ArtXiker - @HAL
Not a member yet
532 research outputs found
Sort by
Les participes verbaux suffixés de -ago en basque du Nord : quelques données fondamentales
No full textTexte publié : in H. KNÖRR (éd.), Mélanges offerts à Jean Haritschelhar, Bilbao: Euskaltzaindia, 547-57
Les Vardules : exposé historique et linguistique concernant les « Guipuzcoans » de l'Antiquité et quelques autres peuples de l'Hispania et de l'Aquitania de l'époque romaine
No full textInternational audienceLes présumés ancêtres des actuels Guipuzcoans étaient connus dans l'Antiquité sous le nom de Vardules. Strabon, dont l'œuvre se base en grande partie sur les écrits de Posidonius d'Apamée qui rédigea une partie de son ouvrage vers 72 avant Jésus Christ, mentionne en effet les « Bardyètes, qu'on appelle aujourd'hui Vardules.
Hizkuntza-politika Ipar Euskal Herrian : Nondik nora ? Ibilbidearen azterketa
No full textInternational audienc
Is Basque an agglutinative language?: A proposal for the diachrony of nominal morphology
No full textIn this paper I offer a reconstruction of some aspects of the diachrony of basque declension, especially adressing problems related to the locative singular case, local plural cases and genitive and ergative plural cases. I also focus on the issue of how this reconstruction fits with the view of Basque as an agglutinative language
Aldaketak Prosodiaren Esparruan : Ikergaiak eta arazo metodologikoak
No full textInternational audienceThe aim of this communication is to present the state of the research related to Basque prosody. On the one hand, after having defined the boundary of our reference field, the state of current researches will be presented. On the other hand, the focus will be put on some methodological issues that have been raised by experience grounded researches. This last question is directly related to change and evolution. These research works will be a part of an integrative project incorporating the whole Basque Country. The following aspects will be considered : prosody's fields, prosody's linguistic aspects (stress and intonation), paralinguistic aspects (attitudes), non-linguistic aspects (age, sex, physical state, emotions) and the characteristics of the fields of investigation that must be taken into consideration with today's Basque people (geographical, social, stylistic).Komunikazio honen helburua euskararen prosodiaren azterketen egoera aurkeztea da. Alde batetik, ikerketa esparru honen arloen mugapena egin ondoren euskararen azterketen egoera zertan den ikusiko da. Bestetik egin diren ikerketa batzuetako esperientzian oinarrituta aurkitu diren arazo metodologikoez jardungo dugu. Azken honetan aldaketa eta aldaeren arazoa bete-betean kokatzen da. Horrekin batera lan eremu hauek lantzeko Euskal Herri osoan abian daukagun proiektu baten berri emango dugu. Aztertuko diren arloetarik batzuk honako hauek izango dira : Prosodiaren arloak, prosodiaren arlo linguistikoa (azentua eta intonazioa), arlo paralinguistikoa (jarrerak), arlo ez linguistikoa (adina, sexua, egoera fisikoa, emozioak), egungo euskaldunekin gogotan erabili behar diren ezaugarriak azterketa eremuan (geografikoak, sozialak, estilistikoak)
: L'histoire de la littérature basque en débat
No full textInternational audienceC'est après la seconde guerre mondiale que l'Histoire de la littérature basque a donné lieu aux premières synthèses d'envergure (K. Michelena, Historia de la literatura vasca, 1958, etc.) rédigées selon les principes méthodologiques de l'Histoire littéraire. Au cours de la seconde moitié du XXe siècle, les divers historiens de la littérature basque ont repris le traditionnel modèle national qui, depuis la fin du XIXe siècle, est commun à tous les pays européens. Les critiques portées à l'Histoire littéraire durant la période structuraliste et le renouvellement méthodologique qui s'en est suivi ont été progressivement intégrés par les contributeurs successifs (I. Sarasola, Euskal literaturaren historia, 1971 / Historia social de la literatura vasca, 1976 ; J.M. Torrealdai, Euskal idazleak gaur, Historia social de la lengua y de la literatura vascas, 1977). Ainsi, dans leurs ouvrages les plus récents, des chercheurs comme I. Aldekoa (Historia de la literatura vasca -2004- ; Euskal literaturaren historia -2008), J. Kortazar (Euskal literatura XX-garren mendean, 2003) ou M.J. Olaziregi (Euskal eleberriaren historia, 2002) s'appuient sur une large palette de concepts et de méthodes d'analyse issus des Sciences du texte, des Sciences sociales et de la " Nouvelle Histoire " pour compléter la méthodologie en usage dans l'Histoire littéraire. Ces auteurs apportent aussi un important renouvellement de l'Histoire de la littérature basque dans la mesure où leurs travaux intègrent les œuvres maîtresses (B. Atxaga, R. Saizarbitoria, etc.) produites au cours de trente dernières années du XXe siècle, période qui a marqué un tournant sans précédent au plan historique dans le domaine de la création en langue basque.Bigarren gerlatik landa idatziak izan dira Euskal Literaturaren Historiari buruzko lehen saio orokorrrak (K. Michelena, Historia de la literatura vasca, 1958, etb.), Historia literarioaren idatz-arauen arabera.. XX-garren mendeko bigarren partean, euskal literaturaren historia egileek Europako herrialde guzietan erabilia zen ohizko eredu nazionala erakarri dute euskal eremura. Estrukturalisten garaian historia literarioari egin zitzaizkion kritikak eta ordutik hona izan diren berriztapen metodologikoak euskal literaturari egokitu zituzten hemengo autore gehienek (I. Sarasola, Euskal literaturaren historia, 1971 / Historia social de la literatura vasca, 1976 ; J.M. Torrealdai, Euskal idazleak gaur, Historia social de la lengua y de la literatura vascas, 1977). Geroztik, I. Aldekoa (Historia de la literatura vasca -2004- ; Euskal literaturaren historia -2008), J. Kortazar (Euskal literatura XX-garren mendean, 2003) eta M.J. Olaziregi (Euskal eleberriaren historia, 2002) bezalako ikerleek Historia literarioaren ohizko metodologiari gehitu diote giza zientziek eta testugintzak egin duten ekarpen zientifikoa. Bestalde, ikerle horiek euskal literaturaren historia berritu dute kontutan hartuz azken hogeitahamar urte hauetan agertu diren obra nagusiak (B. Atxaga, R. Saizarbitoria, etb.) baita ere agerian emanez euskarazko sorkuntza literario mailan obra horiek eragin duten aldaketa paragabea
Aldaera eta aldaketa euskararen ezagutzan eta erabileran Ipar Euskal Herrian – Inkesta soziolinguistikoen aztertze kritikoa
No full textInternational audienceThe situation of a language is always changing, either at the statistical level (number of speakers, transmission rate, etc.) or at the symbolic level (opinion in favour of the language, perceptions, etc.). Sociolinguistic surveys are usefull and necessary in order to know what the situation of a language is in a given society. In the case of Basque we have two main types of survey. One with structured questionnaires and a lot of questions, based on answers of the interviewees : data have their origins in perceptions, self-appraisal, opinions, among others. The second one is based on direct observation and in that way it gathers the real use of the people observed. Nevertheless, it is limited to language use, street use of Basque at the present time. In this paper we examine the methodology of these surveys, their limits and defects, taking some examples concerning Northern Basque Country.Hizkuntza baten egoera aldatzen da beti, estatistika arloan izan dadin (hiztun kopurua, transmisio-tasa, etab.), edo arlo sinbolikoan izan dadin (hiztunen jarrera, irudikapenak, etab. ). Inkesta soziolinguistikoak baliagarri eta beharrezkoak dira hizkuntzaren egoera haren gizarte-testuinguruan ezagutzeko. Euskararen kasuan, bi inkesta mota nagusi ditugu. Galdera askorekiko inkesta handiak non datuak, heinbatean, inkestatuen erantzunetan oinarritzen diren : irudikapenak, autoebaluazioak, iritziak dira datuen iturriak, besteak beste. Bestetik bigarren inkesta motak behaketa zuzenaren bidez emaitzak biltzen ditu eta, horrela, egiazko ahozko erabilera neurtzen du. Baina erabilerari mugatzen da, gaur egun kale erabilerari. Artikulu honetan inkesten metodologiak, beren mugak eta akatsak aztertu nahi ditugu adibide batzuen bidez, Ipar Euskal Herriko kasua hartuz
Ohar batzuk nafar-lapurterazko galdera eta galdegai indartuez
No full textLan honetan, nafar-lapurterazko galdera eta galdegai egitura berezi batzuk aztertzen ditugu, 'egitura indartuak' izendatzen ditugunak. Haien sintaxia eta semantikaren puntu nagusien deskribapen bat egiten dugu lehenik. Hitz hurrenkeraren aldetik, galdera eta galdegai egitura estandarrengandik hurbilak dira. Esaldi konplexu eta NZ edo galdegai anitzeko egiturei dagokienez, aldiz, oso jokamolde desberdina erakusten dute. Interpretazioaren aldetik, frantsesezko galdera eta erantzun estrategiekiko egiten dugun konparazioak erdibitutako perpausek bezalako jokabidea dutela erakusten du. Azkenik, egitura hauen analisi baterako ideiak iradokitzen ditugu. Egitura hauetan gertakarien deskripzio definitu bat dagoela proposatzen dugu, kuantifikatzaile exhaustibo batek sortzen duena. Analisi honek, erakusten dugu, lanaren lehen partean aurkeztutako egitura indartuen ezaugarri sintaktiko eta semantikoak azaltzen dit
Miscellanées « basco-ibériques » : tentative d'analyse des toponymes souletin Haritschelhar et labourdin Ilbarritz / Libarritz suivie d'une observation sur la présumée relation de ce dernier avec le toponyme andalou Libar
No full textInternational audienceRené Lafon, l'éminent bascologue, avait remarqué, en faisant preuve d'une grande intuition et érudition, qu'il exitait en Andalousie, dans la municipalité de Montejaque, près de Ronda (province de Málaga), un caserío appelé Libar et une sierra du même nom : Sierra de Libar (prononcé manifestement Libarr en espagnol), le nom n'étant explicable ni par le latin ni par l'arabe. Cet auteur comparait ce nom avec celui de Libaroa, esp. Libarona, quartier de Gatika / Gatica, village situé au nord de Bilbao, c'est-à-dire Libar + -o(n)a ainsi que celui de Libaros, c'est-à-dire Libar + -os, commune des Hautes-Pyrénées, à 32 kilomètres à l'est de Tarbes, par conséquent dans l'ancienne Aquitania de Jules César, autrefois Livarossio, XIVe siècle. On pourrait ajouter à cette liste, outre évidemment le toponyme labourdin Libar(r)its / Libarritz, c'est-à-dire Libar(r) + -itz, le nom souletin Livarrenx, autrefois Livaren, 1305, Livarren, 1327, Libarren, 1383, c'est-à-dire Libar(r) + -en. On peut dès lors reconstruire la série toponymique, tout à fait vraisemblable, qui suit : Libar(r) (Andalousie, sans suffixe) / Libar(r)-itz (Labourd) / Libar(r)-en (Soule) / Libar-os (Hautes Pyrénées) / Libar-o(n)a (Biscaye)