1942 research outputs found
Sort by
Размимоилажења у творбеном и употребном значењу неких деривата у српском језику
Full text linkAbstrakt z międzynarodowej konferencji Komisji Słowotwórczej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów "Słowotwórstwo w przestrzeni komunikacyjnej" (Warszawa, 8-10.09.2020) ‒ zadanie finansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach konkursu Doskonała nauka
(Post)awangardowe style produkcji translatorskiej
Full text linkArtykuł podejmuje problemy postmodernistycznego przekładu eksperymentalnego jako pastiszu historycznych awangardowych stylów twórczości. Post-awangardowe style produkcji translatorskiej, sytuując się na peryferiach sztuki przekładu, pozwalają wyeksponować podstawowe problemy teoretyczne głównych nurtów współczesnego przekładoznawstwa literacko-kulturowego spod znaku „zwrotu twórczego”
Видозміна дефініцій: асиміляторська політика чи політика позитивної дискримінації
Full text linkThe article is devoted to the consideration of the Ukrainian issue on the pages of the magazine “Ab imperio” and the analysis of the terms Assimilationary Policy and Positive Discrimination Policy. The basis of the work is a contrastive method of research, which allows finding out the difference between the Ukrainian-centric and Russian-centric positions regarding the determinant terms. It has been proved that such core tokens as discrimination (deprivation of rights by a certain part of people) and empire (one of the values is a state that has colonies) are mostly used by the authors of the Russian-centric magazine “Ab imperio” with a positive connotation. It is argued that the terms Policy of Positive Discrimination (positive action) (authors – T. Martin, S. Rumyantsev) and Empire of Positive Action (author – P. Blitstein) are oxymora, that is, a combination of unrelated, such as happy murder or happy slavery. The term Assimilation is an analogy, so the only possible term for the policy of the USSR is an Assimilationary Policy that was designed to create a “single Soviet people”. It was the assimilationary policy that was dominant both in linguistic (similarity of vocabulary, similarity of the spelling system), and in political terms (Famishment 1932–1933 organized, resettlement of Ukrainians to non-Ukrainian territories, mass exchange of specialists, mixed marriages, Russian schools, etc.). It is noteworthy that some scholars (D. Staliunas and S. Velychenko) submit the term Partial Assimilation. Not only Ukraine, Belarus, Kazakhstan, and Lithuania, but also Georgia, Armenia, and Azerbaijan, where their nationalism was completely destroyed, have undergone an assimilationary language policy of Tsarist Russia and the USSR
Патронімна ідентифікація на -ич/-ович (-евич) як складник трикомпонентної антропонімної формули
Full text linkThe object of our study is evolution of patronymic identification of Ukrainians, the model of -ych, -ovych/-evych, that recently as an element of codified traditional three-component anthroponymic formula (TAF) undergoes changes under the influence of ideological and social and historical circumstances
Lexicon of Migrating Ideas in the Slavic Balkans (18th–21st c.). Vol. 7: Clericalization, Confessions, and Reformation
No full textSiódmy tom obszernej (dziesięcioczęściowej) monografii, opracowanej przez slawistów polskich (przy współpracy uczonych z kilku ośrodków zagranicznych) w ramach grantu NCN OPUS (2014/13/B/HS2/01057). Całości nadana została forma leksykonu, którego główny korpus składa się z haseł-artykułów na temat historii 27 wybranych idei najpierw antycypujących, a następnie modelujących procesy modernizacyjne w regionie: agraryzm, anarchizm, ewolucja, humanizm, historia, kapitalizm, klerykalizacja, konfesje, konserwatyzm, kształcenie, kultura, liberalizm, naród, nowoczesność, ojczyzna, oświata, oświecenie, polityka, postęp, racjonalizm, reformacja, religia, rewolucja, sekularyzacja, socjalizm, tradycja, uniwersalizm. Ich zmieniająca się pod wpływem lokalnych warunków semantyka została przebadana odrębnie dla każdego z siedmiu współczesnych krajów południowej Słowiańszczyzny: Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Chorwacji, Czarnogóry, Macedonii, Serbii i Słowenii. W tomie siódmym prezentujemy opracowania trzech idei - klerykalizacji, konfesji i reformacji - które leżą u podstaw europejskich dyskursów modernizacyjnych i antymodernizacyjnych oraz europejskiego imaginarium kondycji intelektualnej człowieka jako kluczowego aspektu tworzenia się społeczeństw. Czytelnik znajdzie tu wiele syntetycznie wyrażonych, oryginalnych i opartych na źródłach przemyśleń badaczy na temat zmagań kultur południowosłowiańskich z nowoczesnością.The seventh volume of the extensive (ten-volume) monograph by Polish Slavic studies scholars (with contributions from scholars from a number of foreign research centres), made possible by an NCN OPUS grant (2014/13/B/HS2/01057). In terms of form, the monograph is a lexicon, the main body of which consists of entries-articles on the history of 27 selected ideas that anticipated and shaped the processes of modernization in the region: agrariarism, anarchism, capitalism, clericalization, confessions, conservatism, culture, education, enlightenment, evolution, history, homeland, humanism, liberalism, modernity, nation, politics, progress, rationalism, reformation, religion, revolution, schooling, secularization, socialism, tradition, and universalism. Their semantics, change able as it was in response to local conditions, was investigated separately for each of the seven current states of the southern Slavdom: Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Croatia, Macedonia, Montenegro, Serbia, and Slovenia. Volume 7 presents the three ideas – clericalization, confessions, reformation – that are at the foundations of the European discourses of modernization and anti-modernization, and of the European imaginary of the human intellectual condition as the key to the formation of societies. The book contains many synthetically expressed, original and source-based insights on the southern Slavic cultures’ struggles with modernity.Monografia powstała w ramach projektu badawczego pt. „Idee wędrowne na słowiańskich Bałkanach (XVIII–XX w.)”, sfinansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki (nr projektu 2014/13/B/HS2/01057).Leksykon idei wędrownych na słowiańskich Bałkanach, t. 7 (publikacja monografii naukowej) – zadanie finansowane w ramach umowy 703/P-DUN/2019 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność
upowszechniającą naukę
Перша хрестоматія з української ономастики
Full text linkA review of Львівська ономастична школа: хрестоматія, відп. ред. З. О. Купчинська, Львів: Видавництво “Растр-7”, 2019, 556 с
Semantička tvorba u terminologiji
No full textPrezentacja z międzynarodowej konferencji Komisji Słowotwórczej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów "Słowotwórstwo w przestrzeni komunikacyjnej" (Warszawa, 8-10.09.2020) ‒ zadanie finansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach konkursu Doskonała nauka
Актуальні проблеми сучасної лінгвонаратології
Full text linkThe article analyses a set of problematic issues of linguistic narratology. The essence of this interdisciplinary trend is defined as explication of communicative-linguistic means of generating textual structures with story-telling instances, study of their functioning in discourses of different styles, detection of lingual signals of their perception and mental processing by the addressees in order to systematize communicative senses, which these signals have in the process of textual-discursive communication. The article specifies the type of the narrator in M. Khvylovyi’s short story “Sanatorijna Zona” with the help of lingual-narratological methods
Lexicon of Migrating Ideas in the Slavic Balkans (18th–21st c.). Vol. 10: Subordinate Entries
No full textDziesiąty tom obszernej (dziesięcioczęściowej) monografii, opracowanej przez slawistów polskich (przy współpracy uczonych z kilku ośrodków zagranicznych) w ramach grantu NCN OPUS (2014/13/B/HS2/01057). Całości nadana została forma leksykonu, którego główny korpus składa się z haseł-artykułów na temat historii 27 wybranych idei najpierw antycypujących, a następnie modelujących procesy modernizacyjne w regionie: agraryzm, anarchizm, ewolucja, humanizm, historia, kapitalizm, klerykalizacja, konfesje, konserwatyzm, kształcenie, kultura, liberalizm, naród, nowoczesność, ojczyzna, oświata, oświecenie, polityka, postęp, racjonalizm, reformacja, religia, rewolucja, sekularyzacja, socjalizm, tradycja, uniwersalizm. Ich zmieniająca się pod wpływem lokalnych warunków semantyka została przebadana odrębnie dla każdego z siedmiu współczesnych krajów południowej Słowiańszczyzny: Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Chorwacji, Czarnogóry, Macedonii, Serbii i Słowenii. Tom 10. różni od wcześniej opublikowanych dziewięciu tomów charakter i funkcja zawartych w nim opracowań, które nazwane zostały „hasłami podporządkowanymi”. Stanowią one dopełnienie „haseł podstawowych” (z tomów 1–9) o opis i interpretację takich zjawisk, które badacze uznali za warte wyeksponowania z racji ich wielokierunkowych i wielowartościowych funkcjonalizacji w sferze imaginariów zbiorowych, a które z powodu przyjętych ograniczeń objętości nie mogły się zmieścić w tekstach głównych. Etykiety dziewięćdziesięciu dwóch wybranych arbitralnie haseł podporządkowanych należą do heterogenicznego porządku myślenia potocznego właściwego badanym kulturom słowiańskiego Południa; to swego rodzaju „miejsca pamięci”, przechowywane w lapidariach świadomości kulturowej. Zetknięcie różnych dyskursów i sposobów mówienia o świecie, dokumentuje przygodność towarzyszącą wytwarzaniu lokalnych wyobrażeń na temat tzw. uniwersaliów kulturowych nowoczesności.The tenth volume of the extensive (ten-volume) monograph by Polish Slavic studies scholars (with contributions from scholars from a number of foreign research centres), made possible by an NCN OPUS grant (2014/13/B/HS2/01057). In terms of form, the monograph is a lexicon, the main body of which consists of entries-articles on the history of 27 selected ideas that anticipated and shaped the processes of modernization in the region: agrarianism, anarchism, capitalism, clericalization, confessions, conservatism, culture, education, enlightenment, evolution, history, homeland, humanism, liberalism, modernity, nation, politics, progress, rationalism, reformation, religion, revolution, schooling, secularization, socialism, tradition, and universalism. Their semantics, changeable as it was in response to local conditions, was investigated separately for each of the seven current states of the southern Slavdom: Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Croatia, Macedonia, Montenegro, Serbia, and Slovenia.
Volume 10 differs from the nine previous instalments of the Lexicon in the character and function of the studies it contains, termed “subordinate entries”. They supplement the “primary entries” (from Volumes 1 through 9) with the presentation and analysis of events and tendencies which were deemed worthy of exploration due to their multidirectional and multivalued functionalizations within collective imageries, but which – due to spatial limitations – did not fit in the main texts. The headwords of the 92 arbitrarily chosen subordinate entries belong to the heterogeneous order of common-sense thought characteristic of the studied cultures of the Slavic South; they are sui generis “sites of memory”, stored in the lapidaria of cultural consciousness. The variety of discourses and ways of talking about the world brought together in the volume illustrates the contingency associated with the production of local ideas about the so-called cultural universals of modernity.Monografia powstała w ramach projektu badawczego pt. „Idee wędrowne na słowiańskich Bałkanach (XVIII–XX w.)”, sfinansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki (nr projektu 2014/13/B/HS2/01057).Leksykon idei wędrownych na słowiańskich Bałkanach, t. 10 (publikacja monografii naukowej) – zadanie finansowane w ramach umowy 703/P-DUN/2019 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę
Tłumaczenia wybranych dzieł literatury angielskiej i rosyjskiej na regionalny język kaszubski dokonywane „z drugiej ręki”
Full text linkHewòtny articzel tikô sã dolmaczënków rusczi i anielsczi lëteraturë na kaszëbiznã, wëkònywónëch nié jãzëka òriginału, ale z jistniejącégò ju pòlsczégò przełożënkù. Taczima tłómaczënkama wëkonywónyma „z drëdżi rãczi” są m.jim. fragment pòwiescë Fiodora Dostojewsczégò pt. Przësprawa i ùkôranié, fragment pòwiescë Lwa Tołstoja pt. Zmartwëchwtanié, dolmaczënk pòwiescë Anne of Green Gables aùtorstwa Lucy Maud Montgomery. W pierszim dzélu artikla òbgôdóné òstałë przëmiôrë wskôzëjącé na jidzenié przez kaszëbsczich dolmaczérów za interpretacją zasugerowóną przez aùtorów wczasniészich przełożënków nëch samëch dokazów na pòlsczi jãzëk. W drëdżim dzélu robòtë òbgôdóné są frazeólogiznë i przësłowia, jaczé nie pòkazałë sã w zdrzódłowëch tekstach, ale pòchôdają z jich pòlsczich dolmaczënków i jakno taczé òstałë zaadaptowóné przez kaszëbsczich dolmaczérów