1,720,964 research outputs found
The topological components of the place-names in selected early Irish texts
Mac Mathúna Liam. The topological components of the place-names in selected early Irish texts. In: Etudes Celtiques, vol. 29, 1992. Actes du IXe congrès international d'études celtiques. Paris, 7-12 juillet 1991. Deuxième partie : Linguistique, littératures. p. 482
Logainmneacha bharúntacht Orbhraí agus na Coille Móire i dtuaisceart chontae Chorcaí
Is e priomhchuspoir an tsaothair taighde seo mionscrudu a dheanamh ar
chnuasach aitainmneacha (610 ainm) i mbaruntacht Orbhrai agus na Coille
Moire i dtuaisceart chontae Chorcai, idir aonaid riarachain (Caibidil 2, 226
ainm : banintacht, paroisti sibhialta agus bailte fearainn), ainmneacha eile nach
aonaid riarachain iad a dtangthas orthu sna foinsi stairiula agus le linn obair
phairce (Caibidil 3, 384 ainm : aibhnte, boithre, carraigeacha, cealla, ceantair,
clocha, coillte, droichid, lanai, liosanna, lochain, pairceanna, portaigh,
rathanna, reiligi, sraideanna, toibreacha beannaithe, toibreacha tis agus eile)
agus ainmneacha mar iad (320) nar mhair a fhaid le 1930 (Caibidil 4 — ait a
ndeantar grinnstaidear ar eiliminti 55 ainm ar leith (4.1) chun eiliminti
ainmneacha dirithe i gCaibidil a Do agus i gCaibidil a Tri a shoileiriu) d’fhonn
bri bhunaidh, foras stairiuil agus stadas reatha na n-ainmneacha a leiriu agus a
mhiniu i ngach cas.
Solathraitear reamhabhar i bhfoirm cnuasach aisti ata bainteach go lamach leis
an mbunchuspoir ceanna i gCaibidil a hAon (1.1-1.7), ait a bpleitear
traidisiun an aitainmnithe, ionad an tsaothair seo sa ghort, cursai
modheolaiochta, sonrai catagoiri agus comontacht usaide, foinsi stairiula agus
uineireacht na talun.
Tugtar faoi deara gur cuid thabhachtach den mhodheolaiocht cheanna is ea an
mionphle a deantar ar na heiliminti da bhfuil na hainmneacha comhdheanta i
ndiaidh na fianaise doicimeadai, biodh an eilimint ina hainm pearsanta, ina
sloinne, ina gne fhisiciuil, ina hionad eaglasta, ina seanstruchtur seandalaiochta
no eile.
Gne thabhachtach eile de mhoraidhm thuasluaite an trachtais is ea na
mionphointi eolais a lean an t-abhar taighde a phle ar bhonn corasach,
cuimsitheach, acaduil (Caibidil 5), mar ata, leaganacha scriofa stairiula na nainmneacha
(5.1 - 5.3) leaganacha labhartha (5.4) mar aon le pie ar aois na nainmneacha
(5.5) agus na bhfoinsi stairiula (5.6), ar stadas reatha no ar easpa
stadais na n-ainmneacha (5.7.1,2, 4 agus 5.7.3 faoi seach) agus mionrangu ar
eiliminti eagsula na n-ainmneacha (5.8)
Dán ar Mhurchadh mac Briain Bhóraimhe agus Ríoghain Átha Cliath
Cuirtear eagar anso ar dhán ná fuil ach leagan lámhscríbhinne amháin de ar
marthain in Egerton 155 (E). Dánta ón dtréimhse iarchlasaiceach a bhaineann le
Cúige Uladh agus Oirghialla is abhar don lámhscríbhinn seo a scríbh Fearghal Ó
Raghallaigh idir na blianta 1790 agus 1796.2 Is ón scríobhaí céanna a tháinig LS 26 i
leabharlann King’s Inns, a críochnaíodh i 1793.3 Bíodh is ná tugann Ó Raghallaigh
aon log scríbhte sa dá lámhscríbhinn seo, tá na cuntaisí orthu sna catalóga ar aon
fhocal gur dócha gur de bhunadh Ultach nó de bhunadh thuaisceart Laighean é. Go
deimhin, tá sé áitithe go mb’fhéidir gurb ionann iad Fearghal Ó Raghallaigh agus
Farrel O Reilly, Easpag caitliceach na Cille Móire (1806-29), a rugadh i bparóiste
Chill Mhaighneann ar an dteorainn idir an Mhí agus an Cabhán.4 Más beag féin é an teolas ar chúlra scríobhaí E, is féidir a mheas ar a shon san, ar fhianaise na teangan
féin (a scrúdaítear níos mine anso thíos), gur i nGaeilge Uladh a scríbh sé.2019-11-27 JG: Journal editor entered at publisher's reques
Dán ar Mhurchadh mac Briain Bhóraimhe agus Ríoghain Átha Cliath
Cuirtear eagar anso ar dhán ná fuil ach leagan lámhscríbhinne amháin de ar
marthain in Egerton 155 (E). Dánta ón dtréimhse iarchlasaiceach a bhaineann le
Cúige Uladh agus Oirghialla is abhar don lámhscríbhinn seo a scríbh Fearghal Ó
Raghallaigh idir na blianta 1790 agus 1796.2 Is ón scríobhaí céanna a tháinig LS 26 i
leabharlann King’s Inns, a críochnaíodh i 1793.3 Bíodh is ná tugann Ó Raghallaigh
aon log scríbhte sa dá lámhscríbhinn seo, tá na cuntaisí orthu sna catalóga ar aon
fhocal gur dócha gur de bhunadh Ultach nó de bhunadh thuaisceart Laighean é. Go
deimhin, tá sé áitithe go mb’fhéidir gurb ionann iad Fearghal Ó Raghallaigh agus
Farrel O Reilly, Easpag caitliceach na Cille Móire (1806-29), a rugadh i bparóiste
Chill Mhaighneann ar an dteorainn idir an Mhí agus an Cabhán.4 Más beag féin é an teolas ar chúlra scríobhaí E, is féidir a mheas ar a shon san, ar fhianaise na teangan
féin (a scrúdaítear níos mine anso thíos), gur i nGaeilge Uladh a scríbh sé.2019-11-27 JG: Journal editor entered at publisher\u27s reques
Léargas ar thaithi mhúinteoirí iar-bhunscoileanna na Gaeltachta:\ud dúshláin ghairmiúla agus riachtanais oiliúna
Cuireann an taighde seo roimhe iniúchadh a dhéanamh ar thaithí ghairmiúil\ud
mhúinteoirí iar-bhunscoileanna n Gaeltachta, lena n-áirítear na dúshláin atá le\ud
tabhairt acu agus an dearcadh atá acu ina leith. Tá sé mar aidhm ai ge freisin cíoradh\ud
a dhéanamh ar na cleachtais oiliúna a bhfuil na múinteoirí páirteach iontu agus ar\ud
oiriúnacht na gcleachtas sin dá riachtanais fhorbartha. Baintear leas as an\ud
bhfeiniméaneolaíocht chun na ceisteanna taighde agus nithe eile a eascraíonn astu a chíoradh.\ud
Is iomaí athrú atá tagtha ar ghairm na múinteoireachta le blianta beaga anuas.\ud
Tá tionchar suntasach ag na hathruithe seo ar na múinteoirí, go háirithe ar a\ud
bhféiniúlacht ghairmiúil. Is iomaí athrú atá tagtha freisin ar chomhthéacs oideachais\ud
na Gaeltachta a thugann dúshlán suntasach do rannpháirtithe an choráis sin. Áirítear i\ud
mease na ndúshlán sin: an t-aistriú teanga ó Ghaeilge go Béarla; áiseanna míoiriúnacha\ud
teagaisc agus foghlama; deacrachtaí timpeallacht lán-Ghaeilge na\ud
scoileanna a chinntiú agus a chothú; freastal éagothrom ar riachtanais oiliúna agus\ud
oideachais na rannpháirtithe.\ud
Bunaítear an tionscadal seo ar thaighde páirce feiniméaneolaíochta ina\ud
gcuimsítear agallaimh ina gcuireann múinteoirí iar-bhunscoileanna na Gaeltachta a\ud
dtaithí agus a ndearcadh i láthair, mar aon le taighde tánaisteach a chuimsíonn anailís\ud
ar litríocht ábhartha.\ud
Is beag taighde atá ar fáil i láthair na huaire ar thaithí ghairmiúil agus phearsanta\ud
mhúinteoirí iar-bhunscoile, go háirithe an taighde sin a chuireann guth na múinteoirí\ud
sin i lár an aonaigh. Tá an bheama seo le sonrú go láidir sa chomhthéacs oideachais\ud
Gaeltachta. Tá sé mar aidhm ag an tionscadal seo, tri anailís litríochta agus taighde\ud
páirce, an bheama sa chorpas reatha taighde a líonadh agus léargas cruinn a thabhairt\ud
ar thaithí an mhúinteora iar-bhunscoile Ghaeltachta
What’s in an irish name?
Content: 1. Introduction: The Irish Patronymic System Prior to 1600 2. Anglicisation Pressure 3. Anglicisation: 1600-1900 3.1. Phonetic Approximation 3.2. Simplification 3.3. Translation 3.4. Mistranslation 3.5. Equivalence with Existing English Surname 3.6. Multiplicity of Anglicised Forms 3.7. Anglicisation of Prefixes 4. The Call to De-Anglicise 5. Current Personal Naming Patterns in Ireland 5.1. Current Modern Irish 6. Traditional Naming: “X (Son/Daughter) of Y (Son/Daughter) of Z” 7. Nicknames 8. Conclusio
The growth of Irish (L1) : English (L2) Literary Code-mixing, 1600-1900: contexts, genres and realisations
Extract: [...]Intriguing as they undoubtedly are, the early sixteenth-century lists of books in the Earl of Kildare’s library may well have inadvertently helped to lull scholars into visualising a rather idealised picture of language balance in multilingual late medieval Ireland. The lists reflect a society in which the four languages, Irish, English, Latin and French, vied as scholarly media and where the outcome in the Earl’s library was a four-way photo-finish. The number of volumes in each of the languages was recorded as follows: Latin, 34; French, 35; English, 22; Irish, 20 (Mac Niocaill 1992: 312-314). But of course the multilingual contact situation in Ireland had always been quite dynamic, both at vernacular and at scholarly levels, following the Anglo-Norman invasion of 1169. Although French continued to be employed in official documents into the second half of the 15th century, it had already ceded its vernacular role to English in the towns of the colonists prior to the drawing up of the Statutes of Kilkenny in 1366. These Statutes, composed in Norman-French, the primary language of English law at the time, provide an earlier snapshot of the language situation within the areas under English jurisdiction, as they sought to compel the colonists to desist from adopting Irish as a community vernacular. Ironically, no mention is made of Norman-French in the Statutes themselves. It is clear that what was at issue was a contest for supremacy between Irish and English as the principal vernacular among the colonists.[...
Going Beyond Counting First Authors in Author Co-citation Analysis
The present study examines one of the fundamental aspects of author co-citation analysis (ACA) - the way co-citation
counts are defined. Co-citation counting provides the data on which all subsequent statistical analyses and mappings
are based, and we compare ACA results based on two different types of co-citation counting - the traditional type that
only counts the first one among a cited work's authors on the one hand and a non-traditional type that takes into
account the first 5 authors of a cited work on the other hand. Results indicate that the picture produced through this non-traditional author co-citation counting contains more coherent author groups and is therefore considerably clearer. However, this picture represents fewer specialties in the research field being studied than that produced through the traditional first-author co-citation counting when the same number of top-ranked authors is selected and analyzed. Reasons for these effects are discussed
Variations on the Author
“Variations on the Author” discusses two of Eduardo Coutinho’s recent films (Um Dia na Vida, from 2010, and Últimas Conversas, posthumously released in 2015) and their contribution to the general question of documentary authorship. The director’s filmography is characterized by a consistent yet self-effacing form of authorial self-inscription: Coutinho often features as an interviewer that rather than express opinions propels discourses; an interviewer that is good at listening. This mode of self-inscription characterizes him as an author who is not expressive but who is nonetheless markedly present on the screen. In Um Dia na Vida, however, Coutinho is completely absent form the image, while Últimas Conversas, on the contrary, includes a confessional prologue that moves the director from the margins to the center of his films. This article examines the ways in which these works stand out in the filmography of a director who offers new insights into the notion of cinematic authorship
- …
