- i mikrostruktury tych dzieł leksykograficznych ujawnia cechy pozwalające określić je przede wszystkim jako jednokierunkowe, skierowane głównie do społeczności polskojęzycznej, chociaż w dwóch z nich można dostrzec pewne oznaki dwukierunkowości. W szczególności dwa analizowane słowniki mają również charakter gramatyczny, a jeden z nich jest przeznaczony także do użytku akademickiego. Natomiast trzeci słownik, o minimalnych rozmiarach i oficjalnie przeznaczony do konwersacji podczas podróży, wykazuje także istotne walory dydaktyczne
The Cathedral of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Kharkiv (1887-1891): financial aspects of its foundation in the light of archival sources
No full textW artykule przedstawiono historię budowy kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Charkowie, który wzniesiono w latach 1887-1891. Od 2002 roku świątynia pełni funkcję katedry diecezji charkowsko-zaporoskiej. W XIX wieku był to jedyny kościół dla katolików, w którym gromadzili się licznie Polacy, z różnych warstw społecznych (m.in. żołnierze armii carskiej). Badania naukowe oparto na dokumentacji archiwalnej przechowywanej w Państwowym Archiwum Obwodu Charkowskiego. Kościół powstał w stylu neogotyckim według projektu architekta Bolesława Michałowskiego. Budową kierował ks. Piotr Kisarzewski, proboszcz parafii w Charkowie. W artykule przedstawiono informacje dotyczące procesu zbierania funduszy na budowę świątyni i ukazano zasięg terytorialny zbiórek (europejska część Imperium Rosyjskiego oraz Galicja). Ustalono również, z jakich warstw i grup społecznych pochodzili donatorzy. Wśród mecenasów budowy znaleźli się przedstawiciele znanych polskich rodów arystokratycznych: Branickich, Sanguszków, Potockich, Sobańskich, Sapiehów.
The article presents the history of the construction of the Church of the Assumption of the Blessed Virgin Mary in Kharkiv, which was built in 1887-1891. Since 2002, the temple has served as the cathedral of the Diocese of Kharkiv-Zaporizhzhia. In the 19th century it was the only church for Catholics, where Poles, from different social strata (including soldiers of the tsarist army), gathered in large numbers. The research was based on archival documentation stored at the Kharkiv Region State Archive. The church was built in neo-Gothic style, designed by architect Bolesław Michałowski. The construction was led by Father Piotr Kisarzewski, parish priest in Kharkiv. The article presents information on the fund-raising process for the construction of the temple and shows the territorial scope of the collections (the European part of the Russia Empire and Galicia). The social strata and groups of the donors were also determined. Among the patrons of the construction were representatives of well-known Polish aristocratic families: Branicki, Sanguszko, Potocki, Sobański, Sapieha.Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - projekt „Thesaurus Poloniae” (2024