42 research outputs found
A review on the dietary flavonoid Tiliroside
No full textAmong flavonoid derivatives, tiliroside is a flavonoid contained in several edible plants or specific plant parts (fruits, leaves, or roots). These parts are often widely used as both food and medicines, in the treatment of various ailments and, in some cases, as food supplements. Considering the easy access to many publications concerning tiliroside and the lack of a review that summarizes the current progress in studies on its safety, efficacy, and presence in the plant kingdom, we present here a review paper on tiliroside and its principal derivatives. The paper also highlights the basic knowledge regarding this molecule, its derivatives, and the analytical approaches used for extraction and quantification, as well as reports on the biological activities against different key enzymes linked to various human diseases. The reported information is also devoted to highlighting the concept “learn from nature to discover new products”, particularly in the development of new drugs, food supplements, and nutraceuticals, starting from a natural lead compound such as tiliroside and improving its biological activities (and selectivities) against a specific target for therapeutic purposes
A comprehensive review of agrimoniin
No full textPlant tannins are a unique class of polyphenols with relatively high molecular weight. Within the ellagitannins group, agrimoniin - dimeric ellagitannin is one of the most representative compounds found in many plant materials belonging to the Rosaceae family. Agrimoniin was isolated for the first time in 1982 from roots of Agrimonia pilosa Ledeb. (Rosaceae), a plant traditionally used in Japan and China as an antidiarrheal, hemostatic and antiparasitic agent. Agrimoniin is a constituent of medicinal plants, which are often applied orally in the form of infusions, decoctions or tinctures. It is also present in commonly consumed food products such as strawberries and raspberries. It is metabolized by human gut microbiota to a series of small molecular weight urolithins with proven anti-inflammatory and anticancer in vivo and in vitro bioactivities. The compound has received widespread interest due to some interesting biological effects and therapeutic activities, which are elaborated in the present review. Additionally, an overview of the techniques used for the analysis, isolation, and separation of agrimoniin from the practical perspective is presente
A few words on the attributes of the lexeme polemizować
No full textThe article is devoted to the syntactic analysis of the lexeme polemizować (‘to argue with sb’). Some authors and dictionaries suggest three syntactic positions of this verb: ktoś, z kimś, na temat, but it is not true. The author presents the results of research on the use of the verb polemizować and tries to confront the position z kimś and z czymś, as well. The research leads to the conclusion that the verb polemizować has only two syntactic positions: ktoś, z czymś. The author focuses on the object position and describes the same grammatical properties of the lexeme.Uniwersytet WarszawskiBachtin M., 1986, Problem gatunków mowy, [w:] tenże: Estetyka twórczości słownej, Warszawa.Bogusławski A., 2003, Aspekt i negacja, Warszawa.Bogusławski A., 2005, Do teorii czasownika powiedzieć, „Polonica” 24–25: 139–155, Kraków.Dróżdż-Łuszczyk K., 2014, Glosa (częściowo polemiczna) do badań nad składnią czasownika polemizować, [w:] Maiuscula linguistica. Studia in honorem Professori Matthiae Grochowski sextuagesimo quinto dedicata, red. A. Moroz, P. Sobotka, M. Żabowska, Toruń, s. 233–241.Gajda S., 1982, Podstawy badań stylistycznych nad językiem naukowym, Warszawa–Wrocław.Greń Z., 1997, Czasowniki nazywające akty mowy w języku polskim i czeskim, Warszawa.Laskowski R., 1999, Czasownik, [w:] Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia t. 1, red. R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel, Warszawa.Marcjanik M., 1987, Polskie czasowniki adresatywne (pragmatyka, semantyka, składnia), Kielce.Wierzbicka A., 1983, Genry mowy, [w:] Tekst i zdanie, red. T. Dobrzyńska, E. Janus. Wrocław.Wróbel H., 1999, Czasownik, [w:] Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia t. 2, red. R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel, Warszawa.Zaron Z., Właściwości semantyczne orzeczeń. Preparacje składniowe, „Prace Filologiczne” cz. I t. XLV: 681–691, cz. II t. XLVI: 673–682, cz. III t. XLVII: 443–460, Warszawa.Bańko M. (red.), Inny słownik języka polskiego, t. II, Warszawa 2000.Sobol E. (red.), Słownik wyrazów obcych. Wydanie nowe, Warszawa 1995.Dubisz S. (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. III, Warszawa 2008.8910
Decision system supporting melanomena detection with the usage of image processing and computational intelligence methods
No full textNowotwory skóry są najczęściej spotykanymi nowotworami na świecie. Czerniaki złośliwe stanowią od około 5 do 7% wszystkich nowotworów złośliwych skóry u człowieka. Ich wczesne zdiagnozowanie jest kluczowym czynnikiem w późniejszej pomyślnej terapii. Niniejsza praca zawiera propozycję rozwinięcia i zautomatyzowania najważniejszej metody diagnozowania czerniaków, metody ABCD Stoltza. W artykule przedstawiono koncepcję i implementację zautomatyzowanego systemu do diagnostyki znamion skórnych pod kątem wykrycia czerniaka zł ościowego. Zaproponowano nową, rozszerzoną wersję metody dermatoskopowej ABCD i zaimplementowano niezbędne algorytmy w środowisku Matlab. Główne cechy znamion skórnych o charakterze nowotworowym są wyszukiwane automatycznie przy pomocy metod przetwarzania obrazu oraz opracowanych algorytmów. Decyzja na temat rozpoznania lub nie czerniaka złośliwego podejmowana jest przez sztuczną sieć neuronową, wnioskującą na podstawie wskaźników wyznaczonych na etapie przetwarzania obrazów. Omawiany system wspomagania decyzji może służyć jako narzędzie usprawniające pracę lekarzy pierwszego kontaktu lub jako system umożliwiający szybkie samobadanie skóry przez pacjentów. Aplikację przetestowano na 126 znamionach skórnych. Uzyskano czułość równą 98% oraz swoistość równą 73%, co jest bardzo dobrym osiągnięciem.Skin cancer is the most common cancer in the world. Malignant melanomas make up about 5-7% of all types of human skin cancer. The work describes the development process of an automated system purposed for the diagnosis of skin lesions in order to detect a malignant melanoma. The application should be used as a decision support system for primary care physicians or as a system capable of self-examination of the skin. When designing an application author developed and proposed a new, enhanced version of the ABCD dermatoscopic method of Stoltz. To describe main features of skin lesions for malignancy, image processing methods were used. In addition, application was trained by artificial neural network, which acts as a specialist doctor, who is responsible of making a diagnosis based on these features. The application has been tested on 126 the skin moles. It gets high final score with a sensitivity of 98% and specificity equal to 73.08%
Michał Głowiński's comments on zionism in the context of the march events and propaganda mechanisms of the PRL
No full textThe article is an attempt to analyse Zionism from Michał Głowiński’s point of view. The author of the article considers the approach of the newcomer researcher to
Zionism in the context of his identity and experience. Głowiński is also interested in this term as a tool of the March propaganda. On the example of the March discourse
(1968) he shows anti-Semitic mechanisms. In the March anti-Semitic discourse, the communists argue that the Zionist always and everywhere reveals the same, evil
features, the same menacing, subversive, anti-Soviet views. Głowiński shows that words are not the most important in themselves, but how we understand these
words, what they are a symbol of, and in what context they are used.KAMIL K. PILICHIEWICZ – ur. w 1986 r., dr nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, kulturoznawca, pracownik Działu Naukowego Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku oraz stały współpracownik Katedry Badań Filologicznych „Wschód – Zachód” Uniwersytetu w Białymstoku, redaktor pisma naukowego „Bibliotekarz Podlaski”. Zainteresowania badawcze: literatura polska i powszechna XIX i XX wieku, twórczość Juliusza Słowackiego, Czesława Miłosza, Michała Głowińskiego, literatura Zagłady, problematyka doświadczeń granicznych, autobiografizm, memuarystyka. Współredaktor naukowy (wraz z Jarosławem Ławskim) publikacji: Uniwersytet XXI wieku: nauka i lokalność. Studia (Białystok 2018); autor licznych artykułów, m.in.: „W olśnieniu, widzeniu, na obcy spójrz świat”. W entourage’u Miłoszowych światów (2020); Recepcja twórczości Gałczyńskiego jako wyzwanie. Kazus Michała Głowińskiego (2019); O fundamentach uniwersytetu XXI wieku w perspektywie humanistycznej. Funkcja akademickiej przestrzeni zmiennej (2018).Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku; Uniwersytet w BiałymstokuBieńkowski Z., Oda do słownika, [w:] tegoż, Poezje zebrane, Warszawa 1993.Głowiński M., Wołowiec G., Czas nieprzewidziany. Długa rozprawa bez pana, wójta i plebana, z M. Głowińskim rozmawia G. Wołowiec, Warszawa 2018.Głowiński M., Kręgi obcości. Opowieść autobiograficzna, Kraków 2010.Głowiński M., Propaganda marcowa z perspektywy ćwierćwiecza, „Przegląd Historyczny” 1993, nr 84/3, s. 351–373.Głowiński M., Style bycia, style mowy. (Notatki z dawnych czasów), „Teksty Drugie” 1992, nr 6, s. 83–102.Głowiński M., z M. Głowińskim rozmawia T. Torańska, [w:] Trzy rozmowy Teresy Torańskiej. Bristiger, Głowiński, Rotfeld. Śmierć spóźnia się o minutę, red. D. Fedor, Warszawa 2010.Głowiński M., Zła mowa. Jak nie dać się propagandzie, Warszawa 2016.Grochowski G., Stereotypy – komunikacja – literatura, „Przestrzenie Teorii” 2003, nr 2, s. 49–71.Walichnowski T., Izrael a NRF, Warszawa 1967.25927
Memory of the Granddaughters of Peasant Refugees of 1915
No full textThe article is devoted to the mnemohistory of the exodus, bieżeństwo. It refers to the history of the escape of Orthodox peasants from the eastern territories of former Poland from the German front during World War I in 1915. The text takes into account the feminine and peasant aspects of experience and memory. In addition to the interpretation of Aneta Prymaka-Oniszk’s historical reportage Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy [Biezhenstvo 1915. Forgotten refugees] and memory studies, the author draws on her own participant observation during the preparations for the 2018 participatory performance “Bieżenki”, which involved the granddaughters of the bieżeństwo refugees from Białystok and Podlasie. She traces the transgenerational transmission of the bieżeństwo in the three-generation family with an emphasis on the generation of granddaughters. She also draws attention to the parallels between the events of 1915 and 2015 (migration crisis), as well as 2021, present in literature and theater, among others, asking – as did Astrid Erll – about their role as the media of [email protected]ł Filologiczny, Uniwersytet w BiałymstokuAleksijewicz Swiatłana (2015), Wojna nie ma w sobie nic z kobiety, przeł. J. Czech, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.Appleby Joyce, Hunt Lynn, Jacob Margaret (2000), Powiedzieć prawdę o historii, przeł. S. Amsterdamski, Poznań: Zysk i S-ka.Assmann Aleida (2013), 1998 – między kulturą a pamięcią, przeł. M. Saryusz-Wolska, w: Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, red. M. Saryusz-Wolska, Kraków: Universitas, s. 143–173.Dąbrowicz Elżbieta (2018), Resztka. Tożsamość podlaska w obchodach rocznicowych z 2013 i 2015 roku, w: Podlasie. Od terra incognita do white power. Szkice z nowego regionalizmu literackiego, red. D. Zawadzka, M. Lul, Białystok: Uniwersytet w Białymstoku, Instytut Filologii Polskiej, s. 269–291.Dąbrowicz Elżbieta, Szerszunowicz Anna [oprac.] (2017), Bieżeństwo – wspólnota pamięci. Kalendarium wydarzeń 2014–2017, w: Świadectwa pamięci. W kręgu źródeł i dyskursów (od XIX wieku do dzisiaj), red. E. Dąbrowicz, B. Larenta, M. Domurad, Białystok: Alter Studio, s. 399–403.Diemjaniuk Bożena (2005), Bieżeńcy, Łomża: Wydawnictwo Stopka.Duć-Fajfer Helena (2019), Czy prostak ma prawo do narodowości? Etniczność a chłopskość w obrębie dyskursu polskich mniejszości etnicznych, w: Chłopska (nie)pamięć. Dziedzictwo chłopskie w polskiej literaturze i kulturze, red. G. Grochowski, D. Krawczyńska, G. Wołowiec, Kraków: Universitas, s. 127–142.Engelking Anna (2019), „Poleszuk” nieoswojony. Wokół funkcji chłopskości w konstruowaniu polskości, w: Chłopska (nie)pamięć, Dziedzictwo chłopskie w polskiej literaturze i kulturze, red. G. Grochowski, D. Krawczyńska, G. Wołowiec, Kraków: Universitas, s. 59–82.Erll Astrid (2018), Homer: A relational mnemohistory, „Memory Studies”, Vol. 11, Issue 3, s. 274–286.Erll Astrid (2009), Literatura jako medium pamięci zbiorowej, przeł. M. Saryusz-Wolska, w: Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, red. M. Saryusz-Wolska, Kraków: Universitas, s. 211–247.Fionik Doroteusz (2015), Beżenstvo. Doroga i poworoty. 1915–1922 / Bieżeństwo. Droga i powroty 1915–1922, Studziwody: Stowarzyszenie Muzeum Małej Ojczyzny.Friszke Andrzej (2021), Nie ma czegoś takiego jak Polak przeciętny, zwykły i uniwersalny. Wywiad z prof. A. Friszke, „Więź”, 21.10. 2021, https://wiez.pl/2021/10/21/prof-friszke-nie-ma-czegos-takiego-jak-polak-przecietny-zwykly-i-uniwersalny/ [dostęp 1.12.2021].Grzebalska Weronika (2015), Od fałszywego uniwersalizmu do fetyszyzacji różnicy. Historia powstania warszawskiego i rewizjonistyczny „zwrot herstoryczny”, „Pamięć i Sprawiedliwość”, nr 2, s. 147–148.Hirsch Marianne, Spitzer Leo (2010), Ghosts of Home. The Afterlife of Czernowitz in Jewish Memory, Los Angeles: University of California Press.Hirsch Marianne (2010), Żałoba i postpamięć, przeł. K. Bojarska, w: Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki. Antologia, red. E. Domańska, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, s. 247–280.Julkowska Violetta (2018), Historie rodzinne. Narracje – narratorzy – interpretacje, Poznań: Instytut Historii UAM; Bydgoszcz: Oficyna Wydawnicza Epigram.Kurkowska-Budzan Marta (2009), Antykomunistyczne podziemie zbrojne na Białostocczyźnie. Analiza współczesnej symbolizacji przeszłości, Kraków: Historia Iagiellonica.Luba Vital’ [red.] (2000), Beˇzanstva 1915 goda, Belastok: Niva.Prymaka-Oniszk Aneta (2016), Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.Prymaka-Oniszk Aneta (2020), Bieżeństwo 1915. Doświadczenie „światowe”, opowieść regionalna, w: Naród i regiony. Tradycje regionalizmu literackiego w perspektywie nowoczesności (XIX–XXI wiek), red. D. Zawadzka, K. Sawicka-Mierzyńska, M. Radecka, Kraków: Universitas, s. 385–397.Przeniosło Marek, Sierakowska Katarzyna [red.] (2009), Pamięć historyczna kobiet, Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego.Sawczuk Katarzyna, Kondratiuk Anna, Szerszunowicz Anna [red.] (2017), Jestem, bo wrócili. Przywracanie pamięci w setną rocznicę bieżeństwa, Białystok: Stowarzyszenie OrthNet.Sawicka-Mierzyńska Katarzyna (2019), „Jestem, bo wrócili”. Autobiograficzna pamięć zbiorowa potomków bieżeńców, „Autobiografia. Literatura. Kultura. Media”, nr 1, s. 143–156.Schier Katarzyna (2014), Dorosłe dzieci. Psychologiczna problematyka odwrócenia ról w rodzinie, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.Schier Katarzyna (2018), Dziedziczone rany czy dziedziczone blizny. Transgeneracyjny przekaz traumy, w: W relacji. Studia z psychologii klinicznej dziecka 30 lat później, red. M. Święcicka, Warszawa: Wydawnictwo Paradygmat, s. 131–151.Scott J. W. (2009), „Gender” jako przydatna kategoria analizy historycznej, przeł. A. Czarnacka, http://www.ekologiasztuka.pl/pdf/f0064scott.pdf, Biblioteka Online Think Tanku Feministycznego [dostęp 1.12.2021].Sierakowska Katarzyna (2015), Śmierć – Wygnanie – Głód w dokumentach osobistych. Ziemie polskie w latach Wielkiej Wojny 1914–1918, Warszawa: Instytut Historii PAN.Szczepan Aleksandra (2013), Rozrachunki z postpamięcią, w: Od pamięci biodziedzicznej do postpamięci, red. T. Szostka, R. Sendyka, R. Nycz, Kraków: Instytut Badań Literackich PAN, s. 317–328.Szerszunowicz Anna (2017), Pamięć wnuków. „Jestem, bo wrócili” jako książka pokoleniowa i tożsamościowa, w: Świadectwa pamięci. W kręgu źródeł i dyskursów (od XIX wieku do dzisiaj), red. E. Dąbrowicz, B. Larenta, M. Domurad, Białystok: Alter Studio, s. 407–418.Ubertowska Aleksandra (2013), Praktykowanie „postpamięci”. Marianne Hirsch i widma z Czernowitz, „Teksty Drugie”, nr 4, s. 281–286.Welzer Harald (2009), Materiał, z którego zbudowane są biografie, przeł. M. Saryusz-Wolska, w: Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, Kraków: Universitas, s. 39–57.White Hayden (2014), Przeszłość praktyczna, przeł. E. Domańska, Kraków: Universitas.Zawadzka Danuta (2016), O byciu przemieszczanym. „Tutejszość” podlaska w perspektywie transgranicznej, w: Region a tożsamości transgraniczne. Literatura, miejsca, translokacje, red. D. Zawadzka, M. Mikołajczak, K. Sawicka-Mierzyńska, Kraków: Universitas, s. 129–132.19518
Morpho-syntactic transformations in experimental studies. Linguistics between mathematics and psychology
No full textThe article is reconnaissance. The author seeks to answer the question: is transformations are psychologically real? The content of the paper focuses on issues relating to the hypothesis of grammar: transformational grammar and theme-rheme grammar. In close relationship with the analyzed problem author make some experiments. On this basis, the author draws own [email protected] Śląski w KatowicachAitchison J., 1991, Ssak, który mówi. Wstęp do psycholingwistyki, Warszawa.Apresjan J., 1971, Koncepcje i metody współczesnej lingwistyki strukturalnej, Warszawa.Bever T.G., 1970, The cognitive basis for linguistic structures, w: Cognition and the development of language, red. J.R. Hayes, New York, s. 270–362.Bobrowski I., 2005, Składniowy model polszczyzny, Kraków.Brzeziński J., 2012, Metodologia badań psychologicznych, Warszawa.Chomsky N., 1956, Three models for the description of language, „IRE Transactions on Information Theory”, s. 113–123.Chomsky N., 1982, Zagadnienia teorii składni, Wrocław.Frazier L., Fodor J.A., 1978, The sausage machine: a new two stage parsing model, „Cognition” 6, s. 291–325.Friederici A.D., 2011, The brain basis of language processing: From structure to function, „Physiological Reviews” 91(4), s. 1357–1392.Gleason J.B., Ratner N.B., 2005, Psycholingwistyka, Gdańsk.Greene J., 1977, Psycholingwistyka. Chomsky a psychologia, Warszawa.Harris Z., 1968, Mathematical Structure of Language, New York.Hauser M.C., Chomsky N., Fitch W.C., 2002, The Faculty of Language: What Is It, Who Has It, and How Did It Evolve?, „Science” 298, s. 1569–1579.Johansson S., 2005, Origins of language: Constraints on Hipotheses, Amsterdam.Johnson-Laird P.N., 1996, Gramatyka a psychologia, w: Noama Chomsky’ego próba rewolucji naukowej, t. 2, Warszawa, s. 149–162.Kieraś W., 2010, Schwyzertuutsch, Bambara i języki bezkontekstowe, „Studia Semiotyczne” 27, s. 135–149.Kimball J., 1973, Seven principles of surface structure parsing in natural language, „Cognition” 2, 15–47.Kurcz I., 1976, Psycholingwistyka. Przegląd problemów badawczych, Warszawa.Lyons J., 1998, Chomsky, Warszawa.Mathesius V., 2004, O tak zwanym aktualnym rozczłonkowaniu zdania, w: Współczesna polszczyzna. Wybór opracowań. Tekstologia. Część pierwsza, red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, Lublin, s. 85–89.Mazurkiewicz-Sokołowska J., 2006, Transformacja i strategie wiązania w lingwistycznych badaniach eksperymentalnych, Kraków.Mecner P., 2007, Elementy gramatyki umysłu. Od struktur składniowych do minimalizmu, Kraków.Nowak T., 2014,Modele lingwistyczne – ile, jakie i dla kogo?, w: Maiuscula linguistica. Studia in honorem Professori Matthia Grochowski sextuagesimo quinto dedicata, red. A. Moroz, P. Sobotka M. Żabowska, Warszawa, s. 339–354.Polański K., red., 1999, Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław.Rączaszek-Leonardi J., 2008, Metodologiczne podstawy współczesnej psycholingwistyki, w: Metodologie językoznawstwa. Współczesne tendencje i kontrowersje, red. P. Stalmaszczyk, Kraków, s. 236–251.Saloni Z., Świdziński M., 1998, Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa.Siuta J., red., 2006, Słownik psychologii, Kraków.Szumska D., 1996, Bez rematu. Metodologia opisu organizacji tematycznej tekstu w ujęciu konfrontatywnym, Kraków.Tajsner P., 2006, Minimalizm: przełom i kontynuacja, w: Metodologie językoznawstwa. Podstawy teoretyczne, red. P. Stalmaszczyk, Łódź, s. 91–107.Traxler M.J., Gernsbacher M.A., eds., 2006, Handbook of psycholinguistics. Second Edition, London.1716318
In vitro enzyme inhibitory properties, antioxidant activities, and phytochemical profile of Potentilla thuringiaca
No full textThe genus Potentilla is interesting for the pharmaceutical field due to its valuable medicinal properties, which have been observed in complementary and alternative medicine. In recent years, studies conducted to estimate the biological activity of several of the Potentilla species have shown a wide spectrum of therapeutic properties. In particular, in the present paper, different extracts obtained from the herb P. thuringiaca were analysed for antioxidant and enzyme inhibitory activities. The UHPLC-DADMS3 hyphenated techniques reported herein allow for the identification of phytoconstituents. The analyses showed the presence of flavonoids and ellagitannins as major components. Furthermore, the data demonstrated that the analysed extracts revealed a high total antioxidant capacity in the phosphomolybdenum assay. The free radical scavenging activity of the extracts was evaluated using DPPH and ABTS assays. The reducing power activity of P. thuringiaca was also determined by FRAP and CUPRAC assays, as well as metal chelating activity. In addition, the total extracts and the different fractions of P. thuringiaca revealed potent inhibitory activities against a-amylase and a-glucosidase, AChE, tyrosinase and lipase. Surprisingly, no activity against BChE was shown. P. thuringiaca could be a valuable natural source of antioxidants with interesting inhibitory actions against the key enzymes involved in several human diseases, and could represent a valid starting point for the development of new treatment and management strategies, including its use as a food supplement. (C) 2017 Phytochemical Society of Europe. Published by Elsevier Ltd. All rights reserved
The Fairy-tale Writers of Podlasie. Towards a New (Est)ethic of an Urban fairy tale. The Example of the Works of Agnieszka Suchowierska and Marta Guśniowska
No full textArtykuł jest poświęcony przemianom baśni zachodzącym w wyniku zwrotu topograficznego. Autorka ukazuje potencjał wyodrębnionego w tym procesie gatunku baśni
miejskiej. Przeanalizowano trzy poziomy przestrzeni w narratologicznym modelu baśni: (1) poziom topograficzny, (2) poziom chronotopowy, (3) poziom symboliczny.
Za materiał analityczny posłużyły teksty Miasto ze złotym sercem Agnieszki Suchowierskiej i Piosenki do zwiedzania Marty Guśniowskiej.The article explores changes in the fairy tale resulting from the topographic turn. The Author shows the potential for the urban fairy tale genre to emerge in this process
through the examples of Miasto ze złotym sercem by Agnieszka Suchowierska and Piosenki do zwiedzania by Marta Guśniowska. Three levels of space are analyzed in the
narrative model of these texts: (1) the topographic level, (2) the chronotopic level, and (3) the symbolic level.Karolina SZYMBORSKA, dr, adiunkt w Katedrze Modernizmu Europejskiego i Badań Kulturowych w Zakładzie Literatury XIX Wieku i Kultur Regionalnych Uniwersytetu w Białymstoku, koordynator międzynarodowego projektu „Razem dla Edukacji” z ramienia „Wspólnoty Polskiej”. Autorka książek Mors immatura. Dziecko i śmierć w literaturze i kulturze drugiej połowy XIX i w początkach XX wieku (na tle europejskim) (Kraków 2020) i Po stronie dziecka. Perspektywa children studies (Białystok 2020) oraz licznych artykułów na temat children studies, literatury dla dzieci i literatury drugiej połowy XIX wieku.Uniwersytet w BiałymstokuBacchilega Cristina, Postmodern Fairy Tales: Gender and Narrative Strategies, Philadelphia 1999.Bachtin Michaił, Czas i przestrzeń w powieści, przeł. J. Faryno „Pamiętnik Literacki” 1974, z. 4.Balbus Stanisław, Zagłada gatunków, „Teksty Drugie” 1999, nr 6.Bednarek Magdalena, Baśni przeobrażone. Transformacje bajki i baśni w polskiej epice po 1989 roku, Poznań 2020.Bettelheim Bruno, Cudowne i pożyteczne, przeł. D. Danek. Warszawa 2010.Bourdieu Pierre, Zmysł praktyczny, przeł. M. Falski Kraków 2008.Coverley Merlin, Psychogeography, Harpenden 2006.Crang Michael, Time -Space, w: Space of Geographical Thought. Deconstructing Human Geography’s Binaries, eds. P. J. Cloke, R.Johnston, London 2005.„Dzieciństwo. Literatura i Kultura” 2021, t. 3, nr 1: Warszawa w kulturze dziecięcej i młodzieżowej – dzieciństwo i młodość w Warszawie.Gierasimowicz Halina, Życiodajna woda. Opowieści, gadki i podania z relacji mieszkańców Podlasia, Białystok 2008.Grochowski Grzegorz, Tekstowe hybrydy. Literackość i jej pogranicza, Wrocław 2000.Grochowski Grzegorz, Pamięć gatunków. Ponowoczesne dylematy atrybucji, Warszawa 2018.Guśniowska Marta, Marta Guśniowska: Zauroczona wschodnim stylem życia, „Kurier Poranny”, 27 marca 2016 r., https://poranny.pl/marta -gusniowska-zauroczona-
-wschodnim-stylem-zycia/ar/9784195 [dostęp: 6.03.2022].Józefowicz Anna, Dobra ludzka pamięć – o rewitalizacji i powstawaniu zbiorów opowieści ludowych na Podlasiu, w: Przestrzenie krajobrazu kulturowego wsi, red. A. Szerląg, K. Dziubacka, Wrocław 2012.Józefowicz Anna, Pogranicza kulturowe w legendach i podaniach Podlasia, „Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej” 2013, z. 65.Kostecka Weronika, Skowera Maciej, Geografia krain zmyślonych: wokół kategorii miejsca i przestrzeni w literaturze dziecięcej, młodzieżowej i fantastycznej, Warszawa 2016.Kraków mityczny: motywy, wątki, obrazy w utworach dla dzieci i młodzieży, red. A. Baluch, M. Chrobak, M.Rogoż, Kraków 2009.Krzyżanowski Julian, W świecie bajki ludowej, Warszawa 1980.Kvietkauskas Mindaugas, Daujotytė Viktorija, Litewskie konteksty Czesława Miłosza, Sejny 2014.Legendy województw: białostockiego, łomżyńskiego, suwalskiego (zeb. W. Niewińska), Białystok 1995.Leibfried Erwin, Teoria habitusów, przeł. K. Sybilska, „Pamiętnik Literacki” 1992, nr 83/1.Lüthi Max, The European Folktale: Form and Nature, Bloomington 1982.Mencwel Andrzej, Toast na progu, Kraków 2017.Narrating Space / Spatializing Narrative. Where Narrative Theory and Geography Meet, eds. M.-L.Ryan, K. Foote, M. Azaryahu, Columbus 2016.Niesporek -Szamburska Bernadetta, hasło: Baśń, w: Literatura dla dzieci i młodzieży (po roku 1980), red. K. Heska -Kwaśniewicz, t. 1., Katowice 2008.Nijakowski Lech Michał, Domeny symboliczne. Konflikty narodowe i etniczne w wymiarze symbolicznym, Warszawa 2006.Pacholska Barbara, Kupraszewicz Ewa, Pomiędzy prawdą a legendą. Legendy, opowieści, wierzenia i anegdoty sokolskie, Białystok 2010.Parsons Deborah L., Streetwalking the Metropolis: Women, the City, and Modernity, Oxford 2000.Pisar Samuel, Z krwi i nadziei, przeł. [z fr.] W.Gall, współpr. M.Romanowska, Białystok 1992.Propp Vladimir, Morfologia bajki, przeł. W. Wojtyga -Zagórska, Warszawa 1976.Reynolds Kendra, The Feminist Architecture of Postmodern Anti -Tales. Space, Time, and Bodies, New York 2019.Skotnicka Gertruda, Znaczenie baśni regionalnych na przykładzie tekstów o morzu i wybrzeżu, w: Baśń i dziecko, wyb. i oprac. H. Skorbiszewska, Warszawa 1978.Sławiński Janusz, Przestrzeń w literaturze: elementarne rozróżnienia i wstępne oczywistości, w: Przestrzeń i literatura, red. M. Głowiński, A. Okopień -Sławińska, Wrocław–
Warszawa–Kraków–Gdańsk 1978.Tatar Maria, Off With Their Heads! Fairy Tales And The Culture of Childhood, Princeton, NJ 1992.Tuan Yi -Fu, Przestrzeń i miejsce, przeł. A. Morawińska, Warszawa 1983.Vandenborre Katia, „Baśń miejska”, czyli o tym, jak przestrzeń miasta zmieniła baśń, „Rocznik Komparatystyczny” 2012, nr 3.Waksmund Ryszard, Baśnie regionalne i narodowe, w: R.Waksmund, Od literatury dla dzieci do literatury dziecięcej, Wrocław 2000, s. 225–239.Wojtak Maria, Przemiany stylowe w obrębie gatunku literackiego(na przykładzie komedii polskiej XVII i XVIII w.), „Stylistyka” 2021, nr 2.Wróblewska Violetta, Czas i przestrzeń w ludowych bajkach magicznych o „Zakazanym Pokoju”, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Filologia Polska XLV” 1995, z. 289.Wróblewska Violetta, Przemiany gatunkowe polskiej baśni literackiej XIX i XX wieku, Toruń 2003.Wróblewska Violetta, Regionalna baśń literacka Warmii i Mazur, „Acta Universitatis Nicolai Copernici” 2002, z. 354.Zapomnianych tajemnic czar. Legendy, podania, opowieści okolic Puszczy Białowieskiej, red. N. Gierasimiuk, Hajnówka 2006.Zolkover Adam, King Rat to Coraline: Faerie and Fairy Tale in British Urban Fantasy’ in Postmodern Reinterpretations of Fairy Tales: How Applying New Methods Generates New Meanings, ed. A. Kèrchy, Lampeter 2011.Zoran Gabriela, Towards a Theory of Space in Narrative, „Poetics Today” 1984, nr 5(2).23125
Supplement of the justifi cation of the appeal court’s judgement
No full textThe article concerns the scope of application of Article 449a of the Code of Criminal Procedure (CCP) in cassation proceedings. In accordance with this provision, before delivering a judgment, the appellate court may return the case to the court of first instance for the purpose of drawing up a statement of reasons of the appealed judgment to the extent necessary to ensure a correct ruling in the case. The Author focuses on the evolution of the rules concerning drawing up a statement of reasons by the appellate court and possible limitations of their scope. The Author approves the opinion of the doctrine that Article 449a of the CCP allows only for supplementation of the original reasons of the first instance judgment with reference to another co-accused or another criminal act not covered by the original reasons prepared by the court. Consequently, under Article 449a of the CCP the case file cannot be returned to the first instance court with the request to improve the original justification of the judgment. The Author expresses the view that Article 449a of the CCP may also be applied in cassation proceedings. However, this provision cannot be used in order to repeal errors made by the president of the appellate court in the pre-cassation proceedings if such errors result in the lack of written reasons of the appellate [email protected]łgorzata Wąsek-Wiaderek – profesor nadzwyczajny, kierownik Katedry Postępowania Karnego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.Małgorzata Wąsek-Wiaderek – Associate Professor, head of the Department of Criminal Procedure at the John Paul II Catholic University of Lublin.Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła IIBroniecka R., Uzasadnienie wyroku w polskim postępowaniu karnym, Warszawa 2014.Fingas M., Steinborn S., Granice rozpoznania sprawy w instancji odwoławczej w świetle nowelizacji kodeksu postępowania karnego z dnia 27 września 2013 r. i 20 lutego 2015 r., (w:) P. Wiliński (red.), Obrońca i pełnomocnik w procesie karnym po 1 lipca 2015 r. Przewodnik po zmianach, Warszawa 2015.Grzegorczyk T., Rzetelne postępowanie odwoławcze i kasacyjne, (w:) J. Skorupka, W. Jasiński (red.), Rzetelny proces karny. Materiały konferencji naukowej. Trzebieszowice 17-19 września 2009 r., Warszawa 2010.Hofmański P., Komentarz do artykułów 1-18, (w:) L. Garlicki (red.), Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Tom I, Warszawa 2010.Izydorczyk J., Granice orzekania sądu odwoławczego w polskiej procedurze karnej, Łódź 2010.Kala D., Prawo do uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego jako element sprawiedliwości proceduralnej w sprawach karnych, (w:) A. Lach (red.), Środki zaskarżenia po nowelizacji kodeksu postępowania karnego, Toruń 2015.Klejnowska M., „Częściowe” uzasadnienie wyroku w sprawie karnej, „Państwo i Prawo” 2005, z. 4.Laskowski M., Kasacja obrońcy i pełnomocnika po 1 lipca 2015 r., (w:) P. Wiliński (red.), Obrońca i pełnomocnik w procesie karnym po 1 lipca 2015 r. Przewodnik po zmianach, Warszawa 2015.Łętowska E., Paprocka A., Rzucidło-Grochowska I., Podstawy uzasadnienia w prawie konstytucyjnym i międzynarodowym, (w:) I. Rzucidło-Grochowska, M. Grochowski (red.), Uzasadnienie decyzji stosowania prawa, Warszawa 2015.Sakowicz A. (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2016.Skorupka J. (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2016.Świecki D., Apelacja obrońcy i pełnomocnika po zmianach, (w:) P. Wiliński (red.), Obrońca i pełnomocnik w procesie karnym po 1 lipca 2015 r. Przewodnik po zmianach, Warszawa 2015.Świecki D., Czynności procesowe obrońcy i pełnomocnika w sprawach karnych, Warszawa 2016.Świecki D., Kodeks postępowania karnego. Komentarz, tom II, Warszawa 2015.Wąsek-Wiaderek M., Niedopuszczalność sporządzenia uzasadnienia wyroku przez sąd odowławczy po przyjęciu środka zaskarżenia do rozpoznania, (w:) J. Kosonoga (red.), Studia i Analizy Sądu Najwyższego. Przegląd Orzecznictwa. Rok 2015, Warszawa 2016.Wąsek-Wiaderek M., Niedopuszczalność stosowania art. 455a kpk. w postępowaniu kasacyjnym, (w:) J. Kosonoga (red.), Studia i Analizy Sądu Najwyższego. Przegląd Orzecznictwa. Rok 2015, Warszawa 2016.Wąsek-Wiaderek M., Standard ochrony praw oskarżonego w świetle Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, (w:) C. Kulesza (red.), System Prawa karnego procesowego. Strony i inni uczestnicy postępowania karnego, tom VI, Warszawa 2016.Wiliński P., Zabłocki S., Uzupełnienie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji w procesie karnym, „Przegląd Sądowy” 2015, nr 11-12.23119720
