1,720,972 research outputs found

    Wykładnia konstytucji jako proces konkretyzacji

    No full text
    Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie metod wykładni (konkretyzacji) konstytucji oraz zbadanie ich oddziaływania na normatywny charakter postanowień konstytucji. Punktem wyjścia jest założenie, iż ogólnikowość przepisów konstytucji oraz ich syntetyczne ujęcie sprawia, że klasyczne reguły wykładni stosowane przy interpretacji ustaw zwykłych okazują się niewystarczające dla wykładni konstytucji. Ze względu na swoją otwartą strukturę przepisy konstytucji wymagają nie tylko wykładni eksplikacyjnej, lecz przede wszystkim interpretacji konkretyzującej. Elementy normy, które nie zostały wyraźnie wysłowione w tekście konstytucji, odkrywane są w procesie argumentacji przy uwzględnianiu rzeczywistości społecznej oraz poglądów podmiotu dokonującego wykładni. Proces ten z trudem poddaje się dyrektywom metodologicznym, dlatego w celu zakreślenia granicy swobody interpretatora oraz stworzenia gwarancji obiektywnego charakteru wykładni niezbędne jest odwołanie się do teorii konstytucji w jej tekście.The article discusses some methods of interpretation of the constitution aimed at concretization of its precepts and analyzes their implications for the normative character of the constitution. The author departs from the assumption that traditional directives of interpretation designed for the interpretation of statutory laws prove insufficient for the construction of constitutional precepts. Due to their general character, synthetic wording and structural openness constitutional provisions require not only an explicatory but also a concretizing construction. The elements of a norm which have not been explicitly expressed in the text of the constitution are discovered in the process of argumentation in which elements of social reality as well as subjective stances of an interpreter play a considerable role. This process can be subjected to methodological directives only with difficulty that is why in order to define the scope of the interpreter’s latitude and to ensure the objective character of the interpretation there is a need to resort to a theory of the constitution enshrined in the text of the constitution

    Right to Marry and to Found a Family As Well As Rights of Spouses in the Light of the International Covenant on Civil and Political Rights

    No full text
    The article discusses the right to marry, the right to found a family as well as the principle of equality, as enshrined in Article 23 para. 2–4 of the International Covenant on Civil and Political Rights. In particular, issues relating to restrictions on theses rights in the context of progressing social changes, including the issue of the recognition of samesex marriages and the admissibility of polygamous marriages, are dealt with. Furthermore, the requirement of legal capacity to conclude a marriage, especially the concept of a marriageable age and the concept of free and full consent, are examined. When discussing the principle of equality in conjugal relationships, special emphasis is placed on the right to maintain contacts to one’s children upon dissolution of a marriage. The final part of the paper contains examination of the right to found a family by emphasizing both its autonomous character and connections to the right to marry. The account of the jurisprudence of the Human Rights Committee and of the views of legal doctrine is expanded to include comparative aspects embracing the jurisprudence of the European Court of Human Rights and scholarly opinions formed in the context of Polish family law.Przedmiotem artykułu jest analiza prawa do zawarcia małżeństwo i założenia rodziny oraz zasady równych praw małżonków w świetle art. 23 ust. 2–4 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. W szczególności zbadano kwestię zgodności ze wskazanym postanowieniem poszczególnych przeszkód małżeńskich w kontekście postępujących przeobrażeń społecznych i obyczajowych, w tym kwestię prawnego uznania małżeństw homoseksualnych oraz problematykę dopuszczalności małżeństw poligamicznych. Ponadto omówiono zagadnienia dotyczące zdolności do zawarcia małżeństwa, zwłaszcza kwestię określenia minimalnego wieku uprawniającego do zawarcia małżeństwa oraz warunki niezbędne do wyrażenia przez nupturientów swobodnej i pełnej zgody. Następnie przedstawiono zasadę równych praw małżonków, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki prawa do kontaktów z dziećmi po ustaniu małżeństwa. Końcowa część artykułu została poświęcona prawno-dogmatycznej analizie prawa do założenia rodziny ze wskazaniem jego autonomicznego charakteru oraz powiązań z prawem do zawarcia małżeństwa. Przedstawienie poglądów orzecznictwa Komitetu Praw Człowieka oraz doktryny prawniczej dotyczące komentowanego artykułu zostało wzbogacone o wymiar prawno-porównawczy, obejmujący odniesienia zarówno do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jak i do poglądów doktryny wypracowanych na gruncie polskiego prawa rodzinnego

    Going Beyond Counting First Authors in Author Co-citation Analysis

    Full text link
    The present study examines one of the fundamental aspects of author co-citation analysis (ACA) - the way co-citation counts are defined. Co-citation counting provides the data on which all subsequent statistical analyses and mappings are based, and we compare ACA results based on two different types of co-citation counting - the traditional type that only counts the first one among a cited work's authors on the one hand and a non-traditional type that takes into account the first 5 authors of a cited work on the other hand. Results indicate that the picture produced through this non-traditional author co-citation counting contains more coherent author groups and is therefore considerably clearer. However, this picture represents fewer specialties in the research field being studied than that produced through the traditional first-author co-citation counting when the same number of top-ranked authors is selected and analyzed. Reasons for these effects are discussed

    Wymóg bezstronności pracowników administracji jako zasada prawa

    Full text link
    Bezstronna decyzja w sensie prawnym to decyzja podjęta w sytuacji, gdy na agenta w możliwie największym stopniu uniemożliwiają wpływ typowe czynniki, które są zasadniczo nieistotne dla jego przedmiotu. O ile prawodawca jest w stanie regulować okoliczności zewnętrzne, które mogą zapewnić bezstronne zachowanie pracowników administracji, o tyle sam proces dochodzenia przez funkcjonariusza decyzji w danej sprawie ze stosowania prawa pozostaje poza kontrolą prawną. Rzetelność i obiektywność decyzji można uprawdopodobnić jedynie ex post na podstawie argumentów przedstawionych przez funkcjonariusza w jej uzasadnieniu. Biorąc pod uwagę jego ograniczoną wykonalność, podstawową rolą ogólnego prawnego obowiązku bezstronności administracji publicznej jest zakorzenienie w funkcjonariuszach ideału moralnego, do którego należy dążyć w ich codziennym toku działania.Projekt Operacyjny Polska Cyfrowa POPC.02.03.01-00-0039/1

    Prawa wyborcze cudzoziemców w wyborach samorządowych w Polsce na tle rozwiązań prawno-międzynarodowych oraz regulacji innych krajów

    Full text link
    W ostatnich dziesięcioleciach wiele krajów przyznało prawa wyborcze w wyborach na szczeblu lokalnym cudzoziemcom legalnie przebywającym na ich terytorium, co w większym stopniu sprzyja realizacji zasady państwa demokratycznego. Z tego powodu przyjęcie takiego rozwiązania byłoby również w Polsce pożądane, niemniej jednak nie mogłoby ono zostać wprowadzone na poziomie ustawowym, tj. poprzez nowelizację Kodeksu wyborczego, ale wymagałoby to wcześniejszej nowelizacji Konstytucja RP. Główną przeszkodą prawną uniemożliwiającą wzmocnienie praw wyborczych w celu ich przyznania cudzoziemcom jest art. 61 ust. 2 Konstytucji w związku z art. 4 ust. 1, gdzie suwerenna władza w państwie przypada Narodowi, a także z podziałem konstytucyjnych praw i wolności na uprawnienia gwarantowane każdemu i zastrzeżone wyłącznie dla obywateli polskich. Problemu tego nie da się rozwiązać poprzez wykładnię wspomnianego artykułu zgodnie z innymi istotnymi zasadami rangi konstytucyjnej. W szczególności rozszerzenie zakresu praw wyborczych nie byłoby możliwe wyłącznie poprzez oparcie się na konstytucyjnej definicji „wspólnoty samorządowej”. To samo dotyczy powoływania się na istniejącą praktykę legislacyjną zmierzającą do wzmocnienia praw i wolności zastrzeżonych dla obywateli w innych dziedzinach.Projekt Operacyjny Polska Cyfrowa POPC.02.03.01-00-0039/1

    Zasada poszanowania różnorodności językowej w prawie Unii Europejskiej

    Full text link
    Dla zagwarantowania równości wszystkich państw członkowskich niezbędna jest jak najpełniejsza realizacja zasady poszanowania różnorodności językowej (art. 22 Karty Praw Podstawowych UE). Niezbędne jest również zapewnienie obywatelom UE skutecznego udziału w procesach demokratycznych i korzystania z ich praw. Zasada ta nie ma jednak charakteru absolutnego. Podlega on raczej licznym ograniczeniom wynikającym z przepisów regulujących reżim języków urzędowych UE (status języka urzędowego UE może otrzymać tylko język uznawany za język urzędowy przynajmniej w jednym państwie członkowskim) oraz praktyka Instytucje UE (zmniejszona liczba języków roboczych w instytucjach i organach UE związana z rosnącą tendencją do posługiwania się wyłącznie językiem angielskim). Niewątpliwie ograniczenia te są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania instytucji UE. Ich nałożenie nie powinno jednak negatywnie wpływać na sferę komunikacji instytucji z obywatelami ani naruszać zasady demokratycznej reprezentacji. Osiągnięcie właściwej równowagi między wspomnianymi wartościami jest wyzwaniem dla prawodawców i polityków UE. Jednym z przewidywanych rozwiązań mogłoby być wprowadzenie wspólnego unijnego lingua franca. Ta opcja wydaje się jednak nie do pogodzenia z zasadami różnorodności językowej i demokracji.Projekt Operacyjny Polska Cyfrowa POPC.02.03.01-00-0039/1

    Variations on the Author

    Full text link
    “Variations on the Author” discusses two of Eduardo Coutinho’s recent films (Um Dia na Vida, from 2010, and Últimas Conversas, posthumously released in 2015) and their contribution to the general question of documentary authorship. The director’s filmography is characterized by a consistent yet self-effacing form of authorial self-inscription: Coutinho often features as an interviewer that rather than express opinions propels discourses; an interviewer that is good at listening. This mode of self-inscription characterizes him as an author who is not expressive but who is nonetheless markedly present on the screen. In Um Dia na Vida, however, Coutinho is completely absent form the image, while Últimas Conversas, on the contrary, includes a confessional prologue that moves the director from the margins to the center of his films. This article examines the ways in which these works stand out in the filmography of a director who offers new insights into the notion of cinematic authorship

    Zasada społecznej gospodarki rynkowej w Konstytucji RP

    Full text link
    Zasada społecznej gospodarki rynkowej opiera się na dwóch fundamentalnych założeniach systemowych: wolności jednostki i elementach państwa społecznego. Realizacja tej zasady zakłada aktywny, choć ograniczony udział państwa w kształtowaniu procesów gospodarczych. Zaangażowanie władz państwowych powinno przede wszystkim zmierzać do pogodzenia dwóch często sprzecznych wartości; efektywność ekonomiczna i sprawiedliwość społeczna. Ze względu na nieokreślony charakter zasady społecznej gospodarki rynkowej ustawodawca ma znaczną swobodę w przyjmowaniu określonych rozwiązań prawnych i kształtowaniu polityki gospodarczej. Art. 20 Konstytucji RP nakazuje jednak powstrzymanie się od przyjmowania rozwiązań prawnych, w tym ustaw przyznających szerokie prawa socjalne, których działanie skutkowałoby ingerencją w rynek, czyli w dużym stopniu liberalny charakter również polskiego systemu gospodarczego jak znaczne zahamowanie wzrostu gospodarczego.Projekt Operacyjny Polska Cyfrowa POPC.02.03.01-00-0039/1

    Determinanty decentralizacji władzy publicznej w konstytucji RP

    Full text link
    The essay is an attempt to determine the scope of application and limits ofthe prin ciple of decentralization of public power as enshrined in the Constitution ofthe Repu blic of Poland. Full reconstruction ofthe substance ofthe principle in question requires taking into consideration the relationships between the principle of decentralization and other principles that govern the system ofthe state (the principle ofsubsidiarity, the principle of a democratic state, the principle according to which the Republic of Poland shall be the good of all citizens). In particular, the relationship between the via bility of decentralization and the high level of democratization and civic participation has been emphasized. The analysis ofthe limitation ofthe principle of decentralization was conducted mainly by determining the impact ofthe principle of unitary state to that effect. The interpretation ofthe principle ofdecentralization was illustrated by relevant jurisdiction ofthe Constitutional Tribunal.Projekt Operacyjny Polska Cyfrowa POPC.02.03.01-00-0039/1
    corecore