100,567 research outputs found
Вступне слово
No full textPrzedmowa dotyczy monografii zbiorowej poświęconej historii Polski i Ukrainy. Zawiera 12 artykułów, których autorami publikacji są historycy polscy i ukraińscy. Pod względem chronologicznym zawiera teksty dotyczące okresu od średniowiecza do czasów współczesnych.The preface concerns the collective monograph devoted to the history of Poland and Ukraine. It contains 12 articles written by Polish and Ukrainian historians. Chronologically, it contains texts from the Middle Ages to the present day.Передмова стосується колективної монографії, присвяченої історії Польщі та України. Містить 12 статей польських та українських істориків. Хронологічно він містить тексти від середньовіччя до наших днів
Simple and fast method for determination of trace cadmium ions in environmental water samples containing humic substances
No full textA simple and fast anodic stripping voltammetric procedure for trace determination of cadmium in environmental water samples is described. The interferences caused by humic substances were removed by mixing an analysed sample with resin in a voltammetric cell. The following optimum conditions were found: supporting electrolyte 0.1 mol L⁻¹ HCl, the 10 mL of sample was mixing with 0.5 g of resin for 5 min. The proposed procedure was successfully applied for the detection of cadmium in environmental water samples.Department of Analytical Chemistry and Instrumental Analysis, Faculty of Chemistry, Maria Curie-Sklodowska UniversityCzeczot, H., Skrzycki, M. (2010) Kadm - pierwiastek całkowicie zbędny dla organizmu. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 64: 38-49.Ostrowska, P. (2008) Kadm, występowanie, źródła zanieczyszczeń i metody recyklingu. Gospodarka Surowcami Mineralnymi, 24: 255-260.Thornton, I. (1992) Sources and pathways of cadmium in the environment. International Agency for Research on Cancer Scientific Publications, 118: 149-162.Czeczot, H., Majewska, M. (2010) Kadm - zagrożenie i skutki zdrowotne. Toksykologia, 66: 243-250.Jakubowski, M., Muszer, J., Slota, P. (1995) The risk of exposure on cadmium in chosen the bronches of industry. Medycyna Pracy, 46: 109-122.Satarug, S., Baker, J.R., Urbenjapol, S., Haswell-Elkins, M., Reilly, P.E.B., Williams, D.J., Moore, M.R. (2003) A global perspective on cadmium pollution an toxicity in non-occuptionally exposed population. Toxicology Letters, 137: 65-83.Ostrowska, P. (2008) Kadm, występowanie, źródła zanieczyszczeń i metody recyklingu. Gospodarka Surowcami Mineralnymi, 24: 255-260.Bonda, E., Włostowski, T., Krasowska, A. (2007) Metabolizm i toksyczność kadmu u człowieka i zwierząt. Kosmos Problemy nauk Biologicznych, 57(1-2): 87-97.Floriańczyk, B. (1995) Toksyczne i kancerogenne właściwości kadmu. Nowiny Lekarskie, 6: 737-754.Järup, L., Berglund, M., Elinder, C.G., Nordberg, G.,Vahter, M. (1998) Health effects of cadmium exposure: a review of the literature and risk estimate. Scandinavian Journal of Work, Environment and Health, 24: 1-51.Kipcak, I., Akin, C. (2019) Cadmium removal from aqueous solution by iron oxide coated sepiolite: preparation, characterization and batch adsorption studies. Desalination and Water Treatment, 146: 245-256.Korolczuk, M., Grabarczyk, M. (2002) Determination of Cr(VI) in the presence of Cr(III) and humic acid by cathodic stripping voltammetry. Microchemical Journal, 72: 103-109.Grabarczyk, M., Koper, A. (2011) Direct determination of cadmium traces in natural water by adsorptive stripping voltammetry in the presence of cupferron as a chelating agent. Electroanalysis, 24: 33-36.Nieder, R., Bendi, D.K. Carbon and nitrogen in the terrestrial Environment. Springer, 2008.Kaleta, J., Puszkarewicz, A. (2019) Influence of water hardness on the effectiveness of coagulation of humic compounds. Journal of Ecological Engineering, 20: 126-134.Cao, L., Jia, J., Wang Z. (2008) Sensitive determination of Cd and Pb by differential pulse stripping voltammetry with in situ bismuth-modified zeolite doped carbon paste electrodes. Electrochimica Acta, 53: 2177-2182.Yang, G., Yan, J., Qi, E, Sun, Ch. (201 0) High sensitivity and reproducibility of a bismuth/poly(bromocresol purple) film modified glassy carbon electrode for determination of trace amount of cadmium by differential pulse anodic stripping voltammetry. Electroanalysis, 22: 2729-2738.Yi, W.J., Li, Y., Ran, G., Luo, H.Q., Li, N.B. (2012) Determination of cadmium(II) by square wave anodic stripping voltammetry using bismuth-antimony film electrode. Sensors and Actuators B, 166-167: 544-548.Grabarczyk, M., Wardak, C. (2014) A new voltammetric strategy for sensitive and selective determination of gallium using cupferron as a complexing agent. Journal of Environmental Science and Health, Part A, 49: 1142-1148.Grabarczyk, M. (2017) Optimization of adsorptive stripping voltammetry procedure using chloranilic acid as a complexing agent for the determination of ultra-trace germanium in natural water samples. Journal of the Electrochemical Society, 164: H872-H876.Węgiel, K., Grabarczyk, M., Kubiak, W. W., Bas, B. (2017) A reliable and sensitive voltammetric determination of Mo(VI) at the in situ renovated bismuth bulk annular band electrode. Journal of the Electrochemical Society, 164: H352-H357.354
Simple and fast method for determination of trace cadmium ions in environmental water samples containing humic substances
No full textA simple and fast anodic stripping voltammetric procedure for trace determination of cadmium in environmental water samples is described. The interferences caused by humic substances were removed by mixing an analysed sample with resin in a voltammetric cell. The following optimum conditions were found: supporting electrolyte 0.1 mol L⁻¹ HCl, the 10 mL of sample was mixing with 0.5 g of resin for 5 min. The proposed procedure was successfully applied for the detection of cadmium in environmental water samples.Department of Analytical Chemistry and Instrumental Analysis, Faculty of Chemistry, Maria Curie-Sklodowska UniversityCzeczot, H., Skrzycki, M. (2010) Kadm - pierwiastek całkowicie zbędny dla organizmu. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 64: 38-49.Ostrowska, P. (2008) Kadm, występowanie, źródła zanieczyszczeń i metody recyklingu. Gospodarka Surowcami Mineralnymi, 24: 255-260.Thornton, I. (1992) Sources and pathways of cadmium in the environment. International Agency for Research on Cancer Scientific Publications, 118: 149-162.Czeczot, H., Majewska, M. (2010) Kadm - zagrożenie i skutki zdrowotne. Toksykologia, 66: 243-250.Jakubowski, M., Muszer, J., Slota, P. (1995) The risk of exposure on cadmium in chosen the bronches of industry. Medycyna Pracy, 46: 109-122.Satarug, S., Baker, J.R., Urbenjapol, S., Haswell-Elkins, M., Reilly, P.E.B., Williams, D.J., Moore, M.R. (2003) A global perspective on cadmium pollution an toxicity in non-occuptionally exposed population. Toxicology Letters, 137: 65-83.Ostrowska, P. (2008) Kadm, występowanie, źródła zanieczyszczeń i metody recyklingu. Gospodarka Surowcami Mineralnymi, 24: 255-260.Bonda, E., Włostowski, T., Krasowska, A. (2007) Metabolizm i toksyczność kadmu u człowieka i zwierząt. Kosmos Problemy nauk Biologicznych, 57(1-2): 87-97.Floriańczyk, B. (1995) Toksyczne i kancerogenne właściwości kadmu. Nowiny Lekarskie, 6: 737-754.Järup, L., Berglund, M., Elinder, C.G., Nordberg, G.,Vahter, M. (1998) Health effects of cadmium exposure: a review of the literature and risk estimate. Scandinavian Journal of Work, Environment and Health, 24: 1-51.Kipcak, I., Akin, C. (2019) Cadmium removal from aqueous solution by iron oxide coated sepiolite: preparation, characterization and batch adsorption studies. Desalination and Water Treatment, 146: 245-256.Korolczuk, M., Grabarczyk, M. (2002) Determination of Cr(VI) in the presence of Cr(III) and humic acid by cathodic stripping voltammetry. Microchemical Journal, 72: 103-109.Grabarczyk, M., Koper, A. (2011) Direct determination of cadmium traces in natural water by adsorptive stripping voltammetry in the presence of cupferron as a chelating agent. Electroanalysis, 24: 33-36.Nieder, R., Bendi, D.K. Carbon and nitrogen in the terrestrial Environment. Springer, 2008.Kaleta, J., Puszkarewicz, A. (2019) Influence of water hardness on the effectiveness of coagulation of humic compounds. Journal of Ecological Engineering, 20: 126-134.Cao, L., Jia, J., Wang Z. (2008) Sensitive determination of Cd and Pb by differential pulse stripping voltammetry with in situ bismuth-modified zeolite doped carbon paste electrodes. Electrochimica Acta, 53: 2177-2182.Yang, G., Yan, J., Qi, E, Sun, Ch. (201 0) High sensitivity and reproducibility of a bismuth/poly(bromocresol purple) film modified glassy carbon electrode for determination of trace amount of cadmium by differential pulse anodic stripping voltammetry. Electroanalysis, 22: 2729-2738.Yi, W.J., Li, Y., Ran, G., Luo, H.Q., Li, N.B. (2012) Determination of cadmium(II) by square wave anodic stripping voltammetry using bismuth-antimony film electrode. Sensors and Actuators B, 166-167: 544-548.Grabarczyk, M., Wardak, C. (2014) A new voltammetric strategy for sensitive and selective determination of gallium using cupferron as a complexing agent. Journal of Environmental Science and Health, Part A, 49: 1142-1148.Grabarczyk, M. (2017) Optimization of adsorptive stripping voltammetry procedure using chloranilic acid as a complexing agent for the determination of ultra-trace germanium in natural water samples. Journal of the Electrochemical Society, 164: H872-H876.Węgiel, K., Grabarczyk, M., Kubiak, W. W., Bas, B. (2017) A reliable and sensitive voltammetric determination of Mo(VI) at the in situ renovated bismuth bulk annular band electrode. Journal of the Electrochemical Society, 164: H352-H357.354
The influence of natural conditions on the service of rear formations of the Polish Army during the Polish-Soviet war in 1919–1921
No full textW poniższym artykule przedstawiono wpływ warunków terenowych na służbę i kondycję żołnierzy stacjonujących na zapleczu frontu, w tzw. obszarze etapowym. Zaprezentowano również problem chorób zakaźnych trapiących żołnierzy pełniących służbę na zapleczu frontu. Praca opiera się przede wszystkim na materiałach archiwalnych z okresu wojen o granice Polski odrodzonej w latach 1919–1921 dostępnych w Centralnym Archiwum Wojskowym w Warszawie, a wytworzonych przez Dowództwa Okręgów Etapowych i Dowództwa Powiatów Etapowych oraz w literaturze.In the following article, the author will present the impact of terrain on the service and condition of soldiers stationed in the front, in the so-called stage area. The author will also present the problem of infectious diseases troubling soldiers serving in the back of the front line. The work was based primarily on the archival materials from the Central Military Archives in Warsaw, created by the Command of the Stage Districts and the Command of the Stage Poviats from the period of wars for the borders of Poland 1919–1921
The influence of weather conditions on German armour during Operation “Barbarossa” in the Soviet Union from June to December 1941
No full textPo rozpoczęciu w czerwcu 1941 r. operacji „Barbarossa”, wojska niemieckie walczące w Związku Sowieckim musiały zmagać się nie tylko z Rosjanami, lecz także z ich potężnym sojusznikiem – pogodą; najpierw z suchym i gorącym latem, potem deszczową jesienią a na końcu ostrą, mroźną i przedwczesną zimą. Skrajne warunki atmosferyczne, jakie panowały w III i IV kwartale 1941 r. przyczyniły się po stronie niemieckiej do powstania szeregu problemów, począwszy od tych związanych z logistyką (m.in. trudnościami w transporcie zaopatrzenia), a skończywszy na odciśnięciu piętna na morale żołnierzy. Upał, kurz, piach, błoto, a potem bardzo niskie temperatury oraz śnieg nie pozostawały również bez wpływu na użytkowany sprzęt pancerny, w tym czołgi i inne gąsienicowe wozy bojowe, znajdujące się na wyposażeniu niemieckich wojsk pancernych.German tanks were not prepared for the weather conditions that prevailed in the autumn and winter of 1941 in the Soviet Union. Frequent engine failures caused by dust required a long repairs. During the winter, the vehicles got stuck in the snow, making it impossible to continue the attack. The Germans took steps to modernize the construction of their tanks so that they could cope better in heavy terrain, mud and deep snow
Meteorological and hydrographic service of the army of the Second Polish Republic
No full textAutor artykułu omówił dzieje służby meteorologicznej i hydrograficznej Wojska Polskiego w latach 1919–1939. Na początku swych rozważań przedstawił krótki zarys rozwoju obserwacji meteorologicznych i hydrograficznych w Polsce od końca średniowiecza do wybuchu I wojny światowej. Ukazał początki formowania państwowej i wojskowej służby meteorologicznej i hydrograficznej w 1919 r. Szczególnie dużo uwagi poświęcił działalności Państwowego Instytutu Meteorologii – instytucji ściśle współpracującej z Ministerstwem Spraw Wojskowych, Sztabem Generalnym Wojska Polskiego i jego oddziałami.
Przedstawiono także historię służb hydrograficznych Polskiej Marynarki Wojennej. Polska miała przed 1939 r. duże osiągnięcia w badaniach hydrograficznych. Już w 1926 r. została członkiem Międzynarodowego Biura Hydrograficznego z siedzibą w Monako. Oficjalnym reprezentantem Polski w Międzynarodowym Biurze było Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej.
Autor dużo uwagi poświęcił działalności służb meteorologicznych na rzecz polskiego lotnictwa – głównie wojskowego, ale także współpracy meteorologów wojskowych z polską artylerią oraz służbą uzbrojenia. Omówił problematykę szkolenia służb meteorologicznych i hydrograficznych w Polsce w latach 1918–1939. Przedstawił również strukturę organizacyjną wspomnianych służb oraz ich kadrę dowódczą. Przybliżył czytelnikom kwestie techniczne: przedstawił oprzyrządowanie, sposoby i metody obserwacji zjawisk przyrodniczych, a także ich zapisywanie.
We wnioskach końcowych przedstawił swoją ocenę działalności służb meteorologicznych oraz hydrograficznych Wojska Polskiego. Ocenił je bardzo wysoko – były dobrze zorganizowane i dobrze wyposażone w sprzęt specjalistyczny, współpracowały z licznymi instytucjami naukowymi. Wysoko oceniane były w okresie międzywojennym przez przedstawicieli armii europejskich. Świadczy o tym fakt, iż o informację o organizacji polskich służb meteorologicznych i hydrograficznych poprosił na początku marca 1938 r. attaché wojskowy Finlandii.The author of the article discussed the history of the meteorological and hydrographic service of the Polish Army in 1919–1939. At the beginning of his considerations, he presented a brief outline of the development of meteorological and hydrographic observations in Poland from the end of the Middle Ages to the outbreak of World War I. He showed the beginnings of forming state and military meteorological and hydrographics service in 1919. He devoted a lot of attention to the activities of the State Institute of Meteorology – an institution closely cooperating with the Ministry of Military Affairs, the General Staff of the Polish Army and its branches.
He also presented the history of the hydrographic services of the Polish Navy. Before 1939, Poland had great achievements in hydrographic research. As early as 1926, she became a member of the International Hydrographic Office based in Monaco. The Navy’s Hydrographic Office was the official representative of Poland in the International Bureau.
The author devoted a lot attention to the activities of meteorological services for the Polish aviation – mainly military, but also the cooperation of military meteorologists with Polish artillery and armaments service. He acquainted readers with the issues of training meteorological and hydrographic services in Poland in 1918–1939. He also presented the organizational structure of these services and their commanding staff. He introduced readers to technical issues: he presented the instrumentations, ways and methods for observing natural phenomena and recording them.
In final conclusions he presented his assessment of the activities of meteorological and hydrographic services of the Polish Army. He rated them very highly – they were well organized and well equipped with specialist equipment, they cooperated with numerous scientific institutions. They were highly rated in the interwar period by representatives of European armies. This is evidenced by the fact that at the beginning of March 1938 he asked for information about the organization of Polish meteorological and hydrographic services to the Military Attaché of Finland
ПОДГОТОВКА К ВЕНДЕТТЕ: СЕМЕЙНЫЕ РАСПРИ В СРЕДНЕВЕКОВОЙ ТОСКАНE
No full textAccording to contemporary chroniclers, street fights were daily events in medieval Tuscan cities. In an urban environment, mental and tactical preparedness was necessary, although it was also important to know the inner politics of the city. The background of these conflicts was primarily described by the great urban history writers such as Giovanni Villani and Dino Compagni, but there are also special type sources, the so-called ricordanze, that show different elements of this micro-warfare phenomenon. These sources, which can be defined as merchant diaries, had a more personal viewpoint than the great chronicles, and as for the studies on the roots of the conflicts, it was more practical. The Velluti-Mannelli vendetta which happened in 1295 – written down by Donato Velluti – tells us about conscious time and place planning. The attacks had to be prepared not just politically and tactically, but from the economical point of view, too – which also transpires from the chronicle of Luca di Firidolfi da Panzano, who wrote about the hunting for his father’s murderers. The avengers travelled hundreds of kilometres and used the tools of medieval scouting and spycraft. In this paper, I explain and examine the thoughts of the ricordanze authors and conclude my article with a discussion on conflict resolution strategies. Although for medieval writers the most important elements were the fights, based on the parts of the ricordanze that mention the background of the feuds and the logical structure of the narratives we can also examine the situations that led to the war. Thus, we can attempt to analyse the families’ strategies associated with the preparation for conflict and the orchestrating of the raids and combats.Według ówczesnych kronikarzy bójki uliczne były codziennością średniowiecznych miast toskańskich. W środowisku miejskim trzeba było zachować gotowość psychiczną i taktyczną, a także wykazywać się znajomością powiązań politycznych funkcjonujących w miastach. Chociaż tło tych konfliktów opisywali przede wszystkim wielcy twórcy historii miejskiej, tacy jak Giovanni Villani i Dino Compagni, istnieją również szczególne źródła, tzw. ricordanze, które ukazują różne mniej znane elementy tych ‘wojen w skali mikro’. Wspomniane źródła, które można określić mianem pamiętników kupieckich, prezentowały bardziej osobisty punkt widzenia niż wielkie kroniki, a w odniesieniu do badań nad źródłami konfliktów miały bardziej praktyczny charakter. Wendeta Vellutich–Mannellich, która miała miejsce w 1295 r. i została opisana przez Donato Vellutiego, uzmysławia nam, że czas i miejsce zdarzeń były świadomie planowane. Ataki przygotowywano nie tylko od strony politycznej i taktycznej, ale także z ekonomicznego punktu widzenia – co wynika także z kroniki Luca di Firidolfi da Panzano, który opisał polowanie na morderców swojego ojca – mściciele przemierzyli setki kilometrów i wykorzystywali narzędzia średniowiecznego zwiadu i sztuki szpiegowskiej. W artykule autor wyjaśnia i analizuje myśli osób spisujących ricordanze, kończąc swój wywód dyskusją na temat strategii rozwiązywania konfliktów. Chociaż dla średniowiecznych pisarzy najważniejszymi elementami były same walki, to na podstawie tych części ricordanze, które wspominają o tle konfliktów, oraz logicznej struktury narracji możemy również prześledzić sytuacje, które doprowadziły do wojny. I podjąć próbę analizy strategii przyjętych przez zwaśnione rodziny w zakresie przygotowań do wendety oraz planowaniem ataków i potyczek.Согласно хроникам того времени, уличные бои были обычным явлением в средневековых тосканских городах. В городской среде необходимо было постоянно поддерживать психологическую и тактическую готовность, а также демонстрировать знание функционирующих в городах политических связей. Хотя фон этих конфликтов был описан в основном великими историками города, такими как Джованни Виллани и Дино Компаньи, существуют и конкретные источники, так называемые ricordanze, которые раскрывают различные менее известные элементы этих «микровойн». Эти источники, которые можно охарактеризовать как купеческие дневники, представляли собой более личную точку зрения, чем великие хроники, а в отношении исследования источников конфликтов носили более практический характер. Вендетта Веллути-Маннелли, которая произошла в 1295 г. и была описана Донато Веллути, заставляет нас осознать, что время и место событий были запланированы сознательно. Атаки готовились не только с политической и тактической точек зрения, но и с экономической, что видно и из хроники Луки ди Фиридольфи да Панцано, описавшего охоту на убийц своего отца - мстители прошли сотни километров и использовали инструменты средневековой разведки и искусства шпионажа. В статье автор объясняет и анализирует мышление людей, пишущих ricordanze, заканчивая свою аргументацию обсуждением стратегий разрешения конфликтов. Хотя для средневековых писателей наиболее важными элементами были сами бои, из тех частей ricordanze, которые упоминают предысторию конфликтов и благодаря их логической повествовательной структуре, мы также можем проследить ситуации, которые привели к войне. В то же время можно попытаться проанализировать стратегии, принятые враждующими семьями при подготовке к вендетте и планировании нападений и стычек
Natural conditions as an one factor belonging to war campaigns in Thietmar’s and Gallus Anonymous’s narration. Appendix to first Piast’s policy
No full textGłównym materiałem badawczym dla autora tej publikacji są Kronika biskupa merseburskiego Thietmara i znacznie późniejsza, Kronika polska Galla Anonima. Jako zagadnienia będące przedmiotem analizy posłużyły takie kwestie, jak: przestrzeń i związane z nią problemy logistyczne oraz zaopatrzenia, działania wojenne prowadzone w terenie leśnym i w górach, ponadto rzeki i ich miejsce w działaniach wojennych. Pytaniami badawczymi dla autora są m.in. stopień obecności powyższych elementów środowiska naturalnego w obu kronikach, przy opisach kampanii i bitew, czy są one integralną częścią narracji, czy też stanowią jedynie dla kronikarzy informację pośrednią? W treści obecnego studium autor stara się udowodnić, że w przypadku Galla Anonima książę Bolesław Krzywousty zwyciężał nie tylko w starciach o charakterze militarnym, ale dzięki swej woli i cechom charakteru potrafił to także czynić w przypadku natury, np. pokonując masyw Sudetów podczas wojen z Czechami i Morawianami. Dla Thietmara okazją do umieszczenia informacji na temat roli natury w działaniach wojennych były wojny toczone przeciwko Bolesławowi Chrobremu w latach 1002–1018. Dla kronikarza saskiego występującym niekiedy elementem opisu są działania wojenne w kontekście roli, jaką odgrywały duże rzeki. Jako przykłady mogą służyć działania w roku 1005, problemy z przeprawą przez rzekę Bóbr i bitwa stoczona koło Krosna, wyprawa księcia Mieszka II na Miśnię podjęta w 1017 r. i niespodziewany wylew Łaby, tragedia oddziału Luciców, którzy utonęli w nurcie Muldy, czy opis bitwy nad Bugiem stoczonej w 1018 r. Natomiast przykładem bitwy w terenie leśnym może być klęska armii Henryka II w kraju Dziadoszan na Śląsku, do której doszło w 1015 r. Analizując opisy Thietmara widać wyraźnie, że traktuje on rzeki jako żywioł bardzo groźny. Jednak warunki naturalne, w tym wspomniane rzeki, były dla niego jedynie uzupełnieniem, a nie głównym elementem narracji. W Kronice polskiej Galla Anonima warunki naturalne, tj. puszcze i lasy, rzeki, jeziora i wysokie pasma gór są natomiast bardzo istotną częścią opisu działań wojennych władców piastowskich. Wyprawa na Kołobrzeg (1103) trwająca „5 dni” była dla kronikarza kolejnym przykładem jak książę Bolesław poradził sobie skutecznie z przestrzenią. Przypadki kampanii prowadzonych w zimie są opisywane podczas wojen z Pomorzanami i Prusami. Jednym z ciekawszych elementów zmagań z naturą u Galla jest wątek wyprawy Bolesława Śmiałego na Pomorze, podczas której utonęli w jednej z rzek jego rycerze noszący kolczugi. Przykładem „sądu Bożego” może być natomiast krwawa bitwa stoczona nad Bugiem między armią Bolesława Chrobrego a Rusinami, czy starcie nad jeziorem Gopło (1097). Podkreślić należy, że liczba egzemplifikacji związanych z warunkami naturalnymi u Galla Anonima jest bez porównania większa niż u Thietmara. Mają one nie tylko walor informacyjny, ale są też istotnym rozwinięciem kronikarskiej narracji. W przypadku wspomnianego autora stanowią dodatkowy walor literacki jego dzieła.Author’s main scientific base for present publication of are such medieval sources: Chronicle of Bishop Thietmar of Merseburg and later, Polish Chronicle of Gallus Anonymous. The main questions of ananalysis were: are a or long distance (also transport, logistic problems and food for medieval armies), the war campaigns leading in the forests and in the mountains, also rivers and their place in medieval campaigns. For author is a an important question – level of presence all this elements of a natural enviromnents in both chronicles for description of campaigns and battles. – Are for these medieval writers forests, rivers, lakes, mountains is an integral parts of chronicle’s battle narration or only an indirect information? In this article, an author has trying to prove that in Gall Anonymous narration, the prince Boleslaw the Wrymouth is a great winner (not only as a militar leader) of fight with wild nature (crossing the Sudety Mountains with army during war campaigns against Czech’s and Moravians, a very long way across the deep forests of Pomerania, and in the land of Prussians). For bishop Thietmar, an occasion to presenting the factor of wild natural environment are the wars against prince Boleslaw the Brave (1002–1018), and the great battle of Bug River (1018) with great prince Jaroslav the Wise from Kiev. For anannalist from Saxonia the main element of war descriptions in some cases are big rivers and as a danger. A good exampleis a description of the battle in deepforest, ended as a collapse of emperor Henry’s the Second army in the land of Dziadoszanie tribe’s (Silesia) in 1015. But for Thietmar, some informations concerned with natural conditions in his narration are only indirectin formation, not a main element. The situation is quite different in Gall Anonymous’s narration. Deep forests, rivers, high and dangerous mountains are integral part of relations about war campaigns of Polish kings and princes from Piast dynasty. A longride to Kołobrzeg (Pomerania) during „five days” (1103) is a good example for Gallus of prince’s Boleslaw the Wrymouth victory against nature and a long distance. The war of prince Wrymouth’s against Emperor Henry the Fifth (1109) and German army (as the invaders) is one exemplification more for „partisan fighting” in wild forest. One of the most interesant episode in Gallus Anonymous narration’s is a campaign of Boleslaw the Second (Audacious) against the Pomeranians (date unknown). In the deep river many of his knights in armors were sunk. This relations was anexample as a morality play (too brave king and their knights) to punishment for a mad reckleness. A great bloody battle near Gopło Lake (1097) is an example of „God’s judgement” and the punishment for in habitants of Kruszwica stronghold. The number of exemplifications concerned with natural conditions is quite greater in Gallus’s Chronicle than in Thietmar’s. These relations having not only meaning as a simply information. Some more elements of Anonymous’s Chronicle are: classical erudition of an author and the great literary value
- …
