37 research outputs found
Fotografie nieistniejącego świata. O polskiej sztuce fantastycznej
No full textStarting with a reconstruction of the views of philosophers and aesthetes on the topic of fantastic images, the Author aims to characterize fantasy art. She describes the reception of this art in Poland, characterizes its determinants, and defines the trend, indicating the most important examples of artistic works. While exploring this approach, she refers to Waldemar Okoń, Jerzy Malinowski, Tomasz Gryglewicz, and Antoni Smuszkiewicz. The convention of fantasy art appears to be a vital, developmental quality, an expression of the rebellion of consciousness against simplifications.Starting with a reconstruction of the views of philosophers and aesthetes on the topic of fantastic images, the Author aims to characterize fantasy art. She describes the reception of this art in Poland, characterizes its determinants, and defines the trend, indicating the most important examples of artistic works. While exploring this approach, she refers to Waldemar Okoń, Jerzy Malinowski, Tomasz Gryglewicz, and Antoni Smuszkiewicz. The convention of fantasy art appears to be a vital, developmental quality, an expression of the rebellion of consciousness against simplifications
Literackie dystopie początku XXI wieku – między realizmem a fantastycznością: Nie opuszczaj mnie Kazuo Ishiguro, Trylogia Igrzyska śmierci Suzanne Collins i Księga Dziwnych Nowych Rzeczy Michela Fabera
No full textThe article examines the relationship between the categories of “reality” and “fantasy” using Zygmunt Bauman's theory of “retrotopia”. To illustrate the presence of these concepts in selected dystopian texts from the early twenty-first century speculative fiction, the author refers to the works of Kazuo Ishiguro (Never Let Me Go), Suzanne Collins (The Hunger Games) and Michel Faber (Book of Strange New Things). The analysis also refers to the concepts such as “dark ecology” (Timothy Morton), “artificial nature” (Gernot Böhme) and the notion of identity as figure that creates its connections with the theory of retrotopia. The etymology of the word “retrotopia” indicates its relationship with the terms “utopia” and “retro style,” which also affects the interpretation. Characterized by a sense of nostalgia and a desire to return to the state of human communication with nature, retrotopia also reflects new social divisions and the departure from democratic ideas in small communities (tribes). It is argued that dystopian plot conventions help to express the last feature of retrotopia, namely, the criticism of the condition of a modern society.Karolina Wierel, dr, asystent w Zakładzie Studiów nad Kulturą i Mediami funkcjonującego w Międzywydziałowym Instytucie Kultury i Sztuki Uniwersytetu w Białymstoku; kulturoznawca i filolog. Interesuje się twórczością katastroficzną i postapokaliptyczna, motywem Księgi w kulturze, relacją kultura-literatura-film, historią oralności i piśmienności oraz współczesnymi prądami myślowymi w filozofii kultury, a szczególnie „nową humanistyką”, humanistyką ekologiczną, posthumanizmem, postsekularyzmem. Autorka książki Księga w nie-ludzkim świecie. Motyw Księgi w postapokaliptycznych przekazach literackich i filmowych przełomu XX i XXI wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2019.Bauman Zygmunt, Retrotopia, tł. K. Lebek, Warszawa 2018 (Retrotopia, 2017).Blumenberg Hans, Paradygmat dla metaforologii, tł. B. Baran, Warszawa 2017 (Paradigmen zu einer Metaphorolgie, 1998).Böhme Gernot, Filozofia i estetyka przyrody w dobie kryzysu naturalnego, przeł. J. Marecki, Warszawa 2002 (Natürlich Natur. Über Natur im Zeitalter ihrer technischen Reproduzierberkeit, Für eineökologische Naturästhetik, 1992).Burszta Wojciech, Płynność a retrotopia, w: Przyszłość kultury. Od diagnozy od prognozy, pod red. A. Kisielewskiej, A. Kisielewskiego, M. Kostaszuk-Romanowskiej, Białystok 2017.Conquest Robert, Science Fiction and Literature, w: Science Fiction. A collection of Critical Essey by Mark Rose, Prenice Hall, 1976, przedruk z “The Critical Quarterly”, V (1963).Czaplińska Joanna, Dziedzictwo robota. Współczesna czeska fantastyka naukowa, Szczecin 2001.Eller Jack David, Antropologia kulturowa. Globalne siły, lokalne światy, tł. A. Gąsior-Niemiec, Kraków 2012 (Cultural anthropology: global forces, local lives Routledge, New York-London 2009).Faber Michel, Księga dziwnych nowych rzeczy, tł. T. Kłosowski, Warszawa 2015 (The Book of Strange New Things 2014).Gnilka Joachim, Pierwsi chrześcijanie: źródła i początki Kościoła, tł. W. Szymona, Kraków 2004 (Frühen Christen, Freiburg: Herder, 1999).Hobbes Thomas, Lawiatan, tł. C. Znamierowski, Warszawa 2009 (Leviathan, 1651).Marquard Odo, Apologia przypadkowości. Studia filozoficzne, tł. K. Krzemieniowa, Warszawa 1994 (Apologie des Zufälligen. Philosophische Studien, 1994).Morton Timothy, Dark Ecology. For a Logic of Future Coexistance, New York 2016.Ryan Marie-Laure Narrative as Virtual Reality 2: Revisiting Immersion and Interactivity in Literature and Electronic Media (Parallax: Re-visions of Culture and Society), Baltomire 2015.Shelley Mary, Frankenstein, czyli nowożytny Prometeusz, tł. Maciej Płaza, Czerwonak 2013 (Frankenstein; or, The Modern Prometheus, 1818).Smuszkiewicz Antoni, W kręgu współczesnej utopii, „Fantastyka” 1985, nr 6.Vattimo Verbatim, Społeczeństwo przejrzyste, tł. Magdalena Kamińska, Wrocław 2006 (La société transparente, 1992).13715
Russian Pop-literature and Worldview – a Sketch (Based on the materials from the selected love stories from the turn of the 20th and 21st Centuries)
No full textThe given article, Russian Pop-literature and Worldview – a Sketch (Based on the Materials From the Selected Love Stories From the Turn of the 20th and 21st Centuries), is a try to show that the stereotypic image of a woman in Russian literature is slowly assuming a different form. The main female love story characters are transforming from pitiful “Cinderellas” into women conscious of their needs. The same concerns the petrified male image that more often than not is being modified from “a prince on a white horse” into an ordinary man with his own faults and virtues. It seems worth studying more closely the evolution of the process of the image creation of female and male characters in Russian love stories. It may help to extend the knowledge of Russian pop literature.Aronson E., Człowiek istota społeczna, tłum. J. Radzicki, Warszawa 2002.Baudrillard J., Symulakry i symulacja, tłum. S. Królak, Warszawa 2001.Budrowska K., Kobieta i stereotypy. Obraz kobiety w prozie polskiej po roku 1989, Białystok 2000.Gemra A., „Kwiaty zła” na miejskim bruku. O powieści zeszytowej XIX i XX wieku, Wrocław 1998.Komisaruk E., Od milczenia do zamilknięcia. Rosyjska proza kobieca na początku XX wieku, Wrocław 2009.Lippmann W., Public Opinion, New York 1956.Lovell S., Literature and Entertainment in Russia: A Brief History, w: Reading for Entertainment in Contemporary Russia: Post-Soviet Popular Literature in Historical Perspective, ed. S. Lovell, B. Menzel, München 2005.Martuszewska A., „Ta trzecia”. Problemy literatury popularnej, Gdańsk 1997.Mitosek Z., Literatura i stereotypy, Wrocław 1974.Okopień-Sławińska A., Formy literatury popularnej. Z dziejów form artystycznych w literaturze polskiej, Wrocław 1973.Piontek D., Stereotyp: geneza, cechy, funkcje, w: Kręgu mitów i stereotypów, red. K. Browarczyk, P. Pawełczyk, Poznań 1993.Propp W., Morfologia bajki magicznej, tłum. P. Rojek, Kraków 2011.Smuszkiewicz A., Stereotyp fabularny fantastyki naukowej, Wrocław 1980.Stelingowska B., Modernizm kobiecy w literaturach słowiańskich (na przykładzie twórczości Marii Komornickiej i Anny Mar), Siedlce 2015.Stereotypy i wzorce męskości w różnych kulturach świata, pod red. B. Płonk-iSyroki, Warszawa 2008.Strinati, Wprowadzenie do kultury popularnej, tłum. W. Burszta, Poznań 1998.Wojciszke, Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej, Warszawa 2004.Tożsamość społeczno-kulturowa płci, pod red. A. Barskiej i E. Mandal, Opole 2005.Липовецкий Ж., Третья женщина: незыблемость и потрясение основ женственности, Санкт-Петербург 2003.Россия – Польша. Образы и стереотипы в литературе и культуре, ред. коллегия И.Е. Адельгейм, М.В. Лескинен, В.А. Хорев, Москва 2002.Черняк М., Массовая литература XX века, Москва 2007.Эйхенбаум Б., О литературе, Москва 1987.Barska A., Tożsamość społeczno-kulturowa płci w kontekście ponowoczesnego świata, w: Tożsamość społeczno-kulturowa płci, pod red. A. Barskiej i E. Mandal, Opole 2005.Fast P., Romans socrealistyczny, w: Rusycystyczne studia literaturoznawcze. Rosyjska literatura popularna, red. B. Stempczyńska, Katowice 1994.Komisaruk E., Kobieta na rozdrożu. Sytuacja wyboru w rosyjskiej prozie kobiecej początku XX wieku, w: Literatura rosyjska XIX i XX wieku. Poszukiwania, eksperymenty, re-wizje, red. L. Kapała, L. Kalita, Gdańsk 2008.Malej I., Filozofia nierządu. Z rozważań Nikołaja Bierdiajewa o kobiecie upadłej, miłości i małżeństwie, w: Słowo. Tekst. Czas. Człowiek w przestrzeni słownika i tekstu, red. M. Aleksiejenko, M. Horda, Szczecin 2008.Moroz A., Literatura popularna, „Encyklopedia maturzysty” 2014, nr 1, s. 54.Березин В., Введение в лавбургер, «Литературное обозрение» 31. 01. 1995.Долинский В., «…когда поцелуй закончился» (о любовном романе без любви), «Знамя» 1996, № 1, с. 110.Крупнов Ю., Прекратите нас беречь!, „Литературная газета” 17-23 января 2007, № 1.Урланис Б., Берегите мужчин!, „Литературная газета” 1968, № 30.Крупнов Ю., Прекратите нас беречь!, [online] http://www.kroupnov.ru/pubs/2007/01/17/10508/, [24.05.2017].Тюкова А., Мое спасение, [online] https://www.livelib.ru/book/1000567014-moe-spasenie-alla-tyukova, [24.05.2017].Potrykus-Woźniak P., Wstęp, w: Słownik nowych gatunków i zjawisk literackich, Warszawa – Bielsko-Biała, 2010, s. 6.Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny, red. H. Zgółkowa, t. 40, Poznań 2003.Szczęsna E., Słownik pojęć i tekstów kultury, Warszawa 2004.Большой толковый словарь русского языка, под ред. С.А. Кузнецова, СанктПетербург 2003.18520
Fantastyka socjologiczna : poetyka i myślenie utopijne
No full textO fantastyce socjologicznej wspomina się zazwyczaj w kontekście polityczno-społecznych okoliczności jej narodzin, rozkwitu i schyłku. Warto przyjrzeć się tej literaturze z nieco innej perspektywy, która pozwoliłaby zweryfikować obiegowe opinie. Przeprowadzona w niniejszej książce analiza powieści Janusza A. Zajdla, Marka Oramusa, Edmunda Wnuka-Lipińskiego i innych bliskich im twórców zmierza do uzasadnienia tezy, że ładunek poznawczy w nich zawarty wykracza poza równania alegorii, czyli poza szyfrowanie sytuacji politycznej około stanu wojennego, poza satyrę na mechanizmy totalitaryzmu i polską rzeczywistość lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Analiza poniższa ma wydobyć drugi plan połączeń z bogatą tradycją myślenia utopijnego. To fundament, którego nie można sprowadzić do doświadczenia totalitaryzmu.Wydanie publikacji zostało sfinansowane przez Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Biał[email protected] Maciej Leś, literaturoznawca, adiunkt w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu w Białymstoku. Specjalizuje się w narratologii, teorii utopii i poetyce science fiction.Uniwersytet w BiałymstokuAsimov I., Nastanie nocy, przeł. T. J. Dehnel, [w:] Droga do science fiction 2. Od Wellsa do Heinleina, J. Gunn (red.), Warszawa 1986.Bacon F., Nowa Atlantyda, przeł. W. Kornatowski, Warszawa 1954.Boruń K., Małe zielone ludziki, Katowice 1985.Boruń K., Trepka A., Zagubiona przyszłość, Warszawa 1954.Bradbury R., 451 stopni Fahrenheita, przeł. A. Kaska, Warszawa 1993.Campanella T., Miasto Słońca, przeł. L. i R. Brandwajnowie, Warszawa 1994.Gajda R., Ludzie ery atomowej, Łódź 1986.Głowacki R., Algorytm pustki, Warszawa 1988.Huxley A., Nowy wspaniały świat, przeł. B. Baran, Kraków 1988.Jabłoński M. P., Schron, Szczecin 1987.Konwicki T., Mała apokalipsa, Warszawa 1988.Hollinger V., Old Dreams, New Stories, „Science Fiction Studies” 2000, nr 3.Hrebenda S., Mitologia społeczna w literaturze fantastycznonaukowej, Katowice 2000.Hughes J., Unspeakable Utopia: Art and the Return to the Theological in the Marxism of Adorno and Horkheimer, „Cross Currents” 2004, nr 1.Huntington J., Hard-core Science Fiction and the Illusion of Science, [w:] Hard Science Fiction, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1986.Inglot J., Dystopia: ucieczka od wolności?!, „Fantastyka” 1990, nr 1.Inglot J., Klęska alchemika?, „Nowa Fantastyka” 1992, nr 4.Jameson F., Progress Versus Utopia, or Can We Imagine the Future?, „Science Fiction Studies” 1982, nr 2.Jarzębski J., Science fiction a polityka (wersja Stanisława Lema), [w:] tegoż, W Polsce, czyli wszędzie. Szkice o polskiej prozie współczesnej, Warszawa 1992.Jarzębski J., Stanisława Lema podróż do kresu fabuły, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Jęczmyk L., Wstęp. Modele Janusza Zajdla, [w:] J. A. Zajdel, Wyjście z cienia, Kraków 1990.Krzepkowski A., Wójcik A., Obszar nieciągłości, Warszawa 1979.Jones G., Deconstructing the Starships: Science, Fiction, and Reality, Liverpool 1998.Kagarlicki J., Co to jest fantastyka naukowa?, przeł. K. W. Malinowski, Warszawa 1977.Kern G., News Versus Fiction: Reflections on Prognostication, [w:] Storm Warnings: Science Fiction Confronts the Future, C. Greenland, E. S. Rabkin, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1987.Khanna L. C., The Text as Tactic: Looking Backward and the Power of Word, [w:] Looking Backward, 1988-1888: Essays on Edward Bellamy, D. Patai (red.), Amherst 1988.Klementowski R., Modelowe boksowanie ze światem. Polska literatura fantastyczna na przełomie lat 70. i 80., Toruń 2003.Kołodyński A., Dziedzictwo wyobraźni. Historia filmu SF, Warszawa 1989.Kumar K., Aspects of the Western Utopian Tradition, „History of the Human Sciences” 2003, nr 1.Learning From Other Worlds, P. Parrinder (red.), Durham 2001.Lekiewicz Z., Filozofia science fiction, Warszawa 1985.Lem S., Fantastyka i futurologia, Kraków 1989.Le Guin U. K., Lewa ręka ciemności, przeł. L. Jęczmyk, Kraków 1988.Leś M. M., Stanisław Lem wobec utopii, Białystok 1998.Lewandowski T. K., Stary krytyk mocno śpi, „Fantastyka” 1993, nr 7.Lewis C. S., Utopia, [w:] Twentieth Century Interpretations of Utopia. A Collection of Critical Essays, W. Nelson (red.), New Jersey 1968.Lightfoot G., Lilley S., Writing Utopia, [w:] Utopia and Organization, M. Parker (red.), Oxford 2002.Looking Backward, 1988-1888: Essays on Edward Bellamy, D. Patai (red.), Amherst 1988.Luckhurst R., Border Policing: Postmodernism and Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1991, nr 3.Luckhurst R., Many Deaths of Science Fiction: A Polemic, „Science Fiction Studies” 1994, nr 1.Luz E., Utopia and Return: On the Structure of Utopian Thinking and Its Relation to Jewish-Christian Tradition, „The Journal of Religion” 1993, nr 3.Marin L., Frontiers of Utopia: Past and Present, „Critical Inquiry” 1993, nr 1.Martuszewska A., Fantastyka w świetle teorii światów możliwych, [w:] Fantastyka, fantastyczność, fantazmaty, A. Martuszewska (red.), Gdańsk 1994.Lem S., Eden, Kraków – Wrocław 1984.Materska D., Stacja kontroli chaosu. Zjawiska i pisarze współczesnej fantastyki, Warszawa 2004.McConnell F., Boring Dates: Reflections on the Apocalypse Game, [w:] Storm Warnings: Science Fiction Confronts the Future, C. Greenland, E. S. Rabkin, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1987.McKay G., Metapropaganda: Self-Reading Dystopian Fiction: Burdekin’s Swastika Night and Orwell’s Nineteen Eighty-Four, „Science Fiction Studies” 1994, nr 3Moylan T., „Look into the dark”: On Dystopia and the Novum, [w:] Learning From Other Worlds, P. Parrinder (red.), Durham 2001.Moylan T., The Locus of Hope: Utopia Versus Ideology, „Science Fiction Studies” 1982, nr 2.Moylan T., Utopian Studies: Sharpening the Debate, „Science Fiction Studies” 1992, nr 1.Na wirażu, dyskusja redakcyjna, oprac. M. Parowski, „Nowa Fantastyka” 1990, nr 4 („Fantastyka” 1990, nr 10).Niewiadowski A., Literatura fantastycznonaukowa, Warszawa 1992.Niewiadowski A., Świadectwa prognoz społecznych w polskiej fantastyce naukowej (1945-1985), [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Niewiadowski A., Smuszkiewicz A., Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej, Poznań 1990.Lem S., Powrót z gwiazd, Warszawa 1994.No Place Else: Explorations in Utopian and Dystopian Fiction, M. H. Greenberg, J. D. Olander, E. S. Rabkin (red.), Carbondale 1983.Oramus M., Wyposażenie osobiste, Warszawa 1987.Ostrowski W., Utopia, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 1958, t. I.Parowski M., Dziesięć lat później, [w:] tegoż, Twarzą ku ziemi, wyd. drugie, Katowice 1989.Parowski M., Następcy czy kontestatorzy?, „Fantastyka” 1989, nr 3.Parowski M., Prawda wyzwala. Posłowie, [w:] J. A. Zajdel, Cała prawda o planecie Ksi, Kraków 1991.Parowski M., Raj na Ziemi, „Nowa Fantastyka” 1991, nr 10.Parowski M., Rdza jest OK. Posłowie, [w:] J. A. Zajdel, Paradyzja, Warszawa 2004.Parowski M., Wejście suwerena!, „Fantastyka” 1991, nr 3.Parowski M., Z pozycji Małego Brata?, „Fantastyka” 1990, nr 2.Lem S., Solaris. „Niezwyciężony”, Kraków – Wrocław 1986.Parrinder P., Science fiction a światopogląd naukowy, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Patrick J. Max, Iconoclasm, the Complement of Utopianism, „Science Fiction Studies” 1976, nr 2.Pecorino P. A., Philosophy and Science Fiction, [w:] The Intersection of Science Fiction and Philosophy. Critical Studies, R. E. Myers (red.), Westport 1983.Philmus R. M., Science fiction od początków do 1870 roku, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Pias C., „Thinking about Unthinkable”: The Virtual as a Place of Utopia, [w:] Thinking Utopia, J. Rüsen, M. Fehr, T. W. Rieger (red.), New York 2004.Pierce J. J., The Literary Experience of Hard Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1993, nr 2.Prince G., How New is New, [w:] Coordinates: Placing Science Fiction and Fantasy, E. S. Rabkin, R. Scholes, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1983.Rabkin E. S., Atavism and utopia, [w:] No Place Else: Explorations in Utopian and Dystopian Fiction, M. H. Greenberg, J. D. Olander, E. S. Rabkin (red.), Carbondale 1983.Rabkin E. S., Scholes R., Science fiction: history, science, vision, New York 1977.Ruppert P., Reader in a Strange Land: The Activity of Reading Literary Utopias, Athens 1986.More T., Utopia, Lublin 1993.Russ J., Ku estetyce fantastyki naukowej, przeł. J. Chmielewski, „Fantastyka” 1986, nr 4.Samuelson D. M., Introduction. On Hard Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1993, nr 2.Sanders S., Niewidzialni mężczyźni i kobiety: zanik bohatera w science fiction, przeł. E. Petrajtis-O’Neill, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Sargent L. T., The Problem of the „Flawed Utopia”: A Note on the Costs of Eutopia, [w:] The Dark Horizons: Science Fiction and the Dystopian Imagination, R. Baccolini, T. Moylan (red.), New York 2003.Schifer M., The Rise and Fall of Antiutopia, „Science Fiction Studies” 1979, nr 3.Scholes R., Rabkin E. S., Mit i mitotwórstwo, przeł. L. Jęczmyk, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Serbinienko W., Trzy wieki tułaczki w świecie utopii, „Fantastyka” 1991, nr 6-7.Sisk D. W., Transformations of Language in Modern Dystopias, Westport 1997.Slusser G. E., Storm Warnings and Dead Zones: Imagination and the Future, [w:] Storm Warnings: Science Fiction Confronts the Future, C. Greenland, E. S. Rabkin, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1987.Slusser G. E., The Ideal Worlds of Science Fiction, [w:] Hard Science Fiction, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1986.Nidecka J., Wilki na wyspie, [w:] Spotkanie w przestworzach. Antologia młodych ’79, wybór i oprac. A. Wójcik, Warszawa 1982.Smuszkiewicz A., Konstrukcja postaci w polskiej prozie fantastycznonaukowej, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Smuszkiewicz A., Stereotyp fabularny fantastyki naukowej, Wrocław 1980.Smuszkiewicz A., W kręgu współczesnej utopii, „Fantastyka” 1985, nr 6.Smuszkiewicz A., Zaczarowana gra. Zarys dziejów polskiej SF, Poznań 1982.Somay B., Towards an Open-Ended Utopia, „Science Fiction Studies” 1984, nr 1.Spencer K. L., Vintage Delany, „Science Fiction Studies” 1987, nr 2.Spencer S., The Post-Apocalyptic Library: Oral and Literate Culture in „Fahrenheit 451” and „Canticle for Leibowitz”, [w:] Ray Bradbury’s „Fahnrenheit 451”, H. Bloom (red.), Philadelphia 2003.Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Stableford B., The British and American Traditions of Speculative Fiction, [w:] Contours of the Fantastic, M. K. Langford (red.), New York 1990.Stepnowska T., Heretycy i prawomyślni. Rosyjska proza fantastyczna po roku 1917 wobec koncepcji „nowego człowieka”, Łódź 2001.Oramus M., Arsenał, Warszawa 1985.Stoff A., Lem i inni. Szkice o polskiej science fiction, Bydgoszcz 1990.Stoff A., Powieści fantastycznonaukowe Stanisława Lema, Warszawa 1983.Stoff A., Sposoby stanowienia rzeczywistości niewerystycznej w początkowych partiach utworów science fiction, [w:] Fantastyka, fantastyczność, fantazmaty, A. Martuszewska (red.), Gdańsk 1994.Storm Warnings: Science Fiction Confronts the Future, C. Greenland, E. S. Rabkin, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1987.Suvin D., Poetyka science fiction, przeł. B. Okólska, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Suvin D., The Alternate Islands: A Chapter in the History of SF, with a Select Bibliography on the SF of Antiquity, the Middle Ages, and the Renaissance, „Science Fiction Studies” 1976, nr 3.Szacki J., Spotkania z utopią, Warszawa 2000.Szyłak J., Fantastyka i kino nowej przygody, Gdańsk 1997.The Shape of the Fantastic, O. H. Saciuk, M. Tymn (red.), New York 1990.Westfahl G., „The Closely Reasoned Technological Story”: The Critical History of Hard Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1993, nr 2.Oramus M., Dzień drogi do Meorii, Warszawa 1990.Westfahl G., The Mechanics of Wonder: The Creation of the Idea of Science Fiction, Liverpool 1998.Williams R., Utopia and Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1978, nr 3.Wnuk-Lipiński E., Fantastyka pozwala powiedzieć więcej, wywiad przeprowadził R. A. Ziemkiewicz, „Fantastyka” 1988, nr 6.Wojtczak D., Siódmy krąg piekła. Antyutopia w literaturze i filmie, Poznań 1994.Wójcik A., Wizjonerzy i szarlatani, Warszawa 1987.Wright A., An Ambiguous Utopia, „Political Theology” 2004, nr 2.Wróbel Ł., Jak się zbuntować?, „Nowa Fantastyka” 2001, nr 4.Zentz G. L., Physics, Metaphysics, and Science Fiction: Shifting Paradigms for Science Fiction, [w:] Contours of the Fantastic, M. K. Langford (red.), New York 1990.Zgorzelski A., Fantastyka. Utopia. Science fiction, Warszawa 1980.Zgorzelski A., SF jako pojęcie historycznoliterackie, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Oramus M., Senni zwycięzcy, Warszawa 1983.Ziemkiewicz R. A., Maleńki, słodki syfilisek, „Nowa Fantastyka” 1992, nr 4.Ziemkiewicz R. A., Odciąć się od zaplanowanej oficjalności (wywiad przeprowadził D. Brykalski), [w:] D. Brykalski, Rozmowy przekorne, Warszawa 2003.Ziemkiewicz R. A., Tak zwana rozrywka, „Fenix” 1991, nr 3.Abramowska J., Topos i niektóre miejsca wspólne badań literackich, „Pamiętnik Literacki” 1982, z. 1-2.Ahlemeyer H. W., Management by Complexity: Redundancy and Variety in Organizations, [w:] Sociocybernetics: Complexity, Autopoiesis, and Observation of Social Systems, F. Geyer, J. van der Zouwen (red.), Westport 2001.Alleman B., O ironii jako kategorii literackiej, [w:] Ironia, M. Głowiński (red.), Gdańsk 2002.Anderegg J., Fikcja i komunikacja, przeł. M. Lewicki, „Pamiętnik Literacki” 1984, z. 1.Arendt H., O rewolucji, przeł. M. Godyń, Kraków 1991.Ashline W. L., The Problem of Impossible Fictions, „Style” 1995, nr 2.Austin J. L., Jak działać słowami, [w:] tegoż, Mówienie i poznawanie. Rozprawy i wykłady filozoficzne, przeł. B. Chwedeńczuk, Warszawa 1993.Orwell G., Rok 1984, przeł. T. Mirkowicz, Warszawa 1995.Bachtin M., Czas i przestrzeń w powieści, [w:] tegoż, Wokół problemów realizmu, Warszawa 1977.Bachtin M., Problemy literatury i estetyki, przeł. W. Grajewski, Warszawa 1982.Baczko B., Wyobrażenia społeczne. Szkice o nadziei i pamięci zbiorowej, przeł. M. Kowalska, Warszawa 1994.Bal M., Focalization, [w:] Narratology: An Introduction, S. Onega, J. A. Garcia Landa (red.), London – New York 1996.Balbus S., Intertekstualność a proces historycznoliteracki, Kraków 1990.Banasiak B., Filozofia „końca filozofii”. Dekonstrukcja Jacques’a Derridy, Warszawa 1995.Barth J., Literatura wyczerpania, przeł. J. Wiśniewski, [w:] Nowa proza amerykańska. Szkice krytyczne, oprac. Z. Lewicki, Warszawa 1983.Barthes R., Krytyka i prawda, [w:] Współczesna teoria badań literackich za granicą, H. Markiewicz (red.), t. II, Kraków 1972.Barthes R., Lektury, oprac. M. P. Markowski, Warszawa 2001.Barthes R., Mit i znak, wybór, wstęp i oprac. J. Błoński, Warszawa 1970.Parowski M., Twarzą ku ziemi, Katowice 1989.Barthes R., S/Z, przeł. M. P. Markowski, M. Gołębiewska, Warszawa 1999.Barthes R., Śmierć autora, [w:] Teorie literatury XX wieku. Antologia, A. Burzyńska, M. P. Markowski (red.), Kraków 2006.Barthes R., Wstęp do analizy strukturalnej opowiadań, „Pamiętnik Literacki” 1968, z. 4.Bartoszyński K., Aspekty i relacje tekstów, [w:] tegoż, Teoria i interpretacja, Warszawa 1985.Bartoszyński K., Kryzys czy trwanie powieści. Studia literaturoznawcze, Kraków 2004.Bartoszyński K., O badaniach układów fabularnych, [w:] tegoż, Teoria i interpretacja, Warszawa 1985.Bartoszyński K., Odbiór a konwencje literackie, [w:] Teoretycznoliterackie tematy i problemy, Wrocław 1986.Bartoszyński K., Opowiadanie a deixis i presupozycja, [w:] tegoż, Teoria i interpretacja, Warszawa 1985.Bartoszyński K., Zagadnienie komunikacji literackiej w utworach narracyjnych, [w:] tegoż, Teoria i interpretacja, Warszawa 1985.Bates B. R., Public culture and public understanding of genetics: A focus group study, „Public Understanding of Science” 2005, nr 1.Wiśniewski-Snerg A., Arka, Warszawa 1989.Baudrillard J., O uwodzeniu, przeł. J. Margański, Warszawa 2005.Baudrillard J., Pakt jasności. O inteligencji zła, przeł. S. Królak, Warszawa 2005.Baudrillard J., Rozmowy przed końcem, przeł. R. Lis, Poznań 2001.Baudrillard J., Symulakry i symulacja, przeł. S. Królak, Warszawa 2005.Baudrillard J., W cieniu milczącej większości, przeł. S. Królak, Warszawa 2006.Bauman Z., Postmodernizm, czyli dekonstruowanie nieśmiertelności, [w:] Postmodernizm a filozofia. Wybór tekstów, S. Czerniak, A. Szahaj (red.), Warszawa 1996.Bell W., Foundations of Future Studies. Human Science for a New Era, New Brunswick – London 1997.Benveniste E., Semiologia języka, [w:] Znak, styl, konwencja, M. Głowiński (red.), Warszawa 1977.Berger P. L., Luckmann T., Społeczne tworzenie rzeczywistości, przeł. J. Niżnik, Warszawa 1983.Berlin I., Cztery eseje o wolności, przeł. D. Lachowska i in., Warszawa 1994.Wiśniewski-Snerg A., Nagi cel, Gdańsk 2005.Bierwiaczonek B., Możliwe światy i presupozycje w fikcji literackiej, [w:] Znak – tekst – fikcja, W. Kalaga, T. Sławek (red.), Katowice 1987.Bocheński J. M., Współczesne metody myślenia, Poznań 1993.Bolecki W., Pre-teksty i teksty, Warszawa 1991.Booth W. C., Rodzaje narracji, [w:] Narratologia, M. Głowiński (red.), Gdańsk 2004.Brodzka A., O kryteriach realizmu w badaniach literackich, Warszawa 1966.Brummett B., Contemporary Apocalyptic Rhetoric, New York 1991.Burgess A., Rok 1985, przeł. Z. Batko, R. Stiller, Kraków 2004.Burzyńska A., Anty-teoria literatury, Kraków 2006.Burzyńska A., Dekonstrukcja i interpretacja, Kraków 2001.Chojecki A., Mowa mowy. O języku współczesnej humanistyki, Gdańsk 1997.Wiśniewski-Snerg A., Według łotra, Gdańsk 2005.Chouliaraki L., „The Contingency of Universality”: Some Thoughts on Discourse and Realism, „Social Semiotics” 2002, nr 1.Cieślikowska T., W kręgu genologii, intertekstualności, teorii sugestii, Warszawa – Łódź 1995.Coveney P., Highfield R., Granice złożoności. Poszukiwanie porządku w chaotycznym świecie, przeł. P. Amsterdamski, Warszawa 1987.Cuddon J. A., The Penguin Dictionary of Literary Terms and Literary Theory, Fourth Edition, London 1999.Culler J., Dekonstrukcja i jej konsekwencje dla badań literackich, „Pamiętnik Literacki” 1987, z. 4.Culler J., Konwencja i oswojenie, [w:] Znak, styl, konwencja, M. Głowiński (red.), Warszawa 1977.Culler J., Omniscience, „Narrative” 2004, nr 1.Culler J., Presupozycje i intertekstualność, „Pamiętnik Literacki” 1980, z. 3.Czapliński P., Świat podrobiony. Krytyka i literatura wobec nowej rzeczywistości, Kraków 2003.Danek D., O polemice literackiej w powieści, Warszawa 1972.Wnuk-Lipiński E., Mord założycielski, Warszawa 1989.Davis E., TechGnoza. Mit, magia + mistycyzm w wieku informacji, przeł. J. Kierul, Poznań 2002.Dekonstrukcja w badaniach literackich, R. Nycz (red.), Gdańsk 2000.Delumeau J., Historia raju, przeł. E. Bąkowska, Warszawa 1996.Derrida J., Ojciec logosu, przeł. B. Banasiak, „Colloquia Communia” 1988, nr 1-3.Derrida J., Struktura, znak i gra w dyskursie nauk humanistycznych, [w:] tegoż, Pismo i różnica, przeł. K. Kłosiński, Warszawa 2004.Descombes V., To samo i inne. Czterdzieści pięć lat filozofii francuskiej (1933-1978), przeł. B. Banasiak, K. Matuszewski, Warszawa 1996.Doležel L., Semantyka narracji, przeł. M. B. Fedewicz, „Pamiętnik Literacki” 1985, z. 2.Ducrot O., Presupozycje, warunki użycia czy elementy treści?, „Pamiętnik Literacki” 1975, z. 1.Dunbar R., Kłopoty z nauką, przeł. P. Amsterdamski, Gdańsk – Warszawa 1996.Dyskurs jako struktura i proces, T. A. Van Dijk (red.), przeł. G. Grochowski, Warszawa 2001.Wnuk-Lipiński E., Rozpad połowiczny, Warszawa 1988.Dyson F., Światy wyobraźni, przeł. M. Tempczyk, Warszawa 2000.Eagleton T., Iluzje postmodernizmu, przeł. P. Rymarczyk, Warszawa 1998.Eco U., Dzieło otwarte. Forma i nieokreśloność w poetykach współczesnych, Warszawa 1994.Eco U., Lector in fabula. Współdziałanie w interpretacji tekstów narracyjnych, przeł. P. Salwa, Warszawa 1994.Eco U., Nauka i fantastyka, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Eco U., Nieobecna struktura, przeł. A. Weinsberg, P. Bravo, Warszawa 1996.Eigen M., Winkler R., Gra, przeł. K. Wolicki, Warszawa 1983.Eile S., Światopogląd powieści, Wrocław 1973.Fabularność i dekonstrukcja, M. Woźniakiewicz-Dziadosz (red.), Lublin 1998.Fernandez-Armesto F., Historia prawdy, przeł. J. Ruszkowski, Poznań 1999.Wnuk-Lipiński E., Wir pamięci, Warszawa 1979.Fish S., Retoryka, [w:] tenże, Interpretacja, retoryka, polityka, przeł. A. Szahaj, Kraków 2002.Fisher P., The Aesthetics of Fear, „Raritan” 1998, nr 1.Fludernik M., Scene Shift, Metalepsis, and the Metaleptic Mode, „Style” 2003, nr 4.Fludernik M., Towards a „Natural” Narratology, New York 1996.Forster E. M., Aspects of the Novel, Harmondsworth 1963.Foucault M., Historia szaleństwa w dobie klasycyzmu, przeł. H. Kęszycka, Warszawa 1987.Foucault M., Kim jest autor?, [w:] tegoż, Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, oprac. T. Komendant, Warszawa 1999.Foucault M., Myśl zewnętrza, [w:] tegoż, Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, oprac. T. Komendant, Warszawa 1999.Foucault M., Porządek dyskursu, przeł. M. Kozłowski, Gdańsk 2002.Foucault M., Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, wybór i oprac. T. Komendant, Warszawa 1999.Zajdel J. A., Cała prawda o planecie Ksi, Kraków 1991.Foucault M., Słowa i rzeczy, przeł. T. Komendant, Gdańsk 2000.Foucault M., Strukturalizm i poststrukturalizm, [w:] tegoż, Filozofia. Historia. Polityka, przeł. D. Leszczyński, L. Rasiński, Warszawa – Wrocław 2000.Frege G., Sens i znaczenie, [w:] tegoż, Pisma semantyczne, Warszawa 1977.Fromm E., Ucieczka od wolności, przeł. O. i A. Ziemilscy, przedmowa E. Wnuk-Lipiński, Warszawa 2001.Fukuyama F., Koniec historii, przeł. T. Bieroń, M. Wichrowski, Poznań 1996.Geier M., Gra językowa filozofów. Od Parmenidesa do Wi
A worldwide perspective of sepsis epidemiology and survival according to age: Observational data from the ICON audit
No full textMethods: We performed a secondary analysis of data from the prospective ICON audit, in which all adult ( >16 years ) patients admitted to participating ICUs between May 8 and 18, 2012, were included, except admissions for routine postoperative observation. For this sub-analysis, the 10,012 patients with completed age data were included. They were divided into five age groups - = 50, 51-60, 61-70, 71-80, >80 years. Sepsis was defined as infection plus at least one organ failure.[Marjanek, Z.] Javorszky Odon Hosp, Vac, Hungary.[Kokarev, E.] Railway Hosp Khabarovsk, Khabarovsk, Russia.[Ma, S.] Tongji Univ, Shanghai East Hosp, Shanghai, Peoples R China.[Kang, Y.] West China Hosp, Scu, Peoples R China.[Yu, L.] Wuhan Ctr Hosp, Wuhan, Hubei, Peoples R China.[Peng, Q.] Xiangya Hosp, Changsha, Hunan, Peoples R China.[Sun, R.] Zhejiang Prov Peoples Hosp, Hangzhou, Zhejiang, Peoples R China.[Yeung, A.] Pamela Youde Nethersole Eastern Hosp, Hong Kong, Peoples R China.[Wan, W.] Princess Margaret Hosp, Hong Kong, Peoples R China.[Sin, K.] Queen Elizabeth Hosp, Hong Kong, Peoples R China.[Lee, K.] United Christian Hosp Hong Kong SAR, Hong Kong, Peoples R China.[Wei, Y.] Yantai Yuhuangding Hosp, Yantai, Peoples R China.[Zhang, W.] Yantaishan Hosp, Yantai, Shandong, Peoples R China.[Wijanti, M.] Anestesi, Yogyakarta, Indonesia.[Widodo, U.] Pku Muhammadiyah Bantu, Yogyakarta, Indonesia.[Samsirun, H.] Rd Mattaher Hosp Jambi, Jambi City, Indonesia.[Cosar, A.] Gulhane Mil Med Acad, Ankara, Turkey.[Villagomez, A.] Hosp 1 Octubre, Issste, Mexico.[Samaddar, D.] Tata Main Hosp, Jamshedpur, Jharkhand, India.[Gusu, D.] Notre Dame, Brussels, Belgium.[Kalaitzis, E.] CHR Dax, Dax, France.Purpose: To investigate age-related differences in outcomes of critically ill patients with sepsis around the world.Results: A total of 2963 patients had sepsis, with similar proportions across the age groups (= 50 = 25.2%: 51-60 = 30.3%; 61-70 = 32.8%; 71-80 = 30.7%; >80 = 30.9%). Hospital mortality increased with age and in patients >80 years was almost twice that of patients = 50 years (493% vs 25.2%, p .05). The maximum rate of increase in mortality was about 0.75% per year, occurring between the ages of 71 and 77 years. In multilevel analysis, age > 70 years was independently associated with increased risk of dying.[Sakr, Y.] Uniklinikum Jena, Jena, Germany.Conclusions: The odds for death in ICU patients with sepsis increased with age with the maximal rate of increase occurring between the ages of 71 and 77 years. (C) 2019 Elsevier Inc. All rights reserved.C1 [Kotfis, Katarzyna] Pomeranian Med Univ, Dept Anaesthesiol Intens Therapy ; Acute Intoxica, Szczecin, Poland.[Wittebole, Xavier] UCL, Clin Univ St Luc, Dept Crit Care, Brussels, Belgium.[Jaschinski, Ulrich] Klinikum Augsburg, Klin Anasthesiol ; Operat Intens Med, Augsburg, Germany.[Sole-Violan, Jordi] Hosp Univ Gran Canaria Dr Negrin, Dept Intens Care, Las Palmas Gran Canaria, Spain.[Kashyap, Rahul] Mayo Clin, Dept Anesthesia Ei Perioperat Med, Rochester, MN USA.[Leone, Marc] Aix Marseille Univ, Hop Nord, AP HM, Serv Anesthesie ; Reanimat, Marseille, France.[Nanchal, Rahul] Med Coll Wisconsin, Dept Med, Milwaukee, WI 53226 USA.[Fontes, Luis E.] Hosp Alcides Carneiro, Petropolis Med Sch, Dept Intens Care ; Evidence Based Med, Petropolis, Brazil.[Sakr, Yasser] Uniklinikum Jena, Dept Anesthesiol ; Intens Care, Jena, Germany.[Vincent, Jean-Louis] Univ Libre Bruxelles, Erasme Univ Hosp, Dept Intens Care, Route Lenn 808, B-1070 Brussels, Belgium.[Tomas, E.] Clin Sagrada Esperanca, Luanda, Angola.[Bibonge, E. Amisi] Clin Univ Kinshasa, Kinshasa, DEM REP CONGO.[Charra, B.] Chu Ibn Rochd Casablanca, Casablanca, Morocco.[Faroudy, M.] Ibn Sina Hosp, Rabat, Morocco.[Doedens, L.] Chris Hani Baragwanath Acad Hosp, Soweto, South Africa.[Farina, Z.] Grays Hosp, Pietermaritzburg, South Africa.[Adler, D.] Sandton Medi Clin, Sandton, South Africa.[Balkema, C.] Tygerberg Hosp, Cape Town, South Africa.[Kok, A.] Union Hosp Alberton, Alberton, South Africa.[Alaya, S.] Bizerte Hosp, Bizerte, Tunisia.[Gharsallah, H.] Mil Hosp Tunis, Tunis, Tunisia.[Muzha, D.] Natl Trauma Ctr ; Mil Hosp, Tirana, Albania.[Manak, J.] Charles Univ Hosp, Prague, Czech Republic.[Kieslichova, E.] IKEM, Prague, Czech Republic.[Turek, R.] KNTB Zlin AS, Prague, Czech Republic.[Fischer, M.] Krajska Nemocnice Liberec, Prague, Czech Republic.[Valkova, R.] Masarykova Nemocnice V Usti Labem, Labem, Czech Republic.[Dadak, L.] St Annes Univ Hosp Brno, Brno, Czech Republic.[Pilvinis, V] Hosp Lithuanian Univ Hlth Sci Kauno Klinikos, Kaunas, Lithuania.[Temelkov, A.] Alexandrovska Univ Hosp, Sofia, Bulgaria.[Georgiev, G.] Emergency Univ Hosp Pirogov, Sofia, Bulgaria.[Simeonov, G.] Tokuda Hosp Sofia, Sofia, Bulgaria.[Tsaryanski, G.] Uh St Ekaterina Sofia, Sofia, Bulgaria.[Georgiev, S.] Univ Hosp Obstet ; Gynaecol, Sofia, Bulgaria.[Seliman, A.] Univ Hosp Sveta Marina Varna, Varna, Bulgaria.[Vrankovic, S.] Gen Hosp Siben, Shibenik, Croatia.[Vucicevic, Z.] Univ Hosp Ctr Sestre Milosrdnice, Zagreb, Croatia.[Gornik, I] Univ Hosp Ctr Zagreb, Zagreb, Croatia.[Barsic, B.] Univ Hosp Infect Dis, Zagreb, Croatia.[Husedzinovic, I] Univ Hosp Dubrava, Zagreb, Croatia.[Pavlik, P.] Ctr Cardiovasc ; Transplant Surg, Prague, Czech Republic.[Dostal, P.] Univ Hosp Haradec Kralove, Haradec Kralove, Czech Republic.[Malaska, J.] Univ Hosp Brno, Brno, Czech Republic.[Hajek, R.] Univ Hosp Olomouc, Olomouc, Czech Republic.[Zidkova, A.] Univ Hosp Plzen, Plzen, Czech Republic.[Lavicka, P.] Charles Univ Hosp Plzen, Plzen, Czech Republic.[Starkopf, J.] Tartu Univ Hosp, Tartu, Estonia.[Kheladze, Z.] Crit Care Med Inst, Gainesville, Georgia.[Chkhaidze, M.] Jo Ann Med Ctr, Tbilisi, Georgia.[Kaloiani, V] Kipshidze Cent Univ Hosp, Tbilisi, Georgia.[Medve, L.] Dr Kenessey Albert Hosp, Balassagyarmat, Hungary.[Krupnova, I] Infectol Ctr Latvia, Riga, Latvia.[Vanags, I] Paul Stradins Clin Univ Hosp, Riga, Latvia.[Sarkany, A.] Fejer Cty St George Teaching Hosp, Szekesfehervar, Hungary.[Kremer, I] Flor Ferenc Cty Hosp, Budapest, Hungary.[Tamasi, P.] Peterfy Hosp Budapest, Budapest, Hungary.[Liguts, V] Riga East Clin Univ Hosp, Riga, Latvia.[Vosylius, S.] Vilnius Univ Hosp, Vilnius, Lithuania.[Kekstas, G.] HSICU, Vilnius Univ Hosp Santariskiu Clin, Vilnius, Lithuania.[Balciunas, M.] CICU, Vilnius Univ Hosp Santariskiu Clin, Vilnius, Lithuania.[Kolbusz, A.] Csk Mswia, Warsaw, Poland.[Kubler, A.] Med Univ, Wroclaw, Poland.[Mielczarek, B.] Med Univ Wroclaw, Wroclaw, Poland.[Mikaszewska-Sokolewicz, M.] Med Univ Warsaw, Warsaw, Poland.[Kotfis, K.] Pomeranian Med Univ, Szczecin, Poland.[Tamowicz, B.] Reg Hosp Poznan, Poznan, Poland.[Sulkowski, W.] Szpital Powiatowy W Ostrowi Mazowieckiej, Ostrow Mazowiecka, Poland.[Smuszkiewicz, P.] Univ Hosp, Poznan, Poland.[Pihowicz, A.] Wojewodzki Szpital Zakazny, Torun, Poland.[Trejnowska, E.] Wojewodzkie Ctr Med, Warsaw, Poland.[Hagau, N.] Emergency Cty Hosp Cluj, Cluj Napoca, Romania.[Filipescu, D.] Emergency Inst Cardiovasc Dis, Bucharest, Romania.[Droc, G.] Fundeni Clin Inst, Bucharest, Romania.[Lupu, M.] Galati Hosp, Bucharest, Romania.[Nica, A.] Lnbi Prof Dr Matei Bals, Bucharest, Romania.[Stoica, R.] Inst Pulmonol Marius Nasta, Bucharest, Romania.[Tomescu, D.] Inst Clin Fundeni, Bucharest, Romania.[Constantinescu, D.] Sfantul Pantelimon Hosp, Bucharest, Romania.[Zbaganu, G. Valcoreanu] Spitalul Cf 2 Bucuresti, Bucharest, Romania.[Slavcovici, A.] Iuliu Hatieganu Univ Med ; Pharm, Teaching Hosp Infect Dis, Cluj Napoca, Romania.[Bagin, V] City Clin Hosp 40, St Petersburg, Russia.[Belsky, D.] City Hosp 40, St Petersburg, Russia.[Palyutin, S.] Clin Hosp NVNV Solovyev, Yaroslavl, Russia.[Shlyapnikov, S.] Emergency Res Inst NA Djanelidze, St Petersburg, Russia.[Bikkulova, D.] Fed Res Ctr Paediat Haematol Oncol ; Immunol, Moscow, Russia.[Gritsan, A.] Krasnoyarsk State Med Univ, Krasnoyarsk Reg Hosp, Krasnoyarsk, Russia.[Natalia, G.] Med Assoc Novaya Bolnitsa, Ekaterinburg, Russia.[Makarenko, E.] Mil Med Acad, Ekaterinburg, Russia.[Kokhno, V] Novosibirsk Med Univ, Novosibirsk, Russia.[Tolkach, A.] Omsk Reg Clin Hosp, Omsk, Russia.[Belotserkovskiy, B.] St Alexy Hosp, St Louis, France.[Zolotukhin, K.] State Dist Hosp, Moscow, Russia.[Kulabukhov, V] Vishnevsky Inst Surg, Moscow, Russia.[Soskic, L.] Clin Ctr Serbia, Clin Cardiac Surg, Belgrade, Serbia.[Palibrk, I] Clin Ctr Serbia, Clin Digest Surg, Belgrade, Serbia.[Jankovic, R.; Jovanovic, B.] Clin Ctr Nis, Clin Vasc Surg, Nish, Serbia.[Pandurovic, M.] Clin Ctr Serbia, Emergency Ctr, Belgrade, Serbia.[Bumbasirevic, V] Clin Ctr Belgrade, Emergency Ctr, Belgrade, Serbia.[Uljarevic, B.] Gen Univ Hosp, Belgrade, Serbia.[Surbatovic, M.] Mil Med Acad, Belgrade, Serbia.[Ladjevic, N.] Urol Hosp, Belgrade, Serbia.[Slobodianiuk, G.] Dist Hosp, Bratislava, Slovakia.[Sobona, V] Fac Hosp, Bratislava, Slovakia.[Cikova, A.] Univ Hosp Bratislava, Hosp Ruzinov ICU, Bratislava, Slovakia.[Gebhardtova, A.] Univ Hosp Ruzinov Bratislava, Bratislava, Slovakia.[Jun, C.] Qingdao Univ, Tertiary Hosp, Qingdao, Shandong, Peoples R China.[Yunbo, S.] Qingdao Univ, Affiliated Hosp, Med Coll, Qingdao, Shandong, Peoples R China.[Dong, U.] Beijing Canc Hosp, Beijing Inst Canc Res, Beijing, Peoples R China.[Feng, S.] Beijing Chaoyang Hosp, Beijing, Peoples R China.[Duan, M.] Beijing Friendship Hosp, Beijing, Peoples R China.[Xu, Y.] Capital Med Univ, Beijing Tongren Hosp, Beijing, Peoples R China.[Xue, X.] Beijing Univ Peoples Hosp, Beijing, Peoples R China.[Gao, T.] Beijing Luhe Hosp, Beijing, Peoples R China.[Xing, X.] Chinese Acad Med Sci, Canc Hosp, Beijing, Peoples R China.[Zhao, X.] China Acad Chinese Med Sci, Guang An Men Hosp, Beijing, Peoples R China.[Li, C.] Peoples Hosp, Chuxiong, Yunnan, Peoples R China.[Gengxihua, G.] Donge Cty Peoples Hosp Shandong Prov, Liaocheng, Shandong, Peoples R China.[Tan, H.] Chinese Acad Med Sci, Fu Wai Hosp, Beijing, Peoples R China.[Xu, J.] Fujian Prov Hosp, Fuzhou, Fujian, Peoples R China.[Jiang, L.] Capital Med Univ, Fuxing Hosp, Beijing, Peoples R China.[Tiehe, Q.] Guangdong Gen Hosp, Guangzhou, Guangdong, Peoples R China.[Bingyu, Q.] Henan Prov Peoples Hosp, Zhengzhou, Henan, Peoples R China.[Shi, Q.] Xi An Jiao Tong Univ, Coll Med, Xian, Shaanxi, Peoples R China.[Lv, Z.] Kunming Third Peoples Hosp, Kunming, Yunnan, Peoples R China.[Zhang, L.] Lanzhou Univ, Hosp 2, Lanzhou, Gansu, Peoples R China.[Jingtao, L.] 309th Hosp, Beijing, Peoples R China.[Zhen, Z.] China Med Univ, Hosp 1, Beijing, Peoples R China.[Wang, Z.] Peking Univ, Shougang Hosp, Beijing, Peoples R China.[Wang, T.] Peking Univ, Hosp 3, Beijing, Peoples R China.[Yuhong, L.] Pla Navy Gen Hosp, Beijing, Peoples R China.[Zhai, Q.] Shandong Univ, Qilu Hosp, Jinan, Shandong, Peoples R China.[Chen, Y.] Jiaotong Univ, Affiliated Med Sch, Ruijin Hosp, Shanghai, Peoples R China.[Wang, C.] Shandong Prov Hosp, Jinan, Shandong, Peoples R China.[Jiang, W.] Shanghai 10th Peoples Hosp, Shanghai, Peoples R China.[Ruilan, W.] Shanghai First Peoples Hosp, Shanghai, Peoples R China.[Chen, Y.; Xiaobo, H.] Sichuan Prov Peoples Hosp, Chengdu, Sichuan, Peoples R China.[Ge, H.] Sir Run Run Shaw Hosp, Hangzhou, Zhejiang, Peoples R China.[Yan, T.] Affiliated Guiyang Med Coll, Guiyang, Guizhou, Peoples R China.[Yuhui, C.] Fudan Univ, Peoples Hosp Shanghai 5, Shanghai, Peoples R China.[Zhang, J.] Dalian Med Univ, Affiliated Hosp 1, Dalian, Peoples R China.[Jian-Hong, F.] Suzhou Univ, Affiliated Hosp 1, Suzhou, Peoples R China.[Zhu, H.] Xinjiang Med Univ, Affiliated Hosp 1, Urumqi, Peoples R China.[Huo, F.; Wang, Y.] Jilin Univ, Hosp 1, Changchun, Jilin, Peoples R China.[Li, C.] First Peoples Hosp Kunming, Kunming, Yunnan, Peoples R China.[Zhuang, M.] Gen Hosp Shenyang Mil Reg, Shenyang, Liaoning, Peoples R China.[Ma, Z.] Peoples Hosp Cangzhou, Cangzhou, Peoples R China.[Sun, J.] Jilin Univ, Hosp 2, Changchun, Jilin, Peoples R China.[Liuqingyue, L.] Second Peoples Hosp Liaocheng City Shandong Prov, Liaocheng, Shandong, Peoples R China.[Yang, M.] Third Xiangya Hosp, Changsha, Hunan, Peoples R China.[Meng, J.] Tongde Hosp Zhejiang Prov, Hangzhou, Zhejiang, Peoples R China.[Sugiman, T.] Rumah Sakit Pantai Lndah Kapuk, North Jakarta, Indonesia.[Wisudarti, C.] Sardjito Hosp, Yogyakarta, Indonesia.[Maskoen, T.] Sch Med Unpad, Hasan Sadikin Hosp, Bandung, Indonesia.[Hata, N.] Nippon Med Sch, Chiba Hokusoh Hosp, Inzai, Japan.[Kobe, Y.] Chiba Univ Hosp, Chiba, Japan.[Nishida, O.] Fujita Hlth Univ, Sch Med, Toyoake, Aichi, Japan.[Miyazaki, D.] Japanese Red Cross Maebashi Hosp, Maebashi, Gumma, Japan.[Nunomiya, S.] Jichi Med Univ Hosp, Shimotsuke, Japan.[Uchino, S.] Jikei Univ, Sch Med, Tokyo, Japan.[Kitamura, N.] Kimitsu Chuo Hosp, Kisarazu, Japan.[Yamashita, K.] Kochi Med Sch, Nankoku, Kochi, Japan.[Hashimoto, S.] Kyoto Prefectural Univ Med, Kyoto, Japan.[Fukushima, H.] Nara Med Univ Hosp, Kashihara, Nara, Japan.[Adib, N. Nik] Hosp Sultanah Nur Zahirah, Kuala Terengganu, Terengganu, Malaysia.[Tai, L.] Kuala Lumpur Hosp, Kuala Lumpur, Malaysia.[Tony, B.] Queen Elizabeth Hosp 2, Kota Kinabalu, Malaysia.[Bigornia, R.] Cebu Velez Gen Hosp, Cebu, Philippines.[Bigornia, R.] Perpetual Succour Hosp, Cebu, Philippines.[Palo, J.] Med City, Pasig, Philippines.[Chatterjee, S.] Alexandra Hosp, Singapore, Singapore.[Tan, B.] Natl Univ Hlth Syst, Singapore, Singapore.[Kong, A.] Singapore Gen Hosp, Singapore, Singapore.[Goh, S.] Tan Tock Seng Hosp, Singapore, Singapore.[Lee, C.] Natl Taiwan Univ Hosp, Taipei, Taiwan.[Pothirat, C.] Chiaingmai Univ, Maharaj Nakorn Chiangmai Hosp, Chiang Mai, Thailand.[Khwannimit, B.] Prince Songkla Univ, Hat Yai, Thailand.[Theerawit, P.] Ramathibodi Hosp, Bangkok, Thailand.[Pornsuriyasak, P.] Ramathibodi Hosp, Somdech Phra Debaratana Med Ctr, Bangkok, Thailand.[Piriyapatsom, A.] Mahidol Univ, Siriraj Hosp, Bangkok, Thailand.[Mukhtar, A.] Cairo Univ, Giza, Egypt.[Dsicu] Demerdash Surg Intens Care Unit, Cairo, Egypt.[Hamdy, A. Nabil] Ain Shams Fac Med, Cairo, Egypt.[Hosny, H.] Zaitoun Specialized Hosp, Cairo, Egypt.[Ashraf, A.] Gums, Tehran, Iran.[Mokhtari, M.] Sbums, Imam Hossein Hosp, Tehran, Iran.[Nowruzinia, S.] Imamreza Hosp, Mashhad, Razavi Khorasan, Iran.[Lotfi, A.] Laleh Hosp, Tehran, Iran.[Zand, F.] Shiraz Anesthesiol ; Crit Care Res Ctr, Shiraz, Iran.[Nikandish, R.] Shiraz Univ Med Sci, Shiraz, Iran.[Moghaddam, O. Moradi] Tehran Med Sci Univ, Tehran, Iran.[Cohen, J.] Rabin Med Ctr, Petah Tiqwa, Israel.[Sold, O.] Sourasky Tel Aviv Med Ctr, Tel Aviv, Israel.[Sfeir, T.] Ctr Hosp Nord, Ettelbruck, Luxembourg.[Hasan, A.] Sohar Hosp, Sohar, Oman.[Abugaber, D.] Specialized Arab Hosp, Nablus, Palestine.[Ahmad, H.] Almana Gen Hosp, Khobar, Saudi Arabia.[Tantawy, T.] KFSHRC, Riyadh, Saudi Arabia.[Baharoom, S.] King Abdulaziz Med City Riyadh, Riyadh, Saudi Arabia.[Algethamy, H.] King Abdulaziz Univ, Jeddah, Saudi Arabia.[Amr, A.] King Saud Med City, Riyadh, Saudi Arabia.[Almekhlafi, G.] Riyadh Mil Hosp, Riyadh, Saudi Arabia.[Coskun, R.] Erciyes Univ, Med Fac, Kayseri, Turkey.[Sungur, M.] Erciyes Univ, Med Sch, Kayseri, Turkey.[Gucyetmez, B.] Int Hosp, Istanbul, Turkey.[Demirkiran, O.] Istanbul Univ, Cerrahpasa Med Sch Hosp, Istanbul, Turkey.[Senturk, E.] Istanbul Univ, Istanbul Med Fac, Istanbul, Turkey.[Ulusoy, H.] Karadeniz Tech Univ, Med Fac, Trabzon, Turkey.[Atalan, H.] Mem Atasehir Hosp, Istanbul, Turkey.[Serin, S.] Pamukkale Univ, Denizli, Turkey.[Kati, I] Yuzuncu Yil Univ, Med Fac, Van, Turkey.[Alnassrawi, Z.] Dubai Hosp, Dubai, U Arab Emirates.[Almemari, A.] Mafraq Hosp, Abu Dhabi, U Arab Emirates.[Krishnareddy, K.] Sheikh Khalifa Med City, Abu Dhabi, U Arab Emirates.[Kashef, S.] Tawam Hosp, Al Ain, U Arab Emirates.[Alsabbah, A.] City Hosp, Dubai, U Arab Emirates.[Poirier, G.] Hop Charles Lemoyne, Longueuil, PQ, Canada.[Marshall, J.] St Michaels Hosp, Toronto, ON, Canada.[Herridge, M.] Toronto Gen Hosp, Toronto, ON, Canada.[Herridge, M.] Toronto Western Hosp, Toronto, ON, Canada.[Fernandez-Medero, R.] San Juan Hosp, San Juan, PR USA.[Fulda, G.] Christiana Care Hlth Syst, Newark, DE USA.[Banschbach, S.] Cincinnati Childrens Hosp Med Ctr, Cincinnati, OH 45229 USA.[Quintero, J.] El Camino Hosp, Mountain View, CA USA.[Schroeder, E.] George Washington Hosp, Washington, DC USA.[Sicoutris, C.] Hosp Univ Penn, Philadelphia, PA 19104 USA.[Gueret, R.] John H Stroger Hosp Cook Cty, Chicago, IL USA.[Ryan, A.] Washington Hosp Ctr, 2H, Washington, DC USA.[Ryan, A.] Washington Hosp Ctr, 2G, Washington, DC USA.[Ryan, A.] Washington Hosp Ctr, 3H, Washington, DC USA.[Ryan, A.] Washington Hosp Ctr, 3G, Washington, DC USA.[Kashyap, R.] Mayo Clin, CCM, Rochester, MN USA.[Bauer, P.] Mayo Clin, PCC, Rochester, MN USA.[Freebairn, R.] Hawkes Bay Hosp, Hastings, New Zealand.[Nistor, D.] Palmerston North Hosp, Midcent Hlth, Palmerston North, New Zealand.[Oxley, C.] Middlemore Hosp, Auckland, New Zealand.[Young, P.] Wellington Hosp, Wellington, New Zealand.[Nanchal, R.] Med Coll Wisconsin, Milwaukee, WI 53226 USA.[Wunderink, R.] Northwestern Mem Hosp, Chicago, IL 60611 USA.[Jimenez, E.] Orlando Reg Med Ctr Inc, Orlando, FL USA.[Ryan, A.] Washington Hosp Ctr, Washington, DC 20010 USA.[Ryan, A.] Washington Hosp Ctr, 4H, Washington, DC USA.[Ryan, A.] Washington Hosp Ctr, CVRR, Washington, DC USA.[Prince, D.] Armadale Hlth Serv, Mount Nasura, WA, Australia.[Edington, J.] Bendigo Hosp, Bendigo, Vic, Australia.[Van Haren, F.] Canberra Hosp, Canberra, ACT, Australia.[Bersten, A.] Flinders Med Ctr, Bedford Pk, SA, Australia.[Hawkins, D. J.] Joondalup Hlth Campus, Joondalup, WA, Australia.[Kilminster, M.] Lismore Base Hosp, Lismore, NSW, Australia.[Sturgess, D.] Mater Adult Hosp, South Brisbane, Qld, Australia.[Ziegenfuss, M.] Prince Charles Hosp, Brisbane, Qld, Australia.[O'Connor, S.] Royal Adelaide Hosp, Adelaide, SA, Australia.[Lipman, J.] Royal Brisbane ; Womens Hosp, Brisbane, Qld, Australia.[Campbell, L.] Royal Darwin Hosp, Tiwi, NT, Australia.[Mcallister, R.] Royal Hobart Hosp, Hobart, Tas, Australia.[Roberts, B.] Sir Charles Gairdner Hosp, Nedlands, WA, Australia.[Williams, P.] Queen Elizabeth Hosp, Woodville, SA, Australia.[Parke, R.] Auckland Dist Hlth Board, Auckland, New Zealand.[Seigne, P.] Christchurch Hosp, Christchurch, New Zealand.[Valentini, R.] Cemic, Buenos Aires, DF, Argentina.[Wainsztein, N.] Fleni, Buenos Aires, DF, Argentina.[Comignani, P.] Hosp Aleman, Buenos Aires, DF, Argentina.[Casaretto, M.] Hosp Cent San Isidro, Buenos Aires, DF, Argentina.[Sutton, G.] Hosp Fernandez, Buenos Aires, DF, Argentina.[Villegas, P.] Hosp Francisco Lopez Lima Area Programa Gen Roca, Gen Roca, Argentina.[Galletti, C.] Sanatorio Allende, Cordoba, Argentina.[Neira, J.] Sanatorio Trinidad Palermo, Buenos Aires, DF, Argentina.[Rovira, D.] Sanatorio Julio Corzo Rosario, Rosario, Santa Fe, Argentina.[Hidalgo, J.] Karl Heusner Mem Hosp, Belize City, Belize.[Hidalgo, J.] Belize Healthcare Partner, Belize City, Belize.[Sandi, F.] Hosp Obrero 1, La Paz, Bolivia.[Caser, E.] Cias Unimed Vitoria, Vitoria, ES, Brazil.[Thompson, M.] Evangelical Hosp Cachoeiro De Itapemirim, Cachoeiro De Itapemirim, Brazil.[D'agostino Dias, M.] Hosp 9 Julho, Sao Paulo, Brazil.[Fontes, L.] Hosp Alcides Carneiro, Petropolis, Brazil.[Lunardi, M.] Hosp Clin Luzia De Pinho Melo, Mogi Das Cruzes, Brazil.[Youssef, N.] Hosp Nacoes Curitiba, Curitiba, Parana, Brazil.[Lobo, S.] Hosp Base Famerp, Sao Jose Do Rio Preto, Brazil.[Silva, R.] Hosp Clin Niteroi, Niteroi, RJ, Brazil.[Sales Jr, J.] Hosp Clin Padre Miguel, Rio De Janeiro, Brazil.[Madeira Campos Melo, L.] Hosp Terapia Intens, Sao Paulo, Brazil.[Oliveira, M.] Hosp Trabalhador, Curitiba, Parana, Brazil.[Fonte, M.] Hosp Esperanza, Olinda, PE, Brazil.[Grion, C.] Hosp Evangel Londrina, Londrina, Brazil.[Feijo, C.] Hosp Geral Fortaleza, Fortaleza, Ceara, Brazil.[Rezende, V] Hosp Geral Roraima, Boa Vista, Brazil.[Assuncao, M.] Hosp Israelita Albert Einstein, Sao Paulo, Brazil.[Neves, A.] Hosp Mater Dei, Belo Horizonte, MG, Brazil.[Gusman, P.; Dalcomune, D.] Hosp Meridional, Cariacica, ES, Brazil.[Teixeira, C.] Hosp Moinhos Vento, Porto Alegre, RS, Brazil.[Kaefer, K.] Hosp Municipal Ruth Cardoso, Balneario, Brazil.[Maia, I] Hosp Nereu Ramos, Florianopolis, SC, Brazil.[Souza Dantas, V] Hosp Pasteur, Rio De Janeiro, Brazil.[Costa Filho, R.] Hosp Pro Cardiaco, Rio De Janeiro, Brazil.[Amorim, F.] Hosp Reg Samambaia, Brasilia, DF, Brazil.[Assef, M.] Hosp Reg Hans Dieter Schmidt, Joinville, Brazil.[Schiavetto, P.] Hosp Santa Casa Campo Mourao, Campo Mourao, PR, Brazil.[Houly, J.] Hosp Santa Paula, Sao Paulo, SP, Brazil.[Houly, J.] Hosp Santapaula, Sao Paulo, Brazil.[Bianchi, F.] Hosp Sao Jose Avai, Itaperuna, RJ, Brazil.[Dias, F.] Hosp Sao Lucas Pucrs, Porto Alegre, RS, Brazil.[Avila, C.] Hosp Sao Vicente Paula, Rio De Janeiro, RJ, Brazil.[Gomez, J.] Hosp Sao Vicente Paulo, Rio De Janeiro, Brazil.[Rego, L.] Hosp Saude Mulher, Belem, Para, Brazil.[Castro, P.] Hosp Tacchini, Bento Goncalves, RS, Brazil.[Passos, J.] Hosp Unimed Costa Do Sol Macae Rj, Macae, RJ, Brazil.[Mendes, C.] Hosp Univ Ufpb Joao Pessoa, Joao Pessoa, Paraiba, Brazil.[Grion, C.] Hosp Univ Londrina, Londrina, Brazil.[Colozza Mecatti, G.] Hosp Univ Sao Francisco, Braganca Paulista, SP, Brazil.[Ferrreira, M.] Santa Casa Caridade Diamantina, Diamantina, MG, Brazil.[Irineu, V] Santa Casa Misericordia Tatui, Tatui, Brazil.[Guerreiro, M.] Sao Francisco de Paula Hosp, Sao Francisco De Paula, RS, Brazil.[Ugarte, S.] Clin Indisa, Providencia, Chile.[Tomicic, V] Clin Las Lilas, Providencia, Chile.[Godoy, C.] Hosp Carlos Van Buren, Valparaiso, Chile.[Samaniego, W.] Hosp Trabajador Santiago, Santiago, Chile.[Escamilla, I] Hosp El Pino, San Bernardo, Chile.[Escamilla, I] Hosp Mutual De Seguridad, Santiago, Chile.[Castro Castro, L.] Ctr Med Imbanaco, Valle Del Cauca, Colombia.[Libreros Duque, G.] Clin Colombia Cali, Cali, Colombia.[Diaz-Guio, D.] Clin De
Fantastyka socjologiczna : poetyka i myślenie utopijne
No full textO fantastyce socjologicznej wspomina się zazwyczaj w kontekście polityczno-społecznych okoliczności jej narodzin, rozkwitu i schyłku. Warto przyjrzeć się tej literaturze z nieco innej perspektywy, która pozwoliłaby zweryfikować obiegowe opinie. Przeprowadzona w niniejszej książce analiza powieści Janusza A. Zajdla, Marka Oramusa, Edmunda Wnuka-Lipińskiego i innych bliskich im twórców zmierza do uzasadnienia tezy, że ładunek poznawczy w nich zawarty wykracza poza równania alegorii, czyli poza szyfrowanie sytuacji politycznej około stanu wojennego, poza satyrę na mechanizmy totalitaryzmu i polską rzeczywistość lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych ubiegłego wieku. Analiza poniższa ma wydobyć drugi plan połączeń z bogatą tradycją myślenia utopijnego. To fundament, którego nie można sprowadzić do doświadczenia totalitaryzmu.Wydanie publikacji zostało sfinansowane przez Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Biał[email protected] Maciej Leś, literaturoznawca, adiunkt w Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu w Białymstoku. Specjalizuje się w narratologii, teorii utopii i poetyce science fiction.Uniwersytet w BiałymstokuAsimov I., Nastanie nocy, przeł. T. J. Dehnel, [w:] Droga do science fiction 2. Od Wellsa do Heinleina, J. Gunn (red.), Warszawa 1986.Bacon F., Nowa Atlantyda, przeł. W. Kornatowski, Warszawa 1954.Boruń K., Małe zielone ludziki, Katowice 1985.Boruń K., Trepka A., Zagubiona przyszłość, Warszawa 1954.Bradbury R., 451 stopni Fahrenheita, przeł. A. Kaska, Warszawa 1993.Campanella T., Miasto Słońca, przeł. L. i R. Brandwajnowie, Warszawa 1994.Gajda R., Ludzie ery atomowej, Łódź 1986.Głowacki R., Algorytm pustki, Warszawa 1988.Huxley A., Nowy wspaniały świat, przeł. B. Baran, Kraków 1988.Jabłoński M. P., Schron, Szczecin 1987.Konwicki T., Mała apokalipsa, Warszawa 1988.Hollinger V., Old Dreams, New Stories, „Science Fiction Studies” 2000, nr 3.Hrebenda S., Mitologia społeczna w literaturze fantastycznonaukowej, Katowice 2000.Hughes J., Unspeakable Utopia: Art and the Return to the Theological in the Marxism of Adorno and Horkheimer, „Cross Currents” 2004, nr 1.Huntington J., Hard-core Science Fiction and the Illusion of Science, [w:] Hard Science Fiction, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1986.Inglot J., Dystopia: ucieczka od wolności?!, „Fantastyka” 1990, nr 1.Inglot J., Klęska alchemika?, „Nowa Fantastyka” 1992, nr 4.Jameson F., Progress Versus Utopia, or Can We Imagine the Future?, „Science Fiction Studies” 1982, nr 2.Jarzębski J., Science fiction a polityka (wersja Stanisława Lema), [w:] tegoż, W Polsce, czyli wszędzie. Szkice o polskiej prozie współczesnej, Warszawa 1992.Jarzębski J., Stanisława Lema podróż do kresu fabuły, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Jęczmyk L., Wstęp. Modele Janusza Zajdla, [w:] J. A. Zajdel, Wyjście z cienia, Kraków 1990.Krzepkowski A., Wójcik A., Obszar nieciągłości, Warszawa 1979.Jones G., Deconstructing the Starships: Science, Fiction, and Reality, Liverpool 1998.Kagarlicki J., Co to jest fantastyka naukowa?, przeł. K. W. Malinowski, Warszawa 1977.Kern G., News Versus Fiction: Reflections on Prognostication, [w:] Storm Warnings: Science Fiction Confronts the Future, C. Greenland, E. S. Rabkin, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1987.Khanna L. C., The Text as Tactic: Looking Backward and the Power of Word, [w:] Looking Backward, 1988-1888: Essays on Edward Bellamy, D. Patai (red.), Amherst 1988.Klementowski R., Modelowe boksowanie ze światem. Polska literatura fantastyczna na przełomie lat 70. i 80., Toruń 2003.Kołodyński A., Dziedzictwo wyobraźni. Historia filmu SF, Warszawa 1989.Kumar K., Aspects of the Western Utopian Tradition, „History of the Human Sciences” 2003, nr 1.Learning From Other Worlds, P. Parrinder (red.), Durham 2001.Lekiewicz Z., Filozofia science fiction, Warszawa 1985.Lem S., Fantastyka i futurologia, Kraków 1989.Le Guin U. K., Lewa ręka ciemności, przeł. L. Jęczmyk, Kraków 1988.Leś M. M., Stanisław Lem wobec utopii, Białystok 1998.Lewandowski T. K., Stary krytyk mocno śpi, „Fantastyka” 1993, nr 7.Lewis C. S., Utopia, [w:] Twentieth Century Interpretations of Utopia. A Collection of Critical Essays, W. Nelson (red.), New Jersey 1968.Lightfoot G., Lilley S., Writing Utopia, [w:] Utopia and Organization, M. Parker (red.), Oxford 2002.Looking Backward, 1988-1888: Essays on Edward Bellamy, D. Patai (red.), Amherst 1988.Luckhurst R., Border Policing: Postmodernism and Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1991, nr 3.Luckhurst R., Many Deaths of Science Fiction: A Polemic, „Science Fiction Studies” 1994, nr 1.Luz E., Utopia and Return: On the Structure of Utopian Thinking and Its Relation to Jewish-Christian Tradition, „The Journal of Religion” 1993, nr 3.Marin L., Frontiers of Utopia: Past and Present, „Critical Inquiry” 1993, nr 1.Martuszewska A., Fantastyka w świetle teorii światów możliwych, [w:] Fantastyka, fantastyczność, fantazmaty, A. Martuszewska (red.), Gdańsk 1994.Lem S., Eden, Kraków – Wrocław 1984.Materska D., Stacja kontroli chaosu. Zjawiska i pisarze współczesnej fantastyki, Warszawa 2004.McConnell F., Boring Dates: Reflections on the Apocalypse Game, [w:] Storm Warnings: Science Fiction Confronts the Future, C. Greenland, E. S. Rabkin, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1987.McKay G., Metapropaganda: Self-Reading Dystopian Fiction: Burdekin’s Swastika Night and Orwell’s Nineteen Eighty-Four, „Science Fiction Studies” 1994, nr 3Moylan T., „Look into the dark”: On Dystopia and the Novum, [w:] Learning From Other Worlds, P. Parrinder (red.), Durham 2001.Moylan T., The Locus of Hope: Utopia Versus Ideology, „Science Fiction Studies” 1982, nr 2.Moylan T., Utopian Studies: Sharpening the Debate, „Science Fiction Studies” 1992, nr 1.Na wirażu, dyskusja redakcyjna, oprac. M. Parowski, „Nowa Fantastyka” 1990, nr 4 („Fantastyka” 1990, nr 10).Niewiadowski A., Literatura fantastycznonaukowa, Warszawa 1992.Niewiadowski A., Świadectwa prognoz społecznych w polskiej fantastyce naukowej (1945-1985), [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Niewiadowski A., Smuszkiewicz A., Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej, Poznań 1990.Lem S., Powrót z gwiazd, Warszawa 1994.No Place Else: Explorations in Utopian and Dystopian Fiction, M. H. Greenberg, J. D. Olander, E. S. Rabkin (red.), Carbondale 1983.Oramus M., Wyposażenie osobiste, Warszawa 1987.Ostrowski W., Utopia, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 1958, t. I.Parowski M., Dziesięć lat później, [w:] tegoż, Twarzą ku ziemi, wyd. drugie, Katowice 1989.Parowski M., Następcy czy kontestatorzy?, „Fantastyka” 1989, nr 3.Parowski M., Prawda wyzwala. Posłowie, [w:] J. A. Zajdel, Cała prawda o planecie Ksi, Kraków 1991.Parowski M., Raj na Ziemi, „Nowa Fantastyka” 1991, nr 10.Parowski M., Rdza jest OK. Posłowie, [w:] J. A. Zajdel, Paradyzja, Warszawa 2004.Parowski M., Wejście suwerena!, „Fantastyka” 1991, nr 3.Parowski M., Z pozycji Małego Brata?, „Fantastyka” 1990, nr 2.Lem S., Solaris. „Niezwyciężony”, Kraków – Wrocław 1986.Parrinder P., Science fiction a światopogląd naukowy, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Patrick J. Max, Iconoclasm, the Complement of Utopianism, „Science Fiction Studies” 1976, nr 2.Pecorino P. A., Philosophy and Science Fiction, [w:] The Intersection of Science Fiction and Philosophy. Critical Studies, R. E. Myers (red.), Westport 1983.Philmus R. M., Science fiction od początków do 1870 roku, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Pias C., „Thinking about Unthinkable”: The Virtual as a Place of Utopia, [w:] Thinking Utopia, J. Rüsen, M. Fehr, T. W. Rieger (red.), New York 2004.Pierce J. J., The Literary Experience of Hard Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1993, nr 2.Prince G., How New is New, [w:] Coordinates: Placing Science Fiction and Fantasy, E. S. Rabkin, R. Scholes, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1983.Rabkin E. S., Atavism and utopia, [w:] No Place Else: Explorations in Utopian and Dystopian Fiction, M. H. Greenberg, J. D. Olander, E. S. Rabkin (red.), Carbondale 1983.Rabkin E. S., Scholes R., Science fiction: history, science, vision, New York 1977.Ruppert P., Reader in a Strange Land: The Activity of Reading Literary Utopias, Athens 1986.More T., Utopia, Lublin 1993.Russ J., Ku estetyce fantastyki naukowej, przeł. J. Chmielewski, „Fantastyka” 1986, nr 4.Samuelson D. M., Introduction. On Hard Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1993, nr 2.Sanders S., Niewidzialni mężczyźni i kobiety: zanik bohatera w science fiction, przeł. E. Petrajtis-O’Neill, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Sargent L. T., The Problem of the „Flawed Utopia”: A Note on the Costs of Eutopia, [w:] The Dark Horizons: Science Fiction and the Dystopian Imagination, R. Baccolini, T. Moylan (red.), New York 2003.Schifer M., The Rise and Fall of Antiutopia, „Science Fiction Studies” 1979, nr 3.Scholes R., Rabkin E. S., Mit i mitotwórstwo, przeł. L. Jęczmyk, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Serbinienko W., Trzy wieki tułaczki w świecie utopii, „Fantastyka” 1991, nr 6-7.Sisk D. W., Transformations of Language in Modern Dystopias, Westport 1997.Slusser G. E., Storm Warnings and Dead Zones: Imagination and the Future, [w:] Storm Warnings: Science Fiction Confronts the Future, C. Greenland, E. S. Rabkin, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1987.Slusser G. E., The Ideal Worlds of Science Fiction, [w:] Hard Science Fiction, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1986.Nidecka J., Wilki na wyspie, [w:] Spotkanie w przestworzach. Antologia młodych ’79, wybór i oprac. A. Wójcik, Warszawa 1982.Smuszkiewicz A., Konstrukcja postaci w polskiej prozie fantastycznonaukowej, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Smuszkiewicz A., Stereotyp fabularny fantastyki naukowej, Wrocław 1980.Smuszkiewicz A., W kręgu współczesnej utopii, „Fantastyka” 1985, nr 6.Smuszkiewicz A., Zaczarowana gra. Zarys dziejów polskiej SF, Poznań 1982.Somay B., Towards an Open-Ended Utopia, „Science Fiction Studies” 1984, nr 1.Spencer K. L., Vintage Delany, „Science Fiction Studies” 1987, nr 2.Spencer S., The Post-Apocalyptic Library: Oral and Literate Culture in „Fahrenheit 451” and „Canticle for Leibowitz”, [w:] Ray Bradbury’s „Fahnrenheit 451”, H. Bloom (red.), Philadelphia 2003.Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Stableford B., The British and American Traditions of Speculative Fiction, [w:] Contours of the Fantastic, M. K. Langford (red.), New York 1990.Stepnowska T., Heretycy i prawomyślni. Rosyjska proza fantastyczna po roku 1917 wobec koncepcji „nowego człowieka”, Łódź 2001.Oramus M., Arsenał, Warszawa 1985.Stoff A., Lem i inni. Szkice o polskiej science fiction, Bydgoszcz 1990.Stoff A., Powieści fantastycznonaukowe Stanisława Lema, Warszawa 1983.Stoff A., Sposoby stanowienia rzeczywistości niewerystycznej w początkowych partiach utworów science fiction, [w:] Fantastyka, fantastyczność, fantazmaty, A. Martuszewska (red.), Gdańsk 1994.Storm Warnings: Science Fiction Confronts the Future, C. Greenland, E. S. Rabkin, G. E. Slusser (red.), Carbondale 1987.Suvin D., Poetyka science fiction, przeł. B. Okólska, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Suvin D., The Alternate Islands: A Chapter in the History of SF, with a Select Bibliography on the SF of Antiquity, the Middle Ages, and the Renaissance, „Science Fiction Studies” 1976, nr 3.Szacki J., Spotkania z utopią, Warszawa 2000.Szyłak J., Fantastyka i kino nowej przygody, Gdańsk 1997.The Shape of the Fantastic, O. H. Saciuk, M. Tymn (red.), New York 1990.Westfahl G., „The Closely Reasoned Technological Story”: The Critical History of Hard Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1993, nr 2.Oramus M., Dzień drogi do Meorii, Warszawa 1990.Westfahl G., The Mechanics of Wonder: The Creation of the Idea of Science Fiction, Liverpool 1998.Williams R., Utopia and Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1978, nr 3.Wnuk-Lipiński E., Fantastyka pozwala powiedzieć więcej, wywiad przeprowadził R. A. Ziemkiewicz, „Fantastyka” 1988, nr 6.Wojtczak D., Siódmy krąg piekła. Antyutopia w literaturze i filmie, Poznań 1994.Wójcik A., Wizjonerzy i szarlatani, Warszawa 1987.Wright A., An Ambiguous Utopia, „Political Theology” 2004, nr 2.Wróbel Ł., Jak się zbuntować?, „Nowa Fantastyka” 2001, nr 4.Zentz G. L., Physics, Metaphysics, and Science Fiction: Shifting Paradigms for Science Fiction, [w:] Contours of the Fantastic, M. K. Langford (red.), New York 1990.Zgorzelski A., Fantastyka. Utopia. Science fiction, Warszawa 1980.Zgorzelski A., SF jako pojęcie historycznoliterackie, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Oramus M., Senni zwycięzcy, Warszawa 1983.Ziemkiewicz R. A., Maleńki, słodki syfilisek, „Nowa Fantastyka” 1992, nr 4.Ziemkiewicz R. A., Odciąć się od zaplanowanej oficjalności (wywiad przeprowadził D. Brykalski), [w:] D. Brykalski, Rozmowy przekorne, Warszawa 2003.Ziemkiewicz R. A., Tak zwana rozrywka, „Fenix” 1991, nr 3.Abramowska J., Topos i niektóre miejsca wspólne badań literackich, „Pamiętnik Literacki” 1982, z. 1-2.Ahlemeyer H. W., Management by Complexity: Redundancy and Variety in Organizations, [w:] Sociocybernetics: Complexity, Autopoiesis, and Observation of Social Systems, F. Geyer, J. van der Zouwen (red.), Westport 2001.Alleman B., O ironii jako kategorii literackiej, [w:] Ironia, M. Głowiński (red.), Gdańsk 2002.Anderegg J., Fikcja i komunikacja, przeł. M. Lewicki, „Pamiętnik Literacki” 1984, z. 1.Arendt H., O rewolucji, przeł. M. Godyń, Kraków 1991.Ashline W. L., The Problem of Impossible Fictions, „Style” 1995, nr 2.Austin J. L., Jak działać słowami, [w:] tegoż, Mówienie i poznawanie. Rozprawy i wykłady filozoficzne, przeł. B. Chwedeńczuk, Warszawa 1993.Orwell G., Rok 1984, przeł. T. Mirkowicz, Warszawa 1995.Bachtin M., Czas i przestrzeń w powieści, [w:] tegoż, Wokół problemów realizmu, Warszawa 1977.Bachtin M., Problemy literatury i estetyki, przeł. W. Grajewski, Warszawa 1982.Baczko B., Wyobrażenia społeczne. Szkice o nadziei i pamięci zbiorowej, przeł. M. Kowalska, Warszawa 1994.Bal M., Focalization, [w:] Narratology: An Introduction, S. Onega, J. A. Garcia Landa (red.), London – New York 1996.Balbus S., Intertekstualność a proces historycznoliteracki, Kraków 1990.Banasiak B., Filozofia „końca filozofii”. Dekonstrukcja Jacques’a Derridy, Warszawa 1995.Barth J., Literatura wyczerpania, przeł. J. Wiśniewski, [w:] Nowa proza amerykańska. Szkice krytyczne, oprac. Z. Lewicki, Warszawa 1983.Barthes R., Krytyka i prawda, [w:] Współczesna teoria badań literackich za granicą, H. Markiewicz (red.), t. II, Kraków 1972.Barthes R., Lektury, oprac. M. P. Markowski, Warszawa 2001.Barthes R., Mit i znak, wybór, wstęp i oprac. J. Błoński, Warszawa 1970.Parowski M., Twarzą ku ziemi, Katowice 1989.Barthes R., S/Z, przeł. M. P. Markowski, M. Gołębiewska, Warszawa 1999.Barthes R., Śmierć autora, [w:] Teorie literatury XX wieku. Antologia, A. Burzyńska, M. P. Markowski (red.), Kraków 2006.Barthes R., Wstęp do analizy strukturalnej opowiadań, „Pamiętnik Literacki” 1968, z. 4.Bartoszyński K., Aspekty i relacje tekstów, [w:] tegoż, Teoria i interpretacja, Warszawa 1985.Bartoszyński K., Kryzys czy trwanie powieści. Studia literaturoznawcze, Kraków 2004.Bartoszyński K., O badaniach układów fabularnych, [w:] tegoż, Teoria i interpretacja, Warszawa 1985.Bartoszyński K., Odbiór a konwencje literackie, [w:] Teoretycznoliterackie tematy i problemy, Wrocław 1986.Bartoszyński K., Opowiadanie a deixis i presupozycja, [w:] tegoż, Teoria i interpretacja, Warszawa 1985.Bartoszyński K., Zagadnienie komunikacji literackiej w utworach narracyjnych, [w:] tegoż, Teoria i interpretacja, Warszawa 1985.Bates B. R., Public culture and public understanding of genetics: A focus group study, „Public Understanding of Science” 2005, nr 1.Wiśniewski-Snerg A., Arka, Warszawa 1989.Baudrillard J., O uwodzeniu, przeł. J. Margański, Warszawa 2005.Baudrillard J., Pakt jasności. O inteligencji zła, przeł. S. Królak, Warszawa 2005.Baudrillard J., Rozmowy przed końcem, przeł. R. Lis, Poznań 2001.Baudrillard J., Symulakry i symulacja, przeł. S. Królak, Warszawa 2005.Baudrillard J., W cieniu milczącej większości, przeł. S. Królak, Warszawa 2006.Bauman Z., Postmodernizm, czyli dekonstruowanie nieśmiertelności, [w:] Postmodernizm a filozofia. Wybór tekstów, S. Czerniak, A. Szahaj (red.), Warszawa 1996.Bell W., Foundations of Future Studies. Human Science for a New Era, New Brunswick – London 1997.Benveniste E., Semiologia języka, [w:] Znak, styl, konwencja, M. Głowiński (red.), Warszawa 1977.Berger P. L., Luckmann T., Społeczne tworzenie rzeczywistości, przeł. J. Niżnik, Warszawa 1983.Berlin I., Cztery eseje o wolności, przeł. D. Lachowska i in., Warszawa 1994.Wiśniewski-Snerg A., Nagi cel, Gdańsk 2005.Bierwiaczonek B., Możliwe światy i presupozycje w fikcji literackiej, [w:] Znak – tekst – fikcja, W. Kalaga, T. Sławek (red.), Katowice 1987.Bocheński J. M., Współczesne metody myślenia, Poznań 1993.Bolecki W., Pre-teksty i teksty, Warszawa 1991.Booth W. C., Rodzaje narracji, [w:] Narratologia, M. Głowiński (red.), Gdańsk 2004.Brodzka A., O kryteriach realizmu w badaniach literackich, Warszawa 1966.Brummett B., Contemporary Apocalyptic Rhetoric, New York 1991.Burgess A., Rok 1985, przeł. Z. Batko, R. Stiller, Kraków 2004.Burzyńska A., Anty-teoria literatury, Kraków 2006.Burzyńska A., Dekonstrukcja i interpretacja, Kraków 2001.Chojecki A., Mowa mowy. O języku współczesnej humanistyki, Gdańsk 1997.Wiśniewski-Snerg A., Według łotra, Gdańsk 2005.Chouliaraki L., „The Contingency of Universality”: Some Thoughts on Discourse and Realism, „Social Semiotics” 2002, nr 1.Cieślikowska T., W kręgu genologii, intertekstualności, teorii sugestii, Warszawa – Łódź 1995.Coveney P., Highfield R., Granice złożoności. Poszukiwanie porządku w chaotycznym świecie, przeł. P. Amsterdamski, Warszawa 1987.Cuddon J. A., The Penguin Dictionary of Literary Terms and Literary Theory, Fourth Edition, London 1999.Culler J., Dekonstrukcja i jej konsekwencje dla badań literackich, „Pamiętnik Literacki” 1987, z. 4.Culler J., Konwencja i oswojenie, [w:] Znak, styl, konwencja, M. Głowiński (red.), Warszawa 1977.Culler J., Omniscience, „Narrative” 2004, nr 1.Culler J., Presupozycje i intertekstualność, „Pamiętnik Literacki” 1980, z. 3.Czapliński P., Świat podrobiony. Krytyka i literatura wobec nowej rzeczywistości, Kraków 2003.Danek D., O polemice literackiej w powieści, Warszawa 1972.Wnuk-Lipiński E., Mord założycielski, Warszawa 1989.Davis E., TechGnoza. Mit, magia + mistycyzm w wieku informacji, przeł. J. Kierul, Poznań 2002.Dekonstrukcja w badaniach literackich, R. Nycz (red.), Gdańsk 2000.Delumeau J., Historia raju, przeł. E. Bąkowska, Warszawa 1996.Derrida J., Ojciec logosu, przeł. B. Banasiak, „Colloquia Communia” 1988, nr 1-3.Derrida J., Struktura, znak i gra w dyskursie nauk humanistycznych, [w:] tegoż, Pismo i różnica, przeł. K. Kłosiński, Warszawa 2004.Descombes V., To samo i inne. Czterdzieści pięć lat filozofii francuskiej (1933-1978), przeł. B. Banasiak, K. Matuszewski, Warszawa 1996.Doležel L., Semantyka narracji, przeł. M. B. Fedewicz, „Pamiętnik Literacki” 1985, z. 2.Ducrot O., Presupozycje, warunki użycia czy elementy treści?, „Pamiętnik Literacki” 1975, z. 1.Dunbar R., Kłopoty z nauką, przeł. P. Amsterdamski, Gdańsk – Warszawa 1996.Dyskurs jako struktura i proces, T. A. Van Dijk (red.), przeł. G. Grochowski, Warszawa 2001.Wnuk-Lipiński E., Rozpad połowiczny, Warszawa 1988.Dyson F., Światy wyobraźni, przeł. M. Tempczyk, Warszawa 2000.Eagleton T., Iluzje postmodernizmu, przeł. P. Rymarczyk, Warszawa 1998.Eco U., Dzieło otwarte. Forma i nieokreśloność w poetykach współczesnych, Warszawa 1994.Eco U., Lector in fabula. Współdziałanie w interpretacji tekstów narracyjnych, przeł. P. Salwa, Warszawa 1994.Eco U., Nauka i fantastyka, [w:] Spór o SF, R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska (red.), Poznań 1989.Eco U., Nieobecna struktura, przeł. A. Weinsberg, P. Bravo, Warszawa 1996.Eigen M., Winkler R., Gra, przeł. K. Wolicki, Warszawa 1983.Eile S., Światopogląd powieści, Wrocław 1973.Fabularność i dekonstrukcja, M. Woźniakiewicz-Dziadosz (red.), Lublin 1998.Fernandez-Armesto F., Historia prawdy, przeł. J. Ruszkowski, Poznań 1999.Wnuk-Lipiński E., Wir pamięci, Warszawa 1979.Fish S., Retoryka, [w:] tenże, Interpretacja, retoryka, polityka, przeł. A. Szahaj, Kraków 2002.Fisher P., The Aesthetics of Fear, „Raritan” 1998, nr 1.Fludernik M., Scene Shift, Metalepsis, and the Metaleptic Mode, „Style” 2003, nr 4.Fludernik M., Towards a „Natural” Narratology, New York 1996.Forster E. M., Aspects of the Novel, Harmondsworth 1963.Foucault M., Historia szaleństwa w dobie klasycyzmu, przeł. H. Kęszycka, Warszawa 1987.Foucault M., Kim jest autor?, [w:] tegoż, Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, oprac. T. Komendant, Warszawa 1999.Foucault M., Myśl zewnętrza, [w:] tegoż, Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, oprac. T. Komendant, Warszawa 1999.Foucault M., Porządek dyskursu, przeł. M. Kozłowski, Gdańsk 2002.Foucault M., Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, wybór i oprac. T. Komendant, Warszawa 1999.Zajdel J. A., Cała prawda o planecie Ksi, Kraków 1991.Foucault M., Słowa i rzeczy, przeł. T. Komendant, Gdańsk 2000.Foucault M., Strukturalizm i poststrukturalizm, [w:] tegoż, Filozofia. Historia. Polityka, przeł. D. Leszczyński, L. Rasiński, Warszawa – Wrocław 2000.Frege G., Sens i znaczenie, [w:] tegoż, Pisma semantyczne, Warszawa 1977.Fromm E., Ucieczka od wolności, przeł. O. i A. Ziemilscy, przedmowa E. Wnuk-Lipiński, Warszawa 2001.Fukuyama F., Koniec historii, przeł. T. Bieroń, M. Wichrowski, Poznań 1996.Geier M., Gra językowa filozofów. Od Parmenidesa do Wi
Stereotypes and Fantasies: Science Fiction and Psychology
No full textThe article presents a critical analysis of a monograph by Gavin Miller, Science Fiction and Psychology (2020), and offers a subjective reading of the book. The author of the article believes that Miller’s book presents an inspirational and thorough reading of the classical and contemporary science fiction which revises the interaction between two spheres of human activity, cultural and scientific. By analyzing the presence of utopian thinking which provides the groundwork for Miller’s considerations, the author notes that the scholar places great emphasis on scientific discourse and [email protected] M. Leś, dr hab., literaturoznawca, adiunkt w Katedrze Współczesności i Tradycji Literackiej na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku. Autor książek: Stanisław Lem wobec utopii (1998), Fantastyka socjologiczna. Poetyka i myślenie utopijne (2008), Fantastycznonaukowe podróże w czasie. Między logiką a emocjami (2018), Paradoks i precyzja. Studia o fantastyce naukowej (2020). Pisze także o problemach narratologii, edukacyjnym wymiarze fantastyki oraz środowisku cyfrowym w aspekcie humanistycznym. Członek jury Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego.Kolegium Literaturoznawstwa, Wydział Filologiczny, Uniwersytet w BiałymstokuBaudin Henri (1989), Awatar świata wyobraźni, przeł. B. Okólska, w: Spór o SF, red. R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, s. 123–130.Bester Alfred (1994), Człowiek do przeróbki, przeł. A. Sawicki, Warszawa: Amber.Bodanko Anatol (2013), O cybernetyce, jej związkach z psychologią i o cybernetycznej koncepcji człowieka, „Nauczyciel i Szkoła”, nr 2, s. 213–229.Broderick Damien (2018), Psience Fiction: The Paranormal in Science Fiction Literature, Jefferson: McFarland.Bucknall Barbara J. (1981), Ursula K. Le Guin, New York: Ungar.Burgess Anthony (1991), Mechaniczna pomarańcza, przeł. R. Stiller, Warszawa: Wydawnictwo WEMA.Butler Andrew M. (2009), Psychoanalysis, w: The Routledge Companion to Science Fiction, London – New York: Routledge, s. 288–297.Cantril Hadley (1940), The Invasion from Mars: A Study in the Psychology of Panic, Princeton: Routledge.Carroll Noël (2004), Filozofia horroru albo Paradoksy serca, przeł. M. Przylipiak, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria.Chiang Ted (2016), Historia twojego życia, przeł. M. Jakuszewski, Poznań: Zysk i S-ka.Cialdini Robert (1995), Wywieranie wpływu na ludzi: teoria i praktyka, przeł. B. Wojciszke, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.Cramer Kathryn (2003), Hard SF, w: The Cambridge Companion to Science Fiction, red. E. James, F. Mendlesohn, Cambridge: Cambridge UP, s. 186–196.Csicsery-Ronay Istvan, jr. (1991), The SF of Theory: Baudrillard and Haraway, „Science Fiction Studies”, nr 3, s. 387–404.Csicsery-Ronay Istvan, jr. (2003), Marxist Theory and Science Fiction, w: Cambridge Companion to Science Fiction, Cambridge: Cambridge UP.Deegan Mary Jo (1986), Sexism in Space: The Freudian Formula in ‘Star Trek’, w: Eros in the Mind’s Eye: Sexuality and the Fantastic in Art and Film, red. D. Palumbo, New York: Greenwood Press, s. 209–224.Delany Samuel R. (2008), Babel-17, przeł. J. Pers, Stawiguda: Solaris.Delany Samuel R. (2012), Science Fiction and „Literature” – or, The Conscience of the King, w: S.R. Delany, Starboard Wine, Middletown: Wesleyan UP.Disch Thomas M. (2008), Obóz koncentracji, przeł. D. Kopociński, Stawiguda: Solaris.Eggers Dave (2015), Krąg, przeł. M. Fedyszak, Katowice: Wydawnictwo Sonia Draga.Frąckowiak-Wiegandtowa Ewa (1973), Psychologizm – przezwa czy nazwa, „Teksty”, nr 4, s. 193–200.Galow Timothy W. (2014), Understanding Dave Eggers, Columbia: University of South Carolina Press.Geier Manfred (1989), Fantastyczny ocean Stanisława Lema (przyczynek do semantycznej interpretacji powieści Science Fiction „Solaris”), przeł. R. Wojnakowski, w: Lem w oczach krytyki światowej, red. J. Jarzębski, Kraków: Wydawnictwo Literackie, s. 142–217.Gerrig Richard J. (1993), Experiencing Narrative Worlds: On the Psychological Activities of Reading, New Haven: Yale UP.Gumbrecht Hans U. (2014), Our Broad Present: Time and Contemporary Culture, New York: Columbia UP.Heinlein Robert A. (1992), Luna to surowa pani, przeł. P. Znaniecki, Poznań: Rebis.Jarzębski Jerzy (2006), Modele ewolucji u Lema, „Postscriptum”, nr 1, s. 55–66.Jung Carl Gustaw (1993), Nowoczesny mit. O rzeczach, które widuje się na niebie, w: C.G. Jung, Archetypy i symbole. Pisma wybrane, przeł. J. Prokopiuk, Warszawa: Czytelnik, s. 248–273.Keyes Daniel (1988), Kwiaty dla Algernona, przeł. K. Malinowski, w: Droga do Science Fiction: od dzisiaj do wieczności, red. J. Gunn, Warszawa: Wydawnictwo Alfa, s. 73–98.Kowalczykowa Alina (1977), Romantyczni szaleńcy, Warszawa: PWN.Krampen Günter, Trierweiler Lisa I. (2016), Some unobtrusive indicators of psychology’s shift from the humanities and social sciences to the natural sciences, „International Journal of Humanities and Social Sciences”, nr 3, s. 44–66.Krupa Grzegorz (2017), Psychoterapia humanistyczno-egzystencjalna w świetle filozofii spotkania, w: Etyka pracy socjalnej w filozofii spotkania i dialogu, red. M. Duda, I. Rybka, H. Kaszyński, Kraków: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II, s. 53–70.Kucharczyk Łukasz (2016), Granice interpretacji. Na przykładzie Solaris Stanisława Lema, „Spotkania Humanistyczne”, nr 6, s. 39–52.Le Guin Ursula K. (1991), Jesteśmy snem, przeł. A. Sylwanowicz, Gdańsk: Phantom Press.Lem Stanisław (1971), Dzienniki gwiazdowe, Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik.Leś Mariusz M. (2008), Fantastyka socjologiczna. Poetyka i myślenie utopijne, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.Lopez Shane J., Snyder C.R. [red.] (2009), The Oxford Handbook of Positive Psychology, Oxford: Oxford UP.Marcus George E. [red.] (1999), Paranoia Within Reason: A Casebook on Conspiracy as Explanation, Chicago: University of Chicago Press.Maslow Abraham H. (2009), Motywacja i osobowość, przeł. J. Radzicki, Warszawa: PWN.Milgram Stanley (2008), Posłuszeństwo wobec autorytetu, przeł. M. Hołda, Kraków: WAM.Miller Gavin (2020), Science Fiction and Psychology, Liverpool: Liverpool UP.Miller Gavin (2020), Which utopia, whose future?, „The Psychologist”, nr 7–8, s. 109–111.Mitosek Zofia (2003), Ta dziwna mimesis, „Teksty Drugie”, nr 5, s. 82–87.Mitosek Zofia (2004), Teorie badań literackich, Warszawa: PWN.Niewiadowski Andrzej, Smuszkiewicz Antoni (1990), Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.Płatonow Anatolij (2015), Szczęście i zadowolenie z życia (psychologia pozytywna), Warszawa: Wydawnictwo Politechniki Warszawskiej.Pohl Frederik (1987), Gateway – brama do gwiazd, przeł. M. Iwińska, P. Paszkiewicz, Warszawa: Wydawnictwo Alfa.Ryan Marie-Laure (2017), The Aesthetics of Proliferation, w: World-Building. Transmedia, Fans, Industries, red. M. Boni, Amsterdam: Amsterdam UP, s. 31–46.Sanders Scott (1989), Niewidzialni mężczyźni i kobiety: zanik bohatera w science fiction, przeł. E. Petrajtis O’Neill, w: Spór o SF, red. R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, s. 282–302.Stachowski Ryszard (1995), Początki polskiego czasopiśmiennictwa psychologicznego, „Czasopismo Psychologiczne” 1995, nr 1–2, s. 65–78.Stachowski Ryszard (2001), O psychologii poszukującej swego przedmiotu, „Przegląd Psychologiczny”, nr 1, s. 11–36.Straś-Romanowska Maria (2010), Psychologia wobec małych i wielkich narracji, w: Psychologia małych i wielkich narracji, red. M. Straś-Romanowska, B. Bartosz, M. Żurko, Warszawa: Eneteia, s. 21–40.Strawiński Witold (1999), Odmiany scjentyzmu, „Filozofia Nauki”, nr 1–2, s. 43–50.Sutton Thomas C., Sutton Marilyn (1969), Science Fiction as Mythology, „Western Folklore”, nr 4, s. 230–237.Thon Jan-Noel (2015), Converging Worlds. From Transmedial Storyworlds to Transmedial Universes, „Storyworlds: A Journal of Narrative Studies”, nr 2, s. 21–53.Trzebińska Ewa (2008), Psychologia pozytywna,Warszawa: Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.Urban Roman (2018), Cybernetyka i nauki humanistyczne w ZSRR, „Conversatoria Linguistica”, s. 257–270.Valéry Paul (1944), Tel quel, Paris: Gallimard.Versins Pierre (1972), Encyclopedie de l’Utopie des Voyages Extraordinaires et de la Science-Fiction, Lausanne : L'âge d’homme.Vonnegut Kurt (2020), Galapagos, przeł. D. Józefowicz, Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.Węgrzyn Marta (2016), Psychoanaliza i kultura. Ricoeurowskie odczytanie Freuda, „Hybris”, nr 2, s. 69-85.Wolf Mark J. P. (2012), Building Imaginary Worlds: The Theory and History of Subcreation, New York: Routledge.1716718
Polish People’s Republic vampire Marek from Praga in Warsaw Arm-in-arm with egyptian goddess Bastet. Proper names in Andrzej Pilipiuk’s prose
No full textThe aim of the article is to describe the types and functions of proper names in the vampire series of Andrzej Pilipiuk’s prose. The observations made in the study are aimed to reveal two parallel realities which are co-created by proper names. There are the reality of the Polish People’s Republic and the fantastic world represented mostly by “bionecrotic” creatures, the protagonists of the analyzed prose (vampires, werewolves, zombies). One should emphasize that the intertextual aspect of the proper names is important, too, because the names get in various and diverse relations with other texts of culture. The analysis made in the article proves the high importance of the context, both textual and culture ones, in literature onomastics research. Furthermore, the observations confirm significant complexity, specific polyphony of the popular literature. Important is the reader, too, constituting one of the links of the proper names functioning in the world of literature.Uniwersytet ŚląskiPilipiuk A., Wampir z M3, Lublin 2011 (e-book).Pilipiuk A., Wampir z MO, Lublin 2013 (e-book).Baudrillard J., 2006, Społeczeństwo konsumpcyjne. Jego mity i struktury, przeł. S. Królak, Warszawa.Biolik M., Duma J., red., 2011, Chrematonimia jako fenomen współczesności, Olsztyn.Caillois R., 1967, Od baśni do science-fiction, przeł. K. Dolatowska, [w:] Tenże, Odpowiedzialność i styl. Eseje, opr. M. Żurowski, Warszawa.Carrol N., 2011, Filozofia sztuki masowej, przeł. M. Przylipiak, Gdańsk.Cieślikowa A., 1993, Nazwy własne w różnych gatunkach tekstu, [w:] Onomastyka literacka, Olsztyn, red. M. Biolik, s. 33–39.Cieślikowa A., 2001, Nazwa w tekście a tekst w nazwie, [w:] Semantyka tekstu artystycznego, red. A. Pajdzińska, R. Tokarski, Lublin, s. 99–108.Cybal-Michalska A., Wierzba P., red., 2012, Dyskursy kultury popularnej w społeczeństwie współczesnym, Kraków.Cyzman M., 2009, Osobowe nazwy własne w dziele literackim z perspektywy jego ontologii, Toruń.Drozdowicz J., Bernasiewicz M., red., 2010, Kultura popularna w społeczeństwie współczesnym. Teoria i rzeczywistość, Kraków.Fiske J., 2010, Zrozumieć kulturę popularną, przekł. K. Sawicka, Kraków.Gajda S., 2010, Intertekstualność a współczesna lingwistyka, [w:] Intertekstualność we współczesnej komunikacji językowej, red. J. Mazur, A. Małyska, K. Sobstyl, Lublin, s. 13–23.Gemra A., 2005, Casus „literatura popularna”: książki dla ludzi, [w:] Relacje między kulturą wysoką i popularną w literaturze, języku i edukacji, red. B. Myrdzik, M. Karwatowska, Lublin, s. 95–103.Has-Tokarz A., 2010, Horror w literaturze współczesnej i filmie, Lublin.Janion M., 2008, Wampir. Biografia symboliczna, Gdańsk.Kęsikowa U., 2011, Chrematonimy w literaturze (na przykładzie współczesnej powieści kryminalnej), [w:] Chrematonimia jako fenomen współczesności, red. M. Biolik, J. Duma, Olsztyn, s. 243–250.Kita M., 2014, Tekstowo zmediatyzowane doświadczenie bycia wampirem. Wokół Zmierzchu Stephenie Meyer, [w:] Język artystyczny, t. 15: Język(i) kultury popularnej, red. A. Rejter, Katowice, s. 35–64.Klein N., 2004, No logo, przeł. H. Pustuła, Izabelin.Kosyl Cz., 1998, Nazwy własne w literaturze pięknej, [w:] Polskie nazwy własne. Encyklopedia,
red. E. Rzetelska-Feleszko, Warszawa – Kraków, s. 363–387.Lem S., 1996, Fantastyka i futurologia, t. 1, Warszawa.Leś M.M., 2008, Fantastyka socjologiczna. Poetyka i myślenie utopijne, Białystok.Lichański J.Z., 2005, Relacje między kulturą wysoką a niską/popularną w literaturze. Glosy do dyskusji wraz z sugestiami metodologicznymi, [w:] Relacje między kulturą wysoką i popularną w literaturze, języku i edukacji, red. B. Myrdzik, M. Karwatowska, Lublin, s. 29–39.Majkowski T.Z., 2013, W cieniu białego drzewa. Powieść fantasy w XX wieku, Kraków.Marciniak M., 2012, Rzecz o utowarowianiu siebie i innych, [w:] Dyskursy kultury popularnej w społeczeństwie współczesnym, brred. A. Cybal-Michalska, P. Wierzba, Kraków, s. 67–85.Mrózek R., 2007, Innowacyjność onimiczna a innowacje badawcze, [w:] Nowe nazwy własne – nowe tendencje badawcze, red. A. Cieślikowa, B. Czopek-Kopciuch, K. Skowronek, Kraków, s. 21–28.Niewiadomski A., Smuszkiewicz A., 1999, Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej, Poznań.Nowacki D., 2011, Metkowanie świata. O znakach firmowych w prozie współczesnej, [w:] Mody w kulturze i literaturze popularnej, red. S. Buryła, L. Gąsowska, D. Ossowska, Kraków, s. 293–308.Nycz R., 1995, Tekstowy świat. Poststrukturalizm a wiedza o literaturze. Warszawa.Puzynina J., 2005, Kultura popularna a kultura wysoka – dziś, [w:] Relacje między kulturą wysoką i popularną w literaturze, języku i edukacji, red. B. Myrdzik, M. Karwatowska, Lublin, s. 11–21.Rejter A., 2014, „Mój chłopak”, „facet z plakatu”, „ciota darkroomówka”... Wizerunek mężczyzny w gejowskiej literaturze popularnej, [w:] „Język Artystyczny”, t. 15: Język(i) kultury popularnej, red. A. Rejter, Katowice, s. 61–86.Rzetelska-Feleszko E., 2007, Onomastyka kulturowa, [w:] Nowe nazwy własne – nowe tendencje badawcze, red. A. Cieślikowa, B. Czopek-Kopciuch, K. Skowronek, Kraków, s. 56–62.Sarnowska-Giefing I., 2003, Onomastyka literacka – integracja językoznawstwa i literaturoznawstwa?, [w:] Metodologia badań onomastycznych, red. M. Biolik, Olsztyn, s. 435–446.Sarnowska-Giefing I., 2004, Onomastyka literacka wobec współczesnej stylistyki, [w:] Nazwy mówią, red. M. Pająkowska-Kensik, M. Czachorowska, Bydgoszcz, s. 23–31.Sarnowska-Giefing I., 2007, Onomastyka literacka dziś – przełomy czy kontynuacje?, [w:] Nowe nazwy własne – nowe tendencje badawcze, red. A. Cieślikowa, B. Czopek-Kopciuch, K. Skowronek, Kraków, s. 559–572.Stasiuk-Krajewska K., 2011, Piosenki Agnieszki Osieckiej jako teksty kultury popularnej, [w:] Po prostu Agnieszka. W 75. rocznicę urodzin Agnieszki Osieckiej. Studia i szkice, red. I. Borkowski, Wrocław, s. 47–70.Strinati D., 1998, Wprowadzenie do kultury popularnej, przeł. W.J. Burszta, Poznań.Symotiuk S., 2005, Kultura wysoka i niska czy centralna i peryferyjna, [w:] Relacje między kulturą wysoką i popularną w literaturze, języku i edukacji, red. B. Myrdzik, M. Karwatowska, Lublin, s. 23–28.Trębicki G., 2007, Fantasy – ewolucja gatunku, Kraków.Żabski T., 1997, Literatura popularna, [w:] Słownik literatury popularnej, red. T. Żabski,
Wrocław.31933
Correction to Collaborators in Acknowledgments in: Decision-Making on Withholding or Withdrawing Life Support in the ICU: A Worldwide Perspective (Chest (2017) 152(2) (321–329), (S0012369217308206), (10.1016/j.chest.2017.04.176))
No full textThe authors have reported to CHEST that the collaborators from the ICON Investigators were omitted from the Acknowledgments in “Decision-Making on Withholding or Withdrawing Life Support in the ICU: A Worldwide Perspective” (Chest. 2017;152(2):321-329). The corrected Acknowledgments are as follows: ∗ICON Investigators: E. Tomas, E. Amisi Bibonge, B. Charra, M. Faroudy, L. Doedens, Z. Farina, D. Adler, C. Balkema, A. Kok, S. Alaya, H. Gharsallah, D. Muzha, A. Temelkov, G. Georgiev, G. Simeonov, G. Tsaryanski, S. Georgiev, A. Seliman, S. Vrankovic, Z. Vucicevic, I. Gornik, B. Barsic, I. Husedzinovic, P. Pavlik, J. Manak, E. Kieslichova, R. Turek, M. Fischer, R. Valkova, L. Dadak, P. Dostal, J. Malaska, R. Hajek, A. Židková, P. Lavicka, J. Starkopf, Z. Kheladze, M. Chkhaidze, V. Kaloiani, L. Medve, A. Sarkany, I. Kremer, Z. Marjanek, P. Tamasi, I. Krupnova, I. Vanags, V. Liguts, V. Pilvinis, S. Vosylius, G. Kekstas, M. Balciunas, J. Kolbusz, A. Kübler, B. Mielczarek, M. Mikaszewska-Sokolewicz, K. Kotfis, B. Tamowicz, W. Sulkowski, P. Smuszkiewicz, A. Pihowicz, E. Trejnowska, N. Hagau, D. Filipescu, G. Droc, M. Lupu, A. Nica, R. Stoica, D. Tomescu, D. Constantinescu, G. Valcoreanu Zbaganu, S. Adriana, V. Bagin, D. Belsky, S. Palyutin, S. Shlyapnikov, D. Bikkulova, A. Gritsan, G. Natalia, E. Makarenko, V. Kokhno, A. Tolkach, E. Kokarev, B. Belotserkovskiy, K. Zolotukhin, V. Kulabukhov, L. Soskic, I. Palibrk, R. Jankovic, B. Jovanovic, M. Pandurovic, V. Bumbasirevic, B. Uljarevic, M. Surbatovic, N. Ladjevic, G. Slobodianiuk, V. Sobona, A. Cikova, A. Gebhardtova, C. Jun, S. Yunbo, J. Dong, S. Feng, M. Duan, Y. Xu, X. Xue, T. Gao, X. Xing, X. Zhao, C. Li, G. Gengxihua, H. Tan, J. Xu, L. Jiang, Q, Tiehe, Q, Bingyu, Q, Shi, Z. Lv, L. Zhang, L. Jingtao, Z. Zhen, Z. Wang, T. Wang, L. Yuhong, Q, Zhai, Y. Chen, C. Wang, W. Jiang, W. Ruilan, Y. Chen, H. Xiaobo, H. Ge, T. Yan, C. Yuhui, J. Zhang, F. Jian-Hong, H. Zhu, F. Huo, Y. Wang, C. Li, M. Zhuang, Z. Ma, J. Sun, L. Liuqingyue, M. Yang, J. Meng, S. Ma, K. Lee, Y. Kang, L. Yu, Q, Peng, Y. Wei, W. Zhang, R. Sun, A. Yeung, W. Wan, K. Sin, M. Wijanti, U. Widodo, H. Samsirun, T. Sugiman, C. Wisudarti, T. Maskoen, N. Hata, Y. Kobe, Y. Shimomura, D. Miyazaki, S. Nunomiya, S. Uchino, N. Kitamura, K. Yamashita, S. Hashimoto, H. Fukushima, N. Nik Adib, L. Tai, B. Tony, R. Bigornia, R. Bigornia, R. Bigornia, J. Palo, S. Chatterjee, B. Tan, A. Kong, S. Goh, C. Lee, C. Pothirat, B. Khwannimit, P. Theerawit, P. Pornsuriyasak, A. Piriyapatsom, A. Mukhtar, A. Nabil Hamdy, H. Hosny, A. Ashraf, M. Mokhtari, S. Nowruzinia, A. Lotfi, F. Zand, R. Nikandish, O. Moradi Moghaddam, J. Cohen, O. Sold, T. Sfeir, A. Hasan, D. Abugaber, H. Ahmad, T. Tantawy, S. Baharoom, H. Algethamy, A. Amr, G. Almekhlafi, R. Coskun, M. Sungur, A. Cosar, B. Güçyetmez, O. Demirkiran, E. Senturk, H. Ulusoy, H. Atalan, S. Serin, I. Kati, Z. Alnassrawi, A. Almemari, K. Krishnareddy, S. Kashef, A. Alsabbah, G. Poirier, J. Marshall, M. Herridge, M. Herridge, R. Fernandez, G. Fulda, S. Banschbach, J. Quintero, E. Schroeder, C. Sicoutris, R. Gueret, R. Kashyap, P. Bauer, R. Nanchal, R. Wunderink, E. Jimenez, A. Ryan, A. Ryan, A. Ryan, A. Ryan, A. Ryan, A. Ryan, A. Ryan, D. Prince, J. Edington, F. Van Haren, A. Bersten, B. Richards, M. Kilminster, D. Sturgess, M. Ziegenfuss, S. O'Connor, J. Lipman, L. Campbell, R. Mcallister, B. Roberts, P. Williams, R. Parke, P. Seigne, R. Freebairn, D. Nistor, C. Oxley, P. Young, R. Valentini, N. Wainsztein, P. Comignani, M. Casaretto, G. Sutton, P. Villegas, C. Galletti, J. Neira, D. Rovira, J. Hidalgo, F. Sandi, E. Caser, M. Thompson, M. D'agostino Dias, L. Fontes, M. Lunardi, N. Youssef, S. Lobo, R. Silva, J. Sales Jr, L. Madeira Campos Melo, M. Oliveira, M. Fonte, C. Grion, C. Feijo, V. Rezende, M. Assuncao, A. Neves, P. Gusman, D. Dalcomune, C. Teixeira, K. Kaefer, I. Maia, V. Souza Dantas, R. Costa Filho, F. Amorim, M. Assef, P. Schiavetto, J. Houly, J. Houly, F. Bianchi, F. Dias, C. Avila, J. Gomez, L. Rego, P. Castro, J. Passos, C. Mendes, C. Grion, G. Colozza Mecatti, M. Ferrreira, V. Irineu, M. Guerreiro, S. Ugarte, V. Tomicic, C. Godoy, W. Samaniego, I. Escamilla, I. Escamilla, L. Castro Castro, G. Libreros Duque, D. Diaz-Guio, F. Benítez, A. Guerra Urrego, R. Buitrago, G. Ortiz, M. Villalba Gaviria, D. Salas, J. Ramirez-Arce, E. Salgado, D. Morocho, J. Vergara, M. Chung Sang, C. Orellana-Jimenez, L. Garrido, O. Diaz, D. Resiere, C. Osorio, A. De La Vega, R. Carrillo, V. Sanchez, A. Villagomez, R. Martinez Zubieta, M. Sandia, M. Zalatiel, M. Poblano, D. Rodriguez Gonzalez, F. Arrazola, L. Juan Francisco, S. A. Ñamendys-Silva, M. Hernandez, D. Rodriguez Cadena, I. Lopez Islas, C. Ballesteros Zarzavilla, A. Matos, I. Oyanguren, J. Cerna, R. Quispe Sierra, R. Jimenez, L. Castillo, R. Ocal, A. Sencan, S. Mareque Gianoni, A. Deicas, J. Hurtado, G. Burghi, A. Martinelli, I. Von Der Osten, C. Du Maine, M. Bhattacharyya, S. Bandyopadhyay, S. Yanamala, P. Gopal, S. Sahu, M. Ibrahim, D. Rathod, N. Mukundan, A. Dewan, P. Amin, S. Samavedam, B. Shah, D. Gurupal, B. Lahkar, A. Mandal, M. Sircar, S. Ghosh, V. Balasubramani, F. Kapadia, S. Vadi, K. Nair, S. Tripathy, S. Nandakumar, J. Sharma, A. Kar, S. Jha, K. Zirpe Gurav, M. Patel, A. Bhavsar, D. Samaddar, A. Kulkarni, M. Hashmi, W. Ali, S. Nadeem, K. Indraratna, A. Margarit, P. Urbanek, J. Schlieber, J. Reisinger, J. Auer, A. Hartjes, A. Lerche, T. Janous, E. Kink, W. Krahulec, K. Smolle, M. Van Der Schueren, P. Thibo, M. Vanhoof, I. Ahmet, G. Philippe, P. Dufaye, O. Jacobs, V. Fraipont, P. Biston, A. Dive, Y. Bouckaert, E. Gilbert, B. Gressens, E. Pinck, V. Collin, J. L. Vincent, J. De Waele, R. Rimachi, D. Gusu, K. De Decker, K. Mandianga, L. Heytens, X. Wittebole, S. Herbert, V. Olivier, W. Vandenheede, P. Rogiers, P. Kolodzeike, M. Kruse, T. Andersen, V. Harjola, K. Saarinen, M. Leone, A. Durocher, S. Moulront, A. Lepape, M. Losser, P. Cabaret, E. Kalaitzis, E. Zogheib, P. Charve, B. Francois, J. Lefrant, B. Beilouny, X. Forceville, B. Misset, F. Jacobs, F. Bernard, D. Payen, A. Wynckel, V. Castelain, A. Faure, P. Lavagne, L. Thierry, M. Moussa, A. Vieillard-Baron, M. Durand, M. Gainnier, C. Ichai, S. Arens, C. Hoffmann, M. Kaffarnik, C. Scharnofske, I. Voigt, C. Peckelsen, M. Weber, J. Gille, A. Lange, G. Schoser, A. Sablotzki, U. Jaschinski, A. Bluethgen, F. Vogel, A. Tscheu, T. Fuchs, M. Wattenberg, T. Helmes, S. Scieszka, M. Heintz, S. Sakka, J. Kohler, F. Fiedler, M. Danz, Y. Sakr, R. Riessen, T. Kerz, A. Kersten, F. Tacke, G. Marx, T. Volkert, A. Schmutz, A. Nierhaus, S. Kluge, P. Abel, R. Janosi, S. Utzolino, H. Bracht, S. Toussaint, M. Giannakou Peftoulidou, P. Myrianthefs, A. Armaganidis, C. Routsi, A. Xini, E. Mouloudi, I. Kokoris, G. Kyriazopoulos, S. Vlachos, A. Lavrentieva, P. Partala, G. Nakos, A. Moller, S. Stefansson, J. Barry, R. O'Leary, C. Motherway, M. Faheem, E. Dunne, M. Donnelly, T. Konrad, E. Bonora, C. Achilli, S. Rossi, G. Castiglione, A. Peris, D. Albanese, N. Stocchetti, G. Citerio, L. Mozzoni, E. Sisillo, P. De Negri, M. Savioli, P. Vecchiarelli, F. Puflea, V. Stankovic, G. Minoja, S. Montibeller, P. Calligaro, R. Sorrentino, M. Feri, M. Zambon, E. Colombaroli, A. Giarratano, T. Pellis, C. Capra, M. Antonelli, A. Gullo, C. Chelazzi, A. De Capraris, N. Patroniti, M. Girardis, F. Franchi, G. Berlot, M. Buttigieg, H. Ponssen, J. Ten Cate, L. Bormans, S. Husada, M. Buise, B. Van Der Hoven, A. Reidinga, M. Kuiper, P. Pickkers, G. Kluge, S. Den Boer, J. Kesecioglu, H. Van Leeuwen, H. Flaatten, S. Mo, V. Branco, F. Rua, E. Lafuente, M. Sousa, N. Catorze, M. Barros, L. Pereira, A. Vintém De Oliveira, J. Gomes, I. Gaspar, M. Pereira, M. Cymbron, A. Dias, E. Almeida, S. Beirao, I. Serra, R. Ribeiro, P. Povoa, F. Faria, Z. Costa-E-Silva, J. Nóbrega, F. Fernandes, J. Gabriel, G. Voga, E. Rupnik, L. Kosec, M. Kerin Povšic, I. Osojnik, V. Tomic, A. Sinkovic, J. González, E. Zavala, J. Pérez Valenzuela, L. Marina, P. Vidal-Cortés, P. Posada, A. Ignacio Martin-Loeches, N. Muñoz Guillén, M. Palomar, J. Sole-Violan, A. Torres, M. Gonzalez Gallego, G. Aguilar, R. Montoiro Allué, M. Argüeso, M. Parejo, M. Palomo Navarro, A. Jose, N. Nin, F. Alvarez Lerma, O. Martinez, E. Tenza Lozano, S. Arenal López, M. Perez Granda, S. Moreno, C. Llubia, C. De La Fuente Martos, P. Gonzalez-Arenas, N. Llamas Fernández, B. Gil Rueda, I. Estruch Pons, N. Cruza, F. Maroto, A. Estella, A. Ferrer, L. Iglesias Fraile, Q, Brigida, A. Quintano, M. Tebar, F. Frutos-Vivar, A. Reyes, A. Rodríguez, A. Abella, S. García Del Valle, S. Yus, E. Maseda, J. Berezo, A. Tejero Pedregosa, C. Laplaza, R. Ferrer, J. Rico-Feijoo, M. Rodríguez, P. Monedero, K. Eriksson, D. Lind, D. Chabanel, H. Zender, K. Heer, B. Frankenberger, S. Jakob, A. Haller, S. Mathew, R. Downes, C. Barrera Groba, A. Johnston, R. Meacher, R. Keays, P. Haji-Michael, C. Tyler, A. Ferguson, S. Jones, D. Tyl, A. Ball, J. Vogel, M. Booth, P. Downie, M. Watters, S. Brett, M. Garfield, L. Everett, S. Heenen, S. Dhir, Z. Beardow, M. Mostert, S. Brosnan, N. Pinto, S. Harris, A. Summors, N. Andrew, A. Rose, R. Appelboam, O. Davies, E. Vickers, B. Agarwal, T. Szakmany, S. Wimbush, K. Williams, R. Pearse, R. Hollands, J. Kirk-Bayley, N. Fletcher, B. Bray, D. Brealey. The online version of the article has been corrected
Fantastycznonaukowe podróże w czasie. Między logiką a emocjami
No full textPoetyka fantastyki naukowej wymusza modyfikację tradycyjnych narzędzi narratologicznych i zastosowanie specyficznego wartościowania. Science fiction, w wielu aspektach, wykazuje podobieństwo do realizmu. W innych jednak momentach konwencja ta rzuca wyzwanie mechanizmom fikcjonalno-narracyjnym opisywanym przez poetykę zainteresowaną głównie fikcją „minimalną” – w przybliżeniu realistyczną. Najpełniejszą demonstracją takich możliwości literatury fantastycznonaukowej są utwory poświęcone podróżom w czasie. Analizowana w niniejszej książce temponautyka literacka, przy pierwszych z nią spotkaniach sprawiająca wrażenie hermetycznej, w rzeczywistości otwarta jest na konteksty, wykorzystuje nie tylko naukowe koncepcje, ale również idee filozoficzne i historiozoficzne. Często oferuje też możliwości psychologizacji ostatecznego przesłania utworów.Wydział Filologiczny, Uniwersytet w Biał[email protected] Maciej Leś – literaturoznawca, adiunkt, pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu w Białymstoku. Autor książek Stanisław Lem wobec utopii (1998), Fantastyka socjologiczna. Poetyka i myślenie utopijne (2008) oraz artykułów poświęconych teorii utopii, poetyce literatury fantastycznonaukowej i ewolucji humanistyki w środowisku cyfrowym.Uniwersytet w BiałymstokuAldiss B., An Age, London 1967.Allen G., British Barbarians: A Hill-Top Novel, London 1895.Amis M., Time’s Arrow, or The Nature of the Offence, London 2003 (pierwodruk 1992).Anderson P., The Man Who Came Early, w: The Best Time Travel Stories of the XXth Century, red. Harry Turtledove, Martin H. Greenberg, New York 2005.Anderson P., Time Patrol, „The Magazine of Fantasy and Science Fiction” 1955, nr 5.Asimov I., The Dead Past, „Analog Science Fiction and Science Fact” 1956.Asimov I., The End of Eternity, New York 2010, s. 17 (pierwodruk – 1955).Bellamy E., Looking Backward: 2000–1887, Boston 1888.Benford G., Timescape, New York 1980.Bester A., The Men Who Murdered Mohammed, „The Magazine of Fantasy and Science Fiction” 1958, nr 10.Borges J. L., Ogród o rozwidlających się ścieżkach, przeł. Aniela Gorzkowska, „Przekrój” 1955, nr 558-559.Asimov I., Gold: The Final Science Fiction Collection, New York 1995 (Magia i złoto. Eseje, przeł. J. Kowalczyk, Poznań 2000).Berger A. L., The Triumph of Prophecy: Science Fiction and Nuclear Power in the Post-Hiroshima Period, „Science Fiction Studies” 1976, nr 3.Bigelow J., Time Travel Fiction, w: Reality and Humean Supervenience: Essays on the Philosophy of David Lewis, red. G. Preyer, F. Siebelt, Oxford 2001.Brave New Words: The Oxford Dictionary of Science Fiction, red. J. Prucher, Oxford 2007.Brzostek D., A jeśli przyszłość już była? Prognoza, diagnoza i utopia w najnowszej science fiction, w: Nie tylko Lem. Fantastyka współczesna, red. M. Wróblewski, Toruń 2017Brzóstowicz-Klajn M., Tomasz Morus w mundurku pioniera, czyli utopia i utopijność w polskim socrealizmie, Poznań 2012.Butor M., Kryzys rozwojowy science fiction, w: Spór o SF, red. R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska, Poznań 1989.Caillois R., Science fiction, w: Spór o SF. Antologia szkiców i esejów o science fiction, Poznań 1989.Chu, S.-Y., Do Metaphors Dream of Literal Sleep?, Harvard 2011.Csicsery-Ronay I., The Seven Beauties of Science Fiction, Middletown 2008.Boruń K., Ósmy krąg piekieł, Warszawa 1987.Czaplińska J., Dziedzictwo robota. Współczesna czeska fantastyka naukowa, Szczecin 2001 (tu: Gry z czasem).Delany S. R., About 5,750 Words, w: The Jewel-Hinged Jaw. Notes on the Language of Science Fiction, Middletown 2009.Delany, S. R., Science Fiction and „Literature” – or, The Conscience of King, w: tenże, Starboard Wine, Middletown 2012, s. 68 (pierwodruk – 1984).Duncan A., Alternate History, w: The Cambridge Companion to Science Fiction, red. Edward James, Farah Mendlesohn, Cambridge 2003.Ferguson A., R.A. Lafferty’s Escape from Flatland; or, How to Build a World in Three Easy Steps, „Science Fiction Studies” 2014, nr 3.Gemra A., Igraszki z czasem i przestrzenią. Światy możliwe w literaturze fantastycznej, w: Kosmologie światów możliwych, red. J. Jaskóła, A. Olejarczyk, Wrocław 2002.Gerrold D., Worlds of Wonder. How to Write Science Fiction and Fantasy, Cincinnati 2001.Gomel E., Postmodern Science Fiction and Temporal Imagination, LondonNew York 2010.Górecka M., Historie alternatywne w konwencji steampunk i cyberpunk – wariacje na temat powstania styczniowego w powieściach Konrada T. Lewandowskiego i Adama Przechrzty, „Acta Humana” 2013, nr 1.Guffey E., Lemay K. C., Retrofuturism and Steampunk, w: The Oxford Handbook of Science Fiction, red. R. Latham, Oxford 2014.Bradbury R., A Sound of Thunder, „Collier’s” 1952, 28.06.Gunn J., The Science of Science Fiction Writing, Lanham 2000.Gwyneth J., Deconstructing the Starships: Science, Fiction, and Reality, Liverpool 1999.Handke R., Ze Stanisławem Lemem na szlakach fantastyki naukowej, Warszawa 1991.Handke R., Polska proza fantastyczno-naukowa. Problemy poetyki, Wrocław 1969.Handke R., Wokół tożsamości SF, w: Spór o SF, red. R. Handke, L. Jęczmyk, B. Okólska, Poznań 1989.Hanley R., Miracles and Wonders: Science fiction as Epistemology, w: SF and Philosophy. From time travel to superintelligence, red. S. Schneider, Oxford 2009.Harrison H., „With a Piece of Twisted Wire”, w: Science Fiction Horizons, red. B. W. Aldiss, H. Harrison, New York 1975.Hassler D. M., The Renewal of Hard SF (tu: Time Travel and Genre), w: Blackwell Companion to Science Fiction, red. D. Seed, Malden-Oxford 2005.Hollinger V., Deconstructing The Time Machine, „Science Fiction Studies” 1987, nr 2.Jameson F., Archeologies of the Future: The Desire Called Utopia and Other Science Fictions, London-New York 2005.Cherryh C.J., The Threads of Time, w: The Time Traveler’s Almanac: The Ultimate Treasury of Time Travel Short Stories, red. Ann VanderMeer, Jeff VanderMeer, New York 2013.Jones G., Deconstructing the Starships: Science, Fiction, and Reality, Liverpool 1999.Kasprowski P., 500 zagadek z fantastyki i science fiction, Warszawa 1990.Knuuttila S., Memory, Anachronism, and Articulation, „Trames” 2008, nr 3.Lake D. J., Well's Time Traveller: An Unreliable Narrator, „Extrapolation” 1981, nr 2.Lem S., Fantastyka i futurologia, wyd. drugie, Kraków 1972.Lem S., Mój pogląd na literaturę, Kraków 2003.Lem S., Przedmowa, w: A. Słonimski, Torpeda czasu, Warszawa 1967.Lem S., Socjologia science fiction, w: Fantastyka i futurologia, t. I, wyd. drugie, Kraków 1972.Lem S., The Time-Travel Story and Related Matters of SF Structuring, „Science Fiction Studies”, 1974, nr 3.Lemann N., Polski steampunk – zaadaptować historię, adaptując konwencję, w: Adaptacje II: Transfery kulturowe, red. W. Hajduk-Gawron, Katowice 2015.Chiang T., Story of Your Life, w: tenże, Stories of Your Life and Others, New York 2016.Leś M. M., Fantastyka socjologiczna. Poetyka i myślenie utopijne, Białystok 2008.Leś M. M., Teoria pełnego zanurzenia, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2015 (7).Lombardo Th., Contemporary Futurist Thought: Science Fiction, Future Studies, and Theories and Visions of the Future in the Last Century, Bloomington 2008.Maj K. M., Allotopie. Topografia światów fikcjonalnych, Kraków 2015.Majewski P., Między zwierzęciem a maszyną. Utopia technologiczna Stanisława Lema, Wrocław 2007.Majka P., Przywieźli węgiel, „Czas Fantastyki” 2014, nr 1.Martuszewska A., Fantastyka w świetle teorii światów możliwych, w: Fantastyka, fantastyczność, fantazmaty, red. A. Martuszewska, Gdańsk 1994; iMiller C. J., Van Riper A. Bowdoin, Blending Genres, Bending Time: Steampunk on the Western Frontier, „Journal of Popular Film & Television” 2011, nr 2.Nahin P. J., A Writer’s Guide to the Real Science of Plausible Time Travel. With a New Preface, Baltimore 2011.Nahin P. J., Time Machine Tales: The Science Fiction Adventures and Philosophical Puzzles of Time Travel, Cham 2017.Delaire J., Around a Distant Star, London 1904.Niewiadowski A., Literatura fantastycznonaukowa, Warszawa 1992.Niven L., The Theory and Practice of Time Travel, w: tenże, All the Myriad Ways, New York 1971.Oramus M., Wiatr stłukł szybę, „Nowa Fantastyka” 1995, nr 7.Parrinder P., Revisiting Suvin, w: Learning from Other Words: Estrangement, Cognition, and the Politics of Science Fiction and Utopia, red. P. Parrinder, Liverpool 2000.Penley C., Time Travel, Primal Scene, and the Critical Dystopia, „Camera Obscura” 1986 (15).Pezzotta E., Personal Time in Alternative and Time-Travel Narratives: The Cases of Groundhog Day, Twelve Monkeys and 2001: A Space Odyssey, „Alphaville: Journal of Film and Screen Media” 2011, nr 2.Porush D., Prigogine, Chaos, and Contemporary Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1991, nr 3.Read R., Why There Cannot be Any Such Thing as „Time Travel”, „Philosophical Investigations” 2012, nr 2.Roberts A., The History of Science Fiction, London 2016 (wydanie drugie).Roberts A., Science Fiction. The New Critical Idiom, New York 2006.Delany S. R., Aye, and Gomorrah…, „The Magazine of Fantasy and Science Fiction” 1981, nr 10.Samuelson D. M., Introduction. On Hard Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1993, nr 2.Sawyer A., „Backward, Turn Backward”: Narratives of Reversed Time in Science Fiction, w: Worlds Enough and Time Explorations of Time in Science Fiction and Fantasy, red. G. Westfahl, G. Slusser, D. Leiby, Westport 2002.Scholes R., Rabkin E., Science Fiction: History, Science, Vision, Oxford 1977.Slusser G., Heath R., Arrows and Riddles of Time: Scientific Models of Time Travel, w: Worlds Enough and Time: Explorations of Time in Science Fiction and Fantasy, red. G. Westfahl, G. Slusser, D. Leiby, Westport 2002.Smuszkiewicz A., hasło Fantastyka, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, red. A. Brodzka i in., Wrocław 1996.Smuszkiewicz A., hasło Podróż w czasie, w: A. Niewiadowski, A. Smuszkiewicz, Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej, Poznań 1990.Smuszkiewicz A., Stereotyp fabularny fantastyki naukowej, Wrocław 1980.Smuszkiewicz A., Zaczarowana gra. Zarys dziejów polskiej SF, Poznań 1982; wydanie rozszerzone – Stawiguda 2016.Stableford B., Science Fact and Science Fiction. An Encyclopedia, New YorkLondon 2006.Stoff A., Porachunki ze światem (o powieściach fantastycznych Antoniego Słonimskiego), „Acta Universitatis Nicolai Copernici” t. XV. Nauki Humanistyczno-Społecznego 1975.Dick P. K., A Little Something for Us Tempunauts, w: tenże, Selected Stories of Philip K. Dick, opr. i wybór J. Lethem, Boston-New York 2013 (pierwodruk – 1975).Szpakowska M., Dyskusje ze Stanisławem Lemem, Warszawa 1996.Terri P., The Worm Ouroboros: Time Travel, Imagination, and Entropy, „Extrapolation” 1983, nr 3.Time Travel in Popular Media: Essays on Film, Television, Literature and Video Games, red. M. Jones, J. Ormrod, Jefferson 2015.Tung Ch. M., Modernism, Time Machines, and the Defamiliarization of Time, „Configurations” 2015, nr 1.Vogt R., „If the Stranger hadn’t been there… But he was!” Causal, Virtual and Evaluative Dimensions of Turning Points in Alternate Histories, ScienceFiction Stories and Multiverse Narratives, w: Turning Points. Concepts and Narratives of Change in Literature and Other Media, red. A. Nünning, K. M. Sicks, Berlin-Boston 2012.Warrick P., Quantum Reality in Recent Science Fiction, „Extrapolation” 1987, nr 4.Wegner P. E., Jameson's Modernisms; Or, the Desire Called Utopia, „Diacritics” 2007, nr 4.Westfahl Gary, „The Closely Reasoned Technological Story”: The Critical History of Hard Science Fiction, „Science Fiction Studies” 1993, nr 2.Whitson R., Steampunk and Nineteenth-Century Digital Humanities: Literary Retrofuturisms, Media Archeologies, Alternate Histories, Routledge: New York-London 2017.Wittenberg D., Time Travel: The Popular Philosophy of Narrative, New York 2013.Dick P. K., Counter-Clock World, New York 1967.Wolf M. J. P., Building Imaginary Worlds. The Theory and History of Subcreation, New York-London, 2012.Worlds enough and time: explorations of time in science fiction and fantasy, red. G. Westfahl, G. Slusser, and D. Leiby, Westport 2002.Yu Ch., Top Ten Tips for Time Travelers, w: The Time Traveler’s Almanac, red. Ann i Jeff VanderMeer, New York 2013.Zgorzelski A., SF jako pojęcie historycznoliterackie, w: Spór o SF. Antologia szkiców i esejów o science fiction, red. R. Handke i in., Poznań 1989.Abramowska J., Jednak autor! Skromna propozycja na okres przejściowy, „Teksty Drugie” 1994, nr 2.Abramowska J., Topos i niektóre miejsca wspólne badań literackich, „Pamiętnik Literacki” 1982, z. 1-2.Alber J., Impossible Storyworlds – and What to Do with Them, „Storyworlds: A Journal of Narrative Studies” 2009, nr 1.Arystoteles, Poetyka, przeł. H. Podbielski, Wrocław 1989.Bachtin M., Czas i przestrzeń w powieści, w: tenże, Wokół problemów realizmu, Warszawa 1977.Bal M., Narratologia. Wprowadzenie do teorii narracji, Kraków 2012, s. 78.Dick P. K., Now Wait for Last Year, New York 1966.Barrows A., The Cosmic Time of Empire. Modern Britain and World Literature, London 2011.Barthes R., Przyjemność tekstu, przeł. A. Lewańska, Warszawa 1997.Bartoszyński K., Czasu konstrukcje w literaturze polskiej, w: Słownik literatury polskiej XX wieku, red. A. Brodzka i in., Wrocław 1996.Bergonzi B., The Time Machine: An Ironic Myth, „Critical Quarterly” 1960.Breger C., Affects in Configuration: A New Approach to Narrative Worldmaking, „Narrative” 2017, nr 2.Chatman S., Backwards, „Narrative” 2009, nr 1.Culler J., Teoria literatury, Warszawa 1998.Currie M., About Time: Narrative, Fiction and the Philosophy of Time, Edinburgh 2007.Dannenberg H. P., Coincidence and Counterfactuality: Plotting Time and Space in Narrative Fiction, Lincoln-London 2008.Foucault M., Funkcja autora, w: tenże, Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, wyb. i opr. T. Komendant, Warszawa 1999.Dick P. K., The Minority Report, w: tenże, Selected Stories of Philip K. Dick, opr. i wybór J. Lethem, Boston-New York 2013 (pierwodruk – 1956).Fludernik M., Towards a „Natural” Narratology, London 1996.Głowiński M., Cztery typy fikcji narracyjnej, w: tenże, Dzieło wobec odbiorcy. Szkice z komunikacji literackiej, Kraków 1998.Głowiński M., Komunikacja literacka jako sfera napięć, w: tenże, Dzieło wobec odbiorcy. Szkice z komunikacji literackiej, Kraków 1998.Głowiński M., O powieści w pierwszej osobie, w: tenże, Narracje literackie i nieliterackie, Kraków 1997.Głowiński M., Powieść młodopolska. Studium z poetyki historycznej, Wrocław 1969.Głowiński M., Wokół narratologii, w: Narratologia, red. M. Głowiński, Gdańsk 2004.Grishakova M., Narrative Causality Denaturalized, w: Unnatural Narratives – Unnatural Narratology, red. J. Alber, R. Heinze, Berlin-Boston 2011.Hall L., „A Chance Child”: Jill Paton Walsh and the Re-Invention of the Time Slip Story, „Children‘s Literature in Education” 2011, nr 1Hamon Ph., Ograniczenia dyskursu realistycznego, przeł. Z. Jamrozik, „Pamiętnik Literacki” 1983, z. 1.Handke R., Poetyka dzieła literackiego, Warszawa 2008.Dickens Ch., A Christmas Carol. In Prose. Being a Ghost Story of Christmas, London 1843.Heller M., Wieczność, czas, kosmos, Kraków 1995.Herman D., Basic Elements of Narrative, Oxford 2009.Herman D., Genette Meets Vygotski: Narrative Embedding and Distributed Intelligence, „Language and Literature” 2001, nr 4.Impossible Fiction: Alternativity – Extrapolation – Speculation, red. D. Littlewood, P. Stockwell, Amsterdam-Atlanta 1996.Iser W., Apelatywna struktura tekstów :nieokreśloność jako warunek oddziaływania prozy literackiej, „Pamiętnik Literacki” 1980, z. 1.Kaniewska B., Świat w granicach „ja” : o narracji pierwszoosobowej, Poznań 1997.Keen S., Introduction: Narrative and the Emotions, „Poetics Today” 2011, nr 1.Kemp S., The Inescapable Metaphor: How Time and Meaning Become Space When We Think About Narrative, „Philosophy & Literature” 2012, nr 2.Kermode F., The Sense of an Ending: Studies in the Theory of Fiction with a New Epilogue, Oxford 2000.Knuuttila S., Memory, anachronism, and Articulation, „Trames” 2008, nr 3.Dolecki M., Jeden z możliwych światów, Warszawa 2013.Le Poidevin R., The Images of Time: An Essay on Temporal Representation, Oxford 2007.Lichański J. Z., Aparatura badawcza: Filologia, krytyka retoryczna i retoryka, w: J. Z. Lichański, A. Mazurkiewicz, Metodologia badań literatury i kultury popularnej: propozycje. Retoryka i cultural criticism, wstęp i red. A. Gemra, Wrocław 2016.Lichański, J. Z., Retoryka od średniowiecza do baroku. Teoria i praktyka, Warszawa 1992.Łebkowska A., Pojęcie focus w narratologii – problemy i inspiracje, w: Punkt widzenia w tekście i w dyskursie, red. J. Bartmiński, S. NiebrzegowskaBartmińska, R. Nycz, Lublin 2004.Majchrowski Z., hasło Sobowtór, w: Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. J. Bachórz, A. Kowalczykowa, wyd. drugie, Wrocław 1994.Majewski P., Między zwierzęciem a maszyną. Utopia technologiczna Stanisława Lema, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2007.Mani I., Time, Narrative, and Computation, Lincoln-London 2010.Markiewicz H., Teorie powieści za granicą. Od początków do schyłku XX wieku, Warszawa 1995.Markiewicz H., Summa Litteraturae Stanisława Lema sposobem niecybernetycznym wyłożona, w: tenże, Utarczki i perswazje 1947–2006, Kraków 2007.Martuszewska A., Prawda w powieści, Gdańsk 2010.Dukaj J., Perfekcyjna niedoskonałość, Kraków 2004.Nycz R., Poetyka doświadczenia. Teoria – nowoczesność – literatura, Warszawa 2012.Owczarek B., O niearystotelesowskiej teorii opowiadania, w: Kryzys czy przełom, red. M. Lubelska, A. Łebkowska, 1994.Papuzińska J., Zatopione królestwo. O polskiej literaturze fantastycznej dla dzieci i młodzieży XX wieku, Warszawa 1989.Philmus R. M., The Time Machine or, The Fourth Dimension of Prophecy, „Publications of the Modern Language Association of America” 1969, nr 5.Pier J., After this therefore because of this, w: Theorizing Narrativity, red. J. Pier, J. A. García Landa, Berlin-New York 2008.Polkinghorne D. E., Narrative Knowing and the Human Sciences, Albany 1988.Ramadanovic P., Introduction: Trauma and Crisis, „Postmodern Culture” 2001, nr 2.Rembowska-Płuciennik M., Poetyka intersubiektywności: kognitywistyczna teoria narracji a proza XX wieku, Toruń 2012.Richardson B., Unlikely Stories: Causality and the Nature of Modern Narrative, Newark-London 1997.Ricoeur P., Czas i opowieść, przeł. M. Frankiewicz, Kraków 2008.Farley R. M., I Killed Hitler, „Weird Tales” 1941, nr 7.Ronen R., Possible Worlds in Literary Theory, Cambridge 1994.Ryan M.-L., From Parallel Universes to Possible Worlds, „Poetics Today” 2006, nr 4.Ryan M.-L., From Parallel Universes to Possible Worlds: Ontological Pluralism in Physics, Narratology, and Narrative, „Poetics Today” 2006, nr 4.Ryan M.-L., Fiction, Non-Factuals and The Principle of Minimal Departure, „Poetics” 1980, nr 4.Ryan M.-L., Transmedial Storytelling and Transfictionality, „Poetics Today” 2013, nr 3.Slethaug G. E., Beautiful Chaos. Chaos Theory and Metachaotics in Recent American Fiction, New York 2000.Słownik terminów literackich, red. J. Sławiński, wyd. trzecie, Wrocław 1998.Smith N. J. J., Why Would Time Travelers Try To Kill Their Younger Selves?, „The Monist” 2005, nr 3, s. 388.Sternberg M., If-Plots: Narrativity and the Law Code, w: Theorizing Narrativity, red. J. Pier, J. A. García Landa, Berlin-New York 2008.Sternberg M., Telling in Time (I), „Poetics Today” 1990, nr 4.Fiałkowski K., Poprzez piąty wymiar, w: tenże, Poprzez piąty wymiar, Warszawa 1967.Sternberg M., Telling in Time (II): Chronology, Teleology, Narrativity, „Poetics Today” 1992, nr 3.Stockwell P., Poetyka kognitywna. Wprowadzenie, red. Elżbieta Tabakowska, przeł. Anna Skucińska, Kraków 2006.Strehle S., Fiction in the Quantum Universe, Chapel Hill-London 1992.Szczot M., Między „sacrum” a „profanum”. Rozważania o dialogach zmarłych Lukiana z Samosat i Ignacego Krasickiego, „Napis” 2010.Time Travel in Popular Media: Essays on Film, Literature, Television and Video Games, red. M. Jones, J. Ormrod, Jefferson 2015.Time: From Concept to Narrative Construct: A Reader, red. J. Ch. Meister, W. Schernus, Berlin 2011.Tobin P. D., Time and the Novel: The Genealogical Imperative, Princeton 1979.Tomasik W., Ikona nowoczesności. Kolej w literaturze polskiej, wyd. drugie, Toruń 2015.Urbańska M., Zmarli mówią – dialogi elizejskie, najwybitniejsi twórcy i ich utwory, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2005.Waksmund R., Michułka D., Polish Literature for Children and Youth in a Comparative Perspective (Selective Problems), „Interlitteraria” 2014, nr 1.Finney J., Time and Again, New York 1995 (pierwodruk – 1970).Walsh R., Narrative Theory for Complexity Scientists, w: Narrating Complexity, red. R. Walsh, S. Stepney, Cham 2018.Walsh R., The Rhetoric of Fictionality: Narrative Theory and the Idea of Fiction, Columbus 2007.Wygotski L., „Lekki oddech”, w: tenże, Psychologia sztuki, przeł. M. Zagórska, Kraków 1980.Wyka K., Czas powieściowy, w: O potrzebie historii literatury. Szkice polonistyczne z lat 1944-1967, Warszawa 1969.Zgorzelski A., Semiotyzacja układów czasowych w prozie narracyjnej, „Teksty” 1973, nr 4.Ziomek J., Ignacego Krasickiego „Historia na dwie księgi podzielona”, „Pamiętnik Literacki” 1950, z. 2,A Companion to the Philosophy of Time, red. H. Dyke, A. Bardon, MaldenOxford 2013. books.google.plAllen D., Getting Things Done, czyli sztuka bezstresowej efektywności, przeł. M. Kapela, Gliwice 2008.Anderson R. J., Evans G. L., Mental Time Travel in Dysphoria, „Consciousness & Cognition” 2015, nr 37.Andrys-Wawrzyniak I., Jabłecka A., Chronobiologia, chronofarmakologia i ich miejsce w medycynie, „Farmacja Współczesna” 2008, nr 1.Gajda R., Ludzie ery atomowej, Warszawa 1957.Andrzejewski J., Z dnia na dzień. Dziennik literacki 1972–1979, t. I, Warszawa 1988.Augustyn, św., Wyznania, przeł. Z. Kubiak, Kraków 1997.Augustyniak P., Aporetyczna nieśmiertelność. Esej o „Fedonie, śmierci i nowoc
