1,721,028 research outputs found
Mbishkrime të reja nga Shkodra të gjetura gjatë kërkimeve arkeologjike polako-shqiptare
No full textŁajtar Adam, Shpuza Saïmir, Żelazowski Jerzy. Mbishkrime të reja nga Shkodra të gjetura gjatë kërkimeve arkeologjike polako-shqiptare. In: Iliria, vol. 39, 2015. pp. 171-194
Jerzy Kolendo
No full textDyczek Piotr, Łajtar Adam, Plóciennik Tomasz, Rzepkowski Krzysztof, Bartkiewicz Katarzyna. Jerzy Kolendo. In: Antiquités africaines, 50,2014. pp. 13-17
Une inscription métrique de Lambaesis (CIL, VIII, 2581 ; F. Buecheler, Carmina Latina epigraphica, 1527) et la statue du dieu illyrien Médaure
No full textA metrical inscription from Lambaesis in North Africa, the quarters of the legio III Augusta, has produced information on Risinium (Greek name : Rhizon, modern Risan in Montenegro on the Bay of Kotor), contributing simultaneously to an understanding of certain religious and artistic phenomena concerning the Roman Empire as a whole. Erected by a legate of the legion, the inscription described a mounted statue of the Illyrian god Medaurus, replicating a monument
situated in Risinium, where excavations by a Polish expedition from the University of Warsaw have been taking place since 2001.L’inscription métrique de Lambaesis en Afrique du Nord, camp de la legio III Augusta, a fourni des informations sur Risinium (nom grec : Rhizon, aujourd'hui Risan au Monténégro, dans les Bouches de Kotor), en contribuant dans le même temps à la compréhension de certains phénomènes religieux et artistiques concernant l’Empire romain dans son ensemble. Érigée par un légat de cette légion, l’inscription décrit la statue équestre du dieu illyrien Médaure, réplique d’un monument situé à Risinium, où l’équipe polonaise de l’Université de Varsovie mène les fouilles depuis 2001.Dyczek Piotr, Kolendo Jerzy, Łajtar Adam, Plóciennik Tomasz, Rzepkowski Krzysztof. Une inscription métrique de Lambaesis (CIL, VIII, 2581 ; F. Buecheler, Carmina Latina epigraphica, 1527) et la statue du dieu illyrien Médaure. In: Antiquités africaines, 50,2014. pp. 73-84
I. Deir el-Bahari 196 (partly) supplemented
No full textThe article presents a fragment of the cornice from the Ptolemaic Portico of the Hatshepsut temple at Deir el-Bahari discovered in 2021 in the fill of the Middle Kingdom tomb MMA 28. The fragment carries remnants of two dipinti in red ochre, of which one is illegible and the other preserves vestiges of the three first lines of the Greek inscription I. Deir el-Bahari 196. They show that the inscription was a proskynema (act of adoration) addressed to Amenothes (Greek for Amenhotep son of Hapu). The name of the author cannot be read with certainty (perhaps Pe[---]); the text also mentions a certain Menodoros, who may be the father of the protagonist of the inscription or another man. In an appendix, a fragment of another text in Greek, probably originating from the south wall of the Bark Room of the main sanctuary of Amun is presented
Facets of the Cult of Saints in Asia Minor: the Epigraphic Patterns prior to the 7th c. AD
No full textThe aim of the present thesis is the reconstruction of the patterns of production of inscriptions connected to the cult of saints that were used in Asia Minor between the 4th and the beginning of the 7th cent. AD as well as showing inscriptions as a “tool” for worshiping saints in this region. The thesis proves that a coherent system of such patterns rose in Anatolia in the late antique period. One must, however, stress that this system shows some regional variations, mostly in the south-eastern provinces of Isauria and both Cilicias that belonged to the Diocese of Orient. Their peculiar feature was first of all a key for selecting saints that differed from the one used in other Anatolian provinces. Lower intensity of usage of inscriptions in the cult practice was on the other hand observed in the north-eastern provinces (the Diocese of Pontus) but this fact is surely connected to lower intensity of the epigraphic production in this area.
The work was enriched with a catalogue of epigraphic sources from Asia Minor for the study of the cult of saints. For the first time such a catalogue includes full texts of sources, their translations and selected bibliographical references. The evidence shown in the catalogue was also displayed in tables (they refer to fluctuations in the amount of source material from certain provinces and show the number of sources attesting to the cult of given saints). The geographical distribution of sources was shown on 21 maps (illustrating the geographical distribution of all sources and the distribution of attestations to the cult of selected saints).
Detailed statements and argumentation are shown in seven chapters. The first one is devoted to methodological issues. After the introduction the author placed a chapter discussing categories of the studied inscriptions. The next chapter deals with the chronological distribution of the collected evidence. Patterns for selecting the most popular saints are more closely discussed in the following chapter. The fifth chapter deals with the reconstruction of basic patterns of saints' titulature that was used in inscriptions. Keeping in mind that creation of an inscription itself did not end the process of production (the inscription had to be also carefully deployed in a place of cult) the author has also analysed patterns of placement of inscriptions in the sacred space in yet another chapter. The last chapter includes a short characteristics of recorded founders of inscriptions, i.e. the people who were responsible for promoting the studied form of the cult of saints. The chapter ends with conclusions concerning motivation of the founders of inscriptions.Celem prezentowanej pracy doktorskiej jest odtworzenie wzorców produkcji inskrypcji wykorzystywanych w kulcie świętych w Azji Mniejszej między IV a początkiem VII w. oraz ukazanie inskrypcji jako jednego z „narzędzi” kultu świętych w tym regionie. Praca wykazuje, że w późnoantycznej Anatolii powstał spójny system takich wzorców. Trzeba jednak podkreślić, że system ten wykazuje pewne wahania regionalne, najsilniejsze w prowincjach południowo-wschodnich: Izaurii i obu Cylicjach, które pod względem administracyjnym należały już do Diecezji Orientu. Ich specyficzną cechą był przede wszystkim inny klucz doboru świętych honorowanych inskrypcjami, niż ten występujący w pozostałych prowincjach małoazjatyckich. Mniejsza intensywność wykorzystania inskrypcji do celów kultowych została natomiast odnotowana w prowincjach północno-wschodnich półwyspu (Diecezja Pontu), jednak fakt ten wiąże się zapewne z ogólną mniejszą intensywnością produkcji epigraficznej w tym rejonie.
Praca została uzupełniona o pierwszy w historii badań nad kultem świętych pełnotekstowy katalog źródeł epigraficznych, ilustrujących omawiane zagadnienie. Inskrypcje zostały opatrzone przekładami i wybranymi odniesieniami bibliograficznymi. Materiał zebrany w katalogu został również zanalizowany w formie tabelarycznej (są to tabele ukazujące wahania w ilości materiału źródłowego z kolejnych prowincji oraz liczbę poświadczeń kultu poszczególnych świętych) a jego dystrybucja geograficzna została przedstawiona na 21 mapach (dystrybucja ogólna i dystrybucja poświadczeń kultu wybranych świętych).
Szczegółowe tezy i ich argumentacja są ukazane w siedmiu rozdziałach. Pierwszy dotyczy kwestii metodologicznych. Po części wstępnej autor umieścił rozdział przedstawiający kategorie badanych inskrypcji. W kolejnym rozdziale autor przeszedł do charakterystyki chronologicznego rozkładu materiału. Czwarty rozdział pogłębia kwestię kategorii świętych pojawiających się w inskrypcjach. W piątym rozdziale autor dokonuje rekonstrukcji wzorców służących do tworzenia tytulatury świętych. Zważywszy na fakt, że samo sporządzenie inskrypcji nie kończyło procesu produkcyjnego, a jego właściwym zwieńczeniem było umieszczenie napisu w miejscu kultu, autor dokonał również analizy preferowanych punktów lokalizacji inskrypcji w sanktuariach. Ostatni rozdział przedstawia krótką charakterystykę wystawców inskrypcji, czyli osób odpowiedzialnych za promocję badanej formy kultu świętych. Rozdział ten kończą rozważania na temat motywacji wystawców inskrypcji
A Weight of Seleucia in Pieria in Nea Paphos
Get PDFArchaeological excavations carried out by a mission from the Jagiellonian University Institute of Archaeology on the site of the agora of Nea Paphos in Cyprus brought to light a lead weight with a Greek inscription giving the year 251 of an era and mentioning an agoranomos with the name Seleukos. On the basis of parallels, the author demonstrates that the weight must have been issued by the North Syrian city of Seleucia in Pieria, and the era used in the inscription is the civic era of Seleucia with the starting point in 109/108 BC, which allows one to date the object to AD 142/143. He argues that the structure where the object was found can tentatively be identified as agoranomeion of Nea Paphos
Wall Inscriptions from the Lower Church in Banganarti
No full textBanganarti to niewielka miejscowość usytuowana na prawym brzegu Nilu w centralnej części Makurii – jednego z trzech średniowiecznych królestw nubijskich. Banganarti było oddalone 10 km na południe od stolicy tego królestwa – Starej Dongoli. Badania archeologiczne rozpoczęto tam w 2002 r. i do dziś prowadzone są przez polską misję archeologiczną kierowaną przez prof. Bogdana Żurawskiego. Już w pierwszych sezonach badacze odsłonili na stanowisku dwa kościoły, tzw. Górny i Dolny, zbudowane jeden na drugim. Pierwszy z nich był użytkowany w okresie pomiędzy VII a XI w. a drugi od XI do XIV w. Na wewnętrznych ścian obydwu kościołów odkryto liczne inskrypcje.
Głównym celem niniejszej rozprawy doktorskiej jest przygotowanie editio princeps tekstów odsłoniętych na ścianach Dolnego Kościoła. Praca składa się z trzech części. Pierwsza z nich zawiera podstawowe informacje dotyczące historii oraz kultury chrześcijańskich królestw nubijskich a także szczegółowy opis badań na stanowisku Banganarti. Ponadto poruszone zostały najważniejsze kwestie związane z opracowywanymi inskrypcjami takie jak ich rozmieszczenie we wnętrzu Dolnego Kościoła, stan zachowania, typologia, paleografia oraz język.
Druga i zarazem zasadnicza cześć pracy to katalog zawierający wydanie krytyczne wszystkich odkrytych tekstów przygotowany z zachowaniem pełnego warsztatu epigraficznego. Każda inskrypcja zawierała szczegółowy opis (w tym położenie w kościele, dane metryczne, informacje o paleografii), transkrypcje tekstu, aparat krytyczny, tłumaczenie oraz szczegółowy komentarz skupiający się na różnych aspektach historycznych, społecznych lub kulturowych wynikających z omawianego tekstu.
Na ścianach Dolnego Kościoła w Banganarti w sumie zostało zarejestrowanych 27 inskrypcji, pośród których można wyróżnić: teksty liturgiczne (6 napisów); legendy do malowideł (6 napisów); modlitwy prywatne (5 napisów); inskrypcje pielgrzymów (3 napisy); imiona archaniołów (2 napisy) oraz 5 tekstów niezidentyfikowanych. Pośród znalezionych tekstów na szczególną uwagę zasługują: dwie modlitwy do Archanioła Rafała w intencji Króla Zachariasza, modlitwa w intencji króla Abraama, który do tej pory znany był wyłącznie ze źródeł arabskich a także tekst odnoszący się do dogmy Trójcy Świętej.
Jednak najbardziej interesująca i zarazem najbardziej spójna grupa inskrypcji znajduje się w centralnym pomieszczeniu zachodniego kompleksu, które usytuowane jest dokładnie naprzeciwko absydy, na przedłużeniu nawy głównej. Znaleziono tu aż dziewięć tekstów a przynajmniej sześć z nich są to teksty literackie o charakterze liturgicznym. Zapisane zostały wprawną ręką pismem, które można zakwalifikować jako pochylona majuskuła o ostrych łukach a wysokość poszczególnych liter w większości nie przekracza 0.5 cm. Tego typu pisma można się raczej spodziewać na kartach manuskryptów a nie na ścianie ciemnego pomieszczenia dającego tylko ograniczoną możliwość ich przeczytania. Wśród tych tekstów można zidentyfikować: kanon liturgiczny oraz strukturalny hymn przeznaczone na początek Wielkiego Postu, kolejny kanon na Sobotę Łazarza, serię krótkich troparionów związanych z procesją w Niedzielę Palmową oraz listę incipitów hymnów i psalmów o niejasnym przeznaczeniu. Mimo że dla większości z wymienionych tekstów trudno znaleźć dokładne paralele, wydaje się, że hymny odczytane na ścianach Banganarti związane są z tzw. nowym etapem hymnografii jerozolimskiej, manifestacją którego jest księga liturgiczna – Nowy Tropologion – zawierająca hymny liturgiczne na wszystkie święta cyklu stałego i ruchomego, która była w użyciu pomiędzy VII a IX w.
Hymny z Banganarti znacząco powiększają kolekcję tekstów liturgicznych znanych z chrześcijańskiej Nubii a także, jak na razie, są jedynymi źródłami z tych terenów przybliżających nam celebracje Wielkiego Postu. Właśnie z tych względów ich analiza w szerszym kontekście jest podstawą trzeciej, analitycznej części niniejszej pracy.Banganarti was a small village located on the right bank of the Nile river in the heart of one of three medieval Nubian kingdoms – Makuria, 10 km upriver from Old Dongola, the capital of the kingdom. The Polish Archaeological mission working under direction of Prof. Bogdan Żurawski has been conducting excavation there since 2002 and during this period discovered two churches one standing atop the other. Those buildings are referred to as the Lower and Upper Church. The first one was in use between 7th and 11th c. and the latter between 11th and 14th. On the inner walls of both buildings numerous inscriptions have been found.
The main aim of the presented thesis is to prepare editio princeps of the inscriptions discovered in the Lower Church. The dissertation has a threefold structure. The first part is devoted to the basic information concerning the history and culture of Nubian kingdoms and primary information about the archaeological site under consideration. Furthermore, the most significant inscriptions-related issues are raised such as their arrangement in the interior of the Lower Church, state of preservation, typology, paleography and language.
The second and principal part of the work is the catalog of the discovered inscriptions. Individual items are critically edited and presented in topographical order. Each text is transcribed in Greek according to the Leiden convention, translated into Polish and provided with critical apparatus and general commentary dealing with various historical, social and cultural aspects posed by the inscription.
On the inner walls of the Lower Church in Banganarti 27 Greek inscriptions were found. Among them one can distinguish: liturgical texts (6 items); legends (6 items); private prayers (5 items); visitors’ inscriptions (3 items), names of archangels (2 items); and 5 unidentified texts. Among them the following are especially noteworthy: two consecutive prayers to Archangel Raphael for King Zacharias, prayer for King Abraam, so far known only from Arabic sources and a text related to the dogma of Holy Trinity.
Nonetheless, the most remarkable group of inscriptions is located in one room – the central space of the western annex located exactly opposite the apse. Inscriptions found there seem to form a homogeneous group with all texts comprising liturgical hymns. They are written with skillful hand using pointed sloping majuscule with very small dimensions of letters measuring up to half a centimeter. This type of script would be expected in a manuscript rather than on a wall of a small and dark space, offering only limited possibility of reading. Among the texts, one can distinguish liturgical canon and structural hymn for the begging of Lent, other canon for Lazarus Saturday, series of short troparia connected with Palm Sunday procession and a list of hymns and psalms incipits. Though most of them do not have any exact parallels, most probably they correspond to the new stage of Hagiopolite hymnody manifestation of which is the hymn book – New Tropologion being in use between 7th and 9th c.
Those texts significantly enlarge the modest collection of liturgica known from Christian Nubia and, so far, they are the only source introducing us to celebrations connected with the pre-Eastern period in Nubia.Therefore their analysis in a broader context is the basis of the third, analytical part of this work
Two Private Prayers in Wall Inscriptions in the Faras Cathedral
Get PDFThe present paper aims at analysing two inscriptions from the Faras Cathedral. Both contain prayers addressed to God by certain individuals. The first of them is in Greek and is modelled on Ps. 85:1–2; the second is an original composition in Old Nubian with information about the protagonist and the author in Greek. The publication gives the description of inscriptions, transcript of texts with critical apparatus, translation, and commentary elucidating all significant aspects of the texts
- …
