3707 research outputs found
Sort by
The Problem of Political Religion
Get PDFThe author of the article addressed the issue of the fundamental problem of religion, which is embezzlement of its basic spiritual (saving) function and focus on the implementation of substitute functions, especially in the area of politics. Its expression is the emergence of a political religion, understood as a form of placing politics in the service of religion or religion in the service of politics. The article has been divided into three parts, which present the nature of religion itself (1), selected threats related to its politicization (2) and the basic ways of preventing the emergence and maintenance of political religion (3).Autor artykułu podjął kwestię fundamentalnego problemu religii, którym jest sprzeniewierzenie się swej podstawowej funkcji duchowej (zbawczej) i skoncentrowanie się na realizacji funkcji zastępczych, zwłaszcza w obszarze polityki. Jej wyrazem jest powstanie religii politycznej, rozumianej jako forma umieszczania polityki w służbie religii lub religii w służbie polityki. Artykuł został podzielony na trzy części, w których przedstawiono naturę samej religii (1), wybrane zagrożenia związane z jej upolitycznieniem (2) oraz podstawowe sposoby zapobiegania powstawaniu i utrzymaniu religii politycznej (3)
Uczciwość a ideały społeczne. W poszukiwaniu nowego wzorca
Get PDFThe article considers the problem of the depreciation of standards of integrity in modern societies. It indicates the relations between social ideals and standards defining the implementation of these ideals. In this context, it invokes the thesis of T. Merton, who claims that the standards that hinder the realization of ideals tend to be eliminated from social life. This happens with the standard of integrity in societies where the main ideal is to achieve success in the economic dimension.The changes in the axiological field are associated with moving away from the elite culture model and choosing an egalitarian model. Liberal ideals in this model are tailored to the needs of the mass. Personal values are replaced with utilitarian values. Egalitarianism, rejecting the elite imperative to improve, leads to resentment. The consequence of this process is depreciating values and moral standards.The society becomes aware of the bareness of the egalitarian model of culture. Signs of dissatisfaction with the current model and the ideal associated with it become visible, because the degeneration of moral standards leads to the loss of the sense of safety and to the corrosion of people’s relationships.The history shows that the two described models compete with each other and alternate. Armed with this knowledge, we can support the attempts to develop the elite social projects that are still waiting for a new synthesis.The article considers the problem of the depreciation of standards of integrity in modern societies. It indicates the relations between social ideals and standards defining the implementation of these ideals. In this context, it invokes the thesis of T. Merton, who claims that the standards that hinder the realization of ideals tend to be eliminated from social life. This happens with the standard of integrity in societies where the main ideal is to achieve success in the economic dimension.The changes in the axiological field are associated with moving away from the elite culture model and choosing an egalitarian model. Liberal ideals in this model are tailored to the needs of the mass. Personal values are replaced with utilitarian values. Egalitarianism, rejecting the elite imperative to improve, leads to resentment. The consequence of this process is depreciating values and moral standards.The society becomes aware of the bareness of the egalitarian model of culture. Signs of dissatisfaction with the current model and the ideal associated with it become visible, because the degeneration of moral standards leads to the loss of the sense of safety and to the corrosion of people’s relationships.The history shows that the two described models compete with each other and alternate. Armed with this knowledge, we can support the attempts to develop the elite social projects that are still waiting for a new synthesis
Chrześcijańskie Kościoły w Angoli i angolskie polityki tożsamości. Przypadek Kościoła Bom Deus
Get PDFIn this article I am focusing on the identity and belonging of Angolan Christian churches. I am showing how religious and social identities of religious groups and institutions are rooted in multiple sources like social imaginations, memories, territory and affective attachments. These identity dimensions are deeply engaged in shaping social lives in a contemporary Angolan society, however, they are not compatible with identity constructs introduced by political discourses in Angola. This article offers an insight into the role of social and religious identities in shaping contemporary social dynamics in Angola. The analysis is based on the case study of Bom Deus church.Artykuł koncentruje się na procesach tożsamościowych obecnych na gruncie chrześcijaństwa w Angoli. Analizie zostały poddane upolitycznione angolskie tożsamości narodowe, którym przeciwstawiają się religijne i społeczne tożsamości zapośredniczone w społecznych wyobrażeniach, pamięci, przestrzeni czy emocjach. Głównym celem artykułu jest zwrócenie uwagi na to, jak w ten sposób ujmowane tożsamości wychodzą naprzeciw upolitycznionym konstrukcjom angolskości, a przez to jak wpływają na dynamikę społeczną współczesnej Angoli. Analiza opiera się na studium przypadku Kościoła Bom Deus
Duch Święty jako inspiracja twórcza w głoszeniu słowa Bożego a inspiracja artystyczna – podobieństwa i różnice
Get PDFComparing pneumatological and artistic inspiration in proclaiming the word of God, we enter the area of psychology of creativity. We touch the issues of the creative process. In the preaching, we examine the relationship between the human and divine components. On the pulpit is preached the word of God, not the own, and therefore the Holy Spirit appears as an inspiration and an ontological quality of the proclaimed Word. It has an invigorating and sanctifying power. This inspiration is more altruistic, communal than artistic inspiration. Although „the Holy Spirit blows wherever it wants” (J 3, 8), the inspiration of the Holy Spirit is more predictable than artistic. The art can be tricky, greedy, even diabolical, about a Faustian face. And artistic inspiration can have such sources, which – of course – is not befitting for preacher. Artistic inspiration and pneumatological inspiration is not a long-term condition, but special moments of grace. If the preacher can not be inspired on the pulpit, he should accept and fulfill the role of a good craftsman.Porównując inspirację pneumatologiczną z artystyczną w głoszeniu słowa Bożego, wchodzimy na teren psychologii twórczości. Dotykamy zagadnienia procesu twórczego. Badamy w kaznodziejstwie związki między komponentem „ludzkim” a „boskim”. Na ambonie głosi się słowo Boga, a nie własne i dlatego Duch Święty jawi się jako inspiracja, a zarazem ontologiczna cecha głoszonego Słowa. Posiada moc ożywczą, a także uświęcającą. To inspiracja bardziej altruistyczna, wspólnotowa niż natchnienie artystyczne. Wprawdzie „Duch Święty wieje, kędy chce” (J 3, 8), jednak natchnienie Ducha Świętego – zwłaszcza wymodlone i wyproszone – jest więcej przewidywalne niż artystyczne. Sztuka może być podstępna, zachłanna, a nawet diaboliczna, o faustowskim obliczu. I natchnienie artystyczne może mieć takowe źródła, co oczywiście nie przystoi kaznodziei. Inspiracja artystyczna i inspiracja pneumatologiczna to raczej nie długotrwały stan, lecz szczególne momenty łaski. Jeśli na ambonie kaznodzieja nie potrafi być natchniony, powinien przyjąć i wypełnić rolę dobrego rzemieślnika
Personalistyczna zasada wychowania w Itinerarium mentis in Deum św. Bonawentury
Get PDFSaint Bonaventure’s Itinerarium mentis in Deum is written as a textbook on the formation of Franciscans, its basic tenet being imitation of Saint Francis of Assisi. Pondering over Francis’ life, Bonaventure, using the language of philosophy and theology, suggests forms of imitating the saint and thus offers an interesting interpretation of Francis and his life. The paper focuses on the suggested concept of a hierarchy of knowledge and the suggested method of meditating as two valuable examples of that personalistic formation.Itinerarium mentis in Deum to dziełko świętego Bonawentury napisane jako podręcznik dla formacji franciszkanów. Jej zasadniczym rysem jest naśladowanie świętego Franciszka z Asyżu. Bonawentura medytując życie Biedaczyny, proponuje formy jego naśladowania. Posługuje się przy tym językiem filozoficzno-teologicznym, a co za tym idzie dokonuje ciekawej interpretacji życia i osoby Świętego z Asyżu. Artykuł analizuje bliżej: proponowaną koncepcję hierarchii wiedzy oraz proponowany sposób medytacji jako dwa ciekawe przykłady takiej personalistycznie zorientowanej formacji
Teologiczne podstawy Dekretu ogólnego KEP z dnia 13 marca 2018 roku w sprawie ochrony osób fizycznych
Get PDFThe actual and legal-doctrinal legitimacy of constructing a legal norm is an important issue in every legal order. The more important it becomes to determine them when they belong to the inner reality of the Church. Currently, in secular law, regulations regarding the personal data protection have become an issue requiring the attention of various entities, including religious associations. In 2018, the Catholic Church in Poland, as a respond to this situation and to the current needs of the faithful, issued a Decree regulating the protection of personal data in the Church. This decree is part of the canon law system.Canon law is strongly related to theology. It regulates the life of the faithful, which in every area is an important manifestation of the principles of faith. The theological dimension of the foundations of the Decree can be clearly seen in the following: 1) the legislator is also a teacher of faith, 2) the concern of the legislator is human dignity, 3) the Decree cares for the freedom and independence of the Church, 4) the Decree protects the right to privacy.Thus, the Decree has solid theological foundations and goals that must be extracted and which the interpretation of the Decree shall be based on. This is necessary because the wording and text editing of the Decree is defective and raise serious reservations of canonists. As a consequence, it endangers the results of the application of its legal norms. Getting to know the theological foundations can help to make the aforementioned law contribute to the rule salus animarum.Zasadność faktyczna i prawnodoktrynalna skonstruowania normy prawnej są problemem istotnym w każdym porządku prawnym. Tym bardziej ważne staje się ich ustalenie, gdy należą do wewnętrznej rzeczywistości Kościoła. Obecnie w prawie świeckim regulacje dotyczące ochrony danych osobowych stały się zagadnieniem wymagającym uwagi różnych podmiotów, także związków wyznaniowych. Kościół katolicki w Polsce, odpowiadając na tę sytuację i na bieżące potrzeby wiernych, wydał w 2018 roku Dekret regulujący ochronę danych osobowych w Kościele. Dekret ten stanowi część systemu prawa kanonicznego.Prawo kanoniczne jest silnie związane z teologią. Reguluje ono bowiem życie wiernych, które w każdym obszarze jest ważną manifestacją zasad wiary. Teologiczny wymiar podstaw Dekretu widać wyraźnie w tym m.in, że: 1) prawodawca jest jednocześnie nauczycielem wiary, 2) przedmiotem troski prawodawcy jest godność człowieka, 3) Dekret dba o wolność i niezależność Kościoła, 4) Dekret chroni prawo do prywatności.Tym samym Dekret ma solidne podstawy i cele teologiczne, które trzeba wydobyć i na nich oprzeć jego wykładnię. Jest to konieczne z tego względu, że redakcja Dekretu jest wadliwa i budzi poważne zastrzeżenia kanonistów. W konsekwencji powoduje to zagrożenie dla wyników aplikacji norm z niego wypływających. Poznanie teologicznych podstaw może pomóc w tym, aby ustawa, o której mowa, przyczyniała się do salus animarum
Urząd kapelana w aspekcie kanonicznym
Get PDFThe aim of the article is to present chaplaincy in the light of canon law. The first part depicts the concept of a chaplain. The second part elaborates on the chaplain’s rights and duties and the third part is dedicated to the dismissal of the chaplain. The article ends with a summary and references.Celem artykułu jest ukazanie zagadnienia urzędu kapelana w aspekcie prawa kanonicznego. W jego pierwszej części przedstawiono kwestię pojęcia kapelana. W drugiej części ukazano uprawnienia i obowiązki kapelana, natomiast część trzecia została poświęcona zagadnieniu usunięcia kapelana. Całość artykułu kończy podsumowanie i bibliografia
Zmysł wiary jako zjawisko eklezjalne. Kontekst teologiczno-historyczny
Get PDFThis paper discusses the issue of the sense of faith (sensus fidei) in the life of the Church. The author first describes the contemporary social context in which discussing the sensus fidei is meaningful. He then presents the nature of the sensus fidei and evaluates some major definitions of this concept. Emphasis is placed upon the biblical teaching on this spiritual gift and the milestones in the development of this idea. The author examines the manifestations of the sensus fidei in the personal life of the believer and in the communal life of the Church. He shows the living connection between the sensus fidei and the Magisterium Ecclesiae. The author concludes with his reflection on the dispositions needed by all believers for authentic participation in the sensus fidei. Ecumenical aspects of the sensus fidei still remain an important topic for Christian theologians. The relationship between the sensus fidei and public or majority opinion is a very delicate question. For that reason, the magisterium and theologians must constantly work to constitute the clear criteria for discernment of the authentic sensus fidei.This paper discusses the issue of the sense of faith (sensus fidei) in the life of the Church. The author first describes the contemporary social context in which discussing the sensus fidei is meaningful. He then presents the nature of the sensus fidei and evaluates some major definitions of this concept. Emphasis is placed upon the biblical teaching on this spiritual gift and the milestones in the development of this idea. The author examines the manifestations of the sensus fidei in the personal life of the believer and in the communal life of the Church. He shows the living connection between the sensus fidei and the Magisterium Ecclesiae. The author concludes with his reflection on the dispositions needed by all believers for authentic participation in the sensus fidei. Ecumenical aspects of the sensus fidei still remain an important topic for Christian theologians. The relationship between the sensus fidei and public or majority opinion is a very delicate question. For that reason, the magisterium and theologians must constantly work to constitute the clear criteria for discernment of the authentic sensus fidei
O demokracji i sprawach społecznych na przykładzie wybranych przedstawicieli personalizmu XX wieku
Get PDFCelebrating the 100th anniversary of Poland’s independence, representatives of various humanistic disciplines reflect on relations between the state. This article is about the proposal to understand democracy by representatives of personalism. Among the various concepts describing the "rule of the people" there is a one aimed at the person who is the subject of action, and the goal of this action is the common good. This article presents the proposal of three philosophers: E. Mounier, J. Maritain and J. Tischner.Obchodząc 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości przedstawiciele różnych dyscyplin humanistycznych podejmują refleksję na temat relacji łączących państwo. Artykuł ten jest głosem dotyczącym propozycji rozumienia demokracji przez przedstawicieli personalizmu. Wśród różnych koncepcji opisujących „rządy ludu” pojawia się projekt stawiający w celu osobę, która jest podmiotem działania, zaś celem tego działania jest dobro wspólne. Artykuł ten przedstawia propozycję trzech filozofów: E. Mouniera, J. Maritain oraz J. Tischnera