1,720,963 research outputs found
Evaluation of socio-economic development of Podlaskie Voivodeship counties by means of TOPSIS and Hellwig's methods
No full textArtykuł prezentuje wielowymiarową analizę porównawczą rozwoju społeczno-gospodarczego powiatów województwa podlaskiego w latach 2006 i 2013. Ocena sytuacji powiatów została przeprowadzona w czterech wyróżnionych obszarach, takich jak: demografia, podmioty gospodarcze i rynek pracy, gospodarka oraz warunki społeczne. Objęła ona analizę wskaźnikową obszarów tematycznych oraz konstrukcję rankingów powiatów z wykorzystaniem dwóch metod, tj.: metody wzorcowej Hellwiga oraz metody TOPSIS. Przedstawiono także dynamikę rozwoju powiatów w roku 2013 w stosunku do roku 2006, jak również dokonano porównania metod pod kątem występowania różnic w rankingach.The aim of this paper is to conduct a multidimensional analysis of the socio-economic development of the counties of Podlaskie Voivodeship in 2006 and 2013. The level of the counties' development was measured in four selected dimensions: demographics, business entities and job market, economy, and social conditions. These areas were investigated using the indicator-based analysis and the construction of the counties' rankings created by means of two methods: Hellwig's development pattern and TOPSIS. The author compares the circumstances of the development between 2006 and 2013. Finally, the effectiveness of the methods was evaluated based on the differences between the rankings.Praca wykonana w ramach realizacji pracy statutowej S/WI/1/14.Dorota Sokołowska: [email protected] Filipowicz-Chomko: [email protected] Dorota Sokołowska – Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkachdr Marzena Filipowicz-Chomko – Wydział Informatyki, Politechnika BiałostockaGrosse T. G. 2002 Przegląd koncepcji teoretycznych rozwoju regionalnego, „Studia Regionalne i Lokalne”, nr 1(8).Hellwig Z. 1968 Zastosowanie metody taksonomicznej do typologicznego podziału krajów ze względu na poziom ich rozwoju i struktury wykwalifikowanych kadr, „Przegląd Statystyczny”, nr 4.Hwang C. L., Yoon K. 1981 Multiple Attribute Decision Making: Methods and Applications, Springer-Verlag, New York.Jaffee D. 1998 Levels of socio-economic development theory, Praeger Westport, Connecticut London.Kendall M.G. 1938 A new measure of rank correlation, ,,Biometrika”, No. 30.Kubiczek A. 2014 Jak mierzyć dziś rozwój społeczno-gospodarczy krajów?, ,,Nierówności społeczne a wzrost gospodarczy”, nr 38 (2).Malina A. 2004 Wielowymiarowa analiza przestrzennego zróżnicowania struktury gospodarki Polski według województw, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków.Młodak A. 2006 Analiza taksonomiczna w statystyce regionalnej, Wydawnictwo Difin, Warszawa.Panek T. 2009 Statystyczne metody wielowymiarowej analizy porównawczej, SGH w Warszawie, Warszawa.Piontek B. 2010 Współczesne uwarunkowania rozwoju społeczno-gospodarczego (ujęcie syntetyczne), „Problemy ekorozwoju”, vol. 5, no. 2.Roszkowska E. 2009 Application the TOPSIS Methods for Ordering Offers in Buyer-Seller Transaction, „Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 3(43).Roszkowska E., Karwowska R. 2014 Wielowymiarowa analiza poziomu zrównoważonego rozwoju województw Polski w 2010, ,,Economics and Management”, nr 1.Roszkowska E., Misiewicz E.I., Karwowska R. 2014 Analiza poziomu zrównoważonego rozwoju województw Polski w 2010 roku, „Ekonomia i Środowisko”, nr 2 (49).Roszkowska E., Piotrowska E. 2011 Analiza zróżnicowania województw Polski w aspekcie kształtowania się gospodarki opartej na wiedzy, [w:] W kierunku zrównoważonej gospodarki opartej na wiedzy w Polsce, P. Sochaczewski (red.), Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Białystok.Szirmai A. 2015 Socio-Economic development, Cambridge University Press, Cambridge.UNDP 1990 Human Development Raport , Oxford University Press, Oxford.UNDP 2012 Krajowy Raport o Rozwoju Społecznym. Polska 2012. Rozwój regionalny i lokalny, Biuro Projektowe UNDP w Polsce, Warszawa.Warzecka K. 2013 Rozwój społeczno-gospodarczy polskich regionów a procesy migracji, ,,Studia Ekonomiczne”, Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, nr 142.Wskaźniki zrównoważonego rozwoju Polski 2011, Główny Urząd Statystyczny, Katowice.Wysocki F. 2010 Metody taksonomiczne w rozpoznawaniu typów ekonomicznych rolnictwa i obszarów wiejskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Poznańskiego, Poznań.Ziemiańczyk U. 2010 Ocena poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego gmin wiejskich i miejsko-wiejskich w województwie małopolskim, PAN, Oddział w Krakowie, 14.168-1896(78)16818
Assessment of implementing sustainable development concept in Polish regions regarding social level in 2005 and 2013 year
No full textW opracowaniu przeprowadzono wielowymiarową analizę porównawczą poziomu rozwoju społecznego województw Polski w kontekście postępów realizacji koncepcji zrównoważonego rozwoju w roku 2005 oraz 2013. Do analizy zastosowano metodę porządkowania liniowego TOPSIS oraz metodę porządkowania nieliniowego Warda. Metody te dzięki łącznej analizie odpowiednio dobranych wskaźników cząstkowych pozwoliły: ocenić ogólny poziom rozwoju województw, ustalić ich ranking, wyodrębnić w miarę jednorodne grupy regionów o podobnym poziomie rozwoju społecznego. Pokazano, że w 2013 roku w stosunku do 2005 roku nastąpił wzrost ogólnego poziomu rozwoju społecznego we wszystkich województwach. W opracowaniu wykorzystano dane Banku Danych Lokalnych GUS.The research presents multidimensional analysis of the level of social development of Polish voivodeships in the context of practicing the concept of sustainable development in 2005 and 2013. The analysis is based on the use of TOPSIS method of linear ordering and Ward’s method of non-linear ordering. The multi-method approach resulted in the assessment of the general level of development of the studied voivodeships, their ranking, classification according to their social advancement, and spatial and temporal trend change analysis within the area of interest. The results show that the year 2013 is characterized by high level of social development of all studied voivodeships as compared to 2005. The research uses the data from Local Data Bank of Central Statistic Office of Poland (GUS).Dr Marzena Filipowicz-Chomko – badania zostały zrealizowane w ramach pracy statutowej nr S/WI/1/14 i sfinansowane ze środków na naukę MNiSW.Ewa Roszkowska: [email protected] Filipowicz-Chomko: [email protected] hab. Ewa Roszkowska, prof UwB - Wydział Ekonomii i Zarządzania, Uniwersytet w Białymstokudr Marzena Filipowicz-Chomko - Wydział Informatyki, Politechnika BiałostockaBal-Domańska B., 2016, Pomiar zrównoważonego rozwoju na poziomie lokalnym i regionalnym na przykładzie Banku Danych Lokalnych, ,,Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 1(79).Bal-Domańska B., Wilk J., 2011, Gospodarcze aspekty zrównoważonego rozwoju województw – wielowymiarowa analiza porównawcza, „Przegląd Statystyczny”, r. LVIII, z. 3-4.Bal-Domańska B., Wilk J., Bartniczak B., 2012, Pomiar postępów województw w kierunku zrównoważonego rozwoju w zakresie zdrowia publicznego, „Econometrics”, nr 3(37).Bal-Domańska B., Wilk J., Bartniczak B., 2013, Ocena realizacji koncepcji zrównoważonego rozwoju w województwach w zakresie włączenia społecznego, „Econometrics”, nr 2(40).Bank Danych Lokalnych, http://www.stat.gov.pl/bdl/app/strona.html?p_name=indeks (data wejścia: 24.06.2015).Bartniczak B., 2012, Moduł wskaźników zrównoważonego rozwoju w Banku Danych Lokalnych, „Wiadomości Statystyczne”, nr 9.Bartniczak B., Bal-Domańska B., Wilk J., 2012, Analiza porównawcza województw w zakresie wdrażania wzorców zrównoważonego transportu, „Econometrics”, nr 3(37).Borowska A., 2009, Społeczeństwo konsumpcyjne – charakterystyka, Zeszyty Naukowe Politechniki Białostockiej, nr 14.Borys T., 2003, Wskaźniki zrównoważonego rozwoju – badania i implementacja, [w:] Zarządzanie zrównoważonym rozwojem, T. Borys (red.), Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko, Białystok.Borys T., 2005, Pomiar trwałego i zrównoważonego rozwoju, [w:] Zrównoważony rozwój. Wybrane problemy teoretyczne i implementacja w świetle dokumentów Unii Europejskiej, B. Poskrobko, S. Kozłowski (red.), Studia nad zrównoważonym rozwojem, t. I, PAN, Komitet „Człowiek i Środowisko” przy Prezydium PAN, Białystok-Warszawa.Deklaracja z Rio de Janerio w sprawie środowiska i rozwoju, Konferencja Narodów Zjednoczonych, „Środowisko i Rozwój”, 03-14.06.1992.Dylkiewicz R.B, 2014, Czynniki ekonomiczne determinujące rynek pracy w ujęciu teoretycznym i empirycznym, ,,Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 2 (68).Hwang C., L. Yoon K., 1981, Multiple Attribute Decision Making: Methods and Applications, Springer-Verlag, New York.Jaros B., 2014, Pomiar zrównoważonej konsumpcji, „Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 3(69).Kryk B., 2015, Środowiskowe uwarunkowania jakości życia w województwie zachodniopomorskim na tle Polski, ,,Ekonomia i Środowisko”, nr 3(54).Lorek E., Lorek A., 2014, Rozwój rynku dóbr i usług ekologicznych jako podstawa wdrażania zrównoważonej konsumpcji i produkcji, ,,Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 4 (70).Młodak A., 2006, Analiza taksonomiczna w statystyce regionalnej, Wydawnictwo Difin, Warszawa.Nowak E., 1990, Metody taksonomiczne w klasyfikacji obiektów społeczno-gospodarczych, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.Perło D., Roszkowska E., 2011, Zastosowanie wybranych metod klasyfikacji do analizy zrównoważonego rozwoju, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Zeszyty Naukowe, 176.Przybyłowski A., 2014, Pomiar zrównoważonego rozwoju transportu w polskich województwach, ,,Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 3(69).Roszkowska E., Filipowicz-Chomko M., 2016a, Analiza wskaźnikowa zróżnicowania rozwoju społecznego Polski w latach 2005-2013 w kontekście realizacji koncepcji zrównoważonego rozwoju, ,,Ekonomia i Środowisko”, nr 1(56).Roszkowska E., Filipowicz-Chomko M., 2016b, Ocena rozwoju społecznego województw Polski w latach 2005-2013 w kontekście realizacji koncepcji zrównoważonego rozwoju z wykorzystaniem metody TOPSIS, ,,Ekonomia i Środowisko”, nr 2(57).Roszkowska E., Karwowska R., 2014, Wielowymiarowa analiza poziomu zrównoważonego rozwoju województw Polski w 2010, „Economics and Management”, nr 1.Roszkowska E., Misiewicz E. I., Karwowska R., 2014, Analiza poziomu zrównoważonego rozwoju województw Polski w 2010 roku, „Ekonomia i Środowisko”, nr 2 (49).Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska, Dz. U., 2013, poz. 1232.Wilk J., Bartłomowicz T., 2012, Wielowymiarowa analiza zmian demograficznych w Polsce w świetle koncepcji zrównoważonego rozwoju, „Studia Demograficzne”, nr 2 (162).Wójcik P., 2009, Analiza skupień, [w:] Metody ilościowe w R, K. Kopczewska, T. Kopczewski, P. Wójcik (red.), Wydawnictwo CeDeWu, Warszawa.Wskaźniki zrównoważonego rozwoju Polski, 2011,Główny Urząd Statystyczny, Katowice.94-1183(81)9411
Assessment of cohesion of Polish Voivodeships in terms of institutional development between 2005 and 2014
Get PDFCelem opracowania jest ocena wewnętrznego zróżnicowania województw Polski w zakresie kształtowania się ładu instytucjonalnego w latach 2005-2014. Ocena terytorialnego zróżnicowania poziomu ładu instytucjonalnego została przeprowadzona dzięki zastosowaniu analizy konwergencji typu sigma, która polega na ocenie dyspersji badanego zjawiska w czasie, a także metod wielowymiarowej analizy porównawczej. Do porządkowania województw wykorzystano dynamiczne mierniki syntetyczne oparte na zmodyfikowanej formule unitaryzacji zerowanej, jak również metodę Warda – procedurę tworzenia grup podobieństw między obiektami. Badania pokazały dość duże zróżnicowanie województw w zakresie kształtowania się ładu instytucjonalnego, brak stabilności rankingów otrzymanych za pomocą wskaźników syntetycznych oraz zmienność delimitacji regionów uzyskanych metodą Warda w latach 2005-2014. Liderem w zakresie kształtowania się ładu instytucjonalnego w badanym okresie było województwo warmińsko-mazurskie, natomiast ostatnią pozycję zajęło województwo łódzkie.The aim of this paper is to assess the regional diversification of institutional development of Polish voivodeships in 2005-2014. The assessment of territorial diversification of institutional level is conducted by using sigma convergence analysis which depends on evaluating the dispersion of a researched phenomenon in time and by means of multidimensional comparative analysis methods. To rank ordering voivodeships modified formula of variable aggregations based on zero unitarization method is used and Ward method, procedure of forming the clusters of similarities between objects, is applied. The study shows a relatively high level of diversification of voivodeships as regards their institutional order, as well as a lack of stability of rankings which are obtained by means of synthetic measures. The study also presents the variability of regional delimitation obtained through Ward’s method. Warmińsko-Mazurskie Voivodeship is the leader in the context of institutional order in the studied period, while Łódzkie Voivodeship closes the ranking.Badania zostały zrealizowane w ramach pracy nr S/WI/1/2014 i sfinansowane ze środków na naukę MNiSW.Ewa Roszkowska: [email protected] Filipowicz-Chomko: [email protected] hab. Ewa ROSZKOWSKA, prof. UwB - Wydział Ekonomii i Zarządzania, Uniwersytet w Białymstokudr Marzena FILIPOWICZ-CHOMKO - Wydział Informatyki, Politechnika BiałostockaBank Danych Lokalnych, http://wskaznikizrp.stat.gov.pl/prezentacja.jsf?q=005004005321&p=region (data wejścia: 10.05.2016).Batóg J., Dmytrów K., 2016, Analiza ścieżek rozwoju gospodarczego polskich regionów, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie”, nr 9 (957).Borys T., 2005, Wskaźniki zrównoważonego rozwoju, Wydawnictwo „Ekonomia i Środowisko”, Białystok.Borys T., 2011, Zrównoważony rozwój – jak rozpoznać ład zintegrowany, „Problemy Ekorozwoju – Problems of Sustainable Development”, vol. 6, no. 2.Burchard-Dziubińska M., 2014, Idea zrównoważonego rozwoju, [w:] Zrównoważony rozwój – naturalny wybór, M. Burchard-Dziubińska, A. Rzeńca, D. Drzazga (red.), Wydawnictwo
Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.Borys T., 2014, Wybrane problemy metodologii pomiaru nowego paradygmatu rozwoju – polskie doświadczenia, „Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 3 (69).Churski P., 2008, Czynniki rozwoju regionalnego i polityka regionalna w Polsce w okresie integracji z Unią Europejską, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań.Filipowicz-Chomko M., Roszkowska E., Wachowicz T., 2017, Wykorzystanie metody TOPSIS do oceny zróżnicowania rozwoju województw Polski w latach 2010-2014 w kontekście
kształtowania się ładu instytucjonalnego. Taksonomia, Wydawnictwo Uniwersytetu we Wrocławiu, Wrocław.Geodecki T., 2006, Procesy konwergencji i polaryzacji w regionach Unii Europejskiej, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie”, nr 714.Kukuła K., 2000, Metoda unitaryzacji zerowanej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.Kusideł E., 2013, Konwergencja gospodarcza w Polsce i jej znacznie w osiąganiu celów polityki spójności, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.Kusideł E., 2014, Zbieżność poziomu rozwoju województw Polski w kontekście kształtowania ładu instytucjonalnego, „Optimum. Studia Ekonomiczne”, nr 3 (69).Laskowska I., 2012, Zdrowie i nierówności w zdrowiu – determinanty i implikacje ekonomiczno-społeczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.Latoszek E., 2007, Integracja Europejska. Mechanizmy i wyzwania, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa.Młodak A., 2006, Analiza taksonomiczna w statystyce regionalnej, Wydawnictwo Difin, Warszawa.Polityka spójności UE za lata 2014-2020, http://ec.europa.eu/regional_policy/pl/policy/how/priorities (data wejścia: 28.04.2017).Roszkowska E., Filipowicz-Chomko M., 2016, Ocena poziomu rozwoju instytucjonalnego województw Polski w latach 2010-2014 w kontekście realizacji koncepcji zrównoważonego rozwoju, „Ekonomia i Środowisko”, nr 3 (58).Roszkowska E., Filipowicz-Chomko M., Wachowicz T. 2017, Wykorzystanie metody TOPSIS do oceny zróżnicowania rozwoju województw Polski w latach 2010-2014 w kontekście kształtowania się ładu instytucjonalnego, „Taksonomia 29. Klasyfikacja i Analiza Danych – Teoria i Zastosowania”, nr 469.Ryszkiewicz A., 2013, Od konwergencji do spójności i efektywności, Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa.Sokołowski A., 1985, Wybrane zagadnienia pomiaru i ważenia cech w taksonomii, „Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie”, nr 203.Wójcik P. 2009 Analiza skupień, [w:] Metody ilościowe w R, K. Kopczewska, T. Kopczewski, P. Wójcik (red.), CeDeWu, WarszawaWskaźniki zrównoważonego rozwoju Polski, Główny Urząd Statystyczny, Katowice 2011.4(88)22624
Wpływ doboru miar odległości na ranking obiektów otrzymanych metodą Hellwiga
Get PDFCelem pracy jest przedstawienie jednej z metod porządkowania liniowego – metody Hellwiga z wykorzystaniem różnych miar odległości, a następnie zbadanie czy zastosowane miary mają wpływ na ranking końcowy obiektów. W modyfikacji metody zastosowano następujące odległości: Manhattan, Czebyszewa, Cosinusową oraz Mahalanobisa. To podejście zostało wykorzystane do oceny państw Unii Europejskiej w kontekście poziomu zaufania obywateli krajów UE do wybranych instytucji. Dane pochodzą z badania opinii publicznej przeprowadzonego przez Komisję Europejską pod nazwą Standard Eurobarometer 98 – Winter 2022-2023 i pokazują procent obywateli danego kraju, którzy ufają instytucjom, takim jak policja, media, opieka medyczna czy NATO. Ponadto przeprowadzona została analiza współzależności rankingów za pomocą współczynników korelacji rang Spearmana oraz tau Kendalla. W rezultacie otrzymano pięć rankingów państw Unii Europejskiej pod względem poziomu zaufania. Zastosowanie w metodzie Hellwiga różnych miar odległości miało wpływ na rankingi końcowe, choć współczynniki korelacji w wielu przypadkach wskazywały na silną korelację
Construction of the profiles of physically active an inactive people using the correspondence analysis
No full textCelem artykułu jest analiza aktywności fizycznej Polaków, a w szczególności wykrycie zależności pomiędzy ich deklarowaną aktywnością (nieaktywnością) fizyczną a zmiennymi demograficznymi. Jako narzędzie badawcze wykorzystano metody statystyczne, między innymi wielowymiarową analizę korespondencji. Badanie przeprowadzono na 17 834 danych pochodzących z Diagnozy społecznej z wykorzystaniem pakietu StatisticaThe aim of the article is to analyze Polish people’s physical activity and inactivity, in particular, to detect the relationships between their declared activity (inactivity) and demographic variables. The study uses statistical methods, including multidimensional correspondence analysis. The research uses data from the Polish Social Diagnosis with the use of Statistica software
Zjawisko komputeryzacji i rozwoju cyfrowego państw Unii Europejskiej w dobie pandemii COVID-19
Get PDFTransformacja cyfrowa jest jednym z kluczowych elementów unijnego rozwoju gospodarczego oraz autonomii strategicznej. Pandemia COVID-19 stała się motorem do podjęcia prac mających na celu sprzyjanie cyfrowej przyszłości Europy, co znalazło odzwierciedlenie w komunikacie Komisji Europejskiej „Cyfrowy kompas na 2030 r.: europejska droga w cyfrowej dekadzie”. W tym kontekście niezwykle istotne wydaje się monitorowanie postępów krajów członkowskich w obszarze kompetencji cyfrowych. Celem artykułu jest ocena pozycji państw Unii Europejskiej w zakresie komputeryzacji i cyfryzacji w latach 2019 oraz 2021 z wykorzystaniem metody VIKOR oraz klasyfikacja krajów członkowskich ze względu na poziom analizowanego zjawiska. Wybór wskaźników wykorzystanych do badań wynikał zarówno z treści komunikatu KE, jak i tendencji obywateli UE do używania rozwiązań cyfrowych, dostrzeżonych przez innych badaczy oraz instytucje. Na ich podstawie oceniono dwadzieścia siedem państw UE w obecnym kształcie i stworzono ich rankingi stosując metodę VIKOR. Klasyfikacja krajów członkowskich do grup o podobnym poziomie komputeryzacji i rozwoju cyfrowego nastąpiła w oparciu o metodę odchyleń standardowych. Uzyskane rezultaty wskazują na istotne dysproporcje między państwami Unii Europejskiej, które wraz z postępującą transformacją cyfrową powoli zanikają. Połączenie wielokryterialnej metody wspomagania decyzji wraz z metodą prowadzącą do klasyfikacji wariantów decyzyjnych stanowi skuteczne narzędzie przy ocenie tempa procesu transformacji cyfrowej wśród krajów członkowskich
Using individual and common reference points to measure the performance of alternatives in multiple criteria evaluation
No full textWhen evaluating or ordering alternatives concerning given multiple criteria, decision-makers often use aspiration and reservation levels for criteria, which allows them to define some reference alternatives that build a common framework for the evaluation. In this paper, new multiple criteria approach, called distances to aspiration reference points (DARP), is presented, which can be implemented in a specific evaluation or ranking problem when many different aspiration levels should be taken into consideration. One example of such problem is measuring sustainable development of countries or states within the Union. In DARP, to measure the performance of alternative (state), the notion of distances between alternative and individual or common aspiration reference points is used. To manage the problem of different reference points, a modified max-min normalisation technique is proposed. DARP application for measuring smart growth of the EU countries is conducted to demonstrate the effectiveness of the proposed method
Wykorzystanie metody TOPSIS do oceny zróżnicowania rozwoju województw Polski w latach 2010-2014 w kontekście kształtowania się ładu instytucjonalnego
No full textCelem opracowania jest ocena zróżnicowania rozwoju województw Polski w latach 2010-2014 w kontekście kształtowania się ładu instytucjonalnego. Analizę wyników opisujących poziom rozwoju instytucjonalnego przeprowadzono w ujęciu czasowo- -przestrzennym. Wyznaczono wartości miernika rozwoju oraz zbudowano rankingi woje- wództw w latach 2010-2014 z wykorzystaniem metody TOPSIS ze wspólnym wzorcem rozwoju. Zaproponowano modyfikację tej metody, pozwalającą na pominięcie w konstrukcji wzorca i antywzorca wartości oddalonych cech diagnostycznych. W ujęciu czasowym dokonano oceny postępów województw w kierunku zrównoważonego rozwoju w zakresie poziom rozwoju instytucjonalnego w 2014 roku w odniesieniu do 2010 roku. Przeprowadzono dyskusję wyników otrzymanych za pomocą obu procedur TOPSIS
Ocena akceptowalności wybranych metod wielokryterialnych – badanie eksperymentalne
No full textGłównym celem pracy była ocena funkcjonalności oraz akceptowalności trzech metod wielokryterialnego wspomagania decyzji: SMART, AHP, TOPSIS, uzyskana w wyniku przeprowadzonego eksperymentu. Do badania wykorzystano kwestionariusz ankiety elektronicznej zaprojektowanej jako hybryda klasycznego internetowego system sondażowego i systemu wspomagania decyzji. Uczestnikami eksperymentu było 1477 studentów sześciu polskich uczelni. Jako najprostszą, najszybszą w użyciu oraz posiadającą najbardziej intuicyjny interfejs wskazano metodę TOPSIS, a najbardziej pracochłonną – metodę AHP. Wyniki badań mogą być pomocne w wyborze metody wsparcia decydenta przy rozwiązywaniu problemów decyzyjnych, tak by dokonany wybór uwzględniał jego ograniczenia poznawcze, jak również sposób analizy preferencji, czasochłonność oraz uwarunkowania techniczne metody
Decision-makers’ behavioral characteristics and multiple criteria decision-aiding : impact of decision-making style and experience on methods’ use, evaluation, and recommendation
No full textThe study aims to identify relationships among selected behavioral characteristics of decision-makers (DMs), i.e., experience in making complex decisions, decision-making style, and ability to use various multiple criteria decision-aiding (MCDA) methods coherently, and their impact on the evaluation of the latter functionality and recommendations for future use. The relationships were verified using experimental data through a structural equation model (SEM) and cluster analysis for three MCDA methods, i.e., AHP, SMART, and TOPSIS. One of the strongest effects identified by SEM was observed between coherence in methods’ use and the DM’s opinion on their functionality. DM’s satisfaction and future willingness to use MCDA tools are related to the positive experience gained from using these tools in advance. Decision-making styles shape method selection, with TOPSIS favored by highly experienced DMs, SMART by highly rational, and AHP by those with low experience and a rational approach
- …
