ArtXiker - @HAL
Not a member yet
532 research outputs found
Sort by
Zubereraren eta biarneraren arteko harremanez : lexiko mailegatua eta ahoskatzea - Lehen balantzea
No full textInternational audienceMême si les relations entre la langue basque et l'occitan gascon du Béarn ont été décrites, il reste beaucoup de recherches à faire pour bien les connaître. Ces deux langues des Pyrénées ne sont pas apparentées. Si ces contacts linguistiques sont maintenant quasiment terminés, dans le cas de la Soule, du moins, beaucoup de locuteurs bascophones étaient autrefois plus ou moins bilingues. On peut donc penser qu'il y a eu des influences dans tous les domaines linguistiques.Concernant le dialecte basque souletin nous avons les travaux de Txomin Peillen, en particulier son recueil d'emprunts du souletin au béarnais (1998), les compléments de Jean-Baptiste Coyos (2001) et sa classification par champ conceptuel de ces emprunts (2006).Dans cette contribution, nous examinons ces emprunts du point de vue phonétique, comment en ce début de XXIème siècle ces mots gascons se prononcent en béarnais (région d'Oloron principalement), mais aussi en basque souletin. Nous donnons la prononciation de plus d'une centaine de ces mots communs, en comparant en synchronie la réalisation des voyelles, des consonnes et de l'accentuation. Cette comparaison nous apporte beaucoup d'informations.D'une façon générale, l'influence que le béarnais, en tant qu'adstrat, a eu sur le souletin nous apparaît, mais également celle que le basque, le souletin dans notre cas, a eu en tant que substrat et langue de contact. Ceci en particulier dans les vallées voisines d'Aspe et du Barétous. Le contact entre les deux langues a eu des effets sur les deux langues, mais dans des domaines différents et d'une façon différente.Euskararen eta Gaskoiniako okzitanieraren arteko harremanak deskribatu izan badira ere, ikerketa asko egiteko dira oraino Pirinioetako bi hizkuntza ez jatorrikide hoien arteko harremanak ongi ezagutzeko. Bi hizkuntza horiek luzaz kontaktuan izan baitira, harreman linguistiko horiek orain agortuak izanik ere, hiztun asko gutxi gorabehera elebidun baitziren, Zuberoako kasuan bederen, hizkuntzen alor denetan eraginak izan direla pentsa dezakegu.Zubererari buruz Txomin Peillenen lanak baditugu, bere biarnerari hitz mailegatuen bilduma (1998) besteak beste, Jean-Baptiste Coyosen emendakina (2001) eta azken honen mailegu horien sailkapena eremu kontzeptualeka (2006). Txosten honetan, maileguak fonetikaren ikuspundutik aztertzen ditugu, nola XXI. mendearen atarian hitz gaskoi horiek ahozkatzen diren, bai biarneraz (Olorueko eskualdea bereziki) eta bai ere zubereraz. Ehun bat baino gehiago hitz komunen ahoskatzea ematen dugu, bokalen, kontsonanteen eta azentuazioaren gauzatzea sinkronian konparatuz. Konparaketa horrek argibide asko ekarten dizkigu. Oro har, biarnerak, adstratu gisa, zubereran izan dituen eraginak agertzen zaizkigu, baina bai ere euskarak, zubererak gure kasuan, biarneran izan dituenak substratu eta gero ukipen hizkuntza gisa. Hori bereziki auzoak diren Aspeko eta Barétouseko ibarretan. Bi hizkuntzen arteko ukipenak bi hizkuntzak eragin ditu, baina alor linguistiko ezberdinetan eta era ezberdin batez
: [bertsio elektroniko honetan ez dira faksimileak argitaratzen]
No full textIn this paper I offer a new edition of the Euskera manuscript, written by the bascologist J.F. Aizkibel in 1856. The preliminary study focuses on a survey of the sources extensively used by Aizkibel, which are mainly two: Schleicher's Die Sprachen Europas (1850 [1852]) and Champollion-Figeac's Égypte ancienne (1840). Moreover, the comparison with the sources reveals us that Aizkibel intended to adapt Schleicher's and Champollion-Figeac's analyses to attest that Basque was originally a very ancient monosyllabic language, and that it was spoken by cultured people. Some other linguistic ideas of Aizkibel are also discussed
On older Northern Basque exclamatives in "ala"
No full textXabier ARTIAGOITIA & Joseba A. LAKARRA (eds.), "Gramatika Jaietan. Patxi Goenagaren omenez"(Donostia–Saint-Sébastien & Bilbao–Bilbao : Gipuzkoako Foru Aldundia-EHU—Diputación Foral deGipúzcoa & Universidad del País Vasco, Supplements of ASJU 51, 2008.International audienceMost recent studies devoted to exclamatory sentences concentrate on those that display([+wh] element. But Older Northern Basque had a special type of exclamative sentences in which theoperator ala, which sat in the left periphery of the sentence, took usually one, but sometimes several,implicitely quantified item(s) in its scope
DESARROLLO DIACRÓNICO DE LA PERÍFRASIS IMPERFECTIVA VASCA: REALINEACIÓN Y REORGANIZACIÓN DEL PRESENTE
No full textInternational audienc
Las ideas lingüísticas de Juan Mateo Zabala: El verbo regular vascongado del dialecto vizcaino (1848)
No full textEuskal-Erromantze Linguistika II. Jardunaldietan aurkeztutako komunikazioaren testua (Deustuko Unibertsitatea, 2007-10-25).Argitalpenari begira, ohar, zuzenketa eta iruzkin guztiak ongi etorriak dira
A propósito del nombre vasco de la plata : nueva etimología
No full textEtimología del nombre vasco de la plat
Un essai d'enseignement laïc « populaire » à Ossès en 1898, d'après le journal argentin ESKUAL HERRIA (Buenos-Aires) du 10 avril 1898
No full textInternational audienceLe 10 avril 1898 dans l'hebdomadaire "Euskal Herria" de Buenos-Aires paraissait en basque, signé sous le faux nom de "Ganich", des "nouvelles" d'Ossès où l'on disait que Monsieur "Lewy d'Abartiague" avait donné une enseignement sur l'agriculture, à huit instituteurs "laïcs" des villages voisins. En étudiant ce texte, il apparaît que son auteur, sans trop montrer qu'il est un conservateur dévôt et ennemi de la République, présentant sous un mode amusant et moqueur l'événement, dénonce Lewy "le berger-loup", et en même temps l'esprit laïc et républicain qui se cache derrière cet enseignement.Eskual-Herria Buenos-Airesko astekariak 1898-ko jorrailaren 10-ean, « Ganich » alegiazko izenaz izenpeturik, agertu zuen Orzaizeko « berriak » erraiten zuen nola « Lewy d'Abartiague » jaunak emana zuen herri hortan ikastaldi bat laborantzaz, auzo herrietako zortzi errient « laiko » lagun harturik. Idazki hori ikertuz agertzen da berri emaileak, konserbadore elizatiar eta Errepublikaren etsaietarik dela egiazki erakustera gehiegi utzi gabe, gertakari hori alegien molde irriegingarrian eta trufarian moldatuz, salatzen duela Lewy « artzain-otsoa », eta aldi berean haren ikaskuntzaren ondoan edo gibelean ikusten duen politikako gogamen laiko eta errepublikarra
Zenbatzaileak komunztatzen ez direnean: Hiru sistema
No full textInternational audienceBasque weak quantifiers optionally agree with the inflected verb in number. This papers' main aim is to study the dialectal variation shown by this phenomenon. The study will show that it is necessary to differentiate at least three systems : the western-central system, the transition system, and the oriental system. The differences are twofold : (i) some concern the syntactic contexts in which the optional agreement is allowed. The western-central system allows it with every argument position ; the transition system does not allow it with ergative case arguments, and the oriental system allows it only with absolutive case arguments ; (ii) the rest concern the set of quantifiers that permit optional agreement : in the oriental system, weak cardinal quantifiers need not agree with the inflected verb ; in the rest of the systems, agreement is obligatory in these cases. This difference appears to be related to the ability to use bare nouns within the oriental system : bare nouns show the same syntactic distribution as non-agreeing weak cardinal quantifiers.Euskarazko zenbatzaile ahulek pluraleko komunztadurarik gabe agertzeko aukera dute. Artikulu honek fenomeno horren baitan gertatzen den bariazio dialektala aztertu nahi du. Azterketa honek gutxienez hiru sistema bereizi behar ditugula erakusten du : mendebalde-erdialdekoa deituko duguna, trantsiziokoa (Lapurdiko hiztun zenbaitetan aurkitu duguna) eta ekialdekoa deitu duguna, Coyos-en (1999) Arbailetako (Zuberoa) hizkeraren azterketan oinarritua. Diferentziak bi mailatakoak direla erakutsiko dugu : (i) komunztadura eza zein kontestu sintaktikotan gertatzen den. Erdialdeko-mendebaldeko hizkerek argumentu guzietan agertzen dute ; trantsiziokoak ez du ergatiboarekin agertzen, eta ekialdeko hizkerek absolutiboekin bakarrik onartzen du ; (ii) fenomenoa erakusten duten zenbatzaileen multzoa bera : zubereraz, zenbatzaile kardinalek ez dute zertan pluraleko komunztadura egin ; beste sistemetan komunztadura ezinbestekoa da. Diferentzia hau iduriz ekialdeko hizkerek (gainontzeko hizkerek ez bezala) izen biluziak erabiltzeko duten gaitasunarekin lotzen da : izen biluziek zenbatzaile kardinal komunztaduragabeen distribuzio ia berdina erakusten dute
