911 research outputs found
A Romantic’s Debut — Józef Bohdan Zaleski
No full textThe article discusses the most important information concerning Józef Bohdan Zaleski’s childhood and youth, accentuating his part in the November Uprising along with his creative interests rooted in his region. The poet’s first literary attempts are named, some quoted, analyzed and interpreted. Additionally, literary criticism of the debuting writer is reminded, including Maurycy Mochnacki’s comments in particular. Some extra interest is devoted to Adam Mickiewicz’s patronage, i.e. his enthusiastic opinions on the value of Zaleski’s poetry, which the author of Pan Tadeusz expressed during his lectures in Paris. The aim of the article is to recall the forgotten poet, who used to be famous and who, along with Antoni Malczewski and Seweryn Goszczyński, was one of the greatest creators of the so-called Ukrainian trend in Polish Romanticism.Henryk Gradkowski – prof. dr hab.; profesor Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze oraz Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu; historyk i dydaktyk literatury, posiadający też dorobek z zakresu pedagogiki i filozofii (w szczególności etyki), autor licznych książek, między innymi: Mickiewicz w polskiej szkole XIX i pierwszej połowy XX wieku. Strategie lektury i style odbioru; Zygmunt Krasiński – dzieje recepcji (na podstawie dzieł literaturoznawców i autorów podręczników szkolnych).Karkonoska Państwowa Szkoła Wyższa w Jeleniej GórzeMickiewicz A., Dzieła, t. 10, Literatura słowiańska, Warszawa 1955.Mickiewicz A., Dzieła. Wydanie jubileuszowe, t. 1, Wiersze, Warszawa 1955.Mickiewicz A., Kurs drugoletni (1841–1842) literatury słowiańskiej, Paryż 1842, wykład 30; Kurs trzecioletni (1842–1843) literatury słowiańskiej, Paryż 1844, wykład 3, 5.Słowacki J., O poezjach Bohdana Zaleskiego [w:] Dzieła, t. 10, Wrocław 1957, s. 139–147.Stelmaszczyk-Świontek B., Wokół programu poetyckiego Bohdana Zaleskiego, „Ruch Literacki” 1979, z. 5, s. 329–341.Witkowska A., Bohdan Zaleski, tajemnica sukcesu i zapomnienia [w:] Zapomniane wielkości romantyzmu, red. Z. Trojanowiczowa i Z. Przychodniak, Poznań 1995.Zaleski J.B., Pisma, wydanie zbiorowe przejrzane przez autora, t. 1–4, Lwów 1877.Zaleski J.B., Wybór poezyj, wstęp B. Stelmaszczyk-Świontek, wybór, komentarz C. Gajkowska, Wrocław 1985.Zgorzelski C., Duma – poprzedniczka ballady, Toruń 1949.39540
In search of depth – the roman poems by Adam Mickiewicz
No full textIn this paper, we present an analysis of the so called ‘Roman lyrics’ by Adam Mickiewicz, which marked a religious breakthrough in his poetry. The following poems are analysed: The Master of Masters, Evening Discourse, Reason and Faith, The Sages The author makes ample references to previous research by Juliusz Kleiner, Wacław Borowy, Wiktor Weintraub, Jacek Łukasiewicz, and others, enriching their insights both with complementary and polemical remarks. The author emphasises the importance of identifying the relative position of the Roman lyrics in the life and work of the Polish Bard. It appears that the issues tackled in these poems, especially the intellectual dilemmas expressed therein, are anticipatory with respect to the attitudes held by Mickiewicz at a later period in his life, when he changed words into action, all the time fighting with himself.HENRYK GRADKOWSKI – prof. dr hab., prorektor Kolegium Karkonoskiego (1998–2007) a następnie rektor Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze (2007–2015), dziś Rektor Senior tej uczelni i jej profesor – jest literaturoznawcą, posiadającym także znaczący dorobek z zakresu pedagogiki i filozofii. Jest autorem siedemnastu książek oraz ok. dwustu artykułów. Autor książek: Mickiewicz w polskiej szkole XIX i pierwszej połowy XX wieku. Strategie lektury i style odbioru; Szkolna recepcja Słowackiego w XIX i pierwszej połowie XX wieku; Zygmunt Krasiński – dzieje recepcji (na podstawie dzieł literaturoznawców i autorów podręczników szkolnych); Czym jest literatura dziecięca? Poradnik metodyczny; W poszukiwaniu tożsamości… (pedagogika – filozofia – literatura); Pedagogika – terapia – edukacja literacka. Obecnie jest profesorem zwyczajnym w Państwowej Wyższej
Szkole Zawodowej im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu i dyrektorem Instytutu Społeczno-Prawnego.Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Angelusa Silesiusa w WałbrzychuBorowy W., O poezji Mickiewicza, t. II, Lublin 1958.Chrzanowski I., Na szczytach polskiej liryki religijnej, „Pamiętnik Literacki”, XXXII.Jan Paweł II, Fides et ratio, Portal Opoka, z. 18.Kleiner J., Mickiewicz, t. II, cz. I, Lublin 1949.Litwornia A., Rzym Mickiewicza. Poeta nad Tybrem 1929–1831, Warszawa 2005.Łukasiewicz J., Wiersze Adama Mickiewicza, Wrocław 2003.Mickiewicz A., Wiersze, Wydanie Rocznicowe 1798–1998, Warszawa 1993.Mickiewicz A., Wybór poezyj, opracował C. Zgorzelski, t. II, Wrocław1986.Tomasz á Kempis, O naśladowaniu Chrystusa, Kraków 1991.Weintraub W., Poeta i prorok. Rzecz o profetyzmie Mickiewicza, Warszawa 1982.Witkowska A., Doświadczenie towianistyczne Adama Mickiewicza, „Rocznik Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza”, R. XII, 1987.4422122
Słowacki – Krasiński (one more thing about the poets’ correspondence)
No full textThe article presents the mutual relationship between the poets basing on their cor respondence. Furthermore, the similarity of poetical inspirations and creative methods of the two are discussed. The article also tackles different worldviews and friendship of the two national poets. Finally, the author analyses the polemics incorporated in famous pieces of both creators.HENRYK GRADKOWSKI – prof. dr hab., literaturoznawca, dydaktyk literatury, historyk literatury polskiej; nauczyciel akademicki związany z uczelniami we Wrocławiu, Częstochowie, Słupsku, Wałbrzychu i Jeleniej Górze. Zainteresowania naukowe Henryka Gradkowskiego koncentrują się wokół zagadnień związanych z pedagogiką, etyką oraz przede wszystkim literaturoznawstwem ze szczególnym uwzględnieniem dydaktyki literatury, historii literatury polskiej oraz
romantyzmu. Do jego najważniejszych publikacji należą: Odbiór liryki w szkole. Z badań nad szkolną edukacją literacką; Mickiewicz w polskiej szkole XIX i pierwszej połowie XX wieku. Strategie lektury i style odbioru; Szkolna recepcja Słowackiego w XIX i pierwszej połowie XX wieku; Etyka pracowników administracji publicznej; Ruch wydawniczy i literacki w regionie jeleniogórskim (1945–1955).PWSZ Angelusa Silesiusa w WałbrzychuJaki Słowacki. Studia i szkice w dwusetną rocznicę urodzin poety, pod red. E. Grzędy i M. Ursela, Wrocław 2012.Gaszyński K., Zygmunt Krasiński i moje z nim stosunki, wstępem oraz przypisami opatrzył Z. Sudolski, Opinogóra 2009.Hertz P., Portret Słowackiego, Warszawa 1976.Kleiner J., Juliusz Słowacki. Dzieje twórczości, t. 3, Okres Beniowskiego, wstęp i opracowanie: J. Starnawski, Kraków 1999Kowalczykowa A., Słowacki, Warszawa 1999.Krasiński Z., Listy do Delfiny Potockiej, oprac. i wstęp Z. Sudolski, Warszawa 1975, t. I.Krasiński Z., Listy do Konstantego Gaszyńskiego, oprac. i wstęp Z. Sudolski, Warszawa 1971.Krasiński Z., Listy do Koźmianów, opr. Z. Sudolski, Warszawa 1977.Krasiński Z., Listy do Stanisława Małachowskiego. Aneks, opracował i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa 1979.Krasiński Z., Listy do różnych adresatów, t. I i II, opr. Z. Sudolski, Warszawa 1991.Pisma Zygmunta Krasińskiego, wydał, objaśnił i wstępem poprzedził J. Kallenbach, t. IV, Warszawa 1922.Rymkiewicz J. M., Słowacki. Encyklopedia, Warszawa 2004.Sądy współczesnych o twórczości Słowackiego (1826–1862), opr. B. Zakrzewski, K. Pecold, A Ciemnoczołowski, Wrocław 1963.Słowacki J., Dzieła wybrane, pod red. J. Krzyżanowskiego, t . 3, 4, 6, Wrocław 1979.Słowacki J., Fantazy, opr. M. Inglot, Wrocław 1968.Słowacki J., Wiersze. Nowe wydanie krytyczne, opr. J. Brzozowski i Z. Przychodniak, Poznań 2005.Sudolski Z., Słowacki w oczach Krasińskiego. Z dziejów wzajemnych kontaktów, Towarzystwo Literackie im. A. Mickiewicza, „Rocznik” XIV-XV, 1979–1980.Starnawski J., Dwa listy dedykacyjne Juliusza Słowackiego do autora „Irydiona”, Lublin 1953.Tarnowski S., Zygmunt Krasiński, Kraków 1892.Zieliński J., Słowacki. SzatAnioł, Warszawa 20094136537
Słowacki – Krasiński (one more thing about the poets’ correspondence)
No full textThe article presents the mutual relationship between the poets basing on their cor respondence. Furthermore, the similarity of poetical inspirations and creative methods of the two are discussed. The article also tackles different worldviews and friendship of the two national poets. Finally, the author analyses the polemics incorporated in famous pieces of both creators.HENRYK GRADKOWSKI – prof. dr hab., literaturoznawca, dydaktyk literatury, historyk literatury polskiej; nauczyciel akademicki związany z uczelniami we Wrocławiu, Częstochowie, Słupsku, Wałbrzychu i Jeleniej Górze. Zainteresowania naukowe Henryka Gradkowskiego koncentrują się wokół zagadnień związanych z pedagogiką, etyką oraz przede wszystkim literaturoznawstwem ze szczególnym uwzględnieniem dydaktyki literatury, historii literatury polskiej oraz
romantyzmu. Do jego najważniejszych publikacji należą: Odbiór liryki w szkole. Z badań nad szkolną edukacją literacką; Mickiewicz w polskiej szkole XIX i pierwszej połowie XX wieku. Strategie lektury i style odbioru; Szkolna recepcja Słowackiego w XIX i pierwszej połowie XX wieku; Etyka pracowników administracji publicznej; Ruch wydawniczy i literacki w regionie jeleniogórskim (1945–1955).PWSZ Angelusa Silesiusa w WałbrzychuJaki Słowacki. Studia i szkice w dwusetną rocznicę urodzin poety, pod red. E. Grzędy i M. Ursela, Wrocław 2012.Gaszyński K., Zygmunt Krasiński i moje z nim stosunki, wstępem oraz przypisami opatrzył Z. Sudolski, Opinogóra 2009.Hertz P., Portret Słowackiego, Warszawa 1976.Kleiner J., Juliusz Słowacki. Dzieje twórczości, t. 3, Okres Beniowskiego, wstęp i opracowanie: J. Starnawski, Kraków 1999Kowalczykowa A., Słowacki, Warszawa 1999.Krasiński Z., Listy do Delfiny Potockiej, oprac. i wstęp Z. Sudolski, Warszawa 1975, t. I.Krasiński Z., Listy do Konstantego Gaszyńskiego, oprac. i wstęp Z. Sudolski, Warszawa 1971.Krasiński Z., Listy do Koźmianów, opr. Z. Sudolski, Warszawa 1977.Krasiński Z., Listy do Stanisława Małachowskiego. Aneks, opracował i wstępem poprzedził Z. Sudolski, Warszawa 1979.Krasiński Z., Listy do różnych adresatów, t. I i II, opr. Z. Sudolski, Warszawa 1991.Pisma Zygmunta Krasińskiego, wydał, objaśnił i wstępem poprzedził J. Kallenbach, t. IV, Warszawa 1922.Rymkiewicz J. M., Słowacki. Encyklopedia, Warszawa 2004.Sądy współczesnych o twórczości Słowackiego (1826–1862), opr. B. Zakrzewski, K. Pecold, A Ciemnoczołowski, Wrocław 1963.Słowacki J., Dzieła wybrane, pod red. J. Krzyżanowskiego, t . 3, 4, 6, Wrocław 1979.Słowacki J., Fantazy, opr. M. Inglot, Wrocław 1968.Słowacki J., Wiersze. Nowe wydanie krytyczne, opr. J. Brzozowski i Z. Przychodniak, Poznań 2005.Sudolski Z., Słowacki w oczach Krasińskiego. Z dziejów wzajemnych kontaktów, Towarzystwo Literackie im. A. Mickiewicza, „Rocznik” XIV-XV, 1979–1980.Starnawski J., Dwa listy dedykacyjne Juliusza Słowackiego do autora „Irydiona”, Lublin 1953.Tarnowski S., Zygmunt Krasiński, Kraków 1892.Zieliński J., Słowacki. SzatAnioł, Warszawa 20094136537
Jeszcze o dygresjach w „Beniowskim”
No full textMore on digressions in BeniowskiThe author of the article tries to explore the “kaleidoscopic” nature of the poem, focusing his attention on digressions and deliberately pushing the story to the background. He analyses various digressions, generally respecting the linearity of the text, though not giving up a problem-related classification. The wide scope and intentional variability of the digressions reflect, as the author emphasises, the “crisis of Romantic individualism” Stefan Treugutt’s term, which was expressed in the need to look for realism matching a permanent attribute of Słowacki’s writing – irony. The article ends with a coda in the form of a reference to a remark by Ignacy Chrzanowski that the poem is “an artistic expression of all changing feelings and moods accompanying the creative process”.More on digressions in BeniowskiThe author of the article tries to explore the “kaleidoscopic” nature of the poem, focusing his attention on digressions and deliberately pushing the story to the background. He analyses various digressions, generally respecting the linearity of the text, though not giving up a problem-related classification. The wide scope and intentional variability of the digressions reflect, as the author emphasises, the “crisis of Romantic individualism” Stefan Treugutt’s term, which was expressed in the need to look for realism matching a permanent attribute of Słowacki’s writing – irony. The article ends with a coda in the form of a reference to a remark by Ignacy Chrzanowski that the poem is “an artistic expression of all changing feelings and moods accompanying the creative process”
Juliusz Słowacki w edukacji szkolnej w latach 1952-2002
No full textW pracy omówiłam - jak to wynika z jej tytułu ( tematu ) - zdarzenia
historyczne od 1952 roku aż do momentu roku 1989, kiedy Polska wkroczyła na
drogę demokracji. W Polsce Ludowej aż do czasów obecnej reformy oświaty historia
literatury stanowiła podstawę struktury każdego programu szkolnego. Sytuacja
uległa zmianie po 2002 roku. Okazało się bowiem, że taki system nauczania jest
nieskuteczny, gdyż po wprowadzeniu reformy, nie dało się pomieścić całej historii
literatury w ciągu trzech lat nauki w szkole średniej. Zrezygnowano więc w zapisach
„Podstawy programowej” z chronologii nauczania, ale jak się okazuje, programy w
dalszym ciągu preferują historycznoliteracki sposób nauczania.
Myślę, że w niniejszej pracy udało mi się ukazać dzieje szkolnej recepcji
Słowackiego, który zawsze pozostawał w cieniu Mickiewicza. Na przestrzeni tych lat
różne były koleje losu dzieł poety. Największą popularnością cieszył się „Kordian”,
„Balladynę” zaś wpisywano i skreślano z programów nauczania. Różne też pojawiały
się utwory liryczne, choć można zauważyć, że często był to „Testament mój”, „W
pamiętniku Zofii Bobrówny”, „Sowiński w okopach Woli” czy Hymn („Smutno mi,
Boże...”). Niestety, z programów szkolnych lat dziewięćdziesiątych XX wieku i
obecnych Słowacki systematycznie był usuwany - i dziś w zapisach „Podstawy
programowej” nie ma żadnego konkretnego utworu poety do przeczytania i
omówienia w szkole.
W toku rozważań przedstawiłam teksty preferowane przez podręczniki
szkolne a także ukazałam, w jaki sposób omawiały one zagadnienia związane z
życiem Słowackiego i analizą jego dzieł
Epistolary testimony of filial love (Zygmunt Krasiński – Wincenty Krasiński)
No full textW artykule został omówiony motyw miłości synowskiej wybitnego poety romantyzmu, autora Nie-Boskiej komedii, Zygmunta Krasińskiego. Ta niezwykła fascynacja wolą ojcowską znalazła przede wszystkim wyraz w listach syna do ojca, ponieważ Zygmunt Krasiński większość swego życia przebywał za granicą i stamtąd nieustannie korespondował z ojcem, generałem Wincentym Krasińskim, zastępcą a potem naczelnikiem Królestwa Polskiego. Ojciec poety, niegdyś generał napoleoński, przeszedł zdecydowanie na służbę nowego władcy – cara rosyjskiego. Z tym syn, człowiek chorowity i nieustannie korzystający z zagranicznych sanatoriów–kąpielisk, nie mógł się pogodzić i wciąż drogą epistolarną dyskutował z ukochanym ojcem. Konflikt ideowy kończył się zazwyczaj przyznaniu „kochanemu papie” racji w konkretnych sprawach. Powodowało to jednak autentyczne rozterki wrażliwego i egzaltowanego młodzieńca. Niezwykle obszerna korespondencja Zygmunta Krasińskiego jest niewątpliwie cennym wkładem w dzieje myśli dziewiętnastowiecznej, także w zakresie aspektów rodzinnych uwarunkowań egzystencji dwóch nietuzinkowych postaci – Zygmunta i Wincentego Krasińskich.The article discusses the motif of filial love of distinctive romantic poet, the author of Nie-Boska Komedia, Zygmunt Krasiński. The unusual fascination by the paternal will mainly shown in letters written by the son to his father, as Zygmunt Krasiński spent most of his life abroad and from there he maintained a continuous correspondence with his father, general Wincenty Krasiński, the deputy and then the chief warden of the Polish Kingdom. The poet’s father, the former Napoleonic general, chose the service for the new leader – the Russian tsar. That was something irreconcilable for the feeble son who kept using the services of bathing sanatoria and maintained epistolary discussion with the beloved father. The ideological conflict usually concluded in admitting the righteousness to the “beloved daddy” in particular matters. That, however, caused real ethical dilemmas for the sensitive condescending youth. The unusually rich correspondence of Zygmunt Krasiński is undoubtedly a precious contribution to nineteenth century thought, and also into family and existential aspects of the two uncommon men – Zygmunt and Wincenty Krasiński
Henryk Markiewicz o teoriach powieści
No full textHenryk Markiewicz on theory of the novel The article presents Professor Henryk Markiewicz as the outstanding theorist of the novel, the author of many publications devoted to narration, plot, fictional characters and also other issues referring to the role of time and space in the narrative works. The author gives particular attention to the book The theories of the novel abroad. It is a compendium impressive in extend and scale that presents historical review of the western theories of the novel from antiquity to modern times
Henryk Wielki
No full textHenry the Great In his recollection of Henryk Markiewicz the author, one of the Professor’s students, emphasises mostly his traits of character: reliability, honesty, kindness and intellectual openness. Those traits earned him among the students a name of the real „master”. In the second part of this text the author writes about the methodological and world-view beliefs of the Professor and recalls the most important facts from his academic career
Wielki Nauczyciel Polonistów – Henryk Markiewicz
No full textGreat teacher of Polish philologists – Henryk Markiewicz The author recalls the enormous contributions of Professor Henryk Markiewicz to the development of literacy research in post-war Poland. He emphasises especially organising and composing role of the Professor’s pieces, which constituted the foundations for the systematic knowledge of Polish studies within the scope of the theory of literature. The equally important part was played by prepared by him original anthologies that include the selection of the most important books and articles on literary theory, which present the main streams of the literary research abroad
- …
