Osmaniye Korkut Ata University Academic Repository
Not a member yet
5726 research outputs found
Sort by
The prison industry and the privatization of prisons in Turkey
No full textCezaevi endüstrisi, cezaevleri ve bu cezaevlerinin yönetimi, bakımı, güvenliği, sağlık hizmetleri gibi çeşitli alanlarda faaliyet gösteren bir dizi hizmet ve mal sağlayan bir endüstri kompleksi olarak anlaşılmaktadır. Cezaevi endüstrisi genellikle özel sektör şirketleri, devlet kurumları, taşeronlar ve diğer tedarikçileri içermektedir. Cezaevi endüstrisinin özelleştirilmesi, bir ülkede veya bölgede cezaevi hizmetlerinin özel sektör aktörlerine devredilmesini ifade etmektedir. Bu özel sektör şirketleri genellikle cezaevlerinin inşası, işletimi, güvenliği, sağlık hizmetleri ve diğer destek hizmetlerini üstlenmektedirler. Ancak, cezaevi endüstrisinin özelleştirilmesi bir dizi tartışmalı konuyu gündeme getirmektedir. Cezaevi endüstrisi uzun yıllardır tartışma konusu olmuştur. 1980'lerde özelleştirmenin yükselişiyle birlikte cezaevi endüstrisi, toplum üzerindeki etkisi nedeniyle eleştirilen milyarlarca dolarlık bir endüstri haline gelmiştir. Cezaevlerinin özelleştirilmesi cezaevi endüstrisinin büyümesinde önemli bir faktör olmuştur. Ancak özelleştirmenin savunucuları, özel cezaevlerinin devlet tarafından işletilen hapishanelerden daha verimli ve uygun maliyetli olduğunu savunmaktadırlar. Özel şirketlerin cezaevlerini hükümetten daha düşük maliyetle işletebildiğini, bunun da vergi mükelleflerinin parasından tasarruf ettiğini savunmaktadırlar. Ayrıca özel şirketlerin mahkumlara eğitim ve mesleki eğitim programları gibi daha iyi hizmetler sunabileceğini savunmaktadırlar. Özelleştirme lehinde ve aleyhindeki tartışmalara rağmen cezaevi endüstrisinin toplum üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu anlaşılmaktadır. Cezaevi endüstrisi ve cezaevlerinin özelleştirilmesi, dikkatle değerlendirilmesi gereken karmaşık bir konu olmaktadır. Özelleştirmenin savunucuları olmasına rağmen, potansiyel faydaların olumsuz etkilere karşı tartılması önemlidir. Sonuçta amaç, cezaevlerinin özelleştirilmesi ve cezaevi endüstrisi için adil, adaletli ve uygun maliyetli bir sistem oluşturulması ve oluşturulacak bu sistemin uygulanabilir hale getirilmesidir.The prison industry is understood as an industrial complex that provides a set of services and goods operating in various fields such as prisons and their management, maintenance, security, healthcare, etc. The prison industry often includes private sector companies, government agencies, subcontractors and other suppliers. Privatization of the prison industry refers to the transfer of prison services in a country or region to private sector actors. These private sector companies often undertake the construction, operation, security, healthcare and other support services of prisons. However, privatization of the prison industry raises a number of controversial issues. The prison industry has been a subject of controversy for many years. With the rise of privatization in the 1980s, the prison industry became a multibillion-dollar industry that has been criticized for its impact on society. Privatization of prisons has been a major factor in the growth of the prison industry. But advocates of privatization argue that private prisons are more efficient and cost-effective than state-run prisons. They argue that private companies can operate prisons at a lower cost than the government, saving taxpayers money. They also argue that private companies can provide prisoners with better services, such as education and job training programs. Despite the arguments for and against privatization, it is understood that the prison industry has a significant impact on society. The prison industry and the privatization of prisons is a complex issue that requires careful consideration. Although privatization has its advocates, it is important to weigh the potential benefits against the negative impacts. Ultimately, the aim is to privatize prisons and create a fair, equitable and cost-effective system for the prison industry and to make this system feasible
The relationship between compliance with immunosuppressive therapy and religious attitudes of kidney transplant patients
No full textObjective: This study was conducted to examine the relationship between adherence to immunosuppressive therapy and religious attitudes of kidney transplant patients. Method: The research was conducted descriptively with patients followed in the transplantation clinic of the between 2015 and 2019. The sample consisted of 142 patients who met the study criteria. Before starting the study, necessary permissions were obtained from the institution, ethics committee and patients. Results: There was a significant relationship between marital status, educational status, income status and the mean score of the immunosuppressive treatment adherence scale, and between family type and the mean score of the religious attitude scale ( p < 0.05). Of these results only; It was determined that there was a significant relationship between the priority order of drugs in life, duration of renal failure and time after transplantation and drug compliance scale average score ( p < 0.05). Those who do not want to donate their kidneys to their relatives, those who do not want to donate organs when they die, those whose religious beliefs affect drug compliance, the duration of kidney failure is between 1 and 12 months and the period after transplantation 13- It was determined that those who had 60 months had a more positive religious attitude ( p < 0.05). Conclusion: It was found that the mean score of the immunosuppressive treatment compliance scale of kidney transplant patients was at a good level, while the mean score of religious attitude was below the middle level. In addition, there was no significant relationship between the mean score of the immunosuppressive treatment compliance scale and the mean score of the religious attitude scale.This research did not receive any specific grant from funding agencies in the public, commercial, or not-for-profit sectors
Commercial life in the Khanlikes of West Turkistan (Buhara-Hive- Hokand) according to 19th century travelnames
Get PDF19. yüzyıl boyunca, Batı Türkistan hanlıkları kendi içlerinde ve dış güçlerin mücadelesi sebebiyle birçok çatışmalara maruz kalmıştır. Batı Türkistan Hanlıkları, coğrafi konumları sebebiyle tarım ve hayvancılığa dayalı bir ekonomik yapıya sahiptir. Toprağın verimli yapısı buğday, pamuk, ipek gibi ürünlerin yetiştirilmesi açısından oldukça elverişlidir. Hanlıkların ticaret yollarının kavşağında bulunması iç ve dış ticaretin canlı kalmasını sağlamıştır. İpek, baharat, pamuk ve değerli taşlar gibi ticaret ürünleri hanlıkların diğer devletlerle yoğun bir ticaret akışı yaşamasına olanak tanımıştır. Hanlıkların ipek yolu üzerinde konumlanmasından dolayı ticaretin merkezi haline gelmişlerdir. Ticaretin merkezi konumunda olan ve verimli topraklara sahip olan bu hanlıklar tabi ki dış güçlerin oldukça dikkatini çekmiştir. Hanlıklar arasında yaşanan rekabet ve dış güçlerin de etkisiyle çeşitli zorluklarla ve dengesizliklerle karşı karşıya kalmıştır. Özellikle Rusların bölgeye olan ilgisi ticaret yollarının kontrolünü ele geçirmek, Hanlıktaki doğal kaynaklara sahip olmak ve Hanlıkların sahip olduğu stratejik konumdan faydalanmak olmuştur.During the 19th century the Khanates of West Turkestan were struggled with many conflicts that caused by both internal and external political figüre. Thanks to their geographical location, the West Turkestan khanates have an economic structure that based on agriculture and animal husbandry. The fertile structure of the soil is very appropriate fort he cultivation of crops such as wheat, cotton and silk. And also the khanates were located at the crossroads of trade routes ensured that domestic and foreign trade remained alive. Trade products such as silk, spices, cotton and precious Stones that used in jewelry provided the khanates to experience an enormous flow of trade with other states. Since these khanates were located on the silk road, they turned into trade center. All of these khanates which are located for trade and have fertile lands were popular and this situation attracts other states, especially those have political goals. These khanates were struggle with various issuses and chaos due to competition between them and mostly the influence of other states. The Russıan, which are on of the states with political ambitions belonging to the region have strived to take trade routes and natural resource reserves of the West Turkestan Khanates under their control for many years
ERRATUM: Performance Measurement in the BIST Retail and Trade Sector with the LOPCOW-RSMVC Model (Sosyoekonomi, (2023), 31, 57, (419-436) 10.17233/sosyoekonomi.2023.03.20)
No full textThe author acknowledges an error in the technique used under the heading “3.2. LOPCOW Technique” in the article titled [Ersoy, N. (2023), “Performance Measurement in the BIST Retail and Trade Sector with the LOPCOW-RSMVC Model”, Sosyoekonomi, 31(57), 419-436] with DOI Ref. Nr. in the 31st volume, 57th issue of the journal. Specifically, in Step 2 of the technique outlined in the paper, it has been noticed that the cost and benefit formulas, identified as Formula 3 for cost and Formula 4 for benefit, were mistakenly interchanged. Due to this error, the values in Tables 8, 9, 11, 12, 13, and 14 in the application section and the corresponding interpretations below these tables have been affected. The author apologises for this mistake and provides corrections and explanations to rectify the inaccuracies in the reporting in the article. The corrections or explanations supplied aim to address reporting errors identified in the article. (Table presented). © 2024, Sosyoekonomi. All rights reserved
Süleymân b. Dâvûd eş-Şâzekûnî ve Hadis İlmindeki Yeri
No full textÇalışmada, hicrî 2. asrın son yarısı ile 3. asrın ilk üçte birlik döneminde yaşayan, hakkında hem olumlu hem de olumsuz değerlendirmelerin yapıldığı Süleymân b. Dâvûd eş-Şâzekûnî’nin hadis ilmindeki yerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Şâzekûnî, hadis meclislerinin ve rihlelerin yoğun bir şekilde yapıldığı bir dönemde yaşamış, ismi Yahyâ b. Maîn, Ali b. el-Medînî ve Ahmed b. Hanbel ile birlikte anılmıştır. Bir yandan “hâfız” olarak meşhur olmuşken diğer yandan cerh edilmiştir. Bu sebeple hakkında birbirine tezat oluşturan bilgi ve değerlendirmeler varit olmuştur. Şâzekûn kelimesi, Yemen’de bez ve büyük giysi ticaretiyle meşgul olanlara verilen bir addır. Süleymân b. Dâvûd babasının bu mesleğine izafeten Şâzekûnî nisbesiyle anılmıştır. O, Minkar b. Ubeyd b. Kays kabilesine mensup olduğu için el-Minkarî olarak da tanınmıştır. Basra’da doğup büyüdüğü için el-Basrî nisbesine de sahip olan Şâzekûnî’nin künyesi Ebû Eyyûb olup o, “hâfız” olarak şöhret bulmuştur. Şâzekûnî’nin vefat tarihi ve yeri hususunda ihtilaf edilmiştir. Bununla birlikte genel kabul gören görüşe, onun 234 yılında İsfahan’da vefat etmiş olduğu şeklindeki görüştür. Şâzekûnî’nin muasırları olan Abdürrezzâk, İbn Ebî Şeybe, Ebû Zür‘a ve daha başka muhaddisler onu; “ashâbü’l-hadis”, ahfezu’n-nâs, “ondan daha iyi hâfız görmedim” ve “hadis ilmini en iyi bilenimiz” olarak nitelemişlerdir. Şâzekûnî’nin hadis “hâfızı” olduğu tabakat kitaplarında da yer almıştır. İbn Sa‘d onun Basralı muhaddislerden sekizinci, Ebü’ş-Şeyh ise İsfahan muhaddislerinden beşinci tabakadan “hâfız” unvanıyla meşhur olduğunu kaydetmiştir. Zehebî, onu nadir yetişen; Süyûtî de hadisin bablarını ve inceliklerini en iyi bilen bir hâfız olarak tabakatında tanıtmıştır. Şîa’nın hadis kaynaklarında da bir râvi olarak yer alan Şâzekûnî, ilmî meclislere katılıp müzakere yapmak ve hadis yazmak için Kûfe, Basra, Bağdat ve İsfahan’a birçok rihle yapmıştır. Kütüb-i Tis‘a müellifleri içerisinde sadece Ahmed b. Hanbel, Feḍâʾilü’ṣ-ṣaḥâbe adlı eserinde hocası İbrâhim b. Muhammed senediyle ondan iki rivayet nakletmiştir. Mevcut hadis kaynakları içinde Şâzekûnî’den doğrudan hadis rivayet eden Ebû Ya‘lâ el-Mevsılî’dir. Taberânî ondan en fazla rivayet aktaran muhaddistir. Rûyânî, Ebû Avâne, Harâitî, Tahâvî, Âcurrî, Hâkim en-Nîsâbûrî, Ebû Nuaym, Beyhakî ve daha başka muhaddisler eserlerinde ondan rivayetler nakletmişlerdir. Şâzekûnî’nin büyük tepki çeken; “Ümeyye oğulları rüyamda minberime çıkan maymunlar ve domuzlar şeklinde bana gösterildi ve bu benim çok zoruma gitti, bunun üzerine Kadir Sûresi indirildi.” gibi “metrûk” ve “batıl” rivayetleri bulunmaktadır. Ona ait meşhur olmuş “İlim kendisiyle hamama girdiğin şeyden başka bir şey değildir.” gibi sözleri kaynaklarda yerini almıştır. Muhaddislerden Şâzekûnî’yi tümden tevsîk eden, İbn Hibbân’dır. Yahyâ b. Maîn, Ahmed b. Hanbel, Buhârî, Ebû Hâtim, Nesâî ve daha başkaları başka sebeplerle onu “zayıf” kabul etmişlerdir. Yaşadığı süreç ile ilgili bilgi veren kaynakları “bütüncül bir bakışla” ele aldığımızda onun kendi döneminde bazı hususlarda temayüz ettiği, ilerleyen yıllarda bu vasıflarına halel gelecek tutumlar sergilediği, kitaplarını kaybettiği için ezberden hadis rivayetinde hatalar yaptığı, hakkındaki bazı suçlamaların ise bir iddia olmaktan öteye geçemediği, bilerek hadis uydurmadığı, vehm sahibi bir râvi olduğu ve rivayetlerinin “i‘tibar” için alınabileceği anlaşılmaktadır. Şâzekûnî’nin mütkın bir hâfız olarak kayıtlara geçmesi, onun tek başına adalet sahibi bir râvi olduğu anlamına gelmemektedir. Bir unvan olarak kullanılan bu kelime, ta‘dîl lafzı olabilmesi için “sikatün hâfızün”, “sikatün âkilun hâfızün” gibi râvinin güvenilir olduğunu belirten başka lafızlarla gelmelidir. Nitekim “hâfız” unvanıyla meşhur olduğu halde cerh edilen; Ebû Muâviye, Muhammed b. Yûnus el-Küdeymî ve Ebû Bişr Ahmed b. Muhammed el-Mus‘abî gibi râviler de vardır
Antioxidant, Antimicrobial, and Antialzheimer Activities of Tagetes patula (Asteraceae)
No full textPlants are natural products used in the prevention and treatment of many diseases. In this study, antioxidant, antimicrobial, anticholinesterase activities and total phenolic and flavonoid contents of Tagetes patula L. samples collected from Iraq were determined. The aerial parts of the plant were extracted with ethanol in a soxhlet device. The antioxidant potential of the extracts was measured with Rel Assay kits. Antimicrobial activity was determined by the agar dilution method against standard bacterial and fungal strains. To determine anticholinesterase activity acetyl and butyrylcholinesterase inhibitions were tested. The total phenolic content of the samples was carried out using the Folin-Ciocalteu reagent. The quantification of flavonoids was conducted using an aluminum chloride assay. As a result of the analyses, the total antioxidant value of the plant extract was determined as 5.386 +/- 0.142 mmol Trolox equiv./L, the total oxidant value was 8.287 +/- 0.146 mu mol H2O2 equiv./L and the oxidative stress index was determined as 0.154 +/- 0.003. Plant extracts showed the highest activity against Candida species. It was also effective against bacterial and fungal strains at concentrations between 50-400 mu g/mL. Acetylcholinesterase activity of the plant extract was determined as 24.97 +/- 0.98, and butyrylcholinesterase activity was determined as 35.65 +/- 0.94. Additionally, its total phenolic content was determined as 63.64 +/- 0.74 mgGAE/g and its total flavonoid content was 108.9 +/- 1.55 mgQE/g. It has been determined that the plant has antioxidant, antimicrobial, and antiallergic potential
Design, Synthesis And Antibacterial Assessment Of Active (4-Arylazo-3-Methyl-2-Thienyl) 4-Antipyrine Ketones
No full textThe chemicals formed from antipyrines are flexible organic building blocks that are employed in the development of pharmaceuticals. By diazotizing (4-arylazo-3-hydroxy-2-thienyl) 4-antipyrine ketones 1a, 1b and 1c and (4-arylazo-3-methyl-2-thienyl) 4-antipyrine ketones (2a, 2b and 2c) further replaced with six other coupling components, a broad spectrum of hybrid molecules have been created. Mass spectra, NMR, FTIR, and elemental analyses have all been used to confirm the structures of the synthesised compounds. The antimicrobial screening was investigated by agar well diffusion and diluting the broth technique against both Gram-negative and positive-tested bacterial strains. (3-methyl-5-(phenylamino)-4-(4-tolylazo)-2-thienyl) 4-antipyrine ketone (2a) was found to be superior to Ciprofloxacin against test strains: Acinetobacter sp (34.33 +/- 1.15 mm), Listeria monocytogenes (29.33 +/- 1.15 mm) and Streptococcus sp. (19.33 +/- 1.15 mm). Also, good to moderate activities were expressed as minimum inhibitory concentration (MIC) and minimum bacterial concentration (MBC) which were recorded at 9 +/- 1 to 59.67 +/- 4.51 mu g/mL and 16 +/- 4 to >512 mu g/mL, respectively, using compounds 2a, 2b, and 2c. MBC/MIC ratio showed, that only, 2a and 2b have a bactericidal effect but other antipyrines with bacteriostatic strength. To conclude, it was suggested that the use of these novel synthesized (4-arylazo-3-methyl-2-thienyl) 4-antipyrine ketone derivatives molecules as a new chemical class of antimicrobial agents to perform new drug discovery in pharmaceutical preparations and medicinal research
Bakteriyel leke hastalığına neden olan Xanthomonas izolatlarının tür düzeyinde tanısı
No full textBilimsel amaçlı biyolojik çalışmaların başlangıç noktası olan taksonomi, bir canlının diğer canlılarla akrabalık ilişkilerini ortaya koymaktadır. Taksonomi doğal olarak değişenlik gösterebildiği gibi, yeni teknolojiler, metotlar ve kavramlarla da değişebilir. Diğer canlı türlerinde olduğu gibi bakterilerde de sınıflandırma ve isimlendirmeler gelişen moleküler teknikler ile beraber değişebilmektedir. Sistematiğinde değişiklik olan ve yeni türlere ayrılan bakteriyel etmenlerden biri de domates ve biberde Bakteriyel Leke Hastalığı etmeni Xanthomonas campestris pv. vesicatoria (Syn Xanthomonas axonopodis pv. vesicatoria)’dır. Patojen, yeni moleküler tekniklerin ışığında dört türe ayrılmıştır. DNA homolojisine göre yapılan analizlerde Xanthomonas euvesicatoria, Xanthomonas vesicatoria, Xanthomonas perforans ve Xanthomonas gardneri olarak isimlendirmiştir. Bu çalışma kapsamında; Adana, Antalya ve Mersin illerinde açık alan ve örtü altında yetiştirilen domates ve biberlerden, fideliklerden ve biber tohumlarından 2004-2021 yılları arasında izole edilmiş 66 adet Xanthomonas campestris pv. vesicatoria izolatı klasik PCR testi kullanılarak yeniden sınıflandırılmıştır. Yapılan Klasik PCR testinde izolatların %91’i (60 izolat) Xanthomonas euvesicatoria olarak ve %9’u (6 izolat) ise Xanthomonas perforans olarak saptanmıştır. Bu makale Xanthomonas perforans’ın Doğu Akdeniz Bölgesi’nde (Adana ve Mersin illeri) varlığını ortaya koyan ilk çalışma niteliğindedir
KÛHİSTAN MUHTEŞEMLERİ ve KÛHİSTANDAKİ NİZARİ İSMÂİLLÎ KALELERİN İŞLEVİ
No full textNizari İsmâilîleri Alamût ve Rûdbar dışında imam adına yaptıkları davet ile öğretilerini farklı bölgelere yaymak ve yapılanmak için yeni Darü’l Hicreler oluşturdular. Coğrafi, sosyo-ekonomik ve mezhepsel açıdan Rûdbar ile benzerlik gösteren Horasan bölgesinde Kûhistan’ı seçip, Davet’ül Cedide adını verdikleri yeni daveti yaymaya başladılar. Nitekim kısa sürede Muninabad, Kain, Tun, Bircend kaleleri olmak üzere Kûhistan’da çok sayıda kalenin kontrolünü ele geçirip, kendilerine yeni bir karargah oluşturmayı başardılar. Alamût merkezden 1092-1956 yılları arasında Kuhistan’daki kalelerin yönetimi için muhteşem ya da reis adı verilen yerel valiler atandı. Bu yöneticiler Kûhistan bölgesindeki kalelerin güvenliği, yerel bölgedeki siyasi sorunları çözme, İsmâilî inancı hakkında sosyal-kültürel faaliyetler yapma, yerel yönetim bölgelerinde ticaret ağını kontrol etme gibi birçok görevleri bulunmaktaydı. Bu makalede, Kuhistan bölgesinde bulunan kalelerin işlevleri incelenerek, kaleler hakkında somut veriler ortaya konulmaya çalışılacaktır. Ayrıca Kuhistan bölgesinde yöneticilik yapan Reis Muzaffareddin(1202-1221/22), Muhteşem Şihâbeddin Mansûr-ı Ebû’l-feth (1222-1224), Muhteşem Şemdü’d-din Hasan-ı İhtiyâr (1224-1128 ), Nasıreddin Abdurrahim bin Ebû Mansur (1228-1257) gibi muhteşemlerin kendi dönemlerindeki siyasi, askeri, kültürel ve öğretisel faaliyetleri incelenecektir. Bunlara ek olarak muhteşemlerin kalelerin işleyişi, üstlendikleri çeşitli görevler, sorumluluklar, Alamût merkeze olan bağlılıkları, inançsal değişimlere verdikleri tepki yada kabulleniş, değişen otoritelere karşı yaptıkları askeri savunma, hûccet ve imama duyulan bağlılıkları gibi öznel konular üzerinde durulacaktır
Şehristânî’nin Tanrı Tasavvuru: Negatif Teoloji Bağlamında Antropomorfizm Eleştirisi
No full textThe concept of God is considered one of the most essential problems in the history of Islamic philosophy. God's transcendent existence makes it impossible to define Him in standard terms. Communication and interaction between the divine and the human creates a number of problems due to structural differences. The anthropomorphic conception of God is one of these problems. This conception is an important issue for religions and philosophy to analyze. We studied how Shahristānī, the leading historian of religions and philosophy in the Middle Ages, as well as a scholar of theology, reports and analyzes this issue and what suggestions he offers for the solution of the problem. Thanks to this study, the views and methods of schools whose members and works have almost disappeared in the official context will be reliably revealed and the history of philosophy will be enlightened in one extent. Shahristānī claims that neither God can be similar to creatures nor creatures can be similar to God. Therefore, according to him, God cannot be substance, body, accident, dependent on space-time, capable of accepting accidents, and a location for creatures. He reports that the Ghulāt al-Shī'a make two types of analogies about God: The first is to compare the Creator with the created, and the second is to compare the created with the Creator. This statement indicates that there can be neither the sign of creation in God nor the attribute of divinity in creatures. In his opinion, these views of the Ghulāt al-Shī'a were influenced by non-Islamic beliefs and ideologies. Shahristānī also accuses some members of the Qarrāmiyya of characterizing God as a substance and a body. The lack of a terminological agreement in the early stages of Islamic philosophy opened the door to such debates in later periods. Shahristānī also claims that they describe God's essence as a location for created things. The Karrāmiyya, on the other hand, distinguishes between what is created in God's essence and the eternal attributes, and characterizes created things not as divine attributes but as concepts such as khālikiyyat, murīdiyyat, and mutakallimiyyat. Finally, Shahristānī categorizes the statements of the Qarrāmiyya as strict anthropomorphic ones that cannot be interpreted.Tanrı tasavvuru, İslam düşünce tarihinin en temel problemlerinden biri kabul edilmektedir. Tanrı’nın aşkın varlığı, O’nun standart kalıplarla tanımlanmasını olanaksız kılmaktadır. İlahi olanla beşeri olanın iletişimi ve etkileşimi, yapısal farklılık bakımından bir takım sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu sorunlardan biri de insan biçimci Tanrı tasarımıdır. Bu tasarım, dinlerin ve felsefenin çözümlemesi gereken önemli bir mesele olarak önümüzde durmaktadır. Biz de Orta Çağ’ın önde gelen dinler ve felsefe tarihçisi, aynı zamanda da kelâm bilgini Şehristânî’nin bu meseleyi nasıl aktardığını, analiz ettiğini ve meselenin çözümüne ilişkin hangi önerilerde bulunduğunu araştırdık. Bu çalışma sayesinde kurumsal anlamda mensupları ve eserleri neredeyse yok olmuş ekollerin görüş ve yöntemleri güvenilir bir şekilde ortaya konularak düşünce tarihi bir boyutuyla aydınlanmış olacaktır. Şehristânî, ne Tanrı’nın mahlûkata ne de mahlûkatın Tanrı’ya benzeyebileceğini savunmaktadır. Dolayısıyla ona göre Tanrı; cevher, cisim, araz, uzay-zamana bağımlı, arazları kabule elverişli ve yaratıklara mahal olamaz. O, Gulât-ı Şîa’nın Tanrı konusunda iki tür teşbih/benzetme yaptığını aktarmaktadır: Birincisi, yaratanı yaratılana; ikincisi ise yaratılanı yaratana benzetmektir. Bu ifade, ne Tanrı’da yaratılış emaresi ne de mahlûkatta ulûhiyet vasfı bulunabileceğine dikkat çekmektedir. O’na göre Gulât-ı Şîa, bu görüşlerinde gayr-i İslami inanç ve ideolojilerin etkisinde kalmıştır. Şehristânî, kimi Kerrâmiyye mensuplarını da Tanrı’yı cevher ve cisim olarak nitelendirmekle itham etmektedir. İslâm düşüncesinin henüz erken dönemlerinde terminolojik bir ittifakın oluşmaması ilerleyen dönemlerde böylesi tartışmalara kapı aralamıştır. Ayrıca Şehristânî, onların Tanrı’nın zâtını hâdis şeylere mahal olarak konumlandırdığını da iddia etmektedir. Oysaki Kerrâmiyye, Tanrı’nın zâtında sonradan ortaya çıkan şeyler/havâdis ile ezeli sıfatlar arasında bir ayrım yapmakta ve sonradan ortaya çıkan şeyleri “ilahi sıfat” olarak değil, hâlikiyyet, mürîdiyyet ve mütekellimiyyet gibi kavramlarla nitelendirmiştir. Nihayetinde Şehristânî, Kerrâmiyye’nin söylemlerini tevil kabul etmeyecek katı antropomorfik ifadeler olarak nitelendirmektedir