151 research outputs found
De ontwikkeling van de bollenschuur: tussen 1850 en 1965
No full textDe bloembollencultuur speelt al anderhalve eeuw een belangrijke rol in het landschap van de Bollenstreek. Zo heeft deze bloembollencultuur van 1850 tot 1965 ook in gebouwde erfgoed haar sporen nagelaten. Na 1965 is de herkenbare bloembollenschuur haar karakteristieke eigenschappen verloren en zijn ze nog moeilijk te onderscheiden van andere bedrijfshallen. De afgelopen jaren is er dan ook steeds meer aandacht gekomen voor de bollenschuren tot 1965. Zo’n 25 jaar geleden werden de bollenschuren al van cultuurhistorisch belang gezien. Vanuit gemeentes in de Bollenstreek wordt daarom ook gesproken over het behouden en herbestemmen van de (monumentale) bollenschuren. Zo wordt er elk jaar door de Werkgroep Behoud en Herbestemming Bollenerfgoed van het Cultuurhistorisch Genootschap Duin- en Bollenstreek de Zwarte Tulp-prijs uitgereikt. Deze is bedoeld bestemd voor de eigenaar van een bollenschuur in de Bollenstreek die hun bollenschuur op een goede manier hebben behouden of herbestemd.Het doel van deze thesis is om de ontwikkeling van de bloembollenschuren vanaf 1850 tot 1965 in kaart te brengen. Het is hierbij van belang de redenen van deze ontwikkelingen hierbij vast te leggen en te kijken hoe dit van invloed is geweest. Hierbij luidt mijn hoofdvraag ‘‘Hoe zijn de bollenschuren in de Bollenstreek veranderd tussen de jaren 1850 en 1965 en waarom?’’Hierbij wordt gekeken naar verschillende nog bestaande bollenschuren uit deze periode. Zowel het exterieur als het interieur tussen de verschillende type bollenschuren worden met elkaar vergeleken en bij verschillen wordt er gezocht naar de reden waarom een verandering heeft plaatsgevonden. Dit zal gedaan worden met bestaande literatuur en het bezoeken van verschillende bollenschuren.Uit het onderzoek is gebleken dat de grootste reden waarom er verschil zit tussen de types bollenschuren komt doordat de vraag naar bloembollen vanuit Nederland vanaf de jaren 1850 zo erg is toegenomen dat de kweker de beste conditie om de bloembol te drogen en te bewaren ook daadwerkelijk kon realiseren. Hier is een periode aan experimenteren geweest over hoe dit het beste gedaan kon worden. Uiteindelijk heeft de aanleg van elektriciteit in 1922 een grote rol in gespeeld, mechanisch ventileren werd mogelijk. Dit had effect op het exterieur van de bollenschuur, de gevel werd hierdoor meer gesloten. Daarnaast veranderde ook het belang van een bollenschuur, deze is getransformeerd van een opslag naar het uithangbord van het bedrijf.AR2A011Architecture, Urbanism and Building Science
Antoon van den Wijngaerdes tekeningen van steden in de Nederlanden: Inventief geconstrueerde stadsgezichten voor Filips II
Get PDFViews of twelve cities in the Low Countries by the Flemish artist Antoon van den Wijngaerde (c. 1510-1571) have survived: Amsterdam, Brugge, Brussels, Damme, Dordrecht, Duinkerke, Gravelines, ’s-Hertogenbosch, Leuven, Mechelen, Sluis, and Utrecht. Van den Wijngaerde was known for his mastery of topographically accurate and beautiful depictions of cities. The artist entered the service of Philip II in 1557 and between 1557 and 1561 he produced panoramas of cities in the Low Countries for the Spanish king. Between 1562 and 1571 Van den Wijngaerde travelled the length and breadth of Spain, depicting over sixty Spanish cities using much the same techniques. In most Spanish cities the artist was able to make his sketches from a hill or mountain, where he had a good overall view. It was a different story in the Low Countries.So how did Van den Wijngaerde manage to render the Netherlandish cities, most of them located on flat land, as if seen from a high viewing point with a sweeping view of the city and surrounding landscape? Van den Wijngaerde followed a fixed routine in setting up his city views, but he also made clever use of the local situation. He seized on any high point outside the city and allowed that to determine his direction of view. When several preparatory studies were necessary, he preferred to make them all looking in the same direction: the city roofscape viewed from outside the city, prominent buildings viewed from the city outskirts, and the surrounding area from the highest point in the city. This resulted in city views that were effectively a composite of three preparatory studies. When the local situation did not favour this approach, Van den Wijngaerde looked for alternatives, such as preliminary studies from more than three viewing points. In determining the viewing points that Van den Wijngaerde adopted when drawing cities in the Low Countries, the author consulted the town plans drawn by Van den Wijngaerde’s contemporary Jacob van Deventer (c. 1500-1575).History, Form & Aesthetic
Historische Atlas van Nederland: Hoe ons land in 2000 jaar is ingericht
Get PDFReview of a book written by Reinout Rutte with the cooperation of Everhard Korthals Altes, Yvonne van Mil and Pieter van der Weele
Bespreking van een boek van Reinout Rutte met medewerking van Everhard Korthals Altes, Yvonne van Mil en Pieter van der Weel
Voorwoord
No full textThis edition of OverHolland is a good deal thicker than usual, as befits a celebratory issue. The editors have decided to make it a double issue, which at the same time makes clear that the OverHolland series will not end with No. 10. When the series began seven years ago, a contract was signed for the publication of ten issues. The achievement of that goal certainly warrants a celebration – but that is no reason to bring the series to an end. The editors and publishers will make every effort to ensure that it continues.
‘OverHolland – Architectural studies for Dutch cities is a series published on the joint initiative of the Department of Architecture at Delft University of Technology and SUN Publishers. The editors and publishers plan to publish two issues a year. The field of architectural research covered by the series includes both typological and morphological urban research and the question of architectural interventions in the context of Dutch cities.’ This was OverHolland’s ‘mission statement’ when it was launched. As it turned out, two issues a year was rather too ambitious a target, but that was not for lack of commitment. The standard of quality the editors sought often entailed more preparatory work, and in the past two years there have also been considerable funding difficulties. However, OverHolland has proved highly popular, especially with urban historians and geographers, and has thus become a platform for the exchange of research between various disciplines.
As this issue goes to show, OverHolland’s programme is by no means exhausted. Much of issue 10/11 is devoted to an exploration of the main changes in the area that is now the Randstad between 800 and 2000. Changes in landscape, habitation patterns and infrastructure are shown in six maps that indicate the situation in 800, 1200, 1500, 1700, 1900 and 2000. These ‘snapshots’ provide an overall picture of (a) the history of habitation and the urbanisation process and (b) changes in landscape and infrastructure. The study follows on from earlier texts published by Henk Engel and Reinout Rutte in issues 2 and 3 of OverHolland.
‘Twelve centuries of spatial transformation in the western Netherlands’ is the result of a joint study carried out from March 2008 to February 2011 by the University of Amsterdam’s Historical Geography research group and the Urban Architecture and History sections (Institute of History of Art, Architecture and Urbanism, IHAAU) at Delft University of Technology’s Faculty of Architecture. The maps and texts were produced in close consultation, the various tasks being divided up as follows. Guus Borger and Frits Horsten provided abundant source material for the maps and wrote most of the text. Otto Diesfeldt, Iskandar Pané and Arnoud de Waaijer drew the maps and wrote the accompanying technical explanations. Henk Engel and Reinout Rutte initiated and supervised the project, edited the articles, contributed texts on the towns and cities concerned and wrote the explanations for the 1900 and 2000 maps. The editors and publishers wish to thank the Netherlands Architecture Fund for funding this issue.
This double issue also contains articles by three PhD students. Nikki Brand and Kim Zweerink take a closer look at the period 1200-1500, the centuries during which the urban system in what is now the Randstad began to take shape. Following on from her article in OverHolland 9, Nikki Brand traces the emergence of the waterway network and investigates how it may have influenced the development of the nine main towns in the area: Amsterdam, Haarlem, Leiden, The Hague, Delft, Rotterdam, Dordrecht, Gouda and Utrecht. Kim Zweerink examines how the layout of these towns evolved, and uses the location of urban institutions to show the initial development of town centres.
Esther Gramsbergen looks at how the development of urban institutions affected the layout of a single city, Amsterdam, which in the sixteenth century assumed a predominant position with Holland’s urban system, and whose urban institutions displayed the most differentiated development from then on. Following earlier studies on the areas round the Dam square (in OverHolland 3) and the Binnengasthuis hospital (in OverHolland 6), Gramsbergen now examines the Plantage district. After the city council had launched Amsterdam’s Fourth Expansion in 1662 in response to robust population growth, the city’s development rapidly slowed, and after the Dutch Republic’s annus horribilis 1672 it came to a complete (albeit temporary) halt. The area east of the River Amstel remained vacant, and the city council decided to create the Plantage and establish the ‘Hortus Botanicus’ (botanical garden) there. In the nineteenth century this firstever deliberately designed urban green space was to become a testing ground for cultural and educational institutions.
Esther Gramsbergen’s study follows an article by Freek Schmidt. This discusses the emergence of private country homes in Watergraafsmeer and the accompanying cultural components, which also guided Amsterdam’s city fathers when creating the Plantage and the botanical garden. Robert Cavallo then provides an introduction to a number of graduation projects for the redesign of the area adjoining the Plantage, Roeterseiland, home to many of the University of Amsterdam’s buildings since the late nineteenth century.
OverHolland 10/11 concludes with two book reviews. Herman van Bergeijk reviews Jaap Evert Abrahamse’s dissertation De grote uitleg van Amsterdam. Stadsontwikkeling in de zeventiende eeuw (‘The Great Expansion of Amsterdam: urban development in the seventeenth century’), and Anton Kos discusses Bas van Bavel’s recent study Manors and Markets. Economy and Society in the Low Countries, 500-1600.Deze uitgave van OverHolland is flink dik geworden. Dat mag ook wel voor een jubileumnummer. De redactie heeft besloten er een dubbelnummer van te maken en geeft daarmee ook te kennen dat de reeks OverHolland met nummer 10 niet stopt. Bij aanvang van de reeks, nu zeven jaar geleden, werd een contract afgesloten voor de uitgave van tien nummers. Dat doel is nu bereikt en dat moet gevierd worden, maar is geen reden om de reeks nu te beëindigen. Redactie en uitgeverij zullen er alles aan doen de reeks voort te zetten.
‘De uitgave van OverHolland is een gezamenlijk initiatief van de Afdeling Architectuur van de Faculteit Bouwkunde van de TU Delft en Uitgeverij SUN. Het is de bedoeling van de redactie en de uitgeverij om per jaar twee cahiers te doen verschijnen. Het veld van architectonisch onderzoek dat in deze reeks aan de orde wordt gesteld, betreft zowel het typologisch en het morfologisch stadsonderzoek als het vraagstuk van architectonische interventies in de context van de Hollandse steden.’ Met deze belofte ging OverHolland van start. Het is niet gelukt trouw twee afleveringen per jaar te laten verschijnen. Dat was echter niet het gevolg van een gebrek aan elan. De beoogde kwaliteit vereiste vaak meer tijd in de voorbereiding en de laatste twee jaren ontstonden grotere problemen met de financiering. OverHolland kan zich echter verheugen in een grote belangstelling, met name ook uit de kring van stadshistorici en geografen. Daarmee is OverHolland een platform geworden voor de uitwisseling van onderzoek in verschillende vakgebieden.
Het programma van OverHolland is zeker nog niet uitgeput. Daarvan getuigt deze uitgave. Een groot deel van nummer 10/11 wordt ingenomen door een verkenning van de voornaamste veranderingen die zich tussen 800 en 2000 in het gebied van de huidige Randstad hebben voorgedaan. De veranderingen in het landschap, het bewoningspatroon en de infrastructuur zijn vastgelegd in zes kaarten, die de toestand weergeven in de jaren 800, 1200, 1500, 1700, 1900 en 2000. Deze momentopnamen maken het mogelijk om in hoofdlijnen de samenhang te schetsen tussen enerzijds de bewoningsgeschiedenis en het verstedelijkingsproces, en anderzijds de veranderingen in het landschap en de infrastructuur. De studie sluit aan bij eerdere publicaties van Henk Engel en Reinout Rutte in de nummers 2 en 3 van OverHolland.
‘Twaalf eeuwen ruimtelijke transformatie in het westen van Nederland’ is het resultaat van een gezamenlijk onderzoek dat tussen maart 2008 en februari 2011 werd verricht door de onderzoeksgroep Historische Geografie van de Universiteit van Amsterdam en de afdelingen Urban Architecture en Geschiedenis (IHAAU) van de Faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit Delft. De kaarten en teksten kwamen in nauwe samenwerking tot stand, waarbij de taken als volgt waren verdeeld: Guus Borger en Frits Horsten leverden een schat aan bronmateriaal voor de kaarten en schreven het grootste deel van de tekst; Otto Diesfeldt, Iskandar Pané en Arnoud de Waaijer tekenden de kaarten en schreven de technische toelichting daarbij; Henk Engel en Reinout Rutte initieerden en begeleidden het project, voerden de redactie, leverden tekstbijdragen over de steden en schreven de toelichting bij de peiljaren 1900 en 2000. De publicatie in deze aflevering van OverHolland is mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van het Stimuleringsfonds voor de Architectuur. Daarvoor betuigen redactie en uitgeverij hun grote dank.
Aansluitend verschijnen in dit dubbelnummer bijdragen van drie promovendi. Nikki Brand en Kim Zweerink verdiepen zich verder in de periode 12001500; de eeuwen waarin het stedensysteem in het gebied van de huidige Randstad vaste vorm begon aan te nemen. In vervolg op haar bijdrage in OverHolland 9 brengt Nikki Brand het tot stand komen van het netwerk van waterwegen in kaart en onderzoekt ze de mogelijke invloed ervan op de ontwikkeling van de negen belangrijkste steden in dit gebied: Amsterdam, Haarlem, Leiden, Den Haag, Delft, Rotterdam, Dordrecht, Gouda, Utrecht. Kim Zweerink onderzoekt de ontwikkeling van de plattegrond van deze steden en toont aan de hand van de locatie van stedelijke instellingen de eerste ontwikkelingen in de centrumvorming.
Esther Gramsbergen onderzoekt het effect van de ontwikkeling van stedelijke instellingen op de vorming van de stadsplattegrond van een enkele stad: Amsterdam, dat vanaf de zestiende eeuw in het Hollandse stedensysteem de dominante positie inneemt en vanaf die tijd de meest gedifferentieerde ontwikkeling van stedelijke instellingen te zien geeft. Na eerdere studies van het gebied van de Dam, in OverHolland 3, en van het gebied van het Binnengasthuis, in OverHolland 6, brengt zij nu het gebied van de Plantage onder de aandacht. Nadat het stadsbestuur in 1662 onder druk van de turbulente groei van de bevolking de uitvoering van de Vierde Uitleg in gang had gezet, bleek al snel dat de ontwikkeling van Amsterdam begon te stagneren. Na het Rampjaar 1672 kwam die tijdelijk zelfs helemaal tot stilstand. Het gebied ten oosten van de Amstel bleef braak liggen. Het stadsbestuur besloot toen tot de aanleg van de Plantage en de vestiging van de Hortus Botanicus in dit gebied. Het bracht daarmee de eerste stedelijke groenvoorziening tot stand, die in de negentiende eeuw zou uitgroeien tot de proeftuin van culturele en educatieve instellingen
Middeleeuwse nieuwe steden in Nederland. Aanzet tot een onderzoek naar oorsprong, verspreiding en betekenis
Get PDFDuring the decades around 1300 a remarkably large group of towns was founded. In the province of Zeeland Brouwershaven (1285) and Arnemuiden (1288) were granted charters and in Gelre, in the Veluwe region, and in the northern point of it, Staverden (1298) and Hattem (1299). In the river area south of Utrecht, at that time the border region between the domains of Holland, Het Sticht and Gelre, a whole series of small towns was founded, among which Nieuwpoort (1283), Wijk-bij-Duurstede (1300), Asperen (circa 1313) and Culemborg (1318). In all probability they were bastion towns.
A bastion town or new town was a political and economic power base founded from ideological motives. A town was deliberately planned by a person, a monarch, a sovereign, a vassal, often on virgin territory. Prestige, the symbolic sealing of power relations and territorial demarcation played an important part.
In this article it is argued that Floris V (1256-1296) gave a new impulse to the foundation of new towns shortly before 1300. In cooperation with two local noblemen and his closest advisor Nicolaas van Cats (1270-1283) he founded Nieuwpoort around 1280. A few years later Brouwershaven and Arnemuiden followed. All three towns were founded as power bases of the count in contested regions.
Floris followed the example of his English ally, king Edward I (1272-1307), who founded many new towns in contested border regions both in southwest France and in England and Wales. Just as the Dutch count conceived his residence, the 'Grote Zaal' (Large Hall) in The Hague and some fortresses after the example of English royal architecture, he also adopted the town planning of the English monarch. Thus he presented himself as the equal of a 'foreign', really powerful monarch.
Circa 1300 Reinoud I of Gelre (1271-1326) also founded three new towns, Staverden, Hattem and Wijk, and Zutphen was expanded with the so-called Nieuwstad. Not much later the various local noblemen in the river area started building towns as centres of their domains.
With the foundations of these towns the noblemen gave their domains urban centres, marking and, in particular, giving status to their sphere of power. The foundation of a new town, in town planning representing its function of power base, proved to be very attractive to many lords in the fourteenth century. Soon after Floris V and Reinoud I had given new impulses to the founding of bastion towns, this practice was taken up, at their own disadvantage, by local lords, by any one who had the means to do so, for instance, the bishops of Utrecht. Thus a pattern of towns was established, which had not grown naturally at favourably situated locations, but were deliberately founded and laid out by lords in accordance with preconceived plans
Orality, written record and political contract in the earliest borough charters for Flemish local communities (eleventh to twelfth centuries)
No full textUrban space and urban community : some remarks on social topography and the sociospatial structuring of medieval towns in the Low Countries
No full text
- …
