John Paul II Catholic University of Lublin
Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)Not a member yet
8466 research outputs found
Sort by
‘And with Their Prayer, One Had to Be Secretive…’ – Memoirs of Rev. Jozef Szubert (1906–1973) from Concentration Camps. Edition of the Source Text
No full textArtykuł jest pierwszą edycją tekstu źródłowego Wspomnienia z obozów – relacji spisanej przez ks. dr. Józefa Szuberta (1906-1973). Wspomnienia zostały odnalezione w zbiorach Archiwum Archidiecezjalnego w Katowicach. Ksiądz Józef Szubert był kapłanem diecezji śląskiej (katowickiej), który w 1940 roku został aresztowany przez nazistów. Na początku przebywał w obozie koncentracyjnym w Dachau, następnie został przeniesiony do obozu koncentracyjnego Mauthausen-Gusen. Był więźniem przez sześć miesięcy. Opuścił obóz w listopadzie 1940 roku i powrócił do diecezji, gdzie kontynuował swoją pracę duszpasterską. Tekst jest kolejnym źródłem do badań historycznych nad prześladowaniami polskich duchownych w czasie II wojny światowej.
The article is the first edition of the source text of Wspomnienia z obozów (Memories from the Camps), an account written down by Rev. Józef Szubert (1906–1973). The memoirs were found in the collection of the Archdiocesan Archives in Katowice. Rev. Józef Szubert a priest of the Silesian (Katowice) diocese, was arrested by the Nazis in 1940. At first, he was detained in the Dachau concentration camp, then transferred to the Mauthausen-Gusen concentration camp. He was imprisoned for six months and left the camp in November 1940 and returned to the diocese, where he continued his pastoral work. The text is another source for historical research on the persecution of Polish clergy during World War II
The Madonna of Kazimierz Dolny. History of Property
No full textRzeźba Pięknej Madonny z Kazimierza Dolnego powstała ok. 1420-1430 roku. Do 1935 roku znajdowała się w kościele farnym w Kazimierzu Dolnym, następnie została wypożyczona do Instytutu Propagandy Sztuki w Warszawie na wystawę pt. Polska sztuka gotycka. W artykule zaprezentowano materiał archiwalny, dotąd niepublikowany, poświęcony dziejom wypożyczenia rzeźby, a następnie próbom jej odzyskania w komunistycznej Polsce. Własność rzeźby została przeniesiona na Skarb Państwa na podstawie Dekretu z dnia 8 marca 1948 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, co zostało ostatecznie potwierdzone wyrokiem Sądu Najwyższego w 1965 roku. O odzyskanie rzeźby tuż po wojnie starali się proboszcz kazimierski ks. Hipolit Boratyński, a także architekt Karol Siciński, który odbudowywał zniszczone po wojnie miasteczko.
The sculpture of the Beautiful Madonna of Kazimierz Dolny was created around 1420–1430. Until 1935 it was in the parish church in Kazimierz Dolny, then it was loaned to the Institute of Art Propaganda in Warsaw for an exhibition entitled Polish Gothic Art. The article presents archival material, hitherto unpublished, on the history of the sculpture’s loan and subsequent attempts to recover it in Communist Poland. Ownership of the sculpture was transferred to the Treasury under the Decree on Abandoned and Derelict Property of 8 March 1948, which was finally confirmed by a Supreme Court ruling in 1965. Efforts were made to recover the sculpture shortly after the war by the parish priest of Kazimierz, Rev. Hipolit Boratyński, and architect Karol Siciński, who was rebuilding the town, then destroyed after the war
Jesus’ Itineraries in the Light of GIS Research: Three Case Studies
No full textThis paper discusses select itineraries known from the Gospels using the tools of Geographic Information Systems and satellite archaeology. As a result, several conclusions on the geohistorical and sociohistorical context are suggested. First, the Roman imperial road from Jericho to Jerusalem covered an earlier ancient road; given the road’s length (29 km) and inclination (6.9 degrees), it entailed a 9-hour travel route unlikely to be undertaken on foot within one day. Second, it appears that travellers between Kh. Qana and Capernaum had two good options for one-day travel in Early Roman times – a topographic route via the valley of Nahal Tsalmon (28 km/7 hours) or a route via the Arbel Valley (30 km/8 hours). Third, the most probable direct route from the Hajlah ford to Kh. Qana led via the vicinity of the Nazareth Range. The travel distance between the Hajlah ford and Kh. Qana amounts to at least 130 km and as such requires five or six full days of travel on foot. Fourth, as for the routes from the northern identifications of the baptism site (Yardenit, Gesher, Makhadet Abara) to Kh. Qana, travel only from Yardenit may be achieved within one long travel day (40 km)
Moral Good and Evil as a Test for Human Souls: Elements of the Ethics of Conscience
No full textPierwsza część artykułu poświęcona jest różnym rozumieniom etyki jako dyscypliny filozoficznej. W części drugiej zostaje rozważona natura sumienia jako podstawy wiedzy na temat dobra i zła moralnego oraz odróżnione są trzy warstwy ludzkiego sumienia. Trzecia część artykułu dotyczy pojęcia próby moralnej, przy czym tezą jest to, że Bóg Stwórca poddaje wszystkie osoby próbie moralnej wyboru między dobrem i złem. Aby tego rodzaju próba moralna mogła mieć miejsce, potrzebna jest „wrodzona” zdolność do odróżniania dobra i zła, czyli sumienie.
The first part of the article is devoted to various understandings of ethics as a philosophical discipline. The second part considers the nature of conscience as the basis of knowledge about moral good and evil and distinguishes three layers of human conscience. The third part of the article concerns the concept of moral test, with the thesis being that God, the Creator, subjects all persons to a moral test of choosing between good and evil. In order for this type of moral test to take place, an “innate” ability to distinguish good from evil is necessary, which is conscience
«Мы очень серьезно относились к обучению» Воспоминания священника Янa Курека, студента Факультета канонического права Люблинского католического университета в 1959–1962 годах
No full textThe Process of Christian Perfection in "Enarrationes in Psalmos" of St. Augustine
No full textAugustyn w dziele "Enarrationes in Psalmos" szeroko porusza zagadnienie doskonałości chrześcijańskiej. Zachęcając odbiorców swych homilii do wzrostu w wierze wskazuje najpierw na konieczność nawrócenia, które pozwala wstąpić na drogę duchowego postępu. Nawrócenie to ma się dokonywać poprzez walkę ze złem i słabościami, a także z nienawistną względem człowieka działalnością szatana. Zerwanie z grzechem i pojednanie się z Bogiem umożliwia powstanie z duchowego odrętwienia do życia, wydobycie się z niegodziwości ku egzystencji naznaczonej „jasnością” i „sprawiedliwością”. Ten proces nabywania dobra odbywa się poprzez doskonalenie cnót i wypełnianie dobrych czynów. Jest to etap służenia w trudach i doświadczeniach codziennego życia – wytrwale i aż do jego zakończenia. Święty Augustyn za cel chrześcijańskiego życia i największe dobro uznaje przylgnięcie do Boga. Przejawiać się ono ma bliską relacją ze Stwórcą posuniętą aż do przyjaźni z Nim, do uzyskania statusu synów Bożych i do osiągnięcia zbawienia. Niniejsza publikacja ma na celu zaprezentowanie poszczególnych etapów dążenia chrześcijanina do duchowej doskonałości. Ma oddać przekaz na ten temat zawarty w Komentarzu do Psalmów, szczególnym dziele świadczącym o odpowiedzialności głoszącego Słowo Boże pasterza za powierzone mu owce.
In his work Enarrationes in Psalmos, Augustine extensively addresses the issue of Christian perfection. Encouraging the audience of his homilies to grow in faith, he first points to the necessity of conversion, which allows one to embark on the path of spiritual progress. This conversion is to be accomplished through the struggle against evil and weaknesses, as well as against the hateful activity of Satan directed against humans. Breaking away from sin and reconciling with God enables one to rise from spiritual numbness to life, emerging from wickedness toward an existence marked by “light” and “righteousness.” This process of acquiring goodness takes place through the perfection of virtues and the fulfillment of good deeds. It is a stage of serving amid the hardships and experiences of daily life-persevering until its end. Saint Augustine considers the goal of Christian life and the greatest good to be attachment to God. This is to manifest in a close relationship with the Creator, advancing to friendship with Him, attaining the status of children of God, and achieving salvation. This publication aims to present the individual stages of a Christian’s pursuit of spiritual perfection. It seeks to convey the message on this topic contained in the Commentary on the Psalms, a special work that testifies to the responsibility of the shepherd proclaiming the Word of God for the sheep entrusted to him
Catholic Press in Poland in 1989–2023. An Outline of Issues
No full textArtykuł jest pierwszym z planowanego cyklu prezentującego wyniki autorskich badań nad prasą katolicką wydawaną w Polsce po 1989 roku w ujęciu całościowym. Przedstawiono w nim aktualny stan badań nad tym typem prasy, jej zarys historyczny, definicje, typologię i funkcje. Opracowanie jest wstępem do badań nad znaczeniem prasy katolickiej w Polsce oraz analizą formalno-treściową wybranych tytułów. Zaprezentowano w nim naczelne pytania i obszary badawcze oraz wskazano na główne problemy związane z badaniami prasy katolickiej.
The article is the first in a planned series presenting the results of the author’s research on the Catholic press published in Poland after 1989 from a holistic perspective. It presents the current state of research on this type of press, its historical outline, definitions, typology and functions. The study is an introduction to research on the importance of the Catholic press in Poland and a formal and content-based analysis of selected titles. It presents the main research questions and areas, and points out the main problems associated with the study of the Catholic press
Suffering as a Form of Expectation: Christological Motifs in the Poetry of Marta Reszczyńska-Stypińska
No full textAutorka artykułu analizuje chrystologiczne motywy w poezji Marty Reszczyńskiej-Stypińskiej, szczególnie akcentując ich rolę w rozważaniach nad cierpieniem i oczekiwaniem. Twórczość Reszczyńskiej-Stypińskiej, pełna poprzez wykorzystanie bogatej symboliki chrześcijańskiej, ukazuje cierpienie jako proces duchowy, w którym oczekiwanie na zbawienie staje się motywem centralnym. Postać Chrystusa w utworach poetki wprowadzona została nie tylko jako figura Odkupiciela, ale także jako symbol cierpiącego człowieka, szczególnie w kontekście powojennych traum. Wiersze takie, jak Legenda o Chrystusiku frasobliwym oraz Maria i Marta podejmują tematykę chrystologiczną w kontekście narodowych i jednostkowych doświadczeń cierpienia, łącząc elementy religijne, historyczne oraz egzystencjalne. Reszczyńska-Stypińska w swojej liryce łączy tradycję mesjanizmu narodowego z uniwersalnym pytaniem o sens cierpienia, co wpisuje jej twórczość w szerszy kontekst literatury posttraumatycznej. Artykuł ukazuje również sposoby, w jakie cierpienie w jej poezji nabiera charakteru mistycznego i eschatologicznego, prowadząc do refleksji nad duchową rolą cierpienia jako formy oczekiwania na ostateczne wyzwolenie.
The article analyses Christological motifs in the poetry of Marta Reszczyńska-Stypińska, emphasizing their role in the consideration of suffering and expectation. Reszczyńska-Stypińska’s work, permeated with Christian symbolism, shows suffering as a spiritual process in which expectation of salvation becomes the central motif. The author introduces the figure of Christ not only as the savior, but also as the symbol of a suffering human being, especially in the context of post-war trauma. Combining religious, historical, and existential elements, the poems Legenda o Chrystusiku frasobliwym (The Legend of the Sorrowful Christ) and Maria i Marta (Maria and Martha) address the theme of Christology in the context of national and individual experiences of suffering. In her poetry, Reszczyńska-Stypińska connects the tradition of national messianism to the universal question of the meaning of suffering, which places her work in the broader context of post-traumatic literature. The article also explores the ways in which suffering in her poetry assumes a mystical and eschatological character, leading to reflections on the spiritual role of suffering as a form of waiting for the ultimate liberation
The Fatherhood of God in the Gospel of John in the Context of the Targum Neofiti 1. An Exegetical-theological Analysis
No full textWydział Teologii, Instytut Nauk Biblijnych; promotor: ks. prof. Mirosław S. WróbelRozprawa doktorska składa się z czterech rozdziałów. Pierwszy i drugi przedstawiają ogólne idee dotyczące ojcostwa Boga w Targumie Neofiti 1 i Ewangelii Janowej. Posiadają one paralelną strukturę, by wyraźniej ukazać podobieństwa. Dwa następne rozdziały analizują wybrane wersety czwartej Ewangelii w kontekście omawianego targumu. Również w tym przypadku widoczna jest ich podobna struktura wynikająca z przyjętej metody historyczno-krytycznej i egzegezy teologicznej. Pierwszy rozdział jest zatytułowany „Bóg jako Ojciec w Targumie Neofiti 1”. Przedstawia ojcostwo Boga w trzech aspektach: transcendentnym (Ojciec, który jest w niebie), immanentnym (Bóg, który objawia się na ziemi) oraz społecznym (Bóg wobec synów Izraela). Drugi rozdział podejmuje temat: „Bóg jako Ojciec w czwartej Ewangelii”. Został on przeanalizowany w sposób analogiczny do poprzedniego rozdziału. Trzeci rozdział: "Jezus jako Syn Boga" analizuje wybrane teksty Ewangelii Janowej dotyczącej ojcostwa Boga względem Jezusa (J 1,18: 10,30; 17,1). W czwartym rozdziale, „Uczniowie jako dzieci Boga”, przeprowadzono analizę literacką, egzegetyczną i teologiczną wybranych tekstów Janowych (J 1,12-13; 3,3-5; 17,20-21). Podsumowując, niniejsza praca wykazuje wiele podobieństw między Janową ideą ojcostwa Boga a tradycjami zawartymi w Targumie Neofiti 1. Janowy sposób ukazania relacji Ojca z Synem, jak i z uczniami, wielokrotnie odnosi się do terminów, czy też idei przekazanych w tradycji targumicznej. Przeprowadzone badania potwierdzają, że teksty czwartej Ewangelii mogą być głębiej rozumiane w świetle tegoż targumu.
The dissertation consists of four chapters. The first and second present general ideas about the fatherhood of God in Targum Neofiti 1 and the Gospel of John. They have a parallel structure in order to make the similarities clearer. The next two chapters analyse selected verses of the fourth Gospel in the context of the respective Targum. Again, the similarity in structure is due to the historical-critical method and theological exegesis adopted. The first chapter is entitled ‘God as Father in Targum Neofiti 1’. It presents the fatherhood of God in three aspects: transcendent (the Father who is in heaven), immanent (God who manifests himself on earth) and social (God towards the sons of Israel). The second chapter takes up the theme: ‘God as Father in the Fourth Gospel’. It is analysed in three aspects, analogous to the previous chapter. The third chapter: ‘Jesus as the Son of God’ analyses selected texts from the Gospel of John concerning the fatherhood of God in relation to Jesus (Jn 1:18; 10:30; 17:1). The fourth chapter, ‘The disciples as children of God’, provides a literary, exegetieal and theological analysis of selected texts from John (Jn 1:12-13; 3:3-5; 17:20-21). In conclusion, this thesis shows many similarities between John’s idea of the fatherhood of God and the traditions contained in the Targum Neofiti 1. John’s presentation of the Father's relationship with the Son and with the disciples repeatedly refers to terms or ideas found in the Targum tradition. The research carried out confirms that the texts of the Fourth Gospel can be better understood in the light of this targum
Rekonstruowanie przeszłości. Poetyka straty, smutku i pojednania w Do latarni morskiej Virginii Woolf
No full textThe article explores Virginia Woolf’s poetics of loss, grief, and reconciliation in her novel To the Lighthouse. Woolf uses her meticulously structured narrative to examine the implications of humanity’s propensity and exigency to revisit the past. The retrieval of the bygone permeates the novel in multifarious ways: through memory’s meandering pathways, sorrowfulness, fantasizing, meditation, regret, and spiritual pain. Above all, Woolf invites us to embark, alongside her characters, on two recollective journeys: aesthetic, via a creative process, and a psychical-physical trip to the place of one’s dreams. Both aesthetic and physical voyaging prompt a possibility to reconsider the past; to examine, interpret, and understand. This essay draws upon diverse angles of vision to hermeneutically and, thus, inclusively investigate the theme of nostalgia in the novel. It draws on Martin Heidegger’s philosophy of facticity and aletheia alongside Paul Ricoeur’s conceptualization of promise. The essay also uses Svetlana Boym’s distinction between reflective and restorative nostalgia. Employing these perspectives furthers the still underdeveloped study of the poetics of nostalgia in Woolf’s oeuvre.
W artykule poddano analizie poetykę utraty, smutku i pojednania w powieści Virginii Woolf Do latarni morskiej. W misternie skonstruowanej narracji Woolf penetruje konsekwencje doświadczanej przez człowieka konieczności i skłonności do powracania do przeszłości. Odzyskiwanie tego, co minione, przenika powieść w różnorodny sposób: w krętych ścieżkach pamięci, smutku, fantazjowania, medytacji, żalu i duchowego bólu. Przede wszystkim Woolf zaprasza czytelnika do wyruszenia wraz z jej bohaterami w dwie podróże wspomnieniowe: estetyczną, poprzez proces twórczy i duchowo-fizyczną do miejsca wcześniejszych marzeń. Obie zachęcają do ponownego rozważania przeszłości, do wniknięcia w nią, interpretowania i zrozumienia. W eseju wykorzystano różne perspektywy krytyczne, aby hermeneutycznie, a zatem inkluzywnie, zbadać temat nostalgii w powieści. Odwołano się do Martina Heideggera filozofii faktyczności i koncepcji prawdy (jako alethei), a także do konceptualizacji obietnicy zaproponowanej przez Paula Ricoeura. Wykorzystano również dokonane przez Svetlanę Boym rozróżnienie nostalgii refleksyjnej i odradzającej. Zastosowanie tych perspektyw ma na celu pogłębienie wciąż niewystarczających badań nad poetyką nostalgii w twórczości Woolf