ID Design Press
Not a member yet
307 research outputs found
Sort by
Невролупус
Get PDFSystemic lupus erythematosus (SLE) is not an unusual condition. Most neurologists are showing understanding that it can cause a broad range of neurological complications, and SLE almost always appears on "˜differential diagnosis' lists in cases of clinical uncertainty. However, the precise nature of the manifestations of SLE in the central and peripheral nervous systems is perhaps less understood, and misperceptions about phenomenology and treatment are common. Here will be review some of the main primary neurological complications of SLE"”"˜neurolupus'"” taking into consideration that secondary problems relating to other consequences of SLE (eg, hypertensive CNS disease, secondary to renal lupus) are neither less serious nor less treatable.Системски лупус еритематозус (СЛЕ) не е невообичаена состојба. Повеќето невролози се свесни дека тaa може да предизвика широк спектар на невролошки компликации, и СЛЕ речиси секогаш се појавува на листа на "диференцијална дијагноза“ во случаи на клиничка несигурност. Сепак, точната природа на манифестациите на СЛЕ во централниот и периферниот нервен систем е можеби помалку разбрана, и заблудите за феноменот и третманот се чести. Ќе бидат разгледани некои од главните примарни невролошки компликации на СЛЕ - 'невролупус' - земјќи во обзир дека второстепените проблеми во врска со други последици од СЛЕ (на пример, хипертензивна болест на ЦНС појава како резултат на бубрежен лупус) не се ниту помалку сериозни ниту пак може полесно да се лекуваат
НАУЧНИОТ ТРУД - Да се напише и да се објави
No full textКнигава ÐÐУЧÐИОТ ТРУД - Да Ñе напише и да Ñе објави претÑтавува збир од Ñознанија, препораки и забелешки на кои наидував низ моите триеÑет години пишување и објавување.Обрнато е оÑобено внимание на подигнување научното ниво при пишувањето и објавувањето, затоа што Ñамо објавениот научен податок Ñе Ñмета како универзално доÑтапен и можен за натамошни проверки и извор за нови научни идеи.Во книгава Ñе изнеÑени правилата за пишување разни видови трудови, општите правила за рецензирање, печатење (типографÑки конвенции), поправање отиÑоци и други технички аÑпекти на печатењето. ИзнеÑени Ñе кратенките и Ñимболите, употребата на зборовите, транÑлитерацијата на македонÑката кирилица, Ñобирањето и цитирањето литература, уÑното изнеÑување, како и авторÑките права.Во Ñите текÑтови е опишана употребата на компјутерите во пишувањето и објавувањето научен труд и Ñе изнеÑени оÑновните податоци за електронÑките изданија на трудовите.Приниципите на научната работа треба да бидат вклучени на додипломÑката наÑтава за да им овозможат на Ñтудентите квалитетно Ñовладување на нучниот приод во работата и да ги подготват за ÑопÑтвена научна работа. Реорганизацијата на наÑтавните планови и наÑтавни Ñодржини на факултетите треба да ја земе предвид научната работа и да ја вклучи како редовен предмет во наÑтавните планови.Книгава е наменета за Ñтудентите на додипломÑки Ñтудии, но оÑобено за Ñтудентите на поÑледипломÑки Ñтудии од Ñите облаÑти на биомедицината како дел од нивното редовно образование. Книгата можат да ја кориÑтат Ñите кои Ñакаат да напишат и да објават труд, а Ñакаат тој да биде Ñпоред меѓународните Ñтандарди.Книгава НАУЧНИОТ ТРУД - Да се напише и да се објави претставува збир од сознанија, препораки и забелешки на кои наидував низ моите триесет години пишување и објавување. Обрнато е особено внимание на подигнување научното ниво при пишувањето иобјавувањето, затоа што само објавениот научен податок се смета како универзално достапен и можен за натамошни проверки и извор за нови научни идеи. Во книгава се изнесени правилата за пишување разни видови трудови, општите правила за рецензирање, печатење (типографски конвенции), поправање отисоции други технички аспекти на печатењето. Изнесени се кратенките и симболите, употребата на зборовите, транслитерацијата на македонската кирилица, собирањето и цитирањето литература, усното изнесување, како и авторските права. Во сите текстови е опишана употребата на компјутерите во пишувањето и објавувањето научен труд и се изнесени основните податоци за електронските изданија на трудовите. Приниципите на научната работа треба да бидат вклучени на додипломската настава за да им овозможат на студентите квалитетно совладување на нучниот приод во работата и да ги подготват за сопствена научна работа. Реорганизацијата на наставните планови и наставни содржини на факултетите треба да ја земе предвидн аучната работа и да ја вклучи како редовен предмет во наставните планови. Книгава е наменета за студентите на додипломски студии, но особено за студентите на последипломски студии од сите области на биомедицината како дел од нивното редовно образование. Книгата можат да ја користат сите кои сакаат да напишат и да објават труд, а сакаат тој дабиде според меѓународните стандарди.
Проф. д-р Мирко Спироски,
Скопје, март 2002 годин
Значењето на издишаниот азотен моноксид како маркер за инфламација во водење на деца со астма
Get PDFAsthma is a chronic inflammatory disorder of the airways characterized by reversible bronchoobstruction and symptoms of cough,wheezing and dyspnea. The main inflammation process is the oesinophilic infiltration.Therefore the fraction of exhaled nitric oxide (FeNO) plays an important role in measuring the level of inflammation in asthma patients.Nitric oxide NO is a biologic mediator produced from L-arginine by three enzymes called nitric oxide synthasis NOS. In airways NO is produced by NOS from the respiratory endothelial cells and passes inside its lumen. NO synthasis is initiated by the action of proinflammatory cytokines which have the leading role of the inflammatory process. This is why FeNO is called an inflammometer.All these features explain the role of FeNO values in asthma patients as an important biomarker in childhood asthma management. The increased values of FeNo in asthma patients makes it also an important diagnostic parameter together with the increased total IgE blood level and the functional lung tests. FeNO measurement is made by a simple non-invasive method using chemiluminiscence with a portable device so called NO analyzer. Normal FeNO values (measured in healthy children) are from 15 up to 25 ppb (parts per billion). Defining FeNO as a marker of the eosinophilic inflammation explains the interests in using it as an important follow up indicator of the effect of inhaled corticosteroids (ICS) in treatment of asthma children. FeNo also has an important role in detecting the risk of a relaps of the disease in patinets on dicreased dose of ICS or in ones that stopped the ICS therapy. There is a positive correlation between FeNO values and presence of atopy in asthma patients, as well as in non-asthma atopic patients diagnosed for other allergic (non-asthma) disease. FeNO is non-invasive inflammatory biomarker that together with the rest of the parameters, in future will take more important role in achieving a better disease control in asthma children.Астмата претставува хронична инфламаторна болест на дишните патишта која се карактеризира со реверзибилна бронхообструкција и појава на симптоми на кашлица, визинг и отежнато дишење. Kласичен облик на инфламацијата кај астмата претставува еозинофилната инфлитрација. Со оглед на тоа, значењето на издишаната фракција на азотен моноксид (FeNO) игра важна улога во мерењето на степенот на инфламација кај пациентите со астма. Азотниот моноксид e биолошки медијатор кој се произведува од Л аргинин со учество на три ензими наречени нитрикоксид синтетази (НОС). NO го произведува NO синтетаза од респираторните епителни клетки кој потоа поминува во луменот на дишните канали. Синтезата на NO е иницирана од дејството на проинфламаторните цитокини како важен дел од инфламаторниот процес. Поради тоа азотниот моноксид е наречен и инфламометар. Овие карактеристики го објаснуваат значењето на вредностите на издишаниот азотен моноксид кај пациентите со астма и одредувањето на степенот на инфламација како значаен маркер во водењето на децата со астма. Со оглед на фактот дека постои покачена вредност на FeNO кај децата со астма, истиот се користи и како еден од маркерите за дијагноза на оваа болест, заедно со постоењето на клиничките параметри, покачената вредност на ИгЕ во крвта и функционалните белодробни тестови. Мерењето на овој параметар се врши со едноставен, неинвазивен метод со одредување на фракцијата на азотен моноксид во издишан (ексхалиран) воздух со помош на апарат (NO analyzer) користејќи реакција на хемилуминисценција. Нормалните вредности на FeNO кај здрави деца (деца без астма) се дефинирани во ниво од 15 до 25 ppb (parts per billion). Дефинирајќи го FeNO како маркер на еозинофилната инфламација, постои голем интерес во неговата примена како маркер за следење на ефектот од терапијата со инхалирачки кортикостероиди кај децата со астма. FeNO има големо значење во откривањето на ризикот за релапс на болеста кај пациенти со намалена или прекината кортикостероидна терапија, во поставување на дијагноза на болеста како и водењето на пациенти со дефинирана дијагноза на астма. Потврдена е и позитивна корелација на вредностите на FeNO со постоењето на атопија кај пациентите со астма како и покачени вредности на FeNO кај пациентите со алергиска конституција и симптоми на друга алергиска (неастматска) болест. FeNO претставува неинвазивен инфламаторен биолошки маркер кој заедно со останатите параметри во алгоритамот на следење, во иднина ќе зазема се поважно место во постигнување на добра контрола на болеста кај децата
Дизморфофобија и естетска хирургија
Get PDFBACKGRAUND: Body Dismorphic Disorder (BDD) is a relatively common and severe illness which usually goes misdiagnosed. BDD patients often presents to both mental health professionals and no psychiatric doctors such as plastic surgeons and dermatologists, seeking aesthetic treatment which usually is not the answer to their problem. This disorder matters, and it is a problem for the plastic surgeons because their patients are always unsatisfied with their appearance, they always make problems and even sue their doctors. This disorder is bigger problem for the patients because they are often markedly ill and functionally impaired, and they appear to have unusually high rates of suicidal ideation, suicide attempts, and completed suicide. This is why Body Dismorphic Disorder is important to be diagnosed and properly treated.AIM: From a total of used literature, emerged the goal of the research, to show the prevalence, the age of patients with BDD, and the outcome of patients that asked for aesthetic operative treatment, and were operated. In the conclusion we discuss about the percent of BDD patients that were treated surgicly, and is operative treatment cure for their actual disorder.MATERIAL AND METHODS: We based our search strategy on PubMed, Embase Medline and Google Scholar using the search terms 'body dysmorphic disorder', aesthetic surgery', 'prevalence', and 'outcome'. Exclusion criteria were articles that were not on English language, non surgical aesthetic articles, articles where BDD was explained, and articles about BDD comorbidity. In the search were included prospective and retrospective studies, and also studies based on the reference lists of the included articles in order to get more information.RESULTES: The results of scientific research suggest that BDD is noticeable in patients that ask for aesthetic treatment. The lowest percent is 3.2 %, and the highest percent is 53.6 %. The average age of the patients that have Body dismorphic disorder according to the studies included is 40. Only two studies were found where the outcome of the surgical aesthetic treatment of patients with BDD was evaluated, and can be concluded that in low percent, some interventions can help in symptoms improvement in the patients that have Body Dismorphic Disorder.CONCLUSION: Body Dismorphic Disorder is a common psychiatric disorder that often leads to aestetic surgery. However, pre-operative screening of BDD patients is vital so that efficient treatment can be initiated, patients diagnosed and successfully treated.ОСНОВА: Дизморфофобија, или на англиски Body Dismorphic Disorder (BDD) е релативно често и многу тешко заболовање кое многу пати поминува недијагностицирано. Со вакви пациенти во контакт се како психијатрите така и пластичните хирурзи и дерматолозите затоа што ваквите пациенти многу често се обраќаат кај нив барајќи естетска корекција која најчесто не е решение на нивниот проблем. Ова заболување е битно, треба да се помисли на него за да се дијагностицира затоа што е проблем за пластичните хирурзи затоа што овие пациенти прават проблеми, никогаш не се задоволни, ги тужат своите доктори, така претставува проблем е и за самите пациенти затоа што овие пациенти се сериозно болни. Тоа се пациенти кои не се задоволни со својот изглед, најчесто се со самоубиствени идеи, некои веќе имаат во минатото обиди за самоубиство, а дел и завршуваат со самоубиство. Затоа ова заболување е важно, не смее да се потцени и треба да се помисли на него за да се дијагностицира.
ЦЕЛ: Од севкупно искористената литература, произлезе целта на истражувањето, а тоа е да го покаже процентот на застапеност на БДД испитуван по студии во естетската хирургија, да се види на која возраст пациентите најчесто бараат естетска корекција, и да се презентира понатамошниот тек на ова заболување кај пациенти кои се јавиле и добиле хируршки третман. Во заклучокот се дискутира за процентот на БДД кај пациенти кои побарале естетска операција и околу тоа дали такви пациенти треба да се третираат хируршки.
МАТЕРИЈАЛИ И МЕТОДИ: Беше направено пребарување во базите на податоци со отворен пристап Pub Med, Embase Medline. Пребарувањето беше направено според клучните зборови “body dysmorphic disorder, BDD”, “aesthetic surgery”, “prevalence”, “outcome”. Беа вклучени сите трудови каде беше опишана БДД во естетска хирургија и исходот на естетските процедури кај БДД пациенти. Исклучувачки критериуми: Студии на детска популација, студии кои не беа на англиски јазик, студии каде БДД се разгледа во нехируршки естетски студии, студии каде се објаснува БДД и коморбитетот, студии кои не се дадени во целост. Во прегледот беа вклучени проспективни, пресечни и ретроспективни студии кои беа достапни во целосен текст. Беше направен и преглед на референтните листи од студиите кои беа вклучени во овој ревиски труд за добивање на дополнителни релевантни податоци.
РЕЗУЛТАТИ: Резултатите добиени од литературните и научните истражувања укажуваат на фактот дека степенот на застапеност на БДД во естетска хирургија варира во поединечни студии. Воочена е најниска застапеност од 3.2, а највисока застапеност од 53.6% што укажува на јасна врска меѓу пациенти со БДД кои бараат естетска хируршка интервенција. Во просек овие пациенти се околу 40-та година од животот. Во однос на резултат од естетскиот третман на лицата со БДД разгледани се 2 студии и како заклучок може да се каже дека естетските интервенции во еден одреден лимитиран дел водат до подобрување на симптоматологијата на БДД.
ЗАКЛУЧОЦИ: БДД е често психијатриско заболување кое често води до естетска хируршка интервенција. Битно е да постои предоперативен скрининг на вакви пациенти за нивно правилно дијагностицирање, насочување и третман
Вкупен, групно специфичен и специфичен ИгЕ кон храна во серум од пациенти упатени за испитување на алергија во Република Македонија
No full textINTRODUCTION: The term "food allergy" refers to a patient's immune response directed towards food. Food allergy is a ''negative health effect arising from a specific immune response that occurs during repeated exposure to certain foods". This definition includes immune responses that are IgE-mediated, non-IgE-mediated or combinations of both. IgE-mediated reactions are characterized by the acute onset of symptoms, usually within two hours after intake or exposure to food and symptoms frequently involve abnormalities of the skin, gastrointestinal tract and/or the respiratory tract. Even though any food may bear the potential for mediating an allergic reaction and more than 170 foods have been reported to cause IgE-mediated immune responses, it is a rather small number of foods that have been found to cause the majority of allergic reactions. They are described in the literature as "major food allergens'', and include: peanuts, nuts, eggs, milk, fish, crabs, shellfish, wheat and soy. Globally, the prevalence of food allergies seems to be on the rise and increases in incidence are observed in almost all countries. Food allergy prevalence varies in a manner that is dependent on the respective culture and population.OBJECTIVES: The objectives of this study include: the quantitative examination of total and specific IgE levels from blood serum in response to allergens from animal and plant-derived foods in patients suspected of food allergy; the determination of the degree of an allergic reaction; the qualitative examination of group-specific IgE; the correlation between the total and specific IgE antibodies to food allergens of plant and animal origin, and the calculation of the percentage of food allergies in the Macedonian population.MATERIALS AND METHODS: Eight thousand eight hundred ninety eight (8898) consecutive patients tested for allergies over a ten year period (from 01.01.2001 to 01.01.2011) at the Institute of Immunobiology and Human Genetics were analyzed retrospectively. All patients were grouped according to gender, age, and place of residence and according to the analysis of total and specific IgE to allergens originating from plant and animal food. The quantitative and qualitative determination of total IgE, specific IgE and specific IgE to groups of food allergens was performed with the UniCAP100 System (Pharmacia, Uppsala, Sweden).RESULTS: The results were statistically processed and organized in tables and graphs. The number of patients being tested for allergies grew continually over the ten year period. Most patients originated from Skopje (1.2% of the city population), whereas the rest were from other Macedonian cities, whose number remained below 1% with respect to the total population of their respective city of originThe results for the distribution of the patient number in relation to the total IgE concentration group revealed that most of the patients had normal total IgE levels.Furthermore, total IgE levels varied in a statistically significant manner between the respective age groups (p <0.01, <0.05). Gender-specific analyses revealed that the geometric mean for the total serum IgE levels was higher in men compared to those in women, or p <0.01, t (3271) = 3732; p = 0.00, <0.01, <0.05, which means that there is a statistically significant difference between total IgE in men and women.Moreover, the various food-specific IgE antibody concentration levels were found to be dependent on the respective patient age group.There was a significant correlation between total IgE and egg white, milk, alpha-lactalbumin and casein. A further significant correlation was found between total IgE and group-specific IgE: mixture of food, meat mixture, a mixture of fruit and a cereal mixture. 28.5% of all analyzed patients had a positive finding for IgE antibodies in their blood, while 71.5% were negative.CONCLUSION: The increase in the number of patients with food allergy may be due to an ever increasing trend in the use of ethnic or exotic food ingredients. Another cause may be the greater exposure to artificial, factory-processed food products. Differences in admitted patient number originating from various cities in the Republic of Macedonia can be explained by the different awareness levels of family doctors for the available analyses performed at Institute of Immunobiology and Human Genetics, the geographical distance of the cities to Skopje. Our findings highlight the need for opening additional allergologic laboratories in several cities in the country. The large number of patients that tested negative for food allergies illustrate the need for further education of the primary care physicians by means of seminars, conferences and lectures.ВОВЕД: Терминот „алергијата на храна“ се однесува на имун одговор насочен кон храната. Алергија на храна е: ''негативен здравствен ефект што произлегува од специфичен имунолошки одговор што се случува при повторувачка изложеност на одредена храна”. Оваа дефиниција ги опфаќа имуните реакции кои се ИгЕ посредувани, не-ИгЕ посредувани или комбинации од двете. ИгЕ-посредуваните реакции се карактеризираат со акутен почеток на симптомите обично во рок од 2 часа по внесот или по изложеноста на храната и обично вклучуваат симптоми на кожата, гастроинтестиналниот тракт и дишните патишта. Иако секоја храна може да предизвика алергиска реакција и повеќе од 170 видови на храна се пријавени дека предизвикуваат реакции на храна кои се ИгЕ-посредувани, сепак мал број на храни го предизвикуваат поголемиот дел од алергиските реакции. Тие се опишани во литературата како „главни алергени од храна'', а во нив спаѓаат: кикирики, ореви, јајца, млеко, риба, ракови, школки, пченица и соја. На глобално ниво, распространетоста на алергии на храна се чини дека се зголемува и зголемувањата на инциденцата се забележува скоро во сите земји. Алергиите на храна се разликуваат од културата и популацијата.
ЦЕЛИ: Целите на овој магистерски труд се: квантитативно испитување на вкупен и на специфичен ИгЕ за алергени од храна од животинско и растително потекло во серумот кај пациенти со сомневање за постоење на алергија на храна; одредување на степенот на алергиската реакција; квалитативно испитување на групно специфичниот ИгЕ; одредување на корелација помеѓу вкупниот и специфичниот ИгЕ за алергени од храна од животинско и растително потекло, како и пресметување на процентот на алергии кон храна во македонската популација.
МАТЕРИЈАЛ И МЕТОДИ: Анализирани се ретроспективно 8898 консекутивни пациенти во десет годишен период (од 01.01.2001 до 01.01.2011 година), упатени на Институтот за имунобиологија и хумана генетика за испитување на алергии. Сите примени пациенти се групирани според пол, возраст, место на живеење и анализи за ИгЕ вкупен и специфичен кон алергени од храна од растително и животинско потекло. Квантитативното и квалитативното одредување на вкупниот ИгЕ, специфичниот ИгЕ и групно специфичниот ИгЕ кон алергени од храна е направено со UniCAP100 System (Pharmacia, Uppsala, Sweden) во лабораториите на Институтот за имунобиологија и хумана генетика, Медицински факултет во Скопје.
РЕЗУЛТАТИ: Резултатите се статистички обработени и табеларно и графички прикажани. За фреквенцијата на примени пациенти за алерголошки тестирања на Институтот за имунобиологија и хумана генетика забележан е делумно континуиран пораст низ годините. Најголем дел од примените пациенти потекнуваат од Скопје (1.2% од број на жители), а остатокот се од другите градови од Република Македонија, но процентот на примени пациенти во однос на бројот на жители од другите градови од Република Македонија е под 1%. Добиените резултати за дистрибуцијата на бројот на пациенти во секоја група на концентрација на вкупниот ИгЕ покажаа дека најголем дел од пациентите имале нормални вредности за вкупниот ИгЕ во серумот. За дистрибуцијата на вкупниот ИгЕ помеѓу возрасните групи на пациентите најдено е дека постои статистички значајна разлика кај вкупниот ИгЕ помеѓу посебните возрасни групи (p < 0.01 < 0.05). При анализата на концентрацијата на вкупниот ИгЕ помеѓу мажи и жени добиено е дека геометриската средина за серумскиот ИгЕ е повисока кај мажи во споредба со жени, односно p<0.01, t(3271) = 3.732; p = 0.00 < 0.01 < 0.05 што значи дека постои статистички значајна разлика помеѓу вкупниот ИгЕ кај мажи и жени. Од добиените резултати за концентрациите на специфичните ИгЕ противтела кон храна забележано е дека постојат разлики помеѓу нивоата на сите специфични ИгЕ противтела во однос на возрасните групи, односно секој алерген предизвикува различен тренд на производство на ИгЕ противтела со возраста. Од анализите за постоење на корелација помеѓу вкупниот ИгЕ и специфичните ИгЕ откриено е дека постои статистички значајна корелација помеѓу ИгЕ вкупен и белка од јајце, млеко, алфа-лакталбумин и казеин. Додека пак од анализите за постоење на корелација помеѓу вкупниот ИгЕ и групно специфичните алергени откриено е дека постои статистички значајна корелација помеѓу ИгЕ вкупен и смеша од храна, смеша од месо, смеша од овошје и смеша од житарици. Прикажан е и процентот на алергии кон храна кај сите анализирани пациенти од кои 28,5% имаат позитивен наод за ИгЕ противтела во крвта, а кај 71,5% сите направени анализи биле негативни.
ЗАКЛУЧОК: Зголемувањата на бројките на пациентите со алергии на храна може да се должат на егзотичните и етничките состојки кои се повеќе се користат во подготовката на храната. Друга можност за нивниот пораст е поради се поголемата изложеност на вештачки препарати во фабрички преработената храна. Разликите во примените пациенти од различните градови во Република Македонија може да се објаснат со различната информираност / неинформираност на матичните лекари за анализите кои се вршат на ИИБХГ, во географската раздалеченост на градовите, а секако од сето ова се наметнува и потребата за отварање на алерголошки лаборатории низ повеќе градови во Република Македонија. Добиен е и огромен број на негативни резултати и за да се намали бројот на непотребно направените анализи би требало да се зголеми едукацијата на матичните лекари за алергиите преку семинари, конференции и предавања
Ризик фактори и интензитет на дентални ерозии на трајни инцизиви и први перманентни молари
Get PDFAIM: The aim of our pilot study was to determine the prevalence of dental erosion, the impact of beverages on the level of damage to the permanent teeth.MATERIAL AND METODS: For the purpose of the study we have included 105 respondents with positive indications of dental erosion aged 10 to 60 and < 60 years, and on specially prepared forms we have noted the extent of erosion and beverage consumption habits.RESULTS: The results of the level of erosion on the respondents' first permanent incisors indicated that on age 10-29 they were with surface enamel loss, and with patient's age the erosion was more present, where besides the loss of enamel there was presence of exposed dentin. Studies of the dental erosion on first permanent molars, related to the depth, depending on the age of respondents, indicated different clinical pictures. There was no respondent with enamel within normal limits. Surface loss was most present among respondents aged 10-29, loss of enamel with exposed dentin had the majority of respondents from the elderly group that also had respondents with attacked enamel and dentin but also an exposed pulp. The results show that most of the respondents consumed soft drinks 3-5 times a day, while most of them where male, and the consumption of fruit juices several times a day unfortunately was as present among male as among female respondents. There was positive correlation between the consumption of soft drinks and fruit juices in the total sample of respondents with dental erosion and all groups of respondents (Ñ€ < 0.05), and between male and female respondents (Ñ€ < 0.00). CONCLUSON: In conclusion, it is necessary to prepare a study by exploring the most influential etiological factors that would help in structuring preventive strategies.ЦЕЛ: Целта на на нашата пилот студија беше да се утврди преваленцата на забните ерозии, како и влијанието пијалоците врз степенот на оштетувањето на перманентните заби.
МАТЕРИЈАЛ И МЕТОДИ: Како матерјал вклучивме 105 испитаника со позитивни знаци за постоење дентални ерозии, на возраст од 10 до 60 и над 60 години, кај кои ги нотиравме степенот на ерозиите и навики за консумирање пијалоци.
РЕЗУЛТАТИ: Степенот на ерозијата на првите трајни инцизиви кај испитаниците на возраст од 10-29 год. беа со површински губиток на емајлот и со возраста на пациентите поприсутна беше ерозијата каде освен губиток на емајлот имаше и присуство на експониран дентин. Испитувањата на ПТМ, според длабочината и возраста на испитаниците, укажа на постоење различни клинички слики, но со емајл во нормални граници немаше ниту еден испитаник. Резултатите говорат дека најголемиот дел од испитаниците газирани пијалоци консумирале 3-5 пати на ден Постоеше позитивна корелација помеѓу консумирањето на газирани пијалоци и овошни сокови и помеѓу вкупниот примерок на испитаници со дентални ерозии и сите возрасни групи на испитаници (р < 0.05) и помеѓу половите (р < 0.00).
ЗАКЛУЧОК: Потребно да се направи студија со истражување на највлијателните етиолошки фактори кои би потпомогнале во подготвување превентивни стратегии
Употреба на бензодијазепини кај пациенти на метадонски третман
No full textINTRODUCTION: In Macedonia, the general trend is increasing number of addicts with a medical indication for therapeutic substitution treatment with methadone (MMT). Benzodiazepines (BZD) use is common in patients who are on methadone treatment, and must be taken into account in order to optimize the results of treatment.MOTIVE: In our country, so far, there is not conducted any systematic research which suggests epidemiology of use/abuse of benzodiazepines among drug addicts who are on methadone treatment for any characteristics (differentiation from other patients on treatment). This study is the first of its kind in the country and suggests original observations with respect to this issue. It provides country results to be compared with the results from other countries, to indicate them and to recommend intervention.OBJECTIVES: The study aimed to explore the use/abuse of benzodiazepines by patients on methadone treatment and to indicate needs and to recommend intervention.MATERIAL AND METHODS: The research is quantitative analytical study (cross-sectional study) which was implemented from December 2012 to July 2013. A randomized anonymous survey, in terms of the use/abuse of benzodiazepines, was conducted on 458 addicts who are on treatment with methadone substitution treatment. The selection of respondents for the study (experimental and control group) was made according to predetermined inclusion and exclusion criteria. Secrecy of the answers and comments was guaranteed. A standardized questionnaire was used, designed for this type of research, consists of five sections, and socio-demographic data, history of use of psychoactive substances, the use of BZD, health and personal views on the assertions of various life situations and feelings.RESULTS: The prevalence of abuse of BZD in patients on methadone treatment is 86.66%. The average age in the first try of BZD is 21.9 ± 6.1 years. For 24.1% BZD were prescribed by a doctor the first time when it was used. BZD without prescription were use by 85.8% of the respondents. At the moment treatment with BZD prescription receive 22.4%; usually 38.7% use more than the prescribed dose of BZD, use prescribed dose 17.3%, use less than the prescribed 6.8% and never had a prescription for BZD 37.2% vs. 50%. BZD use before entering the methadone program was 70.7% of respondents in the experimental group. BZD has increased/started after the methadone program 60.1%. In the life always used only BZD, which were prescribed by a doctor, said 7.8% of respondents in the experimental group. For start of use of not prescribed BZD, in the experimental group, 41.9% had selected cause "so I can sleep," followed by "probing - to see the effect of", 38.1% "to be relax" i.e., to reduce the pressure/tension "36.4%" to deal with stress and anxiety, "and 29%" to feel good" 26.3%. At least selected reason was "to the spent good time with my friends" 5.8% and to feel "high" 7.7%. In the last month, 50% of patients in the experimental group used BZD over 20 days in the last 3 months, 50% or 70% of respondents used BZD consequently over 66 days or 90 days. Analysis for the use of BZD within a day has shown use more than three times daily, and over 50% of respondents used consequently BZD over 10 or more than 7.5 years in their lifetime. In the last month, the daily dose of 70% of patients in the experimental group was over 50 mg. In the total sample of patients on methadone treatment as the most common health problem is selected heroin at 42% followed by hepatitis C in 41.6% and anxiety/stress at 33.5%. Prescribed treatment for psychological/emotional problems (including depression or anxiety), are receiving 54.3% of the participants in the experimental group. In 75% of respondents feeling of depression is present in more than 3 days a week.CONCLUSIONS: The analysis have shown that patients who started/increased intake of BZD during the MMT treatment has significantly increased risk behavior in favor of prolongation and/or repeated drug intake, possibility for overdosing and infections with blood transmitted diseases. Because of that, it is necessary effective programs for treatment which in the same time will aimed the goal for overcome of the problems with opiate dependence, symptoms of anxiosity and misuse of BZD.ВОВЕД: Во Р. Македонија се бележи генерален тренд на зголемување на бројот на зависници за кои постои медицинска индикација за ММТ. Укажувањата од истражувањата дека користењето на комбинација од повеќе дроги, а посебно употребата на бензодијазепини е честа појава кај пациентите кои се наоѓаат на ММТ, мора да бидат земени во предвид со цел за оптимизирање на резултатите од третманот.
МОТИВ: Досега во нашата земја, не е спроведено ниедно системско истражување кое укажува на епидемиологијата на употреба/злоупотреба на БЗД кај зависниците кои се наоѓаат на ММТ ниту за карактеристиките со кои тие се разликуваат од останатите пациенти на третман. Ова истражување е прво од ваков вид и укажува на оригинални согледувања во однос на овој проблем, овозможи споредување на резултатите со истите во другите земји и ги посочи местата и препораките за интервенција.
ЦЕЛИ: Студијата имаше за цел да ја истажи употребата/злоупотребата на БЗД кај пациентите на ММТ и да укаже на местата и препораките за интервенција.
МАТЕРИЈАЛ И МЕТОДИ: Истражувањето преставува квантитативна аналитичка студија на пресек (cross sectional study) која се имплементираше од декемри 2012 до јули 2013 година. Се спроведе анонимно неповрзано анкетирање на 458 зависници кои се на ММТ, во однос на употребата/злоупотребата на БЗД. Селекцијата на испитаниците за студијата (испитуваната и контролната група) е направена според однапред утврдени инклузиони и ексклузиони критериуми, а тајноста на добиените одговори и коментари беше загарантирана. Се користеше стандардизиран прашалник наменет за ваков вид на истражување составен од пет целини и тоа социо-демографски податоци, историја на употреба на психоактивни супстанции, употреба на БЗД, здравствена состојба и лични ставови за тврдења во однос на разновидни животни ситуации, состојби и чуства.
РЕЗУЛТАТИ: Преваленцата на злоупотреба на БЗД кај пациентите на ММТ е 86.66%. Просечната старост во однос на првата проба на БЗД изнесува 21,9 ± 6,1 година. Првиот пат БЗД биле пропишани од лекар, за 24.1% од испитаниците. БЗД без рецепт користеле, 85.8%. Во моментот примаат терапија со БЗД на рецепт 22.4%; обично користат повеќе од пропишаната доза 38.7%; користат пропишана доза 17.3%; користат помалку од пропишаното 6.8% ; немале никогаш рецепт за БЗД 37.2%. Користеле БЗД пред да влезат во ММТ 70.7% од испитаниците во испитуваната група. БЗД го зголемиле/ започнале по почетокот на ММТ 60.1%. Во животот секогаш користеле само БЗД кои им биле пропишани од лекар 7.8% од испитаниците во испитуваната група. За почеток на користење на непропишани БЗД во испитуваната група 41.9% ја селектирале причината “за да можам да спијам“ следено со “од љубопитство - да видам каков ефект имаат“ 38.1%, “да се релаксирам т; „да го намалам притисокот“ 36,4%, “за да се справам со стресот и напнатоста“ 29.% и “за да се чувствувам добро“ 26.3%. Најмалку селектирана причина е “за да со поминам убаво со моите пријатели“ 5.8%, и “за да се почуствувам „ high““ 7.7%. Во последниот месец, 50% од пациентите во испитуваната група користеле БЗД над 20 дена, во последните 3 месеци 50% односно 70% од испитаниците користеле БЗД консеквентно над 66 дена односно над 90 дена. Анализата за користење на БЗД во текот на денот покажа над 3 пати дневно, а над 50% од испитаниците користеле консеквентно БЗД над 10 односно над 7,5 години во текот на животот. Во последниот месец, кај 70% од пациентите дневната доза е над 50мг. Во целиот примерок на пациенти на ММТ како најчест здравствен проблем е селектирана употребата на хероин кај 42% следена со хепатитис Ц кај 41.6% и вознемиреност /стрес кај 33.5%. Пропишана терапија за психолошки/ емоционални проблеми (вклучувајќи вознемиреност или депресија), примаат 54.3% од испитаниците во испитуваната група. Кај 75% од испитаниците чуството на депресија е присутно во над 3 дена во неделата.
ЗАКЛУЧОЦИ: Анализата покажа дека пациентите започнале/го зголемиле внесувањето на БЗД за време на ММТ и имаат сигнификантно зголемено ризично однесување во насока на продолжување и/или повторно земање на дрога, можност за предозирање и инфекции со крвно преносливи заболувања. Затоа е потребно развивање на ефективни третман програми кои во исто време ќе имаат за цел надминување на проблемите со опијатната зависност, симптомите на ансиозност и злоупотреба на БЗД
Техники и методи за детекција и дијагноза на орални премалигни и малигни лезии
Get PDFBACKGROUND: Oral cancer has a tendency to be detected at late stage which is detrimental to the patients because of its high mortality and morbidity rates. Early detection of oral cancer is therefore important to reduce the burden of this devastating disease.AIM: The aim of this article is to evaluate the diagnostic tools and methods in detection of the premalignant and malignant oral lesions.MATERIAL AND METHODS: The systematic literature review was completed using the electronic database PubMed. Studies which met the inclusion criterion were English studies conducted between 1966, through 2014. Main search terms were: "oral premalignant, oral cancer, visual adjustments and molecular biological markers". We included late-breaking reports that had been peer-reviewed and accepted for publication. We excluded articles that were statements of expert opinion, as we did articles not involving human subjects.RESULTS: Of most commonly used techniques and diagnostic tests, vital tissue staining showed a sensitivity of 93.5% - 97.8% and slightly lower specificity of 73.3% - 92.9%. The use of modern tools for visualization of tissue aberrations, showed a sensitivity of 30% and specificity of 63%.CONCLUSION: Oral cytology, pathohistological findings, molecular biological investigations, as well as the use of sophisticated visual tools in detection of the suspect oral lesions, is thought that will upgrade the early diagnosis and make the interpretation of the findings far more secure than before.ОСНОВА: Оралните премалигни и малигни лезии бележат тенденција на доцна детекција, која е на штета на пациентите поради високите стапки на морбидитет и морталитет.. Токму затоа е важно раното дијагностицирање на овие нарушувања и заболувања.
ЦЕЛ: Целта на овој труд е да ги евалуираме дијагностичките средства и методи за детекција на премалигните и малигни орални лезии.
МАТЕРИЈАЛ И МЕТОДИ: За изработка на овој труд, спроведовме автоматско детално пребарување на интернет базата PubMed за периодот од 1966 година до 2014 година. Клучни зборови според кои го изведовме пребарувањето беа: “орални преканцерози, орален карцином, визуелни средства и молекуларни биолошки маркери”. Ги вклучивме и извештаите кои беа рецензирани и прифатени за објавување, а сеуште неиспечатени. Ги исклучивме статиите кои беа известувања од експерти, како и оние кои не беа од англиско издание или не беа изведени на хумани субјекти.
РЕЗУЛТАТИ: Од најчесто употребуваните техники и дијагностички тестови, виталните ткивни боења покажуваат сензитивност од 93.5% – 97.8% и нешто пониска специфичност од 73.3% - 92.9%. Употребата на современите алатки за визуелизација на ткивните аберации, бележат сензитивност од околу 30% и специфичност од 63%.
ЗАКЛУЧОК: Оралната цитологија, патохистолошкиот наод, молекуларните биолошки испитувања, како и примената на софистицирани визуелни средства во детекција на суспектните орални лезии, се смета дека ќе доведат до рано дијагностицирање и ќе го направи толкувањето на наодите далеку посигурно отколку порано
Алергии на храна врз основа на серумски специфичен ИгЕ во Република Македонија
Get PDFBACKGROUND: Food allergy is defined as an adverse immune response during repetitive exposure to any kind of food and may be mediated by immunoglobulin E (IgE) antibodies or not - IgE mediated. Food allergies are common and according to recent studies they occur in 6-8% of children, and in the last three decades there has been an increase in the incidence of food allergies. In IgE-mediated food reaction we should make laboratory tests to determine the total and specific IgE antibodies to various foods.AIM: The aim of this paper is to demonstrate the percentage of food allergies in the Republic of Macedonia based on positive IgE antibodies in the serum of patients referred to the Institute of Immunobiology and Human Genetics for allergies testing in ten year period (2001-2011).MATERIAL AND METHODS: Consecutive patients in ten year period (from 01.01.2001 to 01.01.2011), addressed to the Institute of Immunobiology and Human Genetics at the Medical Faculty tested for allergies were analyzed retrospectively. Three thousand and twelve (3312) patients with data for place of residence, age and serum values for total IgE, specific IgE and group-specific IgE to food allergens were analyzed. The determination of total IgE and specific IgE for food allergens was performed with the UniCAP100 System (Pharmacia, Uppsala, Sweden).RESULTS: Analyzes of the distribution of the number of patients in each group of concentration of total IgE showed that most patients had normal serum total IgE levels. From a total of 3312 patients with suspected IgE-mediated food allergy, 2367 were found negative and only in 945 patients we determined the existence of IgE-mediated food allergy. The most common allergens in our study were: egg white, milk, boiled milk, wheat, peanuts, milk proteins, hazelnut and apple and from the group - specific allergens most common were food mixture and fruit mixture.CONCLUSIONS: The large number of negative results suggested the need for increasing the number of Allergologic Laboratories in Republic of Macedonia and increase of the need for better education of primary care physicians through seminars, conferences and lectures. This is the first study in the Republic of Macedonia for food allergies in which the presented results are based on the obtained specific IgE antibodies values in the sera of patients towards different food allergens.ОСНОВА: Алергијата кон храна се дефинира како несакан имун одговор кој се јавува при повторувачки изложувања на било кој вид на храна и може да биде посредувана со имуноглобулин Е (ИгЕ) противтела или не –ИгЕ посредувана. Алергиската реакција кон храна е доста честа и според последните истражувања се јавува кај 6-8% од децата, а во последните три декади забележан е пораст во инциденцата на алергии кон храна. Доколку се сомневаме за ИгЕ посредувана реакција на храната треба да се направат лабораториски испитувања и да се одредат вкупните и специфичните ИгЕ противтела кон различните видови на храна.
ЦЕЛ: Целта на овој труд е да се пресмета и прикаже процентот на алергии на храна во Република Македонија на основа на позитивен наод на ИгЕ противтела во серумот на пациенти упатени на Институтот за имунобиологија и хумана генетика за алерголошки тестирања во десетгодишен период (2001-2011).
МАТЕРИЈАЛ И МЕТОДИ: Анализирани се ретроспективно консекутивни пациенти во десет годишен период (од 01.01.2001 до 01.01.2011 година), упатени на Институтот за имунобиологија и хумана генетика при Медицинскиот факултет во Скопје за испитување на алергии. Анализите се направени на 3312 испитаника (пациенти) за кои имаме точни податоци за местото од кое потекнуваат, за возраста и кај кои се одредени вредностите за вкупниот ИгЕ во серумот, како и вредностите за специфичните ИгЕ противтела насочени кон алергени од храната. Анализите за одредување на вкупен ИгЕ и специфичен ИгЕ во серумот кај пациентите се изработени на UniCAP100 System; Pharmacia, Uppsala, Sweden.
РЕЗУЛТАТИ: При анализата на дистрибуцијата на бројот на пациенти во секоја група наконцентрација на вкупниот ИгЕ покажуваат дека најголем дел од пациентите имале нормални вредности за вкупниот ИгЕ во серумот. Од вкупно 3312 пациенти со сомневање за постоење на ИгЕ посредувана алергија на храна кај 2367 сме добиле негативен наод за постоење на зголемени нивоа на ИгЕ противтела, а само кај 945 испитаници сме докажале постоење на ИгЕ посредувана алергија на храна. Најчестите позитивни алергени се: белка од јајце, млеко, варено млеко, пченица, кикирики, протеини на млеко, лешник и јаболко, аод групно специфичните се: смешата од храна и смешата од овошје.
ЗАКЛУЧОЦИ: Големиот број на негативни резултати ја покажува и потребата од зголемување на бројот на алерголошки лаборатории низ Република Македонија како и зголемување на едукацијата на матичните лекари преку семинари, конференции и предавања. Ова е првата студија во Република Македонија за алергии кон храна во која се прикажани резултати на осонова на добиените вредности на специфични ИгЕ противтела кон различни алергени од храна во серум
Структура на пациенти лекувани во Единица за интензивна коронарна нега на Одделение за интерна медицина –ЈЗУ Општа болница Куманово во период од 2009-2013 година
Get PDFBACKGROUND: The main feature of coronary care is the availability of telemetry or the continuous monitoring of the cardiac rhythm by electrocardiography and periodic measurements blood pressure. Intensive Coronary Care Unit (ICCU) in the Department of Internal Medicine - PHO General Hospital Kumanovo starts to work in 1998 year.AIM: To provide information for patients who were observed (till 24 hours) and hospitalized (more than 24 hours) in Intensive Coronary Care Unit, reasons for observation and hospitalization, treatment, distribution by sex, age and results from observation and hospitalization of the period of five years ( 2009-2013).MATERIAL AND METHODS: In this retrospective study are used informations from dairy of patients in Intensive Coronary Care Unit, their histories about the diseases.RESULTS: In total 4677 patients were analyzed in the period from 2009 till 2013 year. In that period 3668 patients were observed, 1009 patients hospitalized, transferred in tertiary health care (PHO University Clinic for Cardiology and others clinics in Skopje) 278 patients and 277 death.CONCLUSIONS: In most cases are represented patients with atrial fibrillation (16% - 26%), coronary arterial disease, unstable and stabile angina pectoris (15% - 20%), malignant values of blood pressure (11% - 17%) and patient with pulmonary edema (6% - 16%). Every year numbers of patients treated in intensive coronary care unit is grows also patients who need treatment in tertiary health care.ОСНОВА: Главната функција на коронарната единица е достапност на телеметрија или континуирано следење на срцевиот ритам и крвниот притисок преку електрокардиографија и мерење на крвиот притисок на интервали. Единицата за интензивна коронарна нега (ЕИКН) при Одделението за интерна медицина –Општа болница Куманово почна со работа од 1998 година.
ЦЕЛ:Да се прикаже бројот на пациентите кои биле на обсервација (до 24 часа) и хоспитализација (над 24 часа) во Единицата за интензивна коронарна нега, причините за обсервација и хоспитализација, нивниот третман, застапеност според полот, возраста како иисходот од обсервацијата и хоспитализација во периодот од 5 години (од 2009 до 2013 година).
МАТЕРИЈАЛ И МЕТОДИ:Во ретроспективната студијата без користени податоци од дневникот кој се води за пациентите во Единица за интензивна коронарна нега при Одделението за интерна медицина –Општа болница Куманово и истории за болеста од пациентите.
РЕЗУЛТАТИ:Вкупно беа анализирани 4677 пациенти во периодот од 2009 до 2013 година. Во тој период обсервирани 3668 пациенти, хоспитализирани 1009 пациенти, упатени на терциерна здравствена заштита (ЈЗУ Универзитетска клиника за кардиологија и останати клиники во Скопје) 278 пациенти и летално завршиле 277 пациенти.
ЗАКЛУЧОЦИ:Во најголем процент се застапени пациенти со атријален фибрилофлатер (од 16% до 26%), коронарна артериска болест, нестабилна и стабилна ангина пекторис (од 15% до 20%), малигни вредности на крвниот притисок (од 11 % до 17%), потоа пациенти со и пулмоналниот едем (од 6% до 16%). Според анализиранитеподатоци за работата на еикн можеме да заклучиме дека со отпочнувањето на работата на оваа единица значително се подобри лекувањето и излекувањето на критично болни пациенти со срцево страдање. Од студијата се извлекува да секоја година се зголемува бројот на пациенти кои се обсервирани и хоспитализирани во ЕИКН, како и бројот на пациенти кои бараат третман на терциерна здравствена заштита на клиники во Скопје