1,720,971 research outputs found
„Człowiek może zaczynać wciąż od nowa” – o separacji jako warunku zaistnienia dobra
No full textThe article seeks an answer to the question about meaning, sense and role of separation category in the existential experience of man. The analyses refer to Tischner’s ethical project, defined by the author as agatological pedagogy, specifically to the part where Tischner perceives separation as one of the requirements for possibility of occurrence of good in relationship with the Other. Tischner perceived good as infallible tool in revealing both agathological and axiological dimension of human existence, as well as in recognizing the crisis generating human suffering, therefore the idea of good triumphing over evil in human existence became Author’s primary duty.W artykule poszukuje się odpowiedzi na pytanie o znaczenie, sens i rolę kategorii separacji w doświadczeniu egzystencjalnym człowieka. Analizy nawiązują do Tischnerowskiego projektu etycznego, który autorka nazywa pedagogią agatalogiczną, a konkretnie, do tej jego części, gdzie separację uznaje Tischner jako jeden z warunków możliwości zaistnienia dobra w relacji z Innym. Dobru Tischner nadał walor niezawodnego narzędzia, za pomocą którego odsłaniał agatologiczny ale i aksjologiczny wymiar ludzkiej egzystencji, a wraz z rozpoznaniem kryzysu generującego cierpienie człowieka, prymarną powinnością Autora stała się idea dobra jako tryumfu nad złem w egzystencji człowieka
Od sporu o dwie etyki ku etyce niekonsensualnej
No full textThe article refers to two very clear and culturally permanent ethical concepts which remain in clear opposition towards each other. These are: traditional ethics and the ethics of authenticity paradigms. The first one, rooted in rationalistic ancient tradition (Aristotle) and Christian moral concept (Thomas Aquinas), defines the mode of existence of moral values as universal (objective), while the second, rooted in expressivist individualism, defines the mode of existence of moral values as individual (subjective). The article suggests stepping out of the dispute “either traditional ethics or ethics of authenticity” and proposes nonconsensualethics based on the category of understanding. Nonconsensual ethics is the ethics of dialogue in social action as an universalisation of everyday life interactions in a subjective standard of valuation. This means that the person determines their subjectivity which is preceded by the reflection and the operations of their mind, and substantiates the stability of their subjective arguments via others.Artykuł nawiązuje do dwóch bardzo wyrazistych i trwałych kulturowo koncepcji etycznych, pozostających względem siebie w wyraźnej opozycji. Są to: paradygmat etyki tradycyjnej i etyki autentyczności. Pierwszy, mający swe źródła w racjonalistycznej tradycji starożytnej (Arystoteles) i chrześcijańskiej koncepcji moralnej (Tomasz z Akwinu), określa sposób istnienia wartości jako uniwersalny (obiektywny), drugi natomiast, mający swe źródła w indywidualizmie ekspresywistycznym, określa sposób istnienia wartości jako indywidualny (subiektywny). W artykule sugeruje się wyjście poza spór: „albo etyka tradycyjna, albo etyka autentyczności” i proponuje dla praktyki wychowania etykę niekonsensualną opartą na kategorii rozumienia. Etyka niekonsensualna jest etyką dialogu w działaniu społecznym jako uniwersalizacja interakcji życia codziennego w podmiotowym standardzie waluacji. Oznacza to, że człowiek sam wyznacza swoją podmiotowość poprzedzoną refleksją i operacjami własnego rozumu i uzasadnia stabilność swoich podmiotowych racji za pośrednictwem drugiego człowieka
O teorii „myśli słabej” w pedagogice humanistycznej
No full textThe article refers to a philosophical idea of “weak thought”, grounded by Italian postmodern philosopher, Gianni Vattimo, which can be seen as a hermeneutical interpretation of cultural facts, including educational ones. Vattimo shows the idea of “weak thought” at the background of two big philosophical streams: dialectic and philosophy of difference. It is a type of reflection, which seeks normative anchorages for itself on the one hand, but gives them provisional status on the other hand, depriving itself of the privilege of universalistic claims. The abovementioned concept reveals the relationships between ethics and hermeneutics, in which the ethics of open continuation is privileged. It also underlines the possibility of weakening the colonizing power of the “strong” (modern and scientific) discourse in the pedagogy. Towards the truth (the truth devoid of the metaphysics) one can reach also through the unscientific path, which stands against the scientism and leads through the area of interpretation.Artykuł dotyczy filozoficznej idei „myśli słabej” włoskiego filozofa postmodernistycznego, Gianniego Vattima, która może być traktowana jako sposób hermeneutycznej interpretacji faktów kulturowych, z edukacyjnymi włącznie. Słabą myśl charakteryzuje Vattimo na tle dwóch wielkich nurtów filozoficznych: dialektyki i filozofii różnicy. Jest to taki typ refleksji, który z jednej strony poszukuje dla siebie normatywnych punktów oparcia, z drugiej zaś przyznaje im prowizorycznystatus, pozbawiając się przywileju uniwersalistycznych roszczeń. Wspomniana koncepcja ukazuje związki między etyką i hermeneutyką, ze szczególnym uwzględnieniem etyki otwartej kontynuacji. Podkreśla ona również możliwość osłabienia kolonizującej mocy „mocnego” (nowoczesnego i naukowego) dyskursu w pedagogice. Do prawdy (prawdy pozbawionej metafizycznego gruntu) można również dotrzeć na drodze nienaukowej, która sprzeciwia się scjentyzmowi i wiedzie przez interpretację
Globalizacja – imperializm kulturowy czy nowy indywidualizm?
No full textThe article is a voice in the discussion on globalization and attempt to answer the question whether it is neutral in terms of cultural description of the geopolitical realities of the 21st century, or normative vision of some form of life? The statement was constructed on the basis of a critical review of contemporary social theory, in which globalization is seen as a process of transforming not only the institutions and organizations, but also the very fabric of identity and personal life. In conclusion, we formulated the thesis of the two ways in which globalization has made in the sphere of culture. The first is the homogenization, where it promotes the same for all values, the same patterns of consumption. The second is diversification, feed to the extraction and creation of nationalism, the search for individuality, identity building (often constructed based on the tradition). Individual culture reconstruct their specificity, endemising transnational cultural forms, and therefore should pay attention not only to the global institutionalization of worldly life, but also the location of globality. The task of the future of social theory is, therefore, critical examination and analysis of the social conditions in which the global media can both strengthen and weaken national culture and identity.Artykuł jest głosem w dyskusji na temat zjawiska globalizacji i próbą odpowiedzi na pytanie, czy jest ono neutralnym pod względem kulturowym opisem geopolitycznych realiów XXI wieku, czy też normatywną wizją pewnej formy życia? Wypowiedź skonstruowano na podstawie krytycznego przeglądu współczesnej teorii społecznej, w której globalizacja jawi się jako proces przekształcający nie tylko instytucje i organizacje, lecz także samą tkankę tożsamości i życia osobistego. We wnioskach końcowych sformułowano tezę o dwóch sposobach, w jakich dokonuje się globalizacja w sferze kultury. Pierwszy to homogenizacja, w której promuje się te same dla wszystkich wartości oraz wzory konsumpcji. Drugi to dywersyfikacja doprowadzająca do wyodrębniania się i tworzenia nacjonalizmów, poszukiwania odrębności, budowania tożsamości (często opartej na konstruowanej tradycji). Poszczególne kultury rekonstruują swą specyfikę, endemizując ponadnarodowe formy kulturowe, w związku z czym należy zwrócić uwagę nie tylko na globalną instytucjonalizację światowego życia, ale również na lokalizację globalności. Zadaniem przyszłej teorii społecznej jest zatem krytyczne badanie i analizowanie warunków społecznych, w których globalne media mogą zarówno wzmacniać, jak i osłabiać narodowe kultury i tożsamości
WHAT CAN YOU NOT GIVE UP DURING LEARNING IN ADULTHOOD? ABOUT THINKING, ACTING AND MINDFULNESS
No full textThe article focuses on the adult education, mainly academic, which is still accused of a transmissive character (conservative content and forms of academic functionalism) and neoliberal entanglement (privatised, instrumental, market, entrepreneurial cognitive interests). It is suggested to take a different look at the Academy as a place where learning is an event, a slow reflection on reality, a return to the sources of pedagogy – its philosophical core and reflection on oneself. The possibility of such studying is brought up by thinking and action combined with it, as an intentional activity. The article is an attempt to answer the question of how to become a „deliberate perpetrator”, how to start careful, non-instrumental study at the university? Reconstruction of the thinking and action category was made using mainly the analyses of Hanna Arendt, in the context of Makary Stasiak’s concept of an intentional delinquent.Artykuł skupia się wokół uczenia się w dorosłości, głównie edukacji akademickiej, której zarzuca się wciąż transmisyjny charakter (konserwatywne treści i formy akademickiego funkcjonalizmu) oraz neoliberalne uwikłanie (sprywatyzowane, instrumentalne, rynkowe, przedsiębiorcze interesy poznawcze). Proponuje się w zamian inne spojrzenie na Akademię jako miejsca, w którym uczenie się jest wydarzeniem, powolnym namysłem nad rzeczywistością, powrotem do źródeł pedagogii – jej filozoficznego jądra i refleksji nad samym sobą. Możliwość takiego studiowania daje myślenie i połączone z nim działanie, umyślna aktywność. Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak stać się „umyślnym sprawcą”, jak rozpocząć uważne, nieinstrumentalne studiowanie na uniwersytecie? Rekonstrukcji kategorii myślenia i działania dokonano posiłkując się głównie analizami Hanny Arendt, kategorii uważności w kontekście koncepcji Makarego Stasiaka o sprawcy umyślnym
Wychowanie chrześcijańskie w świetle literatury i dokumentów Kościoła u progu trzeciego tysiąclecia – perspektywy rozwojowe
No full textNowadays the role of Christian pedagogy in the formation of the man’s identity as an individual in the community of social life is not the subject of wider discussions. It seems to be indispensable not only in regard of the tradition and the past, but mostly in regard of the present and the future. The man it in day of informative technology, active civilization changes, which are always followed by the necessity of solving the problems of existential nature, needs constant and solid references and permanent values which will enable his full personal development. Just there, Christian conception of education, in centre of which stand man as a person (conscious and free subject) together with his integral development, can play the main role. In the light of the above, the intention of this article is to show the chances possibilities of Christian education against a background of literature and the documents of the Church at the threshold third millennium. However, the main aim of it is to answer the question why it is worth and even necessary to draw an inspiration in the Christian education. Nowadays the role of Christian pedagogy in the formation of the man’s identity as an individual in the community of social life is not the subject of wider discussions. It seems to be indispensable not only in regard of the tradition and the past, but mostly in regard of the present and the future. The man it in day of informative technology, active civilization changes, which are always followed by the necessity of solving the problems of existential nature, needs constant and solid references and permanent values which will enable his full personal development. Just there, Christian conception of education, in centre of which stand man as a person (conscious and free subject) together with his integral development, can play the main role. In the light of the above, the intention of this article is to show the chances possibilities of Christian education against a background of literature and the documents of the Church at the threshold third millennium. However, the main aim of it is to answer the question why it is worth and even necessary to draw an inspiration in the Christian education.
Wolność jako fundamentalna przesłanka liberalnej filozofii wychowania Józefa Tischnera
No full textThe aim of the paper is to raise awareness of ethical a priori in upbringing, in which the derivativeness or incompleteness of the human senses of being projected by it are often forgotten. The article answers the question: what must happen within everyday concern about a child, for a turn to be made in a child towards discovering himself as a good person, and that ethical a priori is recognized as an upbringing towards freedom principle. According to Tischner, in the sphere of upbringing towards freedom, there are four paths (transgression, transcendence, approximation, supererogation), which a child can follow, and a teacher can join him, if they only want to develop in themselves the potentiality to do good and bring up in good.Celem wypowiedzi jest uświadomienie etycznego a priori w wychowaniu, w którym nader często zapomina się o pochodności czy niezupełności projektowanych przez nie sensów bycia człowieka. Artykuł odpowiada na pytanie: co musi wydarzyć się w ramach codziennego zatroskania o wychowanka, żeby mógł dokonać się w nim zwrot do odkrywania siebie jako człowieka dobrego, a owo etyczne a priori ujmuje się w formie zasady wychowania do wolności. W przestrzeni wychowania do wolności wyróżnia się za Tischnerem cztery ścieżki (transgresję, transcendencję, aproksymację, supererogację), którymi może podążać wychowanek, a wraz z nim wychowawca, jeśli tylko będą chcieli rozwijać w sobie potencjalność czynienia dobra i wychowania w dobru
From the Argument about Two Ethics towards Nonconsensual Ethics
No full textThe article refers to two very clear and culturally permanent ethical concepts which remain in clear opposition towards each other. These are: traditional ethics and the ethics of authenticity paradigms. The first one, rooted in rationalistic ancient tradition (Aristotle) and Christian moral concept (Thomas Aquinas), defines the mode of existence of moral values as universal (objective), while the second, rooted in expressivist individualism, defines the mode of existence of moral values as individual (subjective). The article suggests stepping out of
the dispute “either traditional ethics or ethics of authenticity” and proposes nonconsensual ethics based on the category of understanding. Nonconsensual ethics is the ethics of dialogue
in social action as an universalisation of everyday life interactions in a subjective standard of valuation. This means that the person determines their subjectivity which is preceded by the reflection and the operations of their mind, and substantiates the stability of their subjective arguments via others.Artykuł nawiązuje do dwóch bardzo wyrazistych i trwałych kulturowo koncepcji etycznych, pozostających względem siebie w wyraźnej opozycji. Są to: paradygmat etyki tradycyjnej i etyki autentyczności. Pierwszy, mający swe źródła w racjonalistycznej tradycji starożytnej (Arystoteles) i chrześcijańskiej koncepcji moralnej (Tomasz z Akwinu), określa sposób istnienia wartości jako uniwersalny (obiektywny), drugi natomiast, mający swe źródła w indywidualizmie ekspresywistycznym, określa sposób istnienia wartości jako indywidualny (subiektywny). W artykule sugeruje się wyjście poza spór: „albo etyka tradycyjna, albo etyka autentyczności” i proponuje dla praktyki wychowania etykę niekonsensualną opartą na kategorii rozumienia. Etyka niekonsensualna jest etyką dialogu w działaniu społecznym jako uniwersalizacja interakcji życia codziennego w podmiotowym standardzie waluacji. Oznacza to, że człowiek
sam wyznacza swoją podmiotowość poprzedzoną refleksją i operacjami własnego rozumu i uzasadnia stabilność swoich podmiotowych racji za pośrednictwem drugiego człowieka
Wychowanie integralne jako emancypacyjna przestrzeń edukacji religijnej
No full textThe integral education as liberation space of religious education It is the content of article the conception of the integral education which postulates towards full moon of human nature general process of the pupil’s development. The man, is the basic centre of conception the complexity of body and the soul, elements – animal and spiritually – divine, and so the full man. Conception this goes out pose man’s empirical description, therefore it does not restrain to proposing the pragmatic only model of education. Important it is, to appeal to the man’s nature, his vital structure, spiritual culture and her elements, sense of life. Such formulation of object of education shows on occurrence in man’s life developmental continuum, which hugs man’s whole life and it with this point of sight gathers integral character
- …
