1942 research outputs found
Sort by
Bukovina: Common Cultural and Linguistic Heritage
No full textMonografia jest rezultatem wysiłku intelektualnego, którego podjęli się wspólnie naukowcy z Mołdawii, Niemiec, Polski, Rumunii, Stanów Zjednoczonych Ameryki i Ukrainy podczas Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Wspólne dziedzictwo kulturowe i językowe” w Jastrowiu w czerwcu 2019 roku. Na publikację składają się poszerzone wersje wypowiedzi zaprezentowanych podczas tego spotkania. Tom, który oddajemy do rąk Czytelnika, pomyślany jest jako zbiór zróżnicowanych spojrzeń na problematykę dziedzictwa. Języki i kultury Bukowiny stały się inspiracją dla analiz wychodzących poza tematykę tego regionu. Autorzy tekstów reprezentują różne perspektywy i dyscypliny naukowe: językoznawstwo, kulturoznawstwo, literaturoznawstwo, historię, politologię, socjologię, etnologię i historię sztuki. Do tomu zaproszono doświadczonych naukowców i młodych badaczy zajmujących się bogactwem językowym i kulturowym historycznej Bukowiny, obszaru karpackiego oraz Europy Środkowej. Książka składa się z trzech części. Część pierwsza obejmuje teksty poświęcone językowi rozumianemu jako dziedzictwo kulturowe. Część druga poświęcona jest pamięci dziedzictwa. Kolejna część prezentuje dziedzictwo kulturowe w działaniach społecznych i aktywności twórczej.This collective monograph comes as a result of intellectual work undertaken jointly by the American, German, Moldovan, Polish, Romanian and Ukrainian scholars who participated in the international conference entitled “Bukowina: Wspólne dziedzictwo kulturowe i językowe” (Bukovina: Common Cultural and Linguistic Heritage), held in Jastrowie, Poland, in June 2019. The present volume, which contains extended versions of their papers, is conceived as a collection providing different perspectives on the issue of cultural heritage. The cultures and languages of Bukovina have also inspired contributions which go beyond the issues of the region but are related to it in the geographical or cultural sense. The invited authors represent various perspectives and fields of study: linguistics, cultural studies, literary studies, history, political studies, sociology, ethnology and art history. The list of contributors includes experienced scholars and young promising researchers studying the cultural and linguistic richness of the historical Bukovina, the Carpathian region and Central Europe. The volume consists of three parts. The first one includes contributions on language as cultural heritage. The second part is devoted to the memory of heritage. Part three presents cultural heritage in social and creative activity.Publikacja przygotowana w ramach zadania: „Międzynarodowa konferencja naukowa Wspólne dziedzictwo kulturowe i językowe” – zadanie finansowane w ramach umowy 570/P-DUN/2019 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.The work has been prepared in fulfilment of the task “Common Cultural and Linguistic Heritage – an international conference”, financed under contract no. 570/P-DUN/2019 from the funds of the Minister of Science and Higher Education allocated for the dissemination of science
Procesele de dispariție a limbii pe baza cercetărilor asupra graiurilor poloneze din Bucovina românească
Full text linkPrzedmiotem niniejszej pracy jest opis i analiza mechanizmów zanikania gwar w społecznościach polskich na terenie tzw. Bukowiny południowej (znajdującej się w granicach Rumunii części krainy historycznej noszącej nazwę Bukowina), a także określenie ich źródeł i przyczyn ze wskazaniem na podobieństwa i różnice obserwowane w badanych miejscowościach, w których Polacy osiedlali się już w wiekach XVIII i XIX. Przedmiot badań stanowiły trzy spośród czterech gwar wyodrębnionych w latach 60. XX wieku przez S. Gogolewskiego i E. Deboveanu: gwara wsi Bulaj, gwara wsi Ruda oraz gwara wsi Kaczyka. Praca ta stanowi zarazem uzupełnienie najnowszych badań gwar polskich na Bukowinie Karpackiej. Opis sytuacji w badanych miejscowościach oraz wskazanie mechanizmów zaniku gwar w Bulaju, Rudzie i Kaczyce wpisuje się we współczesne badania językoznawcze dotyczące problemu zaniku i tzw. śmierci języka.This monograph aims to describe and analyse mechanisms behind the disappearance of dialects in Polish communities in so-called South Bukovina (the Romanian part of the historical area called Bukovina), as well as to assess the sources of and reasons for these processes, pointing out the similarities and differences observed in the researched villages where the Poles settled in the 18th and 19th centuries. The subject of the research are three out of four dialects identified by Stanisław Gogolewski and Elena Deboveanu: the dialects of the villages of Bulai, Ruda and Cacica. The presented work complements the latest research on Polish dialects in Carpathian Bukovina. The sociolinguistic description of the situation in the researched villages together with the identification of similarities and differences between Bulai, Ruda and Cacica corresponds with contemporary linguistic studies on language disappearance and so-called language death.Publikacja dofinansowana z programu „Doskonała Nauka” Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego.The work was financed from the “Excellent Science” Programme of the Polish Minister of Science and Higher Education
Lexicon of Migrating Ideas in the Slavic Balkans, 18th-21st Centuries. Volume 3. Conservatism, Liberalism, Nation
No full textTrzeci tom obszernej monografii, opracowanej przez slawistów polskich (przy współpracy uczonych z kilku ośrodków zagranicznych) w ramach grantu NCN OPUS (2014/13/B/HS2/01057). Całości nadana została forma leksykonu, którego główny korpus składa się z haseł-artykułów na temat historii 27 wybranych idei najpierw antycypujących, a następnie modelujących procesy modernizacyjne w regionie: agraryzm, anarchizm, ewolucja, humanizm, historia, kapitalizm, klerykalizacja, konfesje, konserwatyzm, kształcenie, kultura, liberalizm, naród, nowoczesność, ojczyzna, oświata, oświecenie, polityka, postęp, racjonalizm, reformacja, religia, rewolucja, sekularyzacja, socjalizm, tradycja, uniwersalizm. Ich zmieniająca się pod wpływem lokalnych warunków semantyka została przebadana odrębnie dla każdego z siedmiu współczesnych krajów południowej Słowiańszczyzny: Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Chorwacji, Czarnogóry, Macedonii, Serbii i Słowenii. W tomie trzecim prezentujemy trzy idee leżące u podstaw europejskich politycznych i kulturowych dyskursów modernizacyjnych i antymodernizacyjnych - konserwatyzm, liberalizm i naród. Czytelnik znajdzie tu wiele syntetycznie wyrażonych oryginalnych, opartych na źródłach przemyśleń badaczy na temat zmagań kultur południowosłowiańskich z nowoczesnością.The third volume of the extensive (ten-volume) monograph by Polish Slavic studies scholars (with contributions from scholars from a number of foreign research centres), made possible by an NCN OPUS grant (2014/13/B/HS2/01057). In terms of form, the monograph is a lexicon, the main body of which consists of entries/articles on the history of 27 selected ideas that anticipated and shaped the processes of modernization in the region: agrarianism, anarchism, capitalism, clericalization, confessions, conservatism, culture, education, enlightenment, evolution,
history, homeland, humanism, liberalism, modernity, nation, politics, progress, rationalism, reformation, religion, revolution, schooling, secularization, socialism, tradition, and universalism. Their semantics, changeable as it was in response to local conditions, was investigated separately for each of the seven current states of the southern Slavdom: Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Croatia, Montenegro, Macedonia, Serbia, and Slovenia.Volume 3 presents the three ideas – conservatism, liberalism and nation – that are at the foundations of the European political and cultural discourses of modernization and anti-modernization. The book contains many synthetically expressed, original, and source-based insights of scholars studying the southern Slavic cultures’ struggles with modernity.Monografia powstała w ramach projektu badawczego pt. „Idee wędrowne na słowiańskich Bałkanach (XVIII–XX w.)”, sfinansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki (nr projektu 2014/13/B/HS2/01057).Leksykon idei wędrownych na słowiańskich Bałkanach, t. 3 (publikacja monografii naukowej) – zadanie finansowane w ramach umowy 703/P-DUN/2019 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę
СЛОВ'ЯНСЬКИЙ ЗБІРНИК : збірник наукових праць. Вип. № 23
No full textСтатті, вміщені у збірнику, охоплюють широке коло проблем славістики – від питань історії та діалектології, граматики і словотвору, лексикології, фразеології тa стилістики слов’янських мов до інтердисиплінарних досліджень і вивчення літератури слов’ян. Публікації відображають погляди авторів, що пропонують нові шляхи вирішення актуальних слов’янознавчих проблем
Codzienny język mieszkańców Bydgoszczy zapisany w tekstach literackich
Full text linkOn the map of territorial diversity of Polish, big cities are characterised by the language used by their inhabitants: the city dialects. A valuable quasi-literary source of Bydgoszcz city dialect is Zbigniew Raszewski’s Pamiętnik gapia [‘Onlooker’s diary’]. The richest inventory of Bydgoszcz lexical stock is Jerzy Sulima-Kaminski’s trilogy Most Królowej Jadwigi [‘Queen Jadwiga Bridge’]. Other important sources include the novels Obóz Wszystkich Swiętych [‘All Saints’ Camp’] by Tadeusz Nowakowski and Kamienny bruk [‘Stone Paving’] by Wiesław Rogowski. In the Bygdoszcz city dialect, apart from lexical phenomena, one can also identify occasional inflectional and phonetic peculiarities, as well as syntactic constructions of the type ‘have’ + accusativus cum infinitivo or ‘be . . . years old’. The author of “Queen Jadwiga Bridge” uses – as a linguistic building stock – the city dialect that he knows from his home, so that one can assume that it faithfully represents the authentic language Bydgoszcz inhabitants. The Bydgoszcz dialect exhibits similarities with the Poznan dialect because of their locations (both lie within the boundaries of the Great Polish dialectal area) and a common history of Germanisation
From the Spectator to Spectators: Forms of Capitalization of the Dramatist’s Work in the First Half of the 19th Century (“Leib-kucher Petra III” by August von Kotzebue and “Parasha Sibiryachka” by Nikolai Polevoy)
Full text linkIn this article, Nikolai Polevoy’s play Parasha Sibiryachka (1840) is analyzed as an instrument of influence on Emperor Nicholas I. The plot of the play in this perspective can be understood as a direct appeal to the authorities to grant mercy and change the fate of the disgraced writer. Polevoy encodes an anecdote from the early history of Alexander the First’s reign into the signs of Nicholas the First’s «scenario of power», expecting that each of these signs will be correctly read in the Emperor’s box. However, Polevoy’s plan did not come to fruition, and Parasha Sibiryachka did not lead to any radical changes in the life of its author, despite its theatrical success and attention from the tsar. The cause of this, as explained in the article, was crisis of the paternalistic model of the theater economy, in which a high patron remained the only source of capitalization for the author’s work. The case of Parasha Sibiryachka simultaneously shows that new (probably, market) mechanisms of the theater economy, which were theoretically described by Polevoy himself, had not yet taken shape in Russia by the beginning of the 1840s. The article proposes Leib-kucher Petra III, an 1800 play by A. von Kotzebue, together with the incredible biographical anecdote associated with it, as both an inspiration for Polevoy’s strategy and the source of his play. The German playwright was sent to Siberia and then returned to Petersburg and showered with favors for his play, which somewhat resembles Parasha Sibiryachka on the levels of composition and plot. The failure of Polevoy’s attempt to play the “Kotzebue scenario” is described in the article as a symptom of the changed economic relations in the Russian theater
Władysław Kowalenko (1884–1966): A Historian of the Early Slavs on Land and on the Sea
No full textZasadniczym celem monografii jest ukazanie postaci Władysława Kowalenki jako prekursora badań nad osadnictwem grodowym przy wykorzystaniu metod interdyscyplinarnych i nad związkami wczesnośredniowiecznej Słowiańszczyzny z morzem, a zarazem wkładu tego badacza w powstanie jedynego kompendium wiedzy o dziejach i kulturze dawnych Słowian, jakim jest "Słownik starożytności słowiańskich". To za sprawą prac redakcyjnych Kowalenki "Słownik" z pierwotnie zakładanego popularnego, dwutomowego wydawnictwa rozrósł się do rozmiarów ośmiotomowej encyklopedii.The aim of this work is to present the role of Władysław Kowalenko as an initiator and advocate of research on early Piast strongholds with the use of interdisciplinary methods and of studies on connections between the early medieval Slavdom and the sea, as well as his contribution to the "Słownik starożytności słowiańskich" [Dictionary of Slavic Antiquities] – a unique compendium of knowledge about the history and culture of the early Slavs – where the editorial work of Kowalenko resulted in the publishing of an eight-volume encyclopaedia instead of the originally planned two-volume dictionary for the general public.Publikacja (wydanie monografii i umieszczenie jej w otwartym dostępie) – zadanie finansowane w ramach umowy 703/P-DUN/2019 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę.The monograph (its preparation and open access publication) – project financed under contract no. 703/P-DUN/2019 from funds of the Minister of Science and Higher Education of the Republic of Poland, allocated to science dissemination activities
Imitation, Informational Value and Phatic Communication in the Genres of Academic Discourse
Full text linkThe article deals with the current state of academic discourse in the sphere of social sciences and its description as a multifaceted communication phenomenon. The analysis allows the authors to classify the features of numerous academic genres and to define the extra-linguistic nature of their origin. The key features include the prevalence of phatic utterances over informative ones, imitation, and desemantization, as well as deintellectualization as a new feature introduced by the authors. The contextual interpretation of the linguistic features of modern academic discourse in this study is based on its sociolinguistic analysis and employs the method of correlation of social and linguistic phenomena, as well as pragmalinguistic analysis encompassing a wide “context of the situation”. Transformational “socio-traumatic” processes of modernity have influenced the sphere of social sciences. Academic discourse (as well as discourse in general) is dependent on the social, cultural and temporal context, which triggers a change in the proportion of its cognitive and manipulative functions. Dissertations and dissertation synopses as predominantly and increasingly formalized genres of academic discourse display features of imitation. In such papers, researchers discover an ‘imitation explosion’. We argue that the leveling of negative signs in academic discourse can be achieved only if society changes its attitude towards professional discourses, especially concerning their form and content, as well as the researchers’ responsibility. Therefore, the possibility of improvement of academic discourse is determined by both linguistic and extralinguistic (socio-cultural) factors. It is essential that society gradually develops a positive reputation and responsibility of a scholar as a subject of academic discourse
Language Use among Secondary School Students in Kazakhstan
No full textThis study analyzes the results of a survey conducted among 76 urban high school students of both genders at a school in Astana, Kazakhstan, to compare patterns of language use among children from classes with Russian and Kazakh language of instruction. The study revealed that Russian continues to dominate most of the spheres of language use and is utilized as the main language of communication by over 50% of students enrolled in Russian classes, as well as the alternate language of communication with peers by around 70% of the Kazakh-speaking youth attending Kazakh classes. The study also revealed that immediate family, including parents and grandparents in particular, play an important role in preserving the use of Kazakh as the main language of communication. Seventy seven percent of students in Kazakh classes use exclusively Kazakh in communication with grandparents. Meanwhile, in bilingual and Russian-speaking families parents no longer push the use of Kazakh by children with only 19% of children using exclusively Kazakh with grandparents. Importantly, the study revealed that children in both groups increasingly rely on the use of Russian and English in communication across various modern media, such as TV and the Internet. The study concludes that the continuing dominance of Russian may create challenges for maintenance of Kazakh during introduction of trilingual education policy and recommends that greater attention should be paid by policy makers to development of Internet content in Kazakh, while ethnic Kazakh parents should maintain a stricter mono-lingula policy at home to preserve Kazakh
Вербалізація невербаліки: компаративно-зіставний аналіз національної поведінки (на матеріалі української, російської, польської фразеології)
No full textThe article deals with the actualization of the study methodology of the nonverbal communication (NC) national parameters, verbalized by means of phraseological units (PhU) in Ukrainian, Polish, Russian ethnoses as these that have common eastern Slavic roots. The use of the comparative contrastive method of analysis facilitated the process of revealing the pragmatic mechanisms of the communicative senses of phraseological units with the non-verbal components