AXSIS - Akademik ve Açık Erişim Bilgi Sistemi (Univ. KTO Karatay)
Not a member yet
5260 research outputs found
Sort by
Determination of Factors Affecting the Cumin Production Decision of Agricultural Enterprises: The Case of Konya Province
No full textTurkey has vast agricultural lands and diverse climatic conditions, and different plant species can be cultivated. Especially, Konya province, located in the Central Anatolia Region, is an important agricultural centre in Turkey. Konya province, which has a polyculture production pattern, stands out in the production of medicinal and aromatic plants due to its favourable climatic conditions and soil structure. In Turkey, 26.33% of cumin, which is among the medicinal and aromatic plants, is produced in Konya province. This study aims to determine the factors affecting cumin production. For this purpose, 65 cumin producers determined by proportional sampling method were interviewed. The data obtained through these interviews were analysed by using the Analytic Hierarchy Process (AHP) method to determine the weights of the criteria affecting the cumin production decision of the agricultural enterprises. In the process of determining the criteria influencing the cumin production decision, the opinions of subject experts working in universities, public institutions and organizations and producers were taken. Among the criteria determined as yield, price, labour requirement, water requirement, ease of marketing, mechanisation, input costs, cultivation knowledge, soil structure and subsidies, the most important criterion was found to be price with 28.11%. Price criterion is followed by input cost 22.57%, water requirement 12.13%, yield 8.71%, cultivation knowledge 8.43%, subsidies 6.82%, ease of marketing 4.74%, soil structure 3.63%, mechanisation 2.54% and labour requirement 2.25%. It is thought that the solution of the mechanisation problem will make a significant contribution to cumin production as it will reduce the need for labour force
İçtihad Al-Ḥadîth ve Bilimsel Keşifler: Hadis Hükmü Üzerine Etkisi
No full textتهدف الدراسة إلى إبراز أهمية الإعجاز العلمي ومكانته المرموقة في علوم الحديث، وتسليط الضوء على خطورة التسرع في إسقاط الأحاديث على الوقائع والأحداث المعاصرة. كما يتناول البحث الجوانب التي أدت إلى سوء فهم بعض الأحاديث النبوية بسبب عدم الالتزام بالقيود والضوابط المنهجية. اتبعتُ المنهج الاستقرائي لاستخلاص أقوال أهل العلم من مصادر مختلفة كشروح الحديث، كما استخدمتُ المنهج الاستنتاجي. تبرز أهمية هذا الموضوع من جهة أنه يُنظِّم ويضبط عملية تطبيق الأحاديث على الوقائع، ومن جهة أخرى، فإن دراسة هذه المسائل تسهم في تحقيق فهم دقيق لطالب الحديث، وتجنبه الوقوع في الأخطاء الشائعة في هذا المجال. تم اختيار هذا الموضوع نظراً لأهميته فهذا العلم كغيره من العلوم تجرأ عليه أناس لا يتقنونه. وقد أدى ذلك إلى فوضى في تنزيل النصوص وإسقاطها على الواقع، نتج عنه فساد وانتشار للفتن. فكان لابد من تسليط الضوء في هذا البحث على المعالم والضوابط الأساسية التي يجب اتباعها لضبط هذا الباب وحمايته من الانحراف والاستخدام الخاطئ. بينَّتْ الدراسةُ أثر المكتشفات العلمية في الحكم على الأحاديث الضعيفة، فقد يرد الحديث النبوي مفيداً لأمر من الأمور الغيبية التي ستحدث مستقبلاً، فإذا أخبر به النَّبي، ثمّ عضده الواقع فيعتبر ذلك قرينة خارجيَّة قويَّة لصدقه، ورفع الضَّعف عنه. وتمَّ التوصُّل إلى أنَّه لا إشكال في تنزيل النصوص على الوقائع من حيث الأصل. ولكن يستنكر إقحامُ التأويلات المتكلّفة في هذا الباب؛ ولذا فإنَّ عمليَّة إسقاط وتنزيل النصوص الحديثيَّة هي عمليَّة دقيقة تتطلب دراسة متأنية للنصوص بالاعتماد على الواقع والتأمل فيه، والرجوع إلى أهل العلم، واستشارتهم فيما يشكل ويلتبس
Association Between Vitamin D Receptor Gene FokI Polymorphism and Mortality in Patients With Sepsis
No full textBackground: Sepsis is life-threatening organ dysfunction as a result of the host’s dysregulated immune response to infection. The vitamin D receptor (VDR) gene FokI polymorphism influences immune cell behavior. In the present study, we aimed to investigate the association between VDR FokI polymorphism and mortality in sepsis and non-sepsis patients in the intensive care unit (ICU). Methods and results: This is a prospective observational study involving 96 sepsis and 96 non-sepsis patients admitted to the Ege University ICU. VDR FokI polymorphisms were investigated, as well as the relationship between the identified polymorphisms and mortality. In-hospital mortality was 27.1% in the sepsis group and 8.33% in the non-sepsis group (p = 0.001). The frequencies of VDR FokI TT, TC, and CC genotypes were 8 (8.33%), 48 (50.0%), and 40 (41.7%) in the sepsis group, and 11 (11.5%), 42 (43.8%), and 43 (44.8%) in the non-sepsis group, respectively (p = 0.612). In the sepsis group, the frequencies of Fokl TT, TC, and CC genotypes did not differ significantly between survivors and non-survivors. However, homozygous C allele carriers had lower overall mortality (p = 0.047). Conclusion: The VDR FokI polymorphism, particularly the CC genotype, appears to be associated with lower mortality in ICU patients. © 2023, The Author(s), under exclusive licence to Springer Nature B.V
Assessing Nursing Students’ Blood and Injury Phobia; Hemşirelik Öğrencilerinin Kan ve Yaralanma Fobisinin Değerlendirilmesi
No full textIn this study, nursing students' blood and injury phobia and the conditions affecting it were evaluated. This descriptive study was conducted with 289 nursing students between September and December 2020. Data were collected using a prepared questionnaire and the Multidimensional Blood/Injury Phobia Inventory. Number, percentage, mean, standard deviation, quartiles, Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis tests were used to evaluate the data. The mean score of students in the Multidimensional Blood/Injury Phobia Inventory was 56 ± 19.03, having a low level of blood injury phobia. In the total Multidimensional Blood/Injury Phobia Inventory, a significant difference (p<0.05) was found between \"those who said that they had intervened in someone who had blood and injury phobia and others\" and \"those who said that they felt fear while injecting themselves and others\", whereas no significant difference was found in the total score of the scale for the other variables. Before choosing nursing, candidates must pass various tests and those with this type of phobia must be guided. © 2024, Inonu University. All rights reserved
Are Turkish Midwifery Students Well-Prepared for the Profession? Assessing Their Self-Confidence Levels and Effective Factors
No full textObjective: To determine the self-confidence levels of midwifery students in line with the International Confederation of Midwives (ICM) competencies they are expected to possess before graduation and to explore effective factors.Methods: Descriptive and cross-sectional online survey design was used among quantitative research methods. The online survey link was spread through social media. From March to June 2020, 763 midwifery students completed a survey on demographic characteristics and rated their confidence for essential midwifery skills listed by ICM.Results: Among the subscales, the highest average belonged to postpartum care (3.32 ± 0.66) and the lowest average to intrapartum care (2.94 ± 0.59). The students reported having less self-confidence in obstetrics emergencies, risky delivery, and neonatal care. The difference between descriptive characteristics and the ICM competencies subscales was found to be statistically significant (pAmaç: Ebelik öğrencilerinin mezuniyet öncesinde sahip olmaları beklenen Uluslararası Ebeler Konfederasyonu (ICM) yeterlilikleri doğrultusunda özgüven düzeylerini belirlemek ve etkileyen faktörleri araştırmaktır. Yöntemler: Nicel araştırma yöntemlerinden tanımlayıcı ve kesitsel çevrimiçi anket tasarımı kullanılmıştır. Çevrimiçi anket bağlantısı sosyal medya aracılığıyla yayıldı. Mart ayından Haziran 2020'ye kadar 763 ebelik öğrencisi demografik anketi ve ICM tarafından listelenen temel ebelik becerilerine olan özgüvenlerini bildirdikleri anketi tamamladı.Bulgular: Alt boyutlar arasında en yüksek ortalama doğum sonu bakıma (3,32 ± 0,66), en düşük ortalama ise intrapartum bakıma (2,94 ± 0,59) aitti. Öğrenciler doğumla ilgili acil durumlar, riskli doğum ve yenidoğan bakımı konularında kendilerine daha az güven duyduklarını bildirdiler. Tanımlayıcı özellikler ile ICM yeterlilikleri alt boyutları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (her biri için
Constraining Hadronization Mechanisms With Λ+c/D0 Production Ratios in Pb-Pb Collisions at √SNN=5.02 TeV
No full textMeasurements of the p(T)-dependent flow vector fluctuations in Pb-Pb collisions at root S-NN = 5.02 TeV using azimuthal correlations with the ALICE experiment at the Large Hadron Collider are presented. A four-particle correlation approach [ALICE Collaboration, Phys. Rev. C 107, L051901 (2023)] is used to quantify the effects of flow angle and magnitude fluctuations separately. This paper extends previous studies to additional centrality intervals and provides measurements of the p(T)-dependent flow vector fluctuations at root S-NN = 5.02 TeV with two-particle correlations. Significant p(T)-dependent fluctuations of the (V) over right arrow (2) flow vector in Pb-Pb collisions are found across different centrality ranges, with the largest fluctuations of up to similar to 15% being present in the 5% most central collisions. In parallel, no evidence of significant p(T)-dependent fluctuations of (V) over right arrow (3) or (V) over right arrow (4) is found. Additionally, evidence of flow angle and magnitude fluctuations is observed with more than 5 sigma significance in central collisions. These observations in Pb-Pb collisions indicate where the classical picture of hydrodynamic modeling with a common symmetry plane breaks down. This has implications for hard probes at high p(T), which might be biased by p(T)-dependent flow angle fluctuations of at least 23% in central collisions. Given the presented results, existing theoretical models should be reexamined to improve our understanding of initial conditions, quark-gluon plasma properties, and the dynamic evolution of the created system
Non-Stres Test Uygulamasında Ney Dinletisinin Fetüsün Sağlığına, Gebenin Algılanan Stres, Kaygı Düzeyi ve Yaşamsal Bulgularına Etkisi: Randomize Kontrollü Araştırma.
No full textAmaç: Non-Stres Test (NST) uygulamasında ney dinletisinin fetüsün sağlığına, gebenin algılanan stres, kaygı düzeyi ve yaşamsal bulgularına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç-Yöntem: Araştırma tek kör, randomize kontrollü deneysel tasarımda müdahale grubu (n =63), kontrol grubu (n = 63) olmak üzere toplamda 126 gebe ile yürütülmüştür. Müdahale grubuna 20 dakikalık NST uygulaması süresince ney dinletisi dinletilmiştir. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Depresyon Stres Anksiyete Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği, NST İzlem Formu, Yaşam Bulguları Formu kullanılmıştır. Bulgular: Grupların tanıtıcı özellikler bakımından benzer olduğu belirlenmiştir. Uygulama öncesi anksiyete (p = 0.000) ve stres (p = 0.026), diastolik kan basıncı (p = 0.008), solunum sayısı (p = 0.007) puan ortalaması bakımından gruplar arasında anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Uygulama sonrası durumluk kaygı (p = 0.016), diastolik kan basıncı (p = 0.037), solunum sayısı (p = 0.000), kalp atım hızı (p = 0.002), fetal hareket sayısı (p = 0.017) puan ortalaması bakımından gruplar arasında anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. Müdahale grubunda uygulama öncesi ve sonrası sistolik kan basıncı (p = 0.000), diastolik kan basıncı (p = 0.000), solunum sayısı (p = 0.000), kalp atım hızı (p = 0.000), oksijen satürasyonu (p =0.002) bakımından anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Sonuç: NST uygulamasında ney dinletisinin durumluk kaygı düzeyini, diastolik kan basıncını, solunum sayısını, kalp atım hızını azalttığı, fetal hareket sayısını artırdığı gözlemlenmiştir. NST uygulamasında ney dinletisinin maternal ve fetal parametreleri olumlu etkilerken anksiyete ve stres bakımından gruplar arasında anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir
Tuna Bulgar Devleti’nin Bizans İmparatorluğu’na Yardımları
No full textTuna Bulgar Devleti, Balkan coğrafyasında ortaya çıktığı tarihten itibaren sınır komşusu Bizans İmparatorluğu için ciddi bir tehdit oluşturmasına rağmen, bazı olaylarda imparatorluğun faydasına dokunan birtakım yardımlarda bulunmuştur. İmparatorluğun kuzey sınırında tehlikeli bir düşman oluşu, Bizans yönetiminin zor zamanlarındaki yardım çağrılarına cevap vermesine engel teşkil etmemiştir. Bu durumun temel sebeplerinden biri hiç şüphesiz Tuna Bulgarlarının kendi menfaatlerini gözetmeleridir. Kuruluş aşamasında siyasi mevcudiyetini kabul ettirmeyi başarmalarından sonra Tuna Bulgar hanlarının yegâne amaçları, Bizans’a karşı devletin siyasi ve ticari kazançlarını korumak ve artırmaktı. Bundan dolayı Bizans dâhilinde cereyan eden olayları yakından takip ederek fırsat kollamışlar ve gerekli şartlar oluştuktan sonra da olaylara müdahale etmişlerdir. Söz konusu yardımlar/müdahaleler iki düşman devlet arasında gerçekleşebilecek çatışmalar gibi olmayıp daha çok gönüllü veya zoraki bir müttefiklik hâlinde çıkara dayalı bir ilişki üzerine kuruludur ve taht çekişmesi, dış düşman ve iç isyan şeklinde üç ayrı başlık altında ele alınabilir. Bunlardan ilki, Tervel Han (702-718) döneminde 705 yılında II. Iustinianos’un (685-695/705-711) ikinci kez tahta çıkışının sağlanmasıdır. İkincisi, Müslüman Arapların 717-718 tarihli Konstantinopolis kuşatmasına Tuna Bulgarların Trakya bölgesi üzerinden müdahalesidir. Sonuncusu ise Omurtag Han’ın (814-831) imparatorluk içerisinde Slav Thomas’ın liderliğini üstlendiği, başkenti abluka altına almaya kadar giden 821-823 yılları arasında süren iç isyanın bastırılmasındaki yardımıdır. Tüm bu olaylarda, Bizans’ın yardım çağrıları gerçekten var mıydı? yoksa Tuna Bulgarları kendi menfaatleri doğrultusunda mı müdahalede bulunmuşlardı? Söz konusu katkıları sonrası kazançları neler olmuştu? ve bu kazançlar, Bulgarların siyasi ve diplomatik başarıları olarak görülebilir miydi? gibi bazı sorular gündeme gelmektedir. Tuna Bulgarlarının yardımlarındaki en büyük çıkarları başlangıçta meşruiyetlerini ve Bizans’a karşı önemli bir güç olarak statülerini tesis etmekti. Bu durum sağlandıktan sonra ise ekonomik çıkarlar devreye girdi. Nitekim Tervel’in 705’teki yardımında Bizans nezdinde elde ettiği yasal hükümdarlık, ardından onu 716 yılındaki ticari barış anlaşmasına götürdü. Omurtag Han’ın yardımı da 816’da imzalanan otuz yıllık barış antlaşmasını yenileme arzusundan kaynaklanıyordu. Esasen Tuna Bulgar hükümdarları özellikle devlet içinde birliği sağladıkları zaman en büyük düşmanları karşısında prestij kazanmayı hedefliyorlardı. Bunu başaran güçlü hanlar, daha sonra ise devletin ekonomik çıkarlarına uygun anlaşmalar peşinde koştular. Bununla birlikte Tuna Bulgarları söz konusu menfaatleri elde edebilmek için iki türlü strateji geliştirmişlerdi. Bunlardan ilki, savaşçı bir kavim olmalarından dolayı Bizans ile savaş hâlini sürdürerek kendi çıkarlarını zorla kabul ettirmekti. Bu dayatma birçok kez olumlu sonuç verse de her zaman istenilen elde edilememişti. Diğeri ise Bizans’ın güç durumda kaldığı zamanlarda -ki bu araştırmanın konusudur- yardım etme bahanesiydi. Tuna Bulgarları uyguladıkları bu stratejiler sayesinde uzun yıllar Bizans’a karşı koymayı başarmış ve varlıklarını sürdürmüşlerdir
Tarihi Kent Merkezlerindeki Kentsel Dönüşüme Morfolojik Bir Yaklaşım: Konya Şükran Mahallesi Örneği
No full textKonya tarihi kent merkezinde bulunan konut dokusuna sahip olan Şükran Mahallesi; zamanla çöküntü bölgesine dönüşmesi sebebiyle, kentsel dönüşüm projesiyle tamamen yıkılarak ticaret merkezi olarak yeniden planlanmıştır. Bu nedenle yüzyıllar içerisinde oluşan Konya’ya özgü kentsel doku, yıkım ile kesintiye uğramıştır. Çalışma kapsamında Şükran Mahallesindeki kentsel dönüşümün ortaya çıkardığı fiziksel değişim morfolojik boyutta incelenerek, projenin kente etkisi irdelenmiştir. Bu amaçla tarihsel coğrafi yaklaşım, konfigürasyonel yaklaşım ve tipomorfolojik yaklaşım analizleri bir arada kullanılarak kapsamlı bir analiz yapılmış, yıkım öncesindeki kentsel doku ve yeni oluşan doku analiz edilmiştir. Yapılan analizler mahallenin çöküntü bölgesi durumuna gelme sürecinin anlaşılmasını sağlamakta ve sonrasında oluşan dokunun kente olumlu katkı yapacağını öngörmektedir. Ancak ortaya çıkan yeni dokuda fonksiyonun konuttan ticaret alanına dönüşümü ve yapı tipolojisindeki büyük değişim tartışmaya açıktır. Kenti oluşturan bu fiziki yapı yüzyıllar boyunca kentlinin kültürü ve yaşantısıyla ortaya çıkmakta ve kendine özgü bir yapı oluşturmaktadır. Bu sebeple tarihi kent merkezlerinde yapılacak uygulamalarda kentsel morfoloji analizleri hem geçmiş dokunun oluşumunun anlaşılmasında hem de yapılacak olan dönüşümün planlanmasında yol gösterici rol oynamaktadır
Uluslararası Ticarette Dijital Dönüşüm Ve Lojistik Performans: Bir Model Önerisi
No full textDevelopments in information and communication technologies have led to significant changes in commercial activities. The realization of processes in commercial activities in digital environments has led to changes in all business processes. Especially in international trade and logistics operations, digitalization has created significant differences in terms of traceability, transparency and efficiency. In this respect, it is very important to determine the impact of digitalization on logistics performance in international trade. In this direction, it is aimed to empirically examine the effect of digitalization on logistics performance in international trade and to propose a model to realize this measurement. The study consists of two stages. In the first stage, the model was constructed and the scale was developed, while in the second stage, the application was carried out with the developed scale. During the scale development and implementation phase of the study, analyses were carried out through SPSS and SmartPLS package programs. During scale development, the relevant literature was reviewed and a question pool was created. After the expert opinion was obtained, the scale was created by performing the analysis. Then, with this scale, research was carried out on enterprises in the “International Freight and Goods Transportation” sector. In the study, survey questions were asked to 597 people in these enterprises. As a result of the research, a significant and positive relationship was found between digitalization and logistics performance in international trade. In addition, it was concluded that there is a link between the use of digital technologies by firms, the level of digitalization, the use of digital technologies by the workforce and the level of digital maturity and logistics performance and that the way to increase logistics performance in international trade is through digitalization