Amasya University Institutional Repository
Not a member yet
2000 research outputs found
Sort by
ARCHAIC ELEMENTS IN THE DIWAN OF FUZÛLÎ
No full textKökeni Fransızca olan ve sözlükte “1) Güzel sanatlarda klasik çağ öncesinden kalan 2) eskicil” anlamlarına gelen arkaik (archaique) Türkçenin eski dönemlerine ait yazılı metinlerinde yer alan ve günümüzde de kullanılagelen bir sözcüktür. Türkçe günlük konuşma dili ve edebi eserlerde kullanılan arkaik sözcükler bakımından zengin bir söz birikime sahiptir. Osmanlı döneminde okuryazar ve aydın kesimine hitap eden divan şiiri ürünleri Türkçe arkaik sözcükler açısından kıymetlidir. Sosyal hayata, gündelik yaşama ve diğer kültürel değerlere ait birçok öğreti gibi dönemin pek çok özelliği, dîvân edebiyatı ürünleri yardımıyla gözlemlenebilirken ayrıca söz varlığında veya birtakım dil bilgisi şekillerinde görülebilen eskicil özellikler, incelemeye değer konuları oluşturmaktadır. Bu konu çerçevesinde ele alınan Fuzûlî Dîvânı 16. asırda Türk dilinde var olan eskicil unsurların bazılarını ihtiva etmesi açısından önemli ve üzerinde durulması gereken şekil ve söz varlığı unsurlarını bünyesinde barındırmaktadır. Dîvân’da tespit ettiğimiz eskicil şekillerden birine şu örneği verebiliriz: Dîvân’da geçen “örtmek, gizlemek” anlamındaki “yaşurmak” sözcüğü Eski Türkçe döneminden beri kullanılan ama bugüne ulaşmayan ilgi çekici bir kullanımı göstermektedir. Verilen bu örnek hem Eski Türkçe döneminde tanıklanmış bir ögenin 16. yüzyılda yazılmış bir metinde yer alması hem de kullanımının bugüne ulaşamamış olması bakımından arkaik özellik göstermektedir. Çalışmada buna benzer eskicil şekillerin örnekleri verilecektir.Archaic which is of French origin and defined as “1)Remnants of fine arts from the pre-classical age 2)Archaique, which means "ancient", is a word that has appeared in written texts from the ancient periods of Turkish language and is stil used in contemporary contents. Turkish has a rich vocabulary in terms of archaic words used in daily spoken language and literary works. Diwan poetry products that appealed to the literate and intellectual people of the Ottoman period are valuable in terms of Turkish archaic words. While many features of thise period, such as many teachings regarding social life, daily life and other cultural values, can be observed with the help of diwan literature works, subjects worth examining include archaic features that can be seen in the vocabulary or some forms of grammar. Diwan of Fuzûlî, which is discussed within the framework of this subject, is important in terms of containing some of the archaic elements that existed in the Turkish language in the 16th century, and contains form and vocabulary that should be emphasized. We can give the following example of one of the archaic forms we identified in the Dîwân: The word "yaşurmak" in the meaning of "conceal, cover" used in the Dîwân seems to have an interesting usage that had been used since the Old Turkic period but has not survived to the present day. Said it is possible to say that the given example is noteworthy as it shows archaic features both because an element witnessed in the Old Turkic period was included in a text written in the 16th century and because its use has not survived to the present day. In our research, examples of similar ancient shapes will be given
The impact of problem-based learning on students' attitudes and awareness towards socioscientific issues and the environment
No full textBu araştırmada probleme dayalı öğrenme yaklaşımının ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin sosyobilimsel konular ile çevreye yönelik tutum ve farkındalıklarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel ve nitel çalışmanın bir arada kullanıldığı karma yöntemle yürütülmüştür. Araştırmanın nicel kısmı için ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel kısmı için ise durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Giresun'un bir ilçesinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir ortaokuldaki 50 tane 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Kontrol grubunda 25, deney grubunda da 25 öğrenci bulunmaktadır. Kontrol grubunda dersler geleneksel öğretim yöntemleriyle işlenirken, deney grubunda probleme dayalı öğrenme yaklaşımıyla verilmiştir. Çalışma süreci iki grup için de 15 hafta sürmüştür. Tüm öğrencilere ön test ve son test olarak "İlköğretim Öğrencilerinin Çevreye Yönelik Tutum Ölçeği", "Çocukların Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Açık Uçlu Soru Formu" uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde parametrik testlerden bağımsız örneklem t-testi, bağımlı örneklem t-testi ve ANCOVA; nitel verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; probleme dayalı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin çevreye yönelik genel tutumlarına anlamlı bir etki yapmadığı belirlenmiştir. Ancak PDÖ yaklaşımının öğrencilerin sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarına olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca hem geleneksel yöntemin hem de PDÖ yaklaşımının öğrencilerin çevreye ve sosyobilimsel konulara yönelik farkındalıklarını geliştirdiği sonucuna da varılmıştır.This study aims to investigate the impact of problem-based learning approach on 7th-grade middle school students' attitudes and awareness towards socio-scientific issues and the environment. The research employs a mixed-method approach, incorporating both quantitative and qualitative methodologies. For the quantitative part of the research, a pre-test post-test control group quasi-experimental design is utilized, while a case study design is employed for the qualitative part. The sample of the study consists of 50 7th-grade students from a middle school affiliated with the Ministry of National Education in a district of Giresun. There are 25 students in the control group and 25 students in the experimental group. While traditional teaching methods are used in the control group, problem-based learning approach is employed in the experimental group. The study process lasted for 15 weeks for both groups. "Primary School Students' Attitude Scale towards the Environment", "Children's Attitude Scale towards Socio-Scientific Issues", and an "Open-ended Questionnaire" were used as pre-test and post-test measurements. Parametric tests including independent samples t-test, dependent samples t-test, and ANCOVA were used for quantitative data analysis, while content analysis technique was utilized for qualitative data analysis. The results of the study revealed that the problem-based learning approach did not have a significant impact on students' attitudes towards the environment. However, it was found to have a positive effect on students' attitudes towards socio-scientific issues. Lastly, it was concluded that both the traditional method and the problem-based learning approach enhanced students' awareness of environmental and socio-scientific issues
Bibliometric Analysis of Studies on Overtourism: An Example of Web of Science
No full textDünyada bilinen ve marka olan destinasyonlar her yıl milyonlarca turist tarafından ziyaret edilmektedir. Aşırı kalabalıktan dolayı bu destinasyonlarda turizmden kaynaklı farklı sorunlar oluşmaktadır. Bu yüzden de aşırı turizm kavramı oldukça fazla gündemde yer almakta ve bu duruma çözüm geliştirilmesi gerekliliği vurgulanmaktadır. Bu çalışma ile aşırı turizm konusunda yapılan çalışmaların bibliyometrik analiz ile incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda 2024 yılının temmuz ayında Web of Science’da taranan dergilerde yayınlanan 536 tane yayına ulaşılmıştır. Verilerin analizi VOSviewer programı kullanılarak yapılmıştır. 2017 yılında bir tane yayın olduğu, en fazla yayının 2020 yılında (126) ve 2021 yılında (113) olduğu belirlenmiştir. Hugues Seraphin en fazla yayın üreten yazar olarak belirlenmiştir. İspanya (111), İtalya (63) ve İngiltere (55) en fazla yayın yapan ülkeler olmuştur. Yayınların ağırlıklı olarak SSCI (241) ve ESCI (219) endekslerde tarandığı; en çok aşırı turizm (316) anahtar kelimesinin kullanıldığı; aşırı turizm anahtar kelimesini sırasıyla sürdürülebilir turizm (58) ve sürdürülebilirlik (49) anahtar kelimelerinin takip ettiği belirlenmiştir.Destinations that are well-known and branded in the world are visited by millions of tourists every year. Due to overcrowding, different problems related to tourism occur in these destinations. For this reason, the concept of overtourism is on the agenda quite a lot and the need to develop a solution to this situation is emphasized. This study aims to examine studies on overtourism through bibliometric analysis. In this context, 536 publications published in journals scanned in Web of Science in July 2024 were reached. Data analysis was done using the VOSviewer program. It was determined that there was one publication in 2017, and the most publications were made in 2020 (126) and 2021 (113). Hugues Seraphin was determined as the author who produced the most publications. Spain (111), Italy (63) and England (55) were the countries with the most broadcasts. The publications are mainly scanned in SSCI (241) and ESCI (219) indices; the keyword overtourism (316) was used the most; it was determined that the keyword overtourism was followed by the keywords sustainable tourism (58) and sustainability (49), respectively
Türkiye’de bölgesel düzeyde kapsayıcı büyüme indeksi
No full textKapsayıcı büyüme konusunda sağlanan başarı sadece ülkeler arasında değil ülkelerin kendi coğrafi bölgelerinde bile farklılık gösterebilmektedir. Bu nedenle günümüz dünyasında bölgesel kalkınma politikaları oluştururken kapsayıcı büyüme farklılıklarını da minimize edecek politikaların dizayn edilmesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu yaklaşımdan hareketle, bölgeler arasındaki kapsayıcılık farklılıklarını ortaya koymak amacıyla McKinley’in (2010) çalışması referans alınarak 2014 ve 2021 yılları için Türkiye ve İBBS Düzey 2 alt bölgeleri bağlamında kapsayıcı büyüme indeksleri oluşturulmuştur. McKinley’nin kapsayıcı büyüme indeksini oluşturmak için kullandığı göstergelerden yola çıkılarak her bir alt bölge için 10 değişken belirlenmiş, bu değişkenlerden hareketle 2014 ve 2021 yılları için kapsayıcı büyüme indeksi hesaplanmıştır. Bunun neticesinde Türkiye geneli için kapayıcı büyüme indeksi 2014 yılına kıyasla 2021 yılında artış göstermiştir. Bölgesel düzeyde ise 2014’te en kapsayıcı bölgenin TR10 (İstanbul), 2021 yılında TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) olduğu tespit edilirken, 2014 yılında kapsayıcılığı en kötü olan bölgenin TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkâri), 2021’de ise TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) olduğu tespit edilmiştir. İlgili dönemde kapsayıcı büyüme performanslarındaki iyileşme ve gerilemeler bölgeler bazında farklılaşmaktadır
Macaristan’da Ortaokul Düzeyinde Okutulan Coğrafya Dersi Öğretim Programının Genel Yapısı ve İçerik Özellikleri
No full textThe aim of the study is to examine the general purpose and philosophy, principles and principles, competencies and content structure of the geography course taught within the scope of social studies course at secondary school level in Hungary. The importance of the study is that it examines the perspective of a Turkish origin state with different beliefs in a different geography on social sciences. The research is a qualitative study and document analysis method was used. In this context, documents obtained from the websites of Hungarian official institutions were used as data collection tools and the obtained data were analyzed with the descriptive analysis method. In the research, 102 hours of content of the Hungarian Geography curriculum applied to 7th and 8th grades at secondary school level; Learning outcomes were examined under the headings of method, technique and material use, activity and activity examples development and enrichment. As a result of the research, the characteristics of 8 learning areas of the geography course taught at secondary school level were evaluated. In the light of the findings, suggestions are made to examine the geography curricula of similar countries and make comparative analyses.Çalışmanın amacı Macaristan’da ortaokul seviyesinde sosyal bilgiler dersi kapsamında okutulan coğrafya dersi öğretim programının genel amaç ve felsefesini, ilke ve prensiplerini, yetkinlikler ve içerik yapısını incelemektir. Farklı bir coğrafyada farklı inanca sahip Türk kökenli bir devletin sosyal bilimlere bakış açısını ele almak çalışmanın önemini oluşturmaktadır. Araştırma nitel bir çalışma olup doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda Macaristan resmi kurumlarına ait internet sitelerinden elde edilen dokümanlar veri toplama aracı olarak kullanılmış ve elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Çalışmada Macaristan Coğrafya öğretim programının ortaokul seviyesinde 7.ve 8.sınıflara uygulanan 102 saatlik içeriği; öğrenme çıktıları, yöntem, teknik ve materyal kullanımı, etkinlik ve aktivite örnekleri, geliştirme ve zenginleştirme başlıkları altında incelenmiştir. Çalışma sonucunda ortaokul seviyesinde ayrı ders olarak okutulan coğrafya dersinin 8 ayrı öğrenme alanı özellikleri ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında; benzer ülkelere ait coğrafya öğretim programlarının incelenmesi, karşılaştırmalı analizlerin yapılması, ortaokul düzeyinde coğrafya dersinin ayrı bir ders olarak okutulmasının farklı ülkelerdeki örneklerinin incelenip değerlendirilmesi önerileri sunulmuştur
İklim Değişikliğinin Anne-Bebek Sağlığına Etkisi: Gebe Kadınların Görüşleri Üzerine Nitel Bir Çalışma
No full textAmaç: İklim değişikliğinin etkilerine yönelik gebelerin düşüncelerini değerlendirmek, riskler konusunda bilgilendirmek ve koruyucu davranışların benimsenmesini desteklemek, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmada kritik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, gebelerin iklim değişikliğinin anne-bebek sağlığı üzerindeki etkilerine yönelik düşüncelerini belirlemektir. Yöntem: Bu çalışma nitel araştırma desenindedir. Araştırma verileri Şubat-Nisan 2023 tarihleri arasında yarı yapılandırılmış form kullanılarak yapılan derinlemesine bireysel görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Araştırmaya 17 gebe kadın dahil edilmiştir. Araştırma verileri tematik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 28,9±6,1, gebelik sayısı ortalaması 2,1±1,0, gebelik haftası ortalaması 34,8±3,0’dır. Bulguların analizi sonucunda dört tema belirlenmiştir; “İklim değişikliği farkındalığı” “İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerine yönelik görüşler” “İklim değişikliği ve gıda güvensizliği” ve “İklim değişikliğinin etkilerine yönelik alınan önlemler”. Gebeler iklim değişikliğinin etkileri olarak; sıcaklık artışı, hava kirliliği ve gıda güvensizliği nedeniyle sağlıklarının olumsuz etkilendiğini belirtmişlerdir. Sonuç: Bu araştırmanın sonuçları gebelerin, iklim değişikliğinin sağlıkları üzerinde olumsuz etkileri olduğunu düşündüklerini ve bazı baş etme yolları denediklerini göstermiştir. Gebelerin iklim değişikliğinin anne-bebek sağlığı üzerindeki etkilerine ve bu etkilerle nasıl baş edebileceklerine yönelik bilgi düzeylerini artırmaya yönelik eğitimler planlanmalıdır
Successful School Principals in Socioeconomically Disadvantaged Schools: A Grounded Theory Research from Turkish Context
No full textThe purpose of this study was to delve into the characteristics, professional competencies, leadership attitudes, and behaviors of successful school principals (SSPs) in socioeconomically disadvantaged schools. Utilizing a systematic grounded theory method (SGTM), we conducted research in the provinces of Amasya, Çorum, Samsun, and Tokat in Türkiye. Purposeful and theoretical sampling methods were employed to recruit successful school principals, deputy principals, teachers, students, and parents from secondary schools affiliated with the Ministry of National Education (MoNE). The data draws on unstructured individual and focus group interviews, as well as documents and observations. All the data obtained were inductively analyzed through open, axis, and selective coding stages. Based on the codes, sub-categories, categories, themes, and dimensions from the analyses, we designed the Contextual Successful School Principalship Model (CSSPM), which falls into four dimensions as follows: individual, managerial, organizational, and instructional. SSPs in this study mostly tend to display paternalistic leadership attitudes and behaviors in terms of dedication and self-sacrifice, serving, intrinsic motivation, and influencing stakeholders. They exhibit almost all the attitudes and behaviors of servant leadership, act according to some national and moral values, and experience national attitudes such as patriotism and nationalism intensely. By giving importance to the academic socialization of students' mothers, successful school principals exhibit transformational and instructional leadership behaviors. They act strategically to directly involve mothers in enhancing student achievement, demonstrating their commitment to fostering an inclusive and supportive educational environment. © 2024, Ozgen Korkmaz. All rights reserved
Wagner Kanunu’nun Geçerliliği: 1992-2021 Dönemi İçin Dünya’dan Kanıtlar
No full textBu çalışmada Wagner Kanunu’nun geçerliliği, 83 ülke ve 1992-2021 dönemi için araştırılmaktadır. Ayrıca çalışma, Wagner Kanunu’nu kişi başı milli gelirin yanı sıra onu da kapsayan bir gösterge olan insani gelişme endeksi üzerinden test etmektedir. Gengenbach, Urbain ve Westerlund (2016) ve Genişletilmiş Ortalama Grup Tahmincisi yöntemlerinin kullanıldığı çalışmanın sonuçlarına göre; Wagner Kanunu, 86 ülkesinin 26’sında geçerlidir. Bu ülkelerden 9’unda ise Wagner Kanunu hem kişi başı milli gelire hem de insani gelişme endeksine göre geçerlidir
AMASYA WAQFS BETWEEN 1742-1749 IN THE CONTEXT OF COMPLAINTS
No full textOsmanlı İmparatorluğu altı asırlık ömrü boyunca hem başkentte hem de taşrada adalete büyük önem vermiştir. Tebaasına karşı adaleti sadece yerel mahkemelerle sağlamakla yetinmeyen imparatorluk, yerel mahkemelerin çeşitli sebeplerden dolayı çözüm üretemediği durumlarda, adaleti tesis edecek ve halkın sorunlarına çözüm bulacak yeni bir imkân daha sunmuştur. Bu imkân sayesinde Osmanlı tebaası, ikamet ettikleri mahallerde sorunlarını çözemese bile devletin en üst yargı mercii olan Divân-ı Hümâyun’a şikâyetlerini iletebilmişler ve bu şikâyetlerin giderilmelerini sağlayabilmişlerdir. Tebaanın şikâyetleri ve Divân’ın bu şikâyetlere getirdiği çözümler; erken tarihlerde Mühimme Defterleri’ne, daha sonraki tarihlerde sırasıyla Şikâyet ve Ahkâm-ı Şikâyet Defterleri’ne kaydedilmişlerdir. Bu çalışmada; 1-3 Numaralı Sivas Ahkâm-ı Şikâyet Defterleri’nde Amasya Kazâsı’nda yaşayan insanların 1742-1749 yılları arasında Divân-ı Hümâyun’a ilettikleri vakıflar ile ilgili şikâyet kayıtları esas alınmıştır. Bu dönemde vakıf meselelerini içeren toplam 128 şikâyet kaydı tespit edilmiş ve bu bağlamda bir müessese olarak vakıflarda meydana gelen türlü bozulmalar, vakıfların yaşadığı sıkıntılar, vakıf görevlilerinin usulsüzlükleri veya mağduriyetleri ve benzeri meseleler üzerinde durulmuştur. Ülke genelinde meydana gelen siyasi, ekonomik ve sosyo-kültürel bozulmanın vakıf sistemine Amasya özelinde ne gibi sorunlara sebebiyet verdiği şikâyet kayıtlarında yer alan örnekler ile açıklanmaya çalışılmıştır.Throughout its six-century life span, the Ottoman Empire attached great importance to justice both in the capital and in the provinces. The empire, which was not content with providing justice to its subjects only through local courts, offered another opportunity to administer justice and find solutions to the problems of the people in cases where local courts could not provide solutions due to a variety of reasons. Thanks to this the Ottoman subjects were able to place their complaints to the Divan-ı Hümâyun, the highest judicial authority of the state even if they could not resolve their problems in the vicinity of their residence and were able to have them resolved. The complaints of the subjects and the Divān's solutions to these complaints were recorded in Mühimme Books in the early period and in Şikâyet and Ahkâm-ı Şikâyet Books in the later periods. This study is based on the records of complaints about foundations made by the people living in the province of Amasya to the Divān-ı Hümâyun between the years 1742-1749 in the Sivas Ahkām-ı Şikâyet (Complaint) Books No. 1-3. In this period, a total of 128 complaint records were identified on the waqf issues which focused on such matters as various deteriorations in waqfs as an institution, the problems experienced by waqfs, and irregularities or victimization of waqf officials. Also, the findings show what sort of problems the political, economic and socio-cultural deterioration that occurred throughout the country led to in the waqf system with a focus on Amasya
Yapay Zeka Çağında Hemşirelik Bakımı
No full textMakineleşmenin hızla arttığı 21. yüzyılda yapay zeka teknolojileri ve bu icatlarla donatılmış yeni teknolojik ürünlerin yaygın kullanımı ile sağlık sektörü bu durumdan etkilenmiştir. Yirmi birinci yüzyılda hemşirelik mesleği de tüm diğer meslekler gibi yapay zeka teknolojisi ile tanışmıştır. Hemşirelik mesleği sağlık hizmetlerinin önemli bir parçasıdır. Hemşirelik, geleneksel tanımını çok geride bırakarak bilimsel, teknolojik değişimlere ayak uyduran kendini geliştirerek sürekli yenileyen bir disiplindir. Hemşirelikte yapay zeka teknolojileri ve hemşire robotlar tanı, tedavi, bakım, hemşirelik uygulamaları, araştırma, eğitim ve yönetim gibi sağlık hizmetlerinde kullanılmaktadır. Hemşirelikte yapay zeka teknolojileri ve hemşire robotlar, hemşirenin hasta bakımında geçirdiği zamanı azaltırken, hastanın bakım hizmetlerinin iyileştirilmesini sağlar. Üst düzey bilgi ve beceri gerektirmeyen, rutin işlemler yapay zeka teknolojileri ve hemşire robotlara devredilerek hemşireler üzerindeki iş yükü azaltılacaktır. Bu derleme, hemşirenin kaliteli bakım sunabilmesi için hemşirelikte yapay zeka teknolojileri ve hemşire robotlarla etkileşim sonuçlarını ortaya koymak amacıyla planlanmıştır