726 research outputs found
Sort by
The Filioque reconsidered: the contribution of Gregory of Nyssa and Augustine of Hippo to contemporary discussion on the Filioque
Get PDFDe term filioque, die aan het Symbolum Nicaenum Constantinopolitanum (381) is toegevoegd, is een cruciale theologische kwestie die nog altijd zorgt voor hartstochtelijke discussies tussen het Oosten en Westen. Met dit onderzoek wil ik een bijdrage leveren aan dit voortgaande debat. Gezien het belang van Gregorius van Nyssa en Augustinus van Hippo voor de trinitarische tradities van respectievelijk het Oosten en het Westen, bestudeer, analyseer en vergelijk ik hun denken, om daardoor een antwoord te formuleren op de volgende hoofdvraag: Welk uitgangspunt voor toenadering biedt het patristische tijdperk voor de hedendaagse discussie tussen het Oosten en Westen over het filioque?
Hoofdstuk 1 plaatst deze hoofdvraag in de juiste historische context, en schetst de relevantie ervan voor het christelijk geloof nu. Hoofdstuk 2 geeft een diepgaandere analyse van verschillende argumenten die gedurende de laatste decennia zijn gebruikt. Verder identificeer ik hierin de vier theologische kwesties die hierbij nog steeds een rol spelen: de definitie van het monopatrisme; de definitie van de rol van de Zoon in de uitgang van de Geest; de definitie van de relatie tussen οἰκονομία en θεολογία; en de definitie van de hypostatische eigenschap van de Heilige Geest. Met het oog op deze kwesties onderzoek ik in hoofdstuk 3 en 4 Gregorius’ en Augustinus’ trinitarische en spirituele theologie. In hoofdstuk 5, maakt de bestudering van Gregorius en Augustinus het mogelijk hen analytisch te vergelijken. Deze vergelijking brengt overeenkomsten tussen beide kerkvaders aan het licht, en vormt de patristische bijdrage aan de hedendaagse discussie over het filioque
Het waarom van het ambt : op zoek naar de betekenis van het ambt voor de pioniersbeweging
Get PDFMasterthesis Gemeentepredikant, Praktische theologi
Aangesteld tot Messiaanse Koning : een exegetisch onderzoek naar de betekenis en de functie van ὑψόω van de Zoon des mensen in het evangelie naar Johannes
Get PDFDeze scriptie bevat een onderzoek naar de betekenis en de functie van ὑψόω (verhogen) in het Johannesevangelie. In het voorgaande onderzoek naar ὑψόω is steeds verwezen naar Jesaja 52,13 als belangrijkste sleutel om verhogen te verstaan. Zodoende is de mainstream van de exegese bepaald door de gedachte dat met ὑψόω -op basis van Jesaja 52,13- wordt verwezen naar de kruisiging, waarbij de verheerlijking in de hemel door veel exegeten mee-bedacht is.
Het is echter opvallend dat Jezus bij het gebruik van de term verhogen ook alludeert op andere teksten uit het Oude Testament. Dit onderzoek heeft door middel van intertekstuele exegese met de oudtestamentische passages waar Jezus op alludeert de betekenis van ὑψόω in het Johannesevangelie kunnen verhelderen.
De intertekstuele exegese met zowel Numeri 21,4-9 als Psalm 89 heeft verduidelijkt dat de betekenis van ὑψόω voor een belangrijk deel is ingegeven door resonantie van de betekenis van de oudtestamentische woordgroep נת ן en שׂים . Zodoende doelt verhogen niet alleen op Jezus’ (kruis)dood, maar ook op Zijn aanstellen door de Vader tot Bemiddelaar (3,14) en messiaanse Koning (12,32). In het verhoogd worden van Jezus blijkt dat God door Jezus Zijn oordeel voltrekt en zo Zijn koninkrijk en koningschap herstelt. Door erkenning van schuld, zoals doorklonk vanuit Numeri 21, en gelovig opzien is voor mensen leven mogelijk. Kortom: Johannes verkondigt met ὑψόω Gods transformatieve handelen in het verhoogd worden van de Zoon des mensen tot gezalfde Koning, waardoor mensen het leven kunnen ontvangen en een appèl tot geloof en bekering op hen gedaan wordt.
Met name uit 8,28 blijkt dat het verhogen (actief) betrekking heeft op Jezus’ verhogen aan het kruis. Toch verkondigt Johannes dit verhogen als heilsboodschap (γινώσκω). Dat is mogelijk omdat vanuit de intertekstuele exegese met Jesaja 43,10 bleek dat Gods verkiezen (בחר ) en verlossen een fundamentele rol speelt in het verhogen.
Uit het onderzoek is gebleken dat verhoogd worden functioneert binnen een theologisch kader waarin meerdere thema’s een belangrijke rol spelen. ὑψόω staat allereerst in het kader van Gods zending (ἀποστέλλω) en heilsplan (δεῖ). In dit heilsplan interacteren ὑψόω en δοξάζω op substantiële wijze met elkaar. Uit δοξάζω blijkt Jezus’ afkomst en blijvende eenheid met de Vader. Daarom betekent verhoogd worden meer dan de kruisdood sterven, want Jezus wordt door de Vader verhoogd tot messiaanse Koning.
Verder functioneert ὑψόω in verband met Gods oordeel. In dit kader vormt verhogen een keerpunt in de interpretatie van de betekenis het kruis. In het verhogen transformeert God Zijn oordeel (3,17; 8,26; 12,31) waardoor het leven mogelijk wordt.
In het kader waarin ὑψόω staat, komt ook de waarde van de Schrift nadrukkelijk ter sprake. Steeds alludeert Johannes op een oudtestamentische perikoop. Zo openbaart voor Johannes de Schrift op profetische en typologische wijze Gods trouw in de geschiedenis, die haar hoogtepunt krijgt in het verhoogd worden van Jezus tot messiaanse Koning
Voor de Heer en voor Oranje: Simon Oomius en zijn orangistische bazuinen (1672-1674)
Get PDFVia pamfletten probeerden regenten maar ook gewone burgers in de zeventiende eeuw de meningsvorming over maatschappelijke kwesties te beïnvloeden. Zo ook Simon Oomius, predikant van Purmerland en Waterland. Van het Rampjaar 1672 tot na de Vrede van Westminster in februari 1674 schreef hij vijf politieke pamfletten, die in totaal 540 bladzijden beslaan. Hierin verdedigde en promootte hij de koers van de jonge stadhouder Willem III, nadat er, voor de meeste gewesten, een einde gekomen was aan een stadhouderloos tijdperk. Oomius laat niet alleen zien welke politiek volgens hem in tijd van oorlog moet worden gevolgd, maar geeft ook een schets van de politiek die in vredestijd moet worden gevoerd. Zijn ‘bazuinen’ getuigen van Oomius’ ideaal van de Republiek als een confessionele staat, waarin de gereformeerde belijdenis een belangrijke samenbindende factor is en het Oranjehuis een bewaker en waarborg van de (religieuze) eenheid
Radicale verlossing – strijd en overgave in tijden van onzekerheid
Get PDFLezing van ere-doctor Beatrice de Graaf tijdens de online opening van het collegejaar 2020-2021 van de PThU, Groningen, 2 september 2020
The Other and others as heart of the church : a theological study on inclusivity, exemplified by the policy of the Church of South India
Get PDFMasterthesis Gemeentepredikan
Kerk in de marge : het diaconaat als inclusieve praktijk
Get PDFRede geschreven ter gelegenheid van de aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar Diaconaat aan de Protestantse Theologische Universiteit. Vestiging Amsterdam, 16 oktober 202
Die xwr als Perspektive für ein neues Leben : Eine Studie zu Hes 36 und 37 als Kern des Hesekiel-Buches
Get PDFProefschrift Protestantse Theologische Universiteit Groningen d.d. 6 november 202
Van zonde vervreemd? : Een onderzoek naar de verhouding tussen ‘vervreemding’ als invulling van het christelijk zondebegrip in het denken van Tillich en van Van den Brink en Van der Kooi en de zondeleer in de post-reformatorische gereformeerde traditie, met het oog op een adequate verwoording van zonde in de hedendaagse gereformeerde theologie.
No full textMasterthesis Systematische Theologi
Mattheüs 12:1-14 en Johannes Chrysostomus : een comparatieve analyse van Mattheüs 12:1-14 omtrent de omgang met de sabbat
Get PDFMasterthesis Bijbelse en historische theologie/Gemeentepredikan