3707 research outputs found
Sort by
Galicja w kręgu habsburskiej mitologii
No full textThe disappearance, breakup, or perhaps the dissolution of the Habsburg monarchy into nonexistence in the last several days of the “Great War” did not mean that time and history disappeared without a trace. For it left a rich and varied heritage that consists of intertwined collective and cultural memories that transform over time into a mythology. An important place in that Central-European, Habsburg mythology is taken by the myth of Galicia. Evidence of its existence and vitality is its emergence several years ago, as unexpected as it was intensive, in the commercial realm. That was made possible by falling back onto heritage, remembrance, and myth, and not by – even an elementary – knowledge of the reality under this banner. The Kingdom of Galicia was wiped out from the territory it used to occupy by the disaster of two wars. Yet a memory of it, evidently strongly rooted, managed to survive that unfavourable time and today it is still very much alive, even though much transformed. The time that has passed, together with all the historical tremors during that time, has resulted in a kind of deconstruction from which a new, mythical form of Galicia emerged. It began to live its own peculiar life which has hardly anything in common with the original. The realm in which its presence is best visible today is what can broadly be called “commercial use”. The cultivation of the current, predominantly commercial functionality of Galicia is only rarely accompanied by a reflection on the sense or reason for the cherishing of its mythology, which is what is actually taking place. Are the material benefits – because there must be some – a sufficient justification for the glorification of the Austrian partition in contemporary Poland?Zniknięcie, rozpad czy też może rozpłynięcie się w niebycie monarchii habsburskiej w ciągu kilku ledwie ostatnich dni „wielkiej wojny” nie oznaczało, że czas i historia wyparowały bez śladu. Pozostało bowiem po niej bogate i różnorodne dziedzictwo. Tworzą go splecione z sobą – pamięć zbiorowa i pamięć kulturowa przeobrażające się z czasem w mitologię. W tej środkowo europejskiej, habsburskiej mitologii ważne miejsce zajmuje mit Galicji. Świadectwem jego istnienia i żywotności jest tyleż niespodziewane co intensywne pojawienie się jej przed kilkunastu w obszarze komercji. Było to możliwe skutkiem odwołania się do dziedzictwa, pamięci i mitu, nie zaś do elementarnej choćby wiedzy o rzeczywistości kryjącej się pod tym szyldem. Królestwo Galicji zostało zmiecione z zajmowanego niegdyś terytorium dwoma kataklizmami wojennym. Wszelako pamięć o nim, głęboko jak widać zakorzeniona, zdołała jednak przetrwać ten zły czas. Dziś żyje nadal, choć mocno przetworzona. Upływające lata wraz ze wszystkimi towarzyszącymi im dziejowymi wstrząsami dokonał jej swoistej dekonstrukcji, z której wyłonila się nowa, mityczna postać Galicji. Zaczęła ona żyć niejako własnym życiem,właściwie bez związku z oryginałem. A sferę, w której jej obecność jest dziś najbardziej widoczna stanowi właśnie szeroko pojęta komercja. Kultywowaniu aktualnej, komercyjnej głównie funkcjonalności Galicji rzadko towarzyszą refleksje nad sensownością czy też celowością pielęgnowania, bo tak w istocie się dzieje, jej mitologii. Czy korzyści materialne, bo zapewne takie istnieją, stanowią wystarczające uzasadnienie dla gloryfikowania w Polsce zaboru austriackiego
Wybrane formy przepowiadania słowa Bożego w parafii (kan. 770 KPK)
Get PDFThis article aims to show the other (different from the mission or parish retreats) forms of preaching of the word of God adapted to the local needs, which should be organised by the parish priests in accordance with the decision of the diocesan Bishop.The first part of the article shows various forms of preaching of the word of God in the parish.The second part points out the sources and content of “other forms of preaching” of the word of God. The third part examines important types of “other forms of preaching” in the parish.Celem artykułu jest ukazanie innych (różnych od misji czy rekolekcji parafialnych) form przepowiadania słowa Bożego, dostosowanych do miejscowych potrzeb, które proboszczowie winni organizować zgodnie z zarządzeniem biskupa diecezjalnego.W jego pierwszej części przedstawiono różne formy przepowiadania słowa Bożego w parafii.W drugiej części wskazano na źródła i treść „innych form przepowiadania” słowa Bożego, natomiast część trzecia została poświęcona ważniejszym rodzajom „innych form przepowiadania” parafialnego
Większość źródłem prawdy o dobru?
Get PDFThe goal of politics is to establish the right legal order. Today according to a very influential standpoint its sources are to be found in opinions dominating in the majority of citizens. The basic principle for people making laws is the will of the majority. This approach is attractive but also contains a serious error. The author critically analyses this position and then gives a solution which goes beyond the interplay of the majority and the minority.W naszych czasach polityka, dążąc do zbudowania państwa prawa, sięga często do opinii dominujących wśród większości obywateli. Źródłem prawa jest wtedy wola większości. Takie stanowisko, choć atrakcyjne, zawiera poważny błąd. W artykule został on krytycznie zanalizowany, a następnie zaproponowano rozwiązanie nieuwikłane w grę między większością a mniejszością
Pojęcie zamieszkania w obowiązującym prawie kanonicznym
Get PDFThis article presents the notion of domicile in the Latin and Eastern canon law from a canonical point of view. The Author claims that in the current canon law there is no legal definition of domicile. A definition has to be deduced from other norms, especially concerning its acquisition and loss, based on the legal-theoretical and historical principles of this institution (1.1.). Describing domicile’s traditional elements (corpus and animus), the Author notes some inflexibility in the notion of domicile (2.1.3.). Then, basing himself on the criterion of the will, he indicates three theories regarding domicile in canonical doctrine (3.1.). The Author favours the mixed theory or the two-part modified theory, and so he distinguishes proper domicile (and there exist a voluntary and a factual domicile) from improper domicile (that is, the necessary or legal domicile) (3.1.3.).Artykuł przedstawia pojęcie zamieszkania w prawie kanonicznym łacińskim i wschodnim z punktu widzenia doktryny kanonistycznej. Autor twierdzi, że w obowiązującym prawie kanonicznym brak definicji legalnej zamieszkania. Należy ją zatem wyprowadzić z innych przepisów, głównie o jego nabywaniu i utracie, wychodząc przed wszystkim z założeń teoretyczno- i historyczno-prawnych tej instytucji (1.1.). Opisując tradycyjne elementy zamieszkania (corpus i animus), autor zauważa pewną nieelastyczność pojęcia domicylu (2.1.3.). Posługując się zaś kryterium woli, wskazuje trzy teorie koncepcji domicylu w kanonistyce (3.1.). Opowiada się za teorią mieszaną lub dwudzielną zmienioną i wyróżnia zamieszkanie właściwe (a w nim: zamieszkanie swobodne oraz zamieszkanie faktyczne) i niewłaściwe (czyli ustawowe; 3.1.3.)
Małżeństwa wolne od zapowiedzi w prawie kanonicznym (z uwzględnieniem polskiego prawa partykularnego)
Get PDFThere are several categories of marriages that are outlawed from marriage banns. They are: secret marriages (under codex law); marriages concluded under a dispensation from the obstacle of the diversity of religion (under particular law [on the example of Poland]); mixed marriages concluded after a dispensation from the canonical form (by virtue of this dispensation [on the example of Poland]); marriages concluded in danger of death (under codex law); marriages concluded in an emergency (by epic); and marriages of ruling families (by virtue of the immemorial custom). To them should be added marriages, which have received a dispensation from the banns.Istnieje kilka kategorii małżeństw, które są wyjęte spod prawa o zapowiedziach. Są to: małżeństwa tajne (na mocy prawa kodeksowego); małżeństwa zawierane za dyspensą od przeszkody różności religii (na mocy prawa partykularnego [na przykładzie Polski]); małżeństwa mieszane zawierane za dyspensą od formy kanonicznej (na mocy tejże dyspensy [na przykładzie Polski]); małżeństwa zawierane w niebezpieczeństwie śmierci (na mocy prawa kodeksowego); małżeństwa zawierane w nagłych wypadkach (na mocy epikii); oraz małżeństwa rodzin panujących (na mocy niepamiętnego zwyczaju). Do nich należy dodać małżeństwa, które uzyskały dyspensę od zapowiedzi
Wolność słowa w totalnej sieci
Get PDFThe problem of freedom of speech caught the attention of thinkers from the very beginnings of our civilization, but it was only in the modern age that it became a central issue both in theoretical philosophy and in social practices that aimed at organizing a rational political community. Freedom of speech is not only a matter of the individual’s private right, but also one of the fundamental conditions for the proper functioning of the public sphere. Secondly, the space of mutual communication has gone through the last decades and we are still experiencing extremely dynamic changes before our eyes – we live in the proverbial “global village” in a total network where the possibilities of accessing information, storing it, analyzing and exchanging views with others seem unlimited. However, parallel to these possibilities, extremely real threats appear: the danger of being manipulated by entities that are difficult to identify, as well as the phenomenon of excessive “crowds of information” and the inability to practically distinguish the fact from the appearance, the essential from the banality. The aim of the article is the author’s presentation of the idea of freedom of speech present in the scientific literature and the presentation of one case study that eludes standard public behavior.Problem wolności słowa zwracał uwagę myślicieli od samego początku naszej cywilizacji, ale dopiero we współczesnym wieku stał się centralnym zagadnieniem zarówno w filozofii teoretycznej, jak i praktykach społecznych, które miały na celu organizowanie racjonalnej wspólnoty politycznej. Wolność słowa jest nie tylko kwestią prywatnego prawa jednostki, ale także jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania sfery publicznej. Po drugie, przestrzeń wzajemnej komunikacji przeszła przez ostatnie dziesięciolecia znaczące zmiany, których wciąż doświadczamy. Współczesny odbiorca mediów żyje w McLuhanowskiej „globalnej wiosce”, w której możliwości dostępu do informacji, przechowywania ich, analizowania i wymiany wydają się nieograniczone. Jednak równolegle do tych możliwości pojawiają się niezwykle realne zagrożenia: niebezpieczeństwo manipulacji przez trudne do zidentyfikowania podmioty medialne, a także zjawisko nadmiernych „szumów informacyjnych” oraz niemożność odróżnienia tego faktu od kreacji informacyjnej. Celem artykułu jest prezentacja idei wolności słowa w ujęciu teoretycznym oraz prezentacja jednego studium przypadku, które wymyka się standardowym zachowaniom medialnym
Ochrona życia człowieka w mieście. Refleksja nad wybranymi problemami encykliki papieża Franciszka Laudato si’
Get PDFThe author analyse the problem of the protection of life of the man living in the city. He focuses on these elements of the environment, which improve the quality of human life and particularly refers to the teaching of Pope Francis explained in the encyclical Laudato si’. According to the pope not only material, but mainly spiritual well-being has a great impact on quality of life. The author of the article making comments on the encyclical discusses chosen elements of human environment which influence the quality of human life: clean air, light, natural environment, an open and wide space, a private sphere, religious and social environment. Further, he presents some contemporary threats to quality of life, especially in cities: air pollution, urban chaos, ugliness, densely populated residential areas, restricted access to green spaces, unfavourable conditions for bringing up the young generation, improper interpersonal relationships causing social fatigue. Both people who design housing estates and shape social policy ought to be guided by good of each human and city dweller more efficiently. This is also an educational task for organizations dealing with ecology and nature conservation and for the Catholic Church. On the one hand, the main point is to oppose „culture of consumption”, egoism, preferring material gain. On the other hand, to shape a need of contact with nature being God’s gift, aesthetic sensitivity and responsibility for the environment.Autor analizuje problem ochrony egzystencji człowieka żyjącego w mieście. Interesują go elementy środowiska miejskiego, które przyczyniają się do podnoszenia jakości życia człowieka. W szczególności odnosi się do nauczania Franciszka w encyklice Laudato si’. Na jakość życia według papieża ma wpływ nie tylko pomyślność materialna, ale głównie to, co mieści się w sferze niematerialnej. Komentując encyklikę, artykuł omawia wybrane elementy ludzkiego środowiska, które mają wpływ na jakość życia człowieka: czyste powietrze, światło, żywą przyrodę, otwartą i szeroką przestrzeń, sferę prywatności, otoczenie społeczne i religijne. Na tym tle autor wymienia niektóre współczesne zagrażenia dla jakości życia, zwłaszcza w miastach: skażenie powietrza, chaos wizualny, brzydotę, nadmierne zagęszczenie i ciasnotę osiedli, brak dostępu do żywej przyrody, złe warunki utrudniające wychowanie młodego pokolenia, niewłaściwe międzyludzkie relacje przyczyniające się do zmęczenia społecznego. Twórcy ludzkich osiedli i osoby kształtujące politykę społeczną powinny skuteczniej zwracać uwagę na dobro każdego człowieka, mieszkańca miast. Jest to także wychowawcze zadanie organizacji zajmujących się ekologią i ochroną przyrody oraz Kościoła. Chodzi zwłaszcza o przeciwstawianie się „kulturze konsumpcji”, egoizmowi, preferowaniu jedynie materialnego zysku. Z drugiej strony o kształtowanie w człowieku potrzeby kontaktu z naturą jako Bożym darem, wrażliwości estetycznej i odpowiedzialności za środowisko
Włączanie wiernych w sytuacjach nieregularnych w życie wspólnoty Kościoła
Get PDFExhortation Amoris laetitia gives strong impuls to integrate into Church life the faithful who are in irregular situations. It is to make through a process of accompaniment and discernment which, after taking account of the complexity and the diversity of situations, mitigating circumstances and other factors, will identify the specific opportunities for their widen integration. They might hold different ecclesial services and be involved in many forms of activity in the liturgical, pastoral, educational, institutional and charitable framework. An example of implementation of Francis’ teaching in this matter is a document entitled Pastoral guidelines for implementing Amoris laetitia issued by the Archdiocese in Philadelphia. It combines in practical solutions the indications of Amoris laetitia with the earlier teachings of the Church especially that expressed in Familiaris consortio. Regulations of Pastoral guidelines promote on the one hand the more full participation of the faithful in irregular situations in the life and mission of the Church, and on the other hand indicate activities they shouldn’t carry out. It is justified by the need to follow not only love and mercy, but also the truth of indissolubility of marriage.Adhortacja Amoris laetitia daje zdecydowany impuls do działań na rzecz pełniejszego włączenia w życie Kościoła wiernych, którzy znajdują się w sytuacjach nieregularnych. Ma się to dokonać dzięki procesowi towarzyszenia i rozeznania, który po uwzględnieniu złożoności i różnorodności sytuacji, okoliczności łagodzących, i innych czynników wskaże konkretne możliwości ich szerszej integracji. Powinna się ona wyrażać w podejmowaniu różnych posług i form aktywności w dziedzinie liturgicznej, duszpasterskiej, edukacyjnej, instytucjonalnej i dobroczynnej. Przykładem wdrażania nauczania Franciszka w tej materii jest dokument Pastoral guidelines for implementing Amoris laetitia wypracowany przez archidiecezję w Filadelfii. Łączy on w swoich rozwiązaniach wskazania zawarte w Amoris laetitia z wcześniejszym nauczaniem Kościoła, zwłaszcza tym wyrażonym w Familiaris consortio. Normy tego dokumentu z jednej strony promują włączanie wiernych w sytuacjach nieregularnych w życie Kościoła, a z drugiej określają zadania, które nie mogą przez nich być podjęte. Jest to uzasadnione koniecznością kierowania się nie tylko miłością i miłosierdziem, ale też prawdą o nierozerwalności małżeństwa
Uczył słowem – pismami – życiem. Sługa Boży ks. Wincenty Granat (1900–1979)
Get PDFWincenty Granat was born on April 1, 1900 in Ćmielów near Ostrowiec Świętokrzyski. He graduated from high school (1914–1918) and seminary (1918–1923) in Sandomierz. In 1923, he studied at the Gregorian University in Rome. After a year of studies, on August 24, 1924, he was ordained a priest in the cathedral in Sandomierz. In 1925 he obtained the degree of doctor of philosophy and in 1928 the degree of doctor of theology.After returning to Poland, he worked as a prefect of primary schools (1928–1929) and secondary schools (1930–1933) in Radom. In 1933 he became a lecturer at the Major Seminary in Sandomierz. In 1952, he started working at the Catholic University of Lublin, initially as a deputy professor, then as a docent (1956–1960) and professor (1961–1970). In 1965 he became the rector of the Catholic University of Lublin; in 1970 he resigned from the post of rector of this catholic university and moved to Opole Lubelskie. In 1977 he returned to Sandomierz, where he died in the opinion of sanctity on December 11, 1979. He lived truth in love.On June 12, 1995, the Sandomierz Church began the canonization investigation of Rev. Wincenty Granat, who lived true in love. The session closing the process at the diocesan stage was held on October 9, 2018 in the church of Saint Michael the Archangel in Sandomierz. On November 3, 2018, the trial documents of the Servant of God were transferred to the Congregation for the Causes of Saints in Rome.Wincenty Granat urodził się 1 kwietnia 1900 roku w Ćmielowie k. Ostrowca Świętokrzyskiego. Szkołę średnią (1914–1918) i studia seminaryjne (1918–1923) ukończył w Sandomierzu. W 1923 roku podjął studia na Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie. Po roku studiów, 24 sierpnia 1924 roku przyjął święcenia kapłańskie w katedrze w Sandomierzu. W 1925 roku uzyskał stopień doktora filozofii, a w 1928 roku – doktora teologii.Po powrocie do kraju pełnił funkcję prefekta szkół powszechnych (1928–1929) oraz średnich (1930–1933) w Radomiu. W 1933 roku został wykładowcą Wyższego Seminarium Duchownego w Sandomierzu. Od 1952 roku podjął pracę w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, początkowo jako zastępca profesora, a następnie jako docent (1956–1960) i profesor (1961–1970). W 1965 roku został rektorem KUL; w 1970 roku zrezygnował z funkcji rektora KUL, przeniósł się do Opola Lubelskiego. W 1977 roku powrócił do Sandomierza, gdzie zmarł w opinii świętości 11 grudnia 1979 roku. Żył prawdą w miłości.Dnia 12 czerwca 1995 roku Kościół sandomierski rozpoczął dochodzenie kanonizacyjne ks. Wincentego Granata, który żył prawdą w miłości. Sesja kończąca proces na etapie diecezjalnym odbyła się 9 października 2018 roku w kościele pw. Świętego Michała Archanioła w Sandomierzu. W dniu 3 listopada 2018 roku dokumenty procesowe sługi Bożego zostały przekazane do Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w Rzymie