26509 research outputs found
Sort by
Alimony decisions in İstanbul kadi registers in terms of the application of Hanafi madhhab provisions
Get PDFBu çalışma, Osmanlı dönemine ait İstanbul Kadı Sicilleri'nde kayıtlı evlilik nafakası uygulamalarını, İslâm hukukunun özellikle Hanefî mezhebi çerçevesindeki kuramsal ilkeleriyle karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Evlilik nafakası, İslâm aile hukukunun temel müesseselerinden biri olup, evlilik birliği içinde ve sonrasında kadının ekonomik güvenliğini teminat altına almayı hedefleyen hukukî bir yükümlülük olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda çalışmada, evlilik nafakasının fıkhî arka planı ile Osmanlı yargı pratiğinde ne şekilde işlevselleştiği, arşiv belgeleri ışığında somut örnekler üzerinden analiz edilmiştir.Daha sonra doldurulacaktır
Induction Motor Geometric Parameter Optimization Using a Metaheuristic Optimization Method for High-Efficiency Motor Design
Get PDFIn this study, the optimum design for an induction motor (IM) was realized by providing details of its geometric design. The IM optimization was carried out using the Artificial Ecosystem-based Optimization (AEO) algorithm, a metaheuristic method. The AEO algorithm was used for the first time in IM optimization, and the design parameters were optimized. Ten motor design parameters were used as design variables. IM efficiency was improved, as the objective function. The genetic algorithm (GA) optimization method was used for comparison with the results obtained with the AEO method. The optimized and unoptimized results of the IM design generated with codes created in the Matlab program were verified with the Ansys RMxprt EM Suite 19.2 program, and it could be seen that the results are in good agreement. As a result of these studies, it was observed that the use of AEO in determining the geometric parameters of the IM had better convergence accuracy and reached the optimum result in a shorter time compared to the GA optimization method. It was observed that IM efficiency increased from 90.34% to 91.575% on average with the AEO method.Marmara University's BAPKOThis paper was utilized in certain parts of a study conducted under the scope of Project No. 10224. We would like to thank Marmara University's BAPKO for their support
Phytochemical properties of seeds and seed oils of Viburnum L. species
Get PDFIn recent years, seed oils have attracted increasing attention in the food and cosmetic industries due to bioactive compounds and functional properties they contain. In this study, the hydrocyanic acid (HCN) content (0.95-3.63 g/kg), 53 phenolic compound profiles in the seeds of four different Viburnum L. species growing naturally in Turkey and the alpha-tocopherol content (166.64-368.00 mg/kg), sterol composition and mineral composition comprehensively investigated of the seed oils. In the phenolic compound profile of seed samples, epicatechin was determined as the dominant compound in V. opulus species, and quinic acid was determined as the dominant component in the other species. The dominant sterol compound in all Viburnum species was determined as beta-sitosterol. According to ICP-MS analyses, the mineral found at the highest level was phosphorus (P). These results are important data that Viburnum L. species seeds and seed oils can be evaluated as a potential ingredient in functional food, cosmetics and pharmaceutical products, and specific research in these areas is recommended in future studies
Molecular Characterization of Raphidascaris acus Isolated from Northern Pike (Esox lucius) in Lake Uluabat Based on DNA Sequences
No full textMolecular properties of species, which were already described morphologically and anatomically, comprise one of taxonomists` studies nowadays. Molecular properties of organisms are frequently used for identification of their taxonomic positions. Nuclear ribosomal DNA (rDNA) regions, such as ITS1, ITS2 and 5.8S, were successfully used as molecular markers for identification of anisakid nematodes. Raphidascaris acus (R. acus), a species of Anisakid nematode, is a cosmopolitan parasite that lives in digestive tracts of the host fishes from the families Esocidae, Salmonidae, Anguillidae, and Gadidae. Today, these parasite species have been described by researches using anatomical, morphological and molecular methods. 5.8S ribosomal RNA (rRNA) gene sequence of R. acus, which was isolated from Esox lucius living in Lake Uluabat, was firstly identified in this study. The sequence data of the gene region confirmed the taxonomic position of the R. acus, which were already identified according to their anatomical and morphological structures. In addition, since the sequence of the 5.8S rDNA locus was defined, this study added to the characterization research of the R. acus genome. Furthermore, the obtained data contributed to the identification of genetic differences or variations among allopatric populations of the R. acus on both local and global scales
Üniversite Öğrencilerinde Sigaranın Psikolojik Bağımlılığı, Bilişsel Esneklik ve Psikolojik Sağlamlığın İncelenmesi
No full textBu araştırmada, bilişsel esneklik ve psikolojik sağlamlık değişkenlerinin üniversite öğrencilerinde sigaranın psikolojik bağımlılığı düzeylerini ne kadar yordadığını incelemek amaçlanmaktadır. Bu çalışma 2023-2024 eğitim öğretim yılında Afyon ilindeki üniversitelerde öğrenim görmekte olan 116’sı (%47.7) erkek ve 127’si (%53.3) kız toplamda 243 üniversite öğrencisi ile yapılmıştır. Araştırma grubunun yaş aralığı 20-30 arasında değişmekle birlikte yaş ortalamaları 23.42±2.93 (yıl) olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak Sigaranın Psikolojik Bağımlılığını Değerlendirme Ölçeği, Bilişsel Esneklik Envanteri, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin analizinde çoklu doğrusal regresyon analiz (adımsal) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada sigaranın psikolojik bağımlılığı ile bilişsel esneklik (r=-.611, p<.01) ve psikolojik sağlamlık (r=-.543, p<.01) arasında negatif yönde anlamlı düzeyde birer ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Bilişsel esneklik ve psikolojik sağlamlık değişkenlerinin birlikte sigaranın psikolojik bağımlılığının yaklaşık olarak %40’ını açıkladığı belirlenmiştir (R=.632; R2 =.400, p<.01; F2/240=79.96; p<.01). Bilişsel esneklik değişkeninin beta katsayısı -.454 ve psikolojik sağlamlık değişkeninin beta katsayısı -.226 olarak bulunmuştur. Beta katsayısının anlamlılığına ilişkin t testi sonuçlarının anlamlı düzeyde olduğu tespit edilmiştir (tB.E.=-6.48, p<.01; tP.S.=-3.22, p<.05). Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizinde bilişsel esneklik ve psikolojik sağlamlık değişkenlerinin sigaranın psikolojik bağımlılığını anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Bu araştırma sonucunda, sigaranın psikolojik bağımlılığını sırası ile “bilişsel esneklik” ve “psikolojik sağlamlık” değişkenlerinin anlamlı düzeyde yordadığına ulaşılmıştır
Koumiss Microbiome: Investigation of the Microbial Composition and Functional Potential of a Unique Beverage of Fermented Milk Produced at Kyrgyz Mountains
No full textThis study aims to investigate the microbial composition of koumiss made via traditional methods in Kyrgyz mountain pastures. We collected koumiss samples produced in plastic (P), wood (T), and leather (D) containers at household settings. These samples were subjected to shotgun metagenomic sequencing. As a result of the metagenome analyses, we identified a diversity of bacteria, yeasts, bacteriophages, and archaea in koumiss produced within different containers. Koumiss' microbial community was predominantly composed of lactic acid bacteria (LAB), particularly Lactobacillus helveticus and Lactococcus lactis. Additional LAB species such as Lactobacillus kefiranofaciens, Lactococcus raffinolactis, Lactiplantibacillus plantarum, and Lactococcus cremoris, as well as non-LAB taxa such as Kluyvera intermedia, Raoultella planticola, and Hafnia alvei were also identified as part of the koumiss microbiota. Nonetheless, the opportunistic pathogen, Enterobacter hormaechei, was among the detected species. The most abundant yeast species was identified as Brettanomyces bruxellensis. Other yeast species involving Monosporozyma unispora, Monosporozyma servazzii, and Yarrowia lipolytica were also detected within the metagenome. Despite the type of container material not significantly affecting the microbial diversity, Bifidobacterium spp. and bacteriophages were identified at higher levels in plastic containers. We detected various antimicrobial resistance genes and gene clusters that produce bioactive compounds within koumiss samples. This study highlights koumiss' rich microbial composition and its potential health impacts. It underscores the importance of effectively utilizing metagenomic and bioinformatics methods for better comprehension of the microbiota of koumiss.KTMU Scientific Research Projects Unit; [KTMU-BAP-2023]; [FB.15]This study was supported by the KTMU Scientific Research Projects Unit (KTMU-BAP-2023.FB.15)
Determination of Fattening Performance, Some Slaughter and Carcass Traits of Blonde d’Aquitaine, Charolais, Limousin and Simmental cattle
No full textThis study aims to evaluate the fattening performance and some slaughter and carcass characteristics of four different cattle breeds (Blonde d’Aquitaine, Charolais, Limousin, and Simmental) fattened in a private enterprise in Türkiye. Data from a total of 120 imported male cattle were used in the research. These animals were placed on a fattening with an average initial live weight of 294.10 kg. In this study, parameters such as average daily live weight gain, slaughter weight, carcass weight, and dressing percentage were examined. Statistical analyses were performed using analysis of variance (ANOVA) and multiple comparison tests. The average daily live weight gains for Blonde d’Aquitaine, Charolais, Limousin, and Simmental bulls were found to be 1.416±0.035, 1.641±0.060, 1.457±0.024, and 1.538±0.082 kg, respectively, with a significant difference among breeds (p<0.05). The dressing percentages for these breeds were determined as 58.90±0.41%, 58.20±0.80%, 59.10±0.30%, and 56.50±1.00%, respectively. The results revealed statistically significant differences among breeds in terms of initial live weight, daily live weight gain, and slaughter weight (p<0.05). In particular, the Charolais breed stood out for its higher average daily live weight gain. It was also concluded that the Simmental breed shows similarities to specialized beef breeds in certain traits and has potential as an alternative. The findings obtained from this study can provide valuable insights to producers regarding productivity and performance when selecting cattle breeds for fattening
Rekabetin yeni dinamiği olarak dijitalleşme: Türk havacılık sektöründe finansal performans üzerine ampirik bulgular
Get PDFBu çalışma, Borsa İstanbul’da işlem gören üç büyük Türk havayolu işletmesi (Türk Hava Yolları, Pegasus, TAV Havalimanları Holding) örneğinde dijitalleşmenin finansal performansa etkisini 2015–2023 verileriyle incelemektedir. Stratejik yönetim kuramlarından Kaynak Temelli Görüş (RBV) ve Dinamik Yetenekler Yaklaşımı temel alınarak yürütülen çalışmada, faaliyet raporlarından içerik analiziyle elde edilen dijitalleşme skorları ile finansal göstergeler (ROA ve ROE) arasındaki ilişkiler panel veri analiziyle test edilmiştir. Bulgular, dijitalleşme düzeyinin hem ROA hem de ROE üzerinde anlamlı ve pozitif etkiler yarattığını göstermektedir. Ayrıca borç/öz kaynak oranının performansa olumsuz; firma büyüklüğü ve faaliyet süresinin ise olumlu etkileri belirlenmiştir. Hausman testi sonucunda sabit etkiler modeli tercih edilmiş; ekonometrik geçerlilik testleriyle model sağlamlaştırılmıştır. Dijitalleşme göstergeleri, mobil uygulamalardan yapay zekâ destekli sistemlere uzanan yedi bileşen üzerinden ölçülmüş, veriler yüksek güvenirlikle kodlanmıştır. Bulgular, dijital dönüşümün sadece teknolojik değil, aynı zamanda stratejik değer taşıyan bir unsur olduğunu ortaya koymaktadır. Gelişmekte olan ülkeler bağlamında yapılan bu analiz, dijital yatırımların finansal etkilerini değerlendiren literatüre katkı sağlamakta ve karar alıcılara yol gösterici çıkarımlar sunmaktadır
Kötülüğün Kaynağına Dair Bir Kavrayış Geliştirme Denemesi: Okul Tıraşı Filmini Hannah Arendt İle İncelemek
Get PDFKötülük, İkinci Dünya Savaşı dönemini bir Yahudi olarak deneyimleyen ve çok kısa bir süre de olsa toplama kampında kalmış olan siyaset teorisyeni Hannah Arendt’in ömrü boyunca üzerinde düşündüğü konulardan biri olmuştur. İlk çalışmalarında “radikal kötülük” kavramı üzerinde duran Arendt, daha sonra “kötülüğün sıradanlığı” kavramını geliştirmiş ve özellikle düşünce yoksunluğu ile kötülük arasındaki ilişki üzerinde durmuştur. Ancak bu çalışma kapsamında, Arendt’in düşünsel izleği takip edilmiş ve kötülüğe alan açmamak için sadece düşünmenin değil zihnin diğer yetilerinin de etkin bir şekilde kullanılması gerektiği sonucuna ulaştığı görülmüştür. 20. yüzyılın kötülüklerine karşı çıkma konusunda pasif kalan ve hatta bu kötülüklere yol açan nasyonal sosyalizmi destekleyen filozof ve bilim insanlarını anlamaya çalışan Arendt, “vita contemplativa”yı yani tefekkürü, temaşayı hiyerarşik olarak önceleyen yaklaşımlara bir eleştiri olarak tüm insani etkinliklere karşılık gelen bir kavram olan “vita activa”yı incelemiştir. Bu çalışma kapsamında, dünyaya, dünyalılığa ve dünya sevgisine öncelik veren Arendt’in cesur entelektüel üretimi takip edilerek kötülüğün kaynağına dair bir kavrayış geliştirilmeye çalışılmış ve kötülüğün insanın “hiçbir yer”de olma halinden kaynaklandığı savunulmuştur. Kötülüğü Okul Tıraşı filmi aracılığı ile anlaşılabilir kılmak amaçlanmıştır. Okul Tıraşı filmi, kötülüğün nasıl kolaylıkla ortaya çıktığını ve bir kere ortaya çıktıktan sonra da “radikal kötülük”e kadar gidip gitmeyeceğinin bilinmezliğini gösteren önemli bir örnektir. Amaç doğrultusunda Arendt’in kötülük üzerine düşünceleri ile kavramsal çerçeve oluşturulmuş ve bu kavramsal çerçeveden hareketle, görsel bir metin olan filmin betimsel analizi yapılmıştır.
PERFORMANSA DAYALI EK ÖDEME SİSTEMİ HEKİM ALGISI ÖLÇEĞİ: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
Get PDFSağlık kurumlarında verimliliği ve kaliteyi artırmanın bir bileşeni olarak ülkemizde performansa dayalı ek ödeme sistemi kamu hastanelerinde sağlıkta dönüşüm programı kapsamında 2003 yılından itibaren uygulanmaktadır. Hekimlerin bu sistemi nasıl algıladıklarını ölçebilecek güvenilirlik ve geçerliliği yapılmış bir ölçek geliştirebilmek bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Literatür okumalarına dayalı olarak, 129 ifadeden oluşan bir madde havuzu geliştirilmiştir. Madde havuzunda belirtilen ifadeler ile ilgili olarak içerik ve kapsam geçerliliği çerçevesinde odak grup görüşmeleri (13 hekim ve akademisyen) yapılmış ve uzman görüşleri (20 hekim ve akademisyen) alınmıştır. Nihai değerlendirmeler sonucunda oluşan anket formu hekimlere uygulanmış ve derlenen veriler SPSS ve LISREL programlarıyla analiz edilerek açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Çalışmanın verileri Afyonkarahisar’daki bir kamu ve üniversite hastanesinde çalışan 301 hekimden Eylül – Aralık 2021 döneminde elde edilmiştir. Çalışmada ulaşılan cevaplanma oranı %55’tir. Açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri sonucunda 4 faktör altında; Hekim Performansı (5 ifade), Hizmet Kalitesi (5 ifade), Hasta Memnuniyeti (4 ifade), Hekim Tatmini (3 ifade) olmak üzere toplamda 17 ifadeden oluşmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi ve gerçekleştirilen düzeltmeler sonrasında elde edilen sonuçlar, 17 ifade ve 4 faktöre sahip modelin uygunluğunu göstermiştir (RMSEA 0.082; NFI 0,95; NNFI 0,95; CFI 0,96; SRMR 0,059; ?2/df 3,02). Ölçeğin toplam açıklayıcılık oranının %73,073 ve iç tutarlılık katsayısının 0,889 olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, performansa dayalı ek ödeme sistemini, hekimlerin nasıl algıladıklarının değerlendirmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmiştir