878 research outputs found
"Okumak" Kelimesi Üzerine İnceleme
Get PDF“Okumak” Kelimesi Üzerine İnceleme başlıklı bu yüksek lisans tez çalışması Prof. Dr.
Musa Duman’ın tez danışmanlığıyla, Ali Arıkmert tarafından hazırlanmıştır. Çalışma için Eski
Türkçe, Orta Türkçe ve Batı Türkçesi dönemlerinden; Göktürk Türkçesi, Uygur Türkçesi
Karahanlı Türkçesi, Kıpçak Türkçesi, Harezm Türkçesi, Çağatay Türkçesi, Eski Anadolu
Türkçesi, Osmanlı Türkçesi, Türkiye Türkçesi sahalarından tespit edilen 48 kaynak eser,
dizin, şiir, düzyazı taranmıştır. “okumak” kelimesi ve okumak kelimesinin türemiş şekillerinin
kullanıldığı paragraflar, öncesi ve sonrasıyla birlikte cümleler, mısralar, beyitler derlenmiştir.
Toplanan bu malzeme, Türkçenin dönemleri ve sahaları dikkate alınarak tasnif edilip
incelenmiştir.
Çalışma, 1. Bölüm: Yazılış Özellikleri Bakımından “Okumak” Kelimesi, 2. Bölüm: Ses
Bilgisel Özellikler Bakımından “Okumak” Kelimesi, 3. Bölüm: “Okumak” Kelimesinin Anlam
Hazinesi, 4. Bölüm: “Okumak” Kelimesinin Çekim Özellikleri, 5. Bölüm: “Okumak”
Kelimesinin Yapım Özellikleri, şeklinde beş bölümde ele alınmıştır.This thesis is a research of the Word “Okumak” prepared by Ali Arikmert for his MA
program with the academic advising of Prof. Dr. Musa Duman. For the research, 48 sources
of books, folders, poem, prose from Göktürk Turkish, Uyghur Turkish, Karahan Turkish,
Kipchak Turkish, Khorezmian Turkish, Chagatay Turkish, Old Anatolia Turkish, Ottoman
Turkish, Turkey Turkish of the old, middle and western Turkish periods were used. The
word “okumak”, paragraphs where the shapes of this word is used, the sentences with its
prefix and suffix, verses and couplets were compiled. These materials were analyzed and
classified considering the periods and fields of Turkish Language.
The work was divided into five chapters. The syntax specifications, the sound
informational specifications, the meaning treasury, conjugation features and the formative
features of the verb "okumak" are discussed respectively in chapter one, two, there, four
and five
Biomass allocation in relation to precipitation, temperature and soil properties in the grassland of coruh river basin, Turkey: using structural equation modelling with amos
No full textThis study was partially supported by the Coruh River Watershed Rehabilitation Project (20122019). The authors would like to thank the project funding agencies General Directorate of Forestry's and the Japanese International Cooperation Agency's (JICA) managers and other staff for their contributions to the work.Aboveground biomass (AGB) and belowground biomass (BGB) of grasslands are important parameters for characterizing regional and global carbon cycles in grassland ecosystems. Compared with the relatively detailed information acquired for AGB, data regarding the BGB has been poorly reported at the regional scales. In this study, AGB, BGB, and soil samples for their organic matter, texture and pH level were collected from the 49-plots across the grasslands of the four different sub-watersheds (Bicakcilar, Kilickaya, Oltu and Uzundere) within the Coruh River Basin to compare the differences in AGB, BGB, total biomass (TB) and the ratio of below to aboveground biomass (B/A) in those sub-watersheds. The relationships among parameters including AGB, BGB, TB, B/A, climate and soil were also examined. It was found that AGB, BGB and TB differed significantly among the grasslands of four subwatersheds while B/A did not differ. Structural equation model (SEM) analyses indicated that mean annual precipitation (MAP) and mean annual temperature (MAT) were the strongest positive driver for the allocation of AGB, BGB and TB. AGB and TB were positively correlated with soil organic matter and negatively related with pH, whereas BGB and B/A were positively related with pH and negatively correlated with soil organic matter. Climatic variables, MAP and MAT, were negatively correlated. The results demonstrated that BGB and TB were positively correlated to MAP (p< 0.01) and were negatively related to MAT. B/A was negatively related to AGB (p<0.01). With all data pooled, TB and MAP were strongly correlated, as the relationship between MAP and TB (R-2 = 0.72). These results indicated that increase in precipitation positively influence grassland biomass production in Coruh River Basin grasslands. In addition to these, precipitation and temperature had strong control on AGB, BGB and TB in semi-arid grassland ecosystems
Litter decomposition in burned corsican pine stands in Turkey
Get PDFThis study was carried out to determine the effects of forest fire on litter decomposition in Corsican pine (P. nigra) stands. The study is located in Vezirkopru Forest area in Samsun, Turkey. We made measurements of litter decomposition in 80 to 100 years old stands subjected to prescribed burning. Measurements were made between November, 2013 and October, 2014. 20x20 cm litter bags were placed on soil surface and collected in July and October. Sampling time had significant effect on litter decomposition (P 0.05)
Tercume-i Seyh Omer Efendi Risalesi (Review-Text-Index)
No full textTercüme-i Şeyh Ömer Efendi Risalesi, çeşitli kitaplardan alınmış dinî içerikli bilgilerin tercümesiyle yazılmış öğretici ve nasihat verici bir yazma eserdir. Kayıtlara göre risalenin müellifi Ömer Fuadî olsa da metnimizde bunu gösteren açık ve net bir ibare bulunmamaktadır. Aynı şekilde eserin telif edildiği dönem hakkında da metinde belirtilmiş net bir tarih bulunmamaktadır. Bu çalışmada, eserin dil malzemeleri incelenmiş ve metnin içeriğindeki bazı yol gösterici bilgiler ışığında, risalenin hangi yüzyılda yazılmış olabileceği ve müellifinin hakkında destekleyici bilgilerle çıkarımlar yapılmış ve neticede ilim dünyasına yeni bir eser kazandırılmış olunacaktır.
Çalışma; giriş, inceleme, metin, ve dizin-sözlük adı altında dört ana bölümden oluşmaktadır.Tercüme-i Şeyh Ömer Efendi Risalesi is an instructive manuscript written with the translation of religious information taken from various books. According to the records, even though the author of the treatise is Ömer Fuadî, there is no clear and clear statement showing this in our text. Likewise, we cannot obtain precise and clear information about the writing date of the work in our text.
In this study, the language materials of the text were examined based on the language data used in the work and in the light of some guiding information in the content of the text, inferences were made with supporting information about the author and the century in which the treatise was written, and as a result, a new work will be gained to the world of science.
Study: It consists of four main sections: introduction, review, text, and index-dictionary
Evaluation of Artvin-Murgul black locust plantations in terms of biomass production, carbon storage, soil quality improvement and erosion control compared to adjacent grassland areas
Get PDFBlack locust plantations in Artvin-Murgul (established in 1996) were investigated for the purposes of: 1) wood production, 2) above- and belowground biomass, 3) carbon storage, 4) soil quality improvement, 5) erosion control and economic value. For these purposes, soil samples were taken from black locust plantation sites and adjacent grassland (control) sites, and soil respiration, soil infiltration, surface runoff, sediment removal, water holding capacity, soil organic matter, texture, pH, N, P, K, Ca, and Mg contents were determined in both areas. Sample trees were cut to determine aboveground biomass and carbon storage. Root samples were taken to determine root biomass and root carbon storage. Surface runoff and erosion were five-fold lower in black locust stands compared to controls (grasslands). Soil quality improvements in black locust areas were not significantly higher than in grasslands. Grasslands had higher soil respiration rates compared to black locust areas. Soil organic matter did not differ significantly between grasslands and black locust areas. Above- and belowground carbon storage were higher in black locust areas than in grassland
Limonium gueneri (Plumbaginaceae), a new species from Turkey
No full textLimonium gueneri Dogan, Duman & Akaydin sp. nova (Plumbaginaceae) is described and illustrated from Patara (C2 Antalya, Turkey), where it grows on calcareous slopes on the coast. It is probably closely related to L. ocymifolium (Poir.) Kuntze, an East Mediterranean species. The diagnostic morphological characters are discussed. A taxonomic key for the coastline species of Turkish Limonium without sterile branches is also presented along with some notes on the ecology and biogeography of the new species
Menakîb-iʿAli Es-Semerkandî (Text, Language Review, Dictionary)
No full textBu doktora tezinde, Seyyid Nizam Efendi tarafından Hicri 1082, Miladi 1671 yıllarında tercüme edilmiş olan Menāḳıb-ı ʿAli Es-Semerḳandī adlı eserin transkripsiyon, dil incelemesi, dizin ve sözlük çalışması yapılmıştır. Eser, XVII. yüzyılda Nizam Efendi tarafından Farsça’dan Türkçe’ye tecüme edilmiştir.
Bu eser, Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi, Hacı Mahmud Bölümü, 4603 numarada bulunmaktadır. Eser harekeli nesih ile yazılmıştır. Eserin konusu Ali es-Semerkandi ve onun hayatı çevresinde oluşan menkıbelerdir.
Eserde Klasik Osmanlı Türkçesinin (XVII. yy.) dil özellikleri görülebildiği gibi, yenileşme devri Osmanlı Türkçesinin (XIX-XX.) dil özellikleriyle de karşılaşılmaktadır. Bu yönüyle eser, bir geçiş dönemi eseri olarak değerlendirilebilir.
Eser üzerindeki çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Menāḳıb-ı ʿAli Es-Semerḳandī’nin eser tanıtımı, tercüme sebebi, yazar hakkında bilgi, yazarın seyahatleri ve diğer eserleri hakkında genel bir bilgi verilmiştir. İkinci bölümde eserin dil özellikleri ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise transkripsiyonlu metin verilmiştir. Dördüncü bölümde dizin ve sözlük bulunmaktadır. Son olarak sonuç bölümü ve kaynakça ile çalışma tamamlanmıştır.The transcription, longuage analysis, index dictionary study of work named Menāḳıb-ı ʿAli Es-Semerḳandī, which was translated by Seyyid Nizam Efendi in hijri 1082 and 1671 gregorian, was carried out in the study.
This work is in the number 4603 of the Hacı Mahmud section of the Süleymaniye Manuscripts Library. The work was written in naskh ana anecdotes about his life. İn the work , besides the language features of Classical Ottyoman Turkish (XVII. century), there ara also linguistic features of the Ottoman Turkish of the modernization period (XIX-XX.). In this respect, the work can be considered as a transitional period work.
Our study on the work consists of four chapters.In the first chapter, the introduction of Menāḳıb-ı ʿAli Es-Semerḳandī, the reason for translation, information about the author, and general information about the author’s travels and other works are provided. In the second chapter, the language features of the aork are examined in detail. In the third chapter, the transcripted text is given. The fourth chapter contains an index and a dictionary. Finally, the study was completed with the conclusion chapter ana bibliography
Abdurrahman Zahidi-i Konev'is Poetic Dictionary of Tevfiyye
No full textÇalışmamızda Abdurrahmân Zâhidî-i Konevî’nin 18. yüzyılda yazdığı Tevfiyye isimli Arapça-Farsça-Türkçe manzum sözlüğü incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı Abdurrahmân Zâhidî-i Konevî’nin Tevfiyye isimli manzum sözlüğünü şekil ve içerik açısından incelemek ve sözlüğü bilim dünyasına kazandırmaktır.
Bu doğrultuda sözlüğün Süleymaniye Kütüphanesi Hafid Efendi Koleksiyonu 441 numarada kayıtlı tek yazma nüshası okunarak çeviri yazılı metin ortaya çıkarılmıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde kaynaklardan edinilen bilgiler doğrultusunda manzum sözlükler hakkında bilgilere yer verilmiş ve Anadolu sahasında yazılan bazı manzum sözlüklere kısaca değinilmiştir.
İkinci bölümde tezimize konu olan Tevfiyye isimli manzum sözlük şekil ve içerik bakımından detaylı bir şekilde incelenmiş akabinde yazarın dili ve üslubundan bahsedilip eserin dikkat çeken bazı gramer özelliklerine değinilmiştir.
Üçüncü bölümde eserin bilinen tek nüshası hakkında bilgi verilmiş, metin kuruluşunda izlenen yol açıklanmış ve Tevfiyye’nin transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir.
Tezimizin son bölümü olan dördüncü bölümde ise Tevfiyye’nin sözlük kısmındaki Türkçe, Arapça, Farsça, Rumca ve Kıptice kelimelere göre dizin hazırlanmıştır. Ekler bölümünde eserin tıpkıbasımına yer verilerek çalışma tamamlanmıştır.In this study, poetic dictionary called "Tevfiyye" has been researched which is written by Abdurrahmân Zâhidî-i Konevî in the 18th century in Arabic-Persian-Turkish. The main objective of the study is to analyse Abdurrahman Zâhidî-i Konevi's poetic dictionary called Tevfiyye in terms of form and content and to bring in Tevfiyye to world of science.
In this respect, the dictionary's copy which has been found in Süleymaniye Library registered as Hafid Efendi Collection number 441 examined and the transcripted text has been revealed.
In the first chapter of the study, brief information about poetic dictionaries which is obtained from sources has been metioned including the ones published in Anatolian field. In the second chapter, the form and content of the poetic dictionary named Tevfiyye has been elaborated which is the subject of our study. Subsequently, language and style of the author were reviewed and some noteworthy grammatical features were adverted. In the third chapter, information about the only known copy of the dictionary has given, including explanition of the path followed in creation process and the transcripted text of "Tevfiyye".
In the fourth and final chapter, an index has been arranged according to Turkish, Arabic, Persian, Greek and Coptic words takes part in dictionary section of "Tevfiyye". The study was finalized by supplementing the facsimile of the work in the appendices section
Shifâ'u’l-Qulûb And Ziyâ'u’l-Qubûr (Text And Language Examination)
No full textBu çalışmada, Şeyh Bekir tarafından Hicrî 1143, Miladî 1731 tarihinde
yazılan ve Hicrî 1167, Miladî 1754 tarihinde Abdullah isminde bir zat tarafından
istinsah edilmiş Şifâéü’l-Kulûb ve Ziyâéü’l-Kubûr adlı eserin tahlili yapılmıştır.
Detaylı bir şekilde araştırma yapıldıktan sonra Şifâéü’l-Kulûb ve Ziyâéü’l-Kubûr adlı
eserin başka nüshalarına ulaşılamayıp elimizde 1754 tarihinde Abdullah’ın istinsah
ettiği ve ulaşabildiğimiz tek nüshanın bu olduğu anlaşılmıştır.
Bu eser, İBB Kültür ve Sosyal İşler Daire Başkanlığı Kütüphane ve Müzeler
Müdürlüğü’ne bağlı Atatürk Kitaplığı’nda K.657 demirbaşı, 297.85 BEK yer
numarası ile kayıtlıdır. Eser, nesih yazı türü ile yazılmış dinî konuları anlatan bir
ilmihâl kitabıdır.
Dört bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde Şifâéü’l-Kulûb ve
Ziyâéü’l-Kubûr adlı eser hakkında genel bir bilgi verilmiştir. Eser imlâ ve dil
özellikleri bakımından değerlendirilmiştir. Ayrıca müellifi farklı olan ve
Türkiye’deki kütüphanelerde bulunan diğer Şifâéü’l-Kulûbler hakkında da bilgi
verilmiştir. İkinci bölümde Şifâéü’l-Kulûb ve Ziyâéü’l-Kubûr metnin transkripsiyonu
verilmiştir.
Üçüncü bölümde metinde geçen kelimelerin anlamlarının ve geçtiği yerlerin
belirtildiği bir dizin-sözlük hazırlanmıştır.
Dördüncü bölümde metinde geçen özel isimler ve geçtiği yerlerin gösterildiği
özel isimler sözlüğü hazırlanmıştır. Son olarak sonuç bölümü ve kaynakçayla beraber
çalışma tamamlanmıştır.In this dissertation, the work on Shifâ'u’l-Qulûb and Ziyâ'u’l-Qubûr written
by Sheikh Bekir in H. 1143 (AD 1731) was examined. This work was taken over in
H.1167 (AD 1754) by Abdullah, who made a copy of the work.
After a detailed research, it is understood that another copy of Shifâ'u’l-Qulûb and
Ziyâ'u’l-Qubûr cannot be reached, and that it is the only copy that Abdullah made
and it dates from 1754.
This work is registered with K.657 fixture, 297.85 BEK place number in
the Department of Libraries and Museums within the Ministry of Culture and Social
Issues of the City of Istanbul (Atatürk Library). The work is a book of knowledge
telling religious subjects written in a nesih type of writing.
The dissertation consists of four chapters. The first chapter informs about
the composition of Shifâ'u’l-Qulûb and Ziyâ'u’l-Qubûr, evaluation of the work in
terms of spelling and language features, life and work of the author. This chapter also
contains information about the works found in libraries in Turkey which have the
same name as the original Shifâ'u’l-Qulûb.
The second chapter consists of the transcribed texts of Shifâ'u’l-Qulûb and
Ziyâ'u’l-Qubûr.
The third chapter consists of a full dictionary which is composed of words
from the work and it also contains an index helping a reader locate these words in the
text.
The fourth chapter determines and classifies proper names in the text.
These proper names are represented as a dictionary with an index which helps a
reader locate them.
The last part of the dissertation consists of a conclusion and bibliography
The Exchange of Place Between Fâ'il and Mef'uls in The Syntax of The Qur'an and Developments in Their Turkish Translation (Aynü'l-Hayât Translation As A Model
No full textBu tez, Kur'an-ı Kerîm‟in sözdiziminde mefûlün öne alınması (Takdim) ve fâilin geriye bırakılması (Tehir) işlemlerinin sözdizimsel ve retorik (söylemsel) etkilerini incelemekte olup, Arapça metin ile Türkçe çevirisi olan „Aynü‟l-Hayât arasında karşılaştırmalı dilbilimsel bir tahlil gerçekleştirmektedir. Çalışmanın öncelikli amacı, cümle içindeki mefûlün yer değiştirtmesinin anlamın ince nüanslarına nasıl etki ettiğini ve bu değişikliklerin çeviride nasıl yansıtıldığını keşfetmektir. Bu sorunu ele almak için araştırma iki yönlü bir yaklaşım benimser. İlk olarak, mefûlün takdim edildiği ayetlerin belirlenebilmesi için Kur'an-ı Kerim‟in metni sistematik bir şekilde incelemiştir. Bu ayetler, 'Aynü‟l-Hayât tefsiri ve Diyanet İşleri Meali‟nden alınan Türkçe çevirileriyle birlikte bir tabloya belli bir sıralamaya göre toplanmıştır. İkinci olarak, bu ayetler ve çevirileri üzerinden karşılaştırmalı bir dilbilimsel analiz yapılmış ve Arapça metinde nesnenin öne alınmasıyla oluşturulan nüansların çevirilerde nasıl aktarıldığı değerlendirilmiştir. Bulgular, Kuran dilinin karmaşık dilbilimsel yapısını doğru ve derin bir şekilde anlaşılabilmesi için Nahiv (dilbilgisi) ve Belâgatın (retorik) ayrılmaz bir şekilde birleşmesi gerektiğini teyit eder. Ayrıca, Arapça ve Türkçe arasındaki dil bilgisel farklılıkların, Arapça cümlelerde öznenin veya nesnenin yerinin değiştirilmesinin (öne alınması veya geriye bırakılması) amaçladığı etkinin, Türkçeye çevrildiğinde bazen belirsizleşebileceğini vurgulamaktadır. Ayrıca, araştırma, Arapça edebiyatı içinde bu konu üzerine yapılan çalışmaların dağınık olduğunu ve sistematik bir Şekilde düzenlenmediğini ortaya koymaktadır. Bu yapısal eksiklik, özellikle mefûl ve fâilin yer değiştirmesi konusunda klasik alimlerin görüşlerini kapsamlı bir şekilde anlamaya çalışan araştırmacılar ve çevirmenler için önemli bir zorluk oluşturmaktadır. Bu yapı eksikliği, özellikle takdim ve tehir konusunda klasik bilginlerin anlayışlarını kapsamlı bir şekilde anlamaya çalışan araştırmacılar ve çevirmenler için önemli bir zorluk oluşturmaktadır. Ayrıca, bu durum Türkçe Kuran çalışmalarında var olan bir eksikliği ortaya çıkarır, çünkü bu önemli dilbilimsel olguya görece az önem verilmiştir, bu da bu alanda daha fazla bilimsel çalışma yapılması gerektiğini göstermektedir.This thesis investigates the syntactic and rhetorical implications of the preposing (Taqdîm) of the object and the postposing (Takhîr) of the subject in the Quran, conducting a comparative linguistic analysis of the Arabic text and its Turkish translation ‘Aynu’l Hayât. The study‟s primary concern is to explore how the shifts in the placement of the object in the sentence affect the subtle nuances in meaning and how these shifts are reflected in translation. To address this problem, the study employs a two-fold approach. First, the Quranic text is systematically examined to identify verses where object preposing occurs. These verses are then collated in a table, with their corresponding Turkish translations from „Aynu’l Hayât and Diyanet İşleri. Second, a comparative linguistic analysis is conducted based on these verses and their translations to evaluate how the nuances created by the preposing of the object in the Arabic text are communicated in the translations. The findings confirm the intricate interplay of Nahw (syntax) and Balâghah (rhetoric) in understanding the Quranic Arabic‟s linguistic fabric. They also highlight how the syntax disparities between Arabic and Turkish can sometimes veil the effect intended from pre-posing or post-posing a sentence element in Arabic when translated into Turkish. Additionally, the research reveals that studies on this topic within Arabic literature are vast, scattered and not systematically arranged. This lack of structure presents a significant challenge for researchers, particularly translators, who strive to gain a comprehensive understanding of the scholars‟ insights into the subject of preposing and postposing. It also exposes an existing gap in the Turkish Quranic studies, as there is a relative lack of attention to this critical linguistics aspect, indicating the need for further scholarship in this area
- …
