25647 research outputs found
Sort by
„Sculpta – Уметност на формата“
Колекцијата „Sculpta“ го нагласува скулптуралниот карактер на колекцијата – секој модел е како минијатурна скулптура, изработен со рачен труд, прецизност и голема посветеност на секој детаљ. „Уметноста на формата“ ја носи во себе скриената моќ на линиите, волуменот и текстурите. Таа влијае без зборови, оставајќи тивко, но трајно запаметено присуство. Во „Sculpta” формата е уметност, а изработката наука
Impact of Polishing on Candida albicans Adhesion to Dental Resins
Aim
The aim of this study was to examine Candida albicans adherence to three different dental base resin materials, as microbial colonization of dentures, influenced by surface roughness and irregularities, increases the microbial load and lead to clinical complications such as denture stomatitis and other oral and health-related issues in edentulous patients relying on removable dentures for functional and aesthetic rehabilitation.
Materials and methods
Sixty square samples (1×1 cm) were divided into three groups (n=20): G1 (heat-cured acrylic), G2 (cold-cured acrylic), and G3 (thermoplastic nylon resin), each split into two subgroups—A (laboratory-polished) and B (office-polished). Samples were incubated in a 24-hour microbial suspension at 37°C for 30 minutes, rinsed with isotonic physiological solution for 3 seconds, and transferred onto Sabouraud dextrose agar using sterile tweezers and the rolling technique. After 24-hour incubation at 37°C, colony counts were recorded and verified via microscopy. Statistical analysis was conducted using Statistic 7.1 and SPSS 17.0.
Results:
The Colony Forming Unit (CFU) values ranged from 0.6 × 10³ (G3A) to 11.85 × 10³ (G2B), with an ANOVA p-value of 8.66 × 10⁻¹⁵, indicating highly significant differences among groups and between polishing methods, as well as an extremely significant difference between G2 and G3.
Conclusion:
Different dental base resin materials interact differently with C. albicans. The type of dental base material and polishing method significantly affect microbial adherence. Available evidence suggests that Candida is less likely to adhere to thermoplastic nylon resin (G3) compared to heat-cured (G1) and cold-cured acrylic resins (G2).
Key words: Candida albicans, dental polishing, dental resins, microbial adhesion
Beyond Stereotypes: Discovering the True Faces of Cultures
The project brings together students from different cultures to analyze and challenge stereotypes in cross-cultural communication. Students will exchange their perceptions of each other's cultures through anonymous surveys, compare findings and identify common misconceptions. Thus, they will hone their soft skills (empathy, critical thinking, cross-cultural communication, digital literacy, creativity)
Aims of the project
Bring together students from different cultures, analyze, and challenge stereotypes in cross-cultural communication.
Expected Results
1. Increased skills of students’ critical thinking through analysis and deconstruction of stereotypes.
2. Improvement of intercultural communication competence and openness to cultural diversity.
3. Enhancement of students’ English language proficiency via collaborative international activities.
4. Digital outputs (videos, infographics, stories) showcasing authentic cultural perspectives.
5. Strengthening of teachers’ digital and methodological skills in intercultural education
Полифеноли и антиоксидативен потенцијал на брусница (Vaccinium vitisidaea L.)
Човечките клетки се постојано изложени на соединенија и молекули што го загрозуваат нивното функционирање. На пример, реактивните слободни кислородни радикали (ROS) што потекнуваат од клеточното дишење во митохондриите или егзогени фактори (како што е ултравиолетовата светлина), предизвикувајќи до 100.000 лезии на час во изложените клетки, значително придонесуваат за оштетување на ДНК во човечките ткива. Антиоксидантите се важни еквиваленти во овие процеси, а особено против формирањето на ROS, преку нивно неутрализирање и спречување на токсичните ефекти
предизвикани од оксидативниот стрес. Најзастапените природни антиоксиданти кај брусницата се антоцијаните (цијанидин-3-О-галактозид, цијанидин-3-О-арабинозид и цијанидин-3-О-глукозид) и флавонолите (најзастапен е кверцетин-3-O-галактозид). Поради содржината на овие биоактивни фенолни соединенија, бобинките се препознаени како
„суперхрана“, а брусницата во споредба со другите бобинки поседува највисоки концентрации од истите
Обележување на европскиот ден на јазиците
Низ Европа, 800 милиони Европејци, кои се застапени преку 47-те земји членки во Советот на Европа, се поттикнати да учат што повеќе јазици, во кое било време, на училиште или надвор од него.
Убедени дека јазичната разноликост претставува алатка за постигнување на поголемо интеркултурно разбирање и е клучен елемент во богатото културно наследство на нашиот континент, Советот на Европа промовира повеќејазичност во цела Европа. Советот во 2001 година одлучи Европскиот ден на јазиците да се слави на 26 септември секоја година.
За таа цел од катедрата за англиски јазик и книжевност беше подготвена кратка презентација за обележување на европскиот ден на јазици споделувајќи 26 интересни факти за англискиот јазики другите јазици низ светот. Истата беше презентирана пред студентите и имаше јасна порака -
познавањето и зборувањето странски јазици, најмалку два, светот ви е на дланка и станувате член на глобалното село како што светот денес се нарекува и кон кој сите ние се стремиме
Intelligent Charging and Delivery Management in EV Fleets Through Reinforcement Learning
In the context of the global transformation towards sustainable mobility, the management of electric vehicle (EV) fleets poses new challenges related to limited battery capacity, dynamic demands, and limited charging resources. This study proposes an intelligent approach for management optimization using the Q-learning technique. A simulation environment is created in which the agent makes real-time decisions based on the current state of the EV, charging, station load, and request priority. The approach includes options for actions such as delivery, waiting, request skipping, and adaptive charging. The results of multiple iterations show that the agent successfully minimizes the number of missed requests, maintains high overall utility, and ensures balanced resource utilization. Analysis of logs, Q-values, and visualizations confirms the effectiveness of the reinforcement learning and stabilization strategy. The study demonstrates the potential of learning to address complex logistical problems and offers a feasible framework for implementation in real EV fleets
Шепот на природата - скулпторско дело
„Artist in Residence Otovara 2025“ претставува меѓународна уметничка резиденција , која се одржа од 26 јули до 17 август 2025 година. Организирана е од Градскиот институт за уметност и култура во Отавара, Јапонија. Во рамки на програмата, уметниците работат на јавно творење, овозможувајќи на посетителите директно да го следат процесот на создавање. Во ова издание на манифестацијата зедоа учество тројца поканети уметници: скулпторот Слободан Милошески од Северна Македонија, тајванскиот уметник Јанг Ун-Чен и францускиот сликар Оливие Катрин. Покрај нив, во програмата учествуваат и локалните соработувачки уметници Нихара Кодаи, Ичимура Тамами и Кадотани Котоне.
За време на престојот во Отовара професорот Слободан Милошески изработи скулптура во дрво насловена „Шепот на природата“, со димензии 250х50х40cm
Мал формат 2025 - учество на групна изложба
Во Културно информативниот центар во Скопје на 31.10.2025 год. беше отворена изложбата „Мал формат“ на Друштво на ликовни уметници на Македонија.
Претставени беа дела во дводимензионален и тродимензионален формат – цртежи, слики, колажи, скулптури, објекти, графики и дела во други техники од членовите на уметничката асоцијација.
Малиот формат и минијатурата се чести модели на запишување на фази од процесот на реализација на ликовните дела и со тоа се дел од тековната продукција на ликовните уметници. Во тој процес и продукцијата на финални ликовни дела во помал формат е од особено значење бидејќи дава посебно место на јасната идеја, прецизноста во реализацијата на делата и актуелност на понудениот концепт.
На изложбата професорот Слободан Милошески се претстави со скулптура во мал формат под наслов „Чувар на просторот“ , изработена во инокс со димензии 23х8х7,5 cm
Paronyms in the Mental Lexicon
The vocabulary of the modern Macedonian language includes different types of words that are classified according to certain criteria. Some words have the same form of writing, but their semantics are different, while others have different forms but the same semantics. Some words are opposed in meaning, etc., but all contribute to the richness of our language. Some of these words are commonly used by speakers in everyday communication, while others are less frequently used and only become apparent when needed in specific situations. This distinction reflects the active and passive vocabulary that forms part of an individual’s lexicon. This paper explores the concept of the mental lexicon, the difference between the mental and general lexicon, and the notion of a paronymic nest
Едукативна иницијатива за управување со отпад – Say Yes To Waste Less
Рециклирањето е едно од најважните прашања на денешницата. Квалитетот на нашиот живот денес и во иднина зависи од тоа како ќе постапиме со отпадот како општество или индивидуално. Целта на проектот е да се зголеми свеста и знаењето на целните групи во проектот како и на сите заинтересирани страни за управување, намалување и рециклирање на отпад од пластика и лименки, односно преку развој и имплементација на овој иновативен проект да се овозможи одржливо управување со отпадот. Преку поттикнување на анганжманот на заедницата, едукативни предавања и промовирање на одржливи практики, подигнување на јавната свест за рециклирање на пластика и лименки, со вклучување на учесниците во тимски активности за осмислување на иновативни идеи за управување со отпад, проектот цели кон намалување на еколошкиот импакт на отпадот и создавање на почиста животна средина. Овој проект има и две долгорочни цели како намалување на количината отпад што завршува на депониите и остварување на одржлив модел за управување со отпад во локалната заедница, со фокус на активно учество на заедницата и подобрување на животната средина