Open Marine Archive

Sterrog - Amblyraja radiata

Vleet-complex (Dipturis batis, D. Cf. Intermedia)

Zwarte zeeduivel - Lophius budegassa

Merckx, J.P.

De Vlaamse havens: feiten, statistieken en indicatoren voor 2017

VLIZ

PERSBERICHT 
Vlaams Instituut voor de Zee, VLIZ – Donderdag 8 maart 2018 
Burgerwetenschappers onderzoeken schelpen aan 
de Vlaamse kust 
Op zaterdag 17 maart vindt in ons land voor het eerst een Grote Schelpenteldag plaats. Wetenschappers 
roepen iedereen op om die dag naar het strand te komen en de biodiversiteit aan de kust te helpen in kaart 
brengen. 
De Grote Schelpenteldag is een initiatief van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ), Eos, Natuurpunt en 
Kusterfgoed, met ondersteuning van BePlanet en Elia. In de tien kustgemeentes ontvangen experts 
liefhebbers om samen de schelpen aan het strand te onderzoeken. Elke deelnemer verzamelt honderd 
schelpen en zoekt, met de hulp van experts en een zoekkaart, om welke soorten het gaat. Die gegevens 
komen in een databank terecht, zodat de onderzoekers ermee aan de slag kunnen. Kinderen kunnen 
meezoeken, of op hetzelfde moment in Blankenberge of Oostende een workshop ‘hoe maak ik een papieren 
strandbloem’ volgen. In De Panne is er een extra schelpenactiviteit voor kinderen, Bredene stelt uitzonderlijk 
de schelpencollectie van Heemkring Ter Cuere open voor het publiek en in het Zwin deelt een gids zijn 
schelpenkennis met het publiek.  
De tien telposten (per gemeente) zijn: 
- Knokke-Heist: gebouw Schildia Beach 
- (Zee)brugge: Badengebouw reddingsdienst 
- Blankenberge: gebouw/tent Strandreddingsdienst 
- De Haan: tent nabij Redderspost 
- Bredene: gebouw Strandpost 6 
- Oostende: Marien Station Oostende (Oosteroever) 
- Middelkerke: gebouw Rode Kruispost strand Casino Oost 
- Nieuwpoort: gebouw dijk/strand t.h.v. Barkentijn 
- Koksijde: strand oosteinde dijk 
- De Panne: tent t.h.v. Leopold I-monument 
De initiatiefnemers kijken al uit naar de resultaten van dit nieuwe burgerwetenschapsinitiatief. Momenteel 
houdt niemand bij welke schelpen in welke aantallen aanspoelen aan de Belgische kust. Nochtans zegt dat 
veel, onder meer over de effecten van klimaatverandering, milieuvervuiling en biodiversiteitsverandering. Van 
welke schelpen zijn er veel, van welke weinig? Welke exoten zijn aanwezig? Zijn er verschillen tussen de 
West- en de Oostkust? En welke schelp mag zich straks tot absolute topper kronen? Met de resultaten van de 
Grote Schelpenteldag zullen experts een beter zicht krijgen op de schelpendiversiteit. De resultaten worden 
via een persbericht bekendgemaakt op maandag 19 maart.  
Inschrijven voor de Grote Schelpenteldag op een van de tien locaties kan gratis via de website 
www.iedereenwetenschapper.be.  
 
 Meer informatie op: www.iedereenwetenschapper.be 
Foto’s beschikbaar op aanvraag.  
Perscontact: Jan Seys (VLIZ) jan.seys@vliz.be of 0478/37.64.13 


Burgerwetenschappers onderzoeken schelpen aan de Vlaamse kust

PERSBERICHT 
 
Vlaams Instituut voor de Zee, VLIZ - Woensdag 12 september 2018 
 
Vijftig keer meer microplastics in de oceaan tegen eind deze 
eeuw 
 
In 2100 zal een kubieke meter oceaanwater 10-50 drijvende deeltjes microplastic 
bevatten, of vijftig keer meer dan vandaag. Hoewel deze gemiddelde 
concentraties beduidend onder de veilige concentratie van 6650 deeltjes/m3 voor 
oceanische ecosystemen liggen, zijn plaatselijke overschrijdingen nu reeds 
mogelijk. Kustnabije zeebodems en stranden daarentegen dreigen al vroeger 
ecologisch schadelijke concentraties te bevatten. 
 
Een studie ‒ uitgevoerd door het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ), de 
Universiteit Gent en Universiteit Wageningen ‒ brengt voor het eerst cijfers bijeen 
van de globale belasting van de wereldzeeën met microplastics. De studie 
berekent en evalueert ook de impact op het oceaan ecosysteem, nu en tot 2100. 
Vanuit de huidige wereldwijde kunststofproductie (366 miljoen ton) en die tot 
2100 (geschat op 13.514 miljoen ton, i.e. à 4,5% verwachte groei) is ingeschat 
hoeveel hiervan naar zee afvloeit en tot welke hoeveelheden microplastic (< 5 
mm) dit onder invloed van fragmentatie leidt. Rekening houdend met de gekende 
verdeling over een drijvende (1%), naar de zeebodem zinkende (94%) en 
aanspoelende (5%) fractie, zijn hieruit gemiddelde concentraties van 
microplastics nu en in de toekomst berekend. 
 
Bovenstaande cijfers zijn vergeleken met een veilige concentratie, berekend 
volgens de principes van de EU-REACH-verordening. Deze verordening biedt een 
gestandaardiseerde methodiek om milieunormen af te leiden ter bescherming 
van ecosystemen en burgers tegen de negatieve effecten van chemische stoffen. 
Hierop geënt maakten de auteurs een geïntegreerde analyse van alle 
wetenschappelijke impactstudies van microplastics op het oceaan ecosysteem. 
Dit leverde veilige concentraties op van 6650 drijvende plasticdeeltjes per m3 
zeewater en van 540 deeltjes per kg droog zeebodemsediment. In deze 
impactstudies zijn diverse zeeorganismen – zowel in het zeewater zwevend, als 
in de zeebodem levend – onderworpen aan gekende concentraties microplastics 
en is nagegaan wat de lethale en sublethale (negatief effect op voortplanting, 
groei, etc.) effecten waren. De auteurs concluderen hieruit dat er voor het 
drijvende microplastic, nu (ca. 1 deeltje/m3) noch in 2100 (ca. 10-50 
deeltjes/m3), sprake is van een gemiddelde overschrijding van deze veilige 
waarden. Plaatselijk, in kustgebieden of nauwe zee-engtes met hoge 
concentraties drijvend microplastic, is dit wel al het geval. Voor het naar de 
zeebodem zinkende microplastic zijn er over het algemeen sneller problemen te 
verwachten. De huidige (ca. 2-10 deeltjes/kg) en tegen het eind van de eeuw 
voorspelde gemiddelde concentraties (ca 70-400 deeltjes/kg) neigen hier meer 
in de richting van als onveilig beschouwde dichtheden (540 deeltjes/kg droog 
sediment). Met name havens, stranden en andere getijdenzones gaan reeds in 
2040 in het ‘rood’, en krijgen in 2100 af te rekenen met sterke overschrijdingen 
(1580-8050 deeltjes/kg) van wat als veilig mag worden beschouwd. 
 
Deze studie toont aan dat de vervuiling van het wereldwijde oceaan-ecosysteem 
met microplastics de verkeerde richting opgaat. Stijgende concentraties en 
hoeveelheden die plaatselijk nu reeds boven de veilige norm liggen, zullen zich 
vertalen in een grotere kans op een haperend ecosysteem en in een hogere 
belasting van zeevoedsel met kunststof. Bijkomende studies naar de impact van 
microplastics op een nog bredere range aan organismen (met name 
bodembewonende fauna), alsook onderzoek naar verschillen in effecten in 
functie van de grootte van de microplastics, zijn broodnodig. 
 
 
EU-wetgeving: 
* Regulation (EC) No 1907/2006 of the European Parliament and of the Council 
of 18 December 2006 concerning the registration, evaluation, authorisation and 
restriction of chemicals (REACH). Offic. J. 2006, 1-520, L396: http://eur-
lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:02006R1907-
20140410&from=EN 
 
 
Artikel: 
Everaert G., L. Van Cauwenberghe, M. De Rijcke, A. Koelmans, J. Mees, M. 
Vandegehuchte & C. Janssen (2018). ‘Risk assessment of microplastics in the 
ocean: modelling approach and first conclusions’ – Environmental Pollution 
https://doi.org/10.1016/j.envpol.2018.07.069; 
www.vliz.be/imisdocs/publications/317946.pdf 
 
Infographic: 
http://www.vliz.be/imisdocs/publications/319072.pdf 
 
Perscontact: 
* Dr. Jan Seys, jan.seys@vliz.be; +32/(0)478 37 64 13 
* Dr. Gert Everaert, gert.everaert@vliz.be; +32/(0)477 44 55 83

Vijftig keer meer microplastics in de oceaan tegen eind deze eeuw

Afdeling Kust - Vlaamse Hydrografie

Getijboekje 2019 voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge en Zeebrugge

Henneman, J.

Dossier algen: supermateriaal zoekt doel

T'Jampens, M.

Theetaert, H.

Gkritzalis, T.

Adding an event-based scheduling interface to a Research Vessel’s data acquisition system  
Authors: Michiel T’Jampens, Hannelore Theetaert, Thanos Gkritzalis 
Abstract: Flanders Marine Institute (VLIZ) runs an in-house developed DA system on board the RV Simon 
Stevin to provide continuous real-time weather, navigation and water quality parameters during 
campaigns. When in 2015 the ICOS project started, a much stricter and thorough calibration and 
verification process of a real-time pCO2 gas analyzer was demanded. At an early phase, this could be 
implemented in hardware. But due to increasing complexity it was opted to implement it in the DA 
system. Given that this process involves controlling multiple devices while gathering data from sensors 
and doing calculations on it. This meant implementing a script-able scheduling interface. This interface 
needed to allow –among other things- to send a specific string to a chosen device at a certain time if a 
real-time value was within preset parameters… and maybe report about it in an email. In short, the DA 
system needed to evolve from simple ‘gather-data-and-make-sure-it’s-stored’ to a system that can 
actively interact with devices. 


Adding an event-based scheduling interface to a Research Vessel’s data acquisition system

Vanermen, N.

Courtens, W.

Daelemans, R.

Van de walle, M.

Verstraete, H.

Stienen, E.

Lesser black-backed gull distribution in and around the Thornton Bank offshore wind farm using GPS logger data

Flanders Marine Institute

Not a member yet

Sterrog - <i>Amblyraja radiata</i>

Vleet-complex <i>(Dipturis batis, D. Cf. Intermedia)</i>

Zwarte zeeduivel - <i>Lophius budegassa</i>