1,720,961 research outputs found
Imiona poznaniaków u progu XVII stulecia (na materiale Akt sądu wójtowskiego)
Full text linkThe subject matter of the studies presented in the article are the names of Poznań inhabitants from the beginning of the 17th century, excerpted from a manuscriptal source. The courtly records Akta sądu wójtowskiego present the official and formal variety of the language and consist of the records of court trials. The onyms confirmed in the source render the description of the then name system feasible. It was characterised by the choice of one name, the origin from the Christian antrophonomasticon, the attachment to the onomatologic tradition as well as great popularity of the most fashionable names
Res immobiles – on the names of national real estate offices
No full textThe focal issue of this article are contemporary names (over 4 thousand) of real estate offices from whole Poland. The purpose of this study is to represent existent nomination patterns and characterizing tendencies, which dominate in branding, also showing naming mechanism typical of this species. From the word-formative perspective, one can observe that considering linguistic economy and pragmatic attitude, often in usage functioning only chrematonym. In the analyzed data multiple chrematonymes appeared too, which had three elements in the optional configuration, so in various collocation: 1. chrematonym, 2. description and 3. owner’s name with surname. The majority of real estate offices names has a pragmatic character.Uniwersytet im. Adama Mickiewiczahttp://pfrn.pl/; dostęp 23.05.2014 r.http://www.nieruchomista.pl/; dostęp 23.05.2014 r.http://dom.gratka.pl/biura-nieruchomosci/1-st.html; dostęp 23.05.2014 r.http://www.goldenline.pl/grupy/Reklama marketing wizerunek/reklama-marketing-marka/pomysl-na-nazwe-biura-nieruchomosci,133466/; dostęp 23.05.2014 r.s.v. Agencja – Uniwersalny słownik języka polskiego, red. S. Dubisz, wersja online, http://usjp.pwn.pl/index.php?module=lista&co=agencja; dostęp 31.05.2014 r.s.v. Kancelaria – Uniwersalny słownik języka polskiego, red. S. Dubisz, wersja online,
http://usjp.pwn.pl/index.php?module=lista&co=kancelaria; dostęp 31.05.2014 r.Breza E., 1998, Nazwy obiektów i instytucji związanych z nowoczesną cywilizacją (chrematonimy), [w:] Polskie nazwy własne. Encyklopedia, red. E. Rzetelska-Feleszko, Warszawa–Kraków, s. 343–361.Biolik M., 2011, Modele strukturalne nazw własnych przedsiębiorstw i lokali branży gastronomicznej w województwie warmińsko-mazurskim, [w:] Chrematonimia jako fenomen współczesności, red. M. Biolik i J. Duma, s. 59–78.Frankowska-Kozak B., 2009, Logonimy podmiotów gospodarczych w północno-zachodniej Polsce w ostatnim dziesięcioleciu XX wieku, Szczecin.Furdal A., 2007, Semiotyczne nawiązania onomastyki, [w:] Nowe nazwy własne – nowe tendencje badawcze, red. A. Cieślikowa, B. Czopek-Kopciuch i K. Skowronek, Kraków, s. 43–50.Gałkowski A., 2007, Socjoideonimy a chrematonimy – miejsce nazw organizacji i inicjatyw społecznych w dynamice onimicznej języka, [w:] Nowe nazwy własne – nowe tendencje badawcze, red. A. Cieślikowa, B. Czopek-Kopciuch i K. Skowronek, Kraków, s. 495–508.Gałkowski A., 2008, Chrematonimy w funkcji kulturowo-użytkowej. Onomastyczne studium porównawcze na materiale polskim, włoskim i francuskim, Łódź.Grodziński E, 1979, Imiona własne, imiona pospolite a deskrypcje jednostkowe, „Poradnik Językowy” Warszawa, nr 1 (364), s. 19–23.Hrynkiewicz-Adamskich B., 2010, Russkaja Trojka, Sunset, Kalita Grad – uwagi na temat obecnego nazewnictwa moskiewskich biur nieruchomości, [w:] Nazwy własne a społeczeństwo, t. II, red. R. Łobodzińska, Łask, s. 323–335.Jakus-Borkowa E., 1987, Nazewnictwo polskie, Opole.Rutkowski M., 2003, Nazwy na sprzedaż. O nazewnictwie na usługach marketingu, „Onomastica” XLVIII, s. 238–254.Siwiec A., 2005, W onomastycznej przestrzeni miasta. Nazwy obiektów handlowo-usługowych wobec zmian w rzeczywistości społecznej i kulturze, [w:] Przestrzeń w języku i kulturze. Problemy teoretyczne. Interpretacje tekstów religijnych, red. J. Adamowski, Lublin, s. 207–221.Siwiec A., 2006, Przestrzeń miejska jako przestrzeń onimiczna (uwarunkowania lingwistycznokulturowe), [w:] Miasto. Przestrzeń zróżnicowana językowo, kulturowo i społecznie, red. M. Święcicka, Bydgoszcz, s. 115–128.Siwiec A., 2006, W sprawie nazw obiektów handlowych: miejsce w klasyfikacji onomastycznej, ustalenia typologiczne, terminologia, [w:] Munuscula lingustica in honorem A. Cieślikowa oblata, Kraków, s. 423–436.Siwiec A., 2012, Nazwy własne obiektów handlowo-usługowych w przestrzeni miasta, Lublin.Walczak B., 2000, Nazwy firmowe – propria czy appellativa?, [w:] Onomastyka polska a nowe kierunki językoznawcze. Materiały z XI Ogólnopolskiej Konferencji Onomastycznej, 15–17 czerwca 1998, Bydgoszcz–Pieczyska, red. M. Czachorowska, Ł. M. Szewczyk, Bydgoszcz, s. 113–122.38339
Eight pieces of catering pots and a velvet woman’s headgear. On worldly possessions in the inventories of personal and household property of the burghers of Poznań
Full text linkNiniejszy artykuł traktować należy jako reprezentację koncepcji metodologicznej postulującej, by badaniami objąć polszczyznę historyczną, co stwarza podstawę do lepszego zrozumienia zjawisk występujących w nowszych czasach. Do analiz lingwistycznych zostały wybrane fragmenty archiwalnych ksiąg miejskich Poznania: inwentarze mieszczańskie. Ekscerpcji dłuższych passusów dokonano z lokalnych akt sądu wójtowskiego, czyli akt sądownictwa spornego ławy miejskiej.
Materiał źródłowy oprócz niewątpliwej przydatności do badań onomastycznych pozwala także zapoznać się ze stanem majętności mieszkańców miasta, wykonywanym przez nich zawodem i, związaną z tym, ich pozycją społeczną. Dane te pozwalają weryfikować wnioski na temat stratyfikacji społeczności miejskiej, hierarchii zawodów, a także umożliwiają porównanie stopnia i tempa bogacenia się mieszczan w Wielkopolsce z mieszkańcami innych podobnych ośrodków miejskich.
Na podstawie leksykalno-semantycznych analiz można stwierdzić, że wielkopolscy mieszczanie byli dość zamożni i posiadali wiele dóbr różnego rodzaju. Ówczesną miarą bogactwa były codzienne dobra użytkowe z klasy konfekcji pościelowej, bielizny stołowej czy materiałów ubraniowych. Wartościowe były również sprzęty domowe, np. przybory kuchenne, zastawy stołowe, akcesoria łazienkowe, dobra użytkowe. Oczywiście mieszczanie posiadali także biżuterię, nieruchomości czy pieniądze, ale to nie one decydowały o hierarchii stanowej.19247644Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcz
Poznań "album civium" – the characteristics of graphical and linguistic features of the document
Full text linkThe present article, though far from being exhaustive, makes a contribution to support the standpoint, expressed by many researchers, that there is the growing need for an inclusion of elements of paleography to studies on the history of the Polish language. The article should be viewed as an attempt at an examination of the graphical and linguistic properties of the text under scrutiny (libri iuris civilis or alba civilian of the city of Poznan from the years 1575–1793) that constitutes onomastic material excerpted from historical sources.
The present article demonstrates typical characteristics of linguistic features of the document; diversity of the texts is highlighted, writing ductus instantiated in the flow of writing the text is discusses, as well as individual styles of handwriting and the tendency of the city’s scribes to differentiate letters and signs graphically (multi-functionality of signs, the influence of non-Polish handwriting styles, abbreviations)
W świecie nazw. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Czesławowi Kosylowi, red. Halina Pelcowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2010, ss. 440
Full text linkOn official style of the Poznań archive records of the mid-Polish age
No full textThe subject of the article deals with the analysis of the urban registers of Poznań of the mid-Polish period (dated from the beginning of the 16th century to the 80s of the 18th century). Contrasted with each other, there are two types of the great-Poland’s source documents (the urban law registers and the alderman’s records) which are taken as a point of departure for the discussion on the official – formal style. It is characterized by the inequality of a contact between the writer and the reader, as well as by the construction of a reality in which a message is sent not between two autonomous subjects, but between the elements of a legally constituted community. Therefore, these texts are strongly petrified and conventional, parallelly built ( repetitions of identical structures), or, both in the plan of a content and in the plan of the expression, produced in analytical constructions and with the multitude of expressive and emotional phrases.Uniwersytet Adama Mickiewicza w PoznaniuBanderowicz K., 2010, Zróżnicowanie gatunkowe stylu urzędowego doby średniopolskiej (na przykładzie poznańskich akt sądu wójtowskiego), [w:] Język – tekst – kultura, „Prace Komisji Językoznawczej Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego Nr XX”, pod
red. H. Barwickiej, Bydgoszcz, s. 81–91.Gloger Z., 1972–1903, Encyklopedia staropolska ilustrowana, Warszawa.Kość J., 1992, Księgi miejskie jako źródło do historii odmian polszczyzny, [w:] Odmiany polszczyzny XVII wieku, H. Wiśniewska, Cz. Kosyl (red.), Lublin.Maisel W., 1961, Sądownictwo miasta Poznania do końca XVI wieku, Poznań.Maisel W., 1963, Poznańskie prawo karne do końca XVI wieku, Poznań.Sondel J., 2006, Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Kraków.Szymański J., 1983, Kancelaria i dokument a księga wpisów oraz Uwagi o zasadach dawnego przewodu sądowego, [w:] Nauki pomocnicze historii, Warszawa.Wilkoń A., 2000, Typologia odmian językowych współczesnej polszczyzny, Katowice.Wilkoń A., 2002, Spójność i struktura tekstu. Wstęp do lingwistyki tekstu, Kraków.374
“Czas nas uczy pogody” (‘time teaches us about the weather’) An attempt at reconstructing the patterns of the weather forcast as a genre
No full textThe weather forecast is a scientific method of prediction which leans on rational premises and concerns atmospheric facts which will be shaped in future. Weather forecasts are classified with regard to: 1) time of prognosis, 2) prediction method and 3) area, which prognosis concerns. The prognosis of weather as public information has to be represented in a useful way, convenient for users. The results of weather
forecast are the most often pictured in graphic figures, eg. in television, press or internet editions. Only in radio broadcasts prognosis are passed on in verbal figures. The process of working out the weather forecast is the investigation of real conditions and data which come from numeric prognoses. The larger quantity of data the weathermen administer, the more accurately they can choose the rule of decoding the weather phenomena and more easily qualify the future. Every weather diagnosis is therefore a hybrid which contains subjective elements (resulting with knowledge) as well as weathermen’s experience. Informing is a basic function of the weather forecast so the main forms of the development of basic issue are descriptive forms and usage caveats or arguing. The prognosis could contain elements of persuasion and journalistic style. The weather forecast texts are void of emotions, but they can invoke them.Uniwersytet im. Adama MickiewiczaBac S., Rojek M., 1981, Meteorologia i klimatologia, Warszawa.Baranowski K., 2001, Praktyka oceaniczna, Warszawa.Jachimowska K., 2009, Telewizyjna prognoza pogody – syndrom estrady, [w:] Język żyje. Rzecz o współczesnej polszczyźnie, red. K. Ożóg, Rzeszów, s. 218–226.Janus-Konarska J., 2010, Parasol noś i przy pogodzie, czyli prognoza pogody jako tekst, [w:] Dziennikarstwo i media 1, Przestrzenie komunikowania, red. I. Borkowski i K. Stasiuk-Krajewska, Wrocław, s. 163–173.Kładoczny P., 2005, Prognoza jako gatunek prasowy, [w:] Współczesne analizy dyskursu. Kognitywna analiza dyskursu a inne metody badawcze, red. M. Krauz, S. Gajda, Rzeszów, s. 167–179.Kossowska-Cezak U., 2007, Podstawy meteorologii i klimatologii, Warszawa.Pogoda, 1998, red. E. Nowicka-Rożek, Warszawa.Szwejkowski Z., 2004, Pogoda, klimat, środowisko, Olsztyn.Wojtak, M., 2001, Pragmatyczne aspekty analiz stylistycznych tekstów użytkowych, [w:] Stylistyka a pragmatyka, red. B. Witosz, Katowice, s. 38–47.–, 2004, Gatunki prasowe, Lublin.23324
Surnames of the new Poznań’s city dwellers from the Register of new burghers of Poznań (1575-1793). The onomastic-sociological studies
No full textWydział Filologii Polskiej i Klasycznej: Instytut Filologii PolskiejPraca doktorska jest monografią dotyczącą polskich nazwisk historycznych; składa się z 2 integralnych części: syntetycznej i analitycznej - słownika nazwisk wraz z motywacją, etymologią i lokalizacją w historycznym źródle. Materiał został wyekscerpowany z ksiąg przyjęć do prawa miejskiego Poznania z okresu od XVI do XVIII w. Księgi dokumentujące przyjęcie do ius civile i poświadczające dostęp do obywatelstwa występowały powszechnie na rozległym terytorium „starej” Europy, gdzie dominował powszechny model urbanizacji na prawie niemieckim. Zasadnicza część pracy - słownik nazwisk i innych elementów identyfikujących - zawiera ponad 5 500 haseł. Głównym celem było ukazanie, że proces formowania nazwisk obywateli poznańskich ewoluował przez trzy stulecia. Dlatego w rozprawie zostały wydzielone i omówione podstawowe grupy motywacyjne. Wyodrębniono antroponimy derywowane od innych nazw własnych, apelatywów i nazwisk genetycznie obcych, niemotywowanych na gruncie polskim. Każdy obywatel posługiwał się dwuelementowym systemem identyfikacji: imieniem i nazwiskiem. Nazwisko mogło zostać utworzone z imienia (Bartholomew David), miejsca zamieszkania (Albert Żniński), nazwy wykonywanej profesji (Paul Pistor=Piekarz), zawodu ojca, stopnia pokrewieństwa lub formy skróconej. Bardzo często ludzie określani byli także przez pryzmat ich fizycznych lub psychicznych cech (np. Mathew Pielucha).This PhD thesis is the monograph about Polish historical surnames; consists 2 integral parts: synthetic and analytic - a dictionary of surnames with motivation, etymology and localization in the historical sources. I brought out my material from registers of admission to burgership in Poznań from the 16th to 18th century. The registers, documenting the acquisition of the ius civile and admission to citizenship occurring in a wide territory of the “old” Europe, in the area where the model of urbanization based on the German law was widespread. The essential part of the work - a glossary of surnames and other identifying elements of the inhabitants - contains over 5 500 entries. The main target was to show that the process of surname formation of the inhabitants of Poznań increased from three centuries. Therefore basic motivational groups of native names were separated and discussed in the thesis: anthroponomical names derived from other proper nouns, appellatives and foreign surnames unmotivated on Polish ground. Every men used two-element identification system: name and surname. The surnames could rise from first name (Bartholomew David), the name of residence (Albert Żniński), profession (Paul Pistor=Baker), father’s profession, degree of relationship or abbreviational name. Very often people were also defined by their physical or personal traits (e.g. Mathew Napkin)
- …
