ePublications
Not a member yet
19220 research outputs found
Sort by
Teachers’ attitudes towards the education of immigrant children in Polish schools. Problems related to their education
No full textAccording to data from 2018, Poland is a relatively homogeneous country in the European Union in terms of nationality. Around 345 000 representatives of other nations live in our country, of which about 46% are immigrants from Ukraine. Despite the fact that these people, in comparison with other countries in the European Union, face more difficulties both in terms of formal requirements related to permanent residence, access to medical care, institutions dealing with education, and opportunities to find their place in the labour market, this trend is growing and their children constitute about 0,7% of the Polish children’s population (Portal: prawy.pl). In Poland, the system of free, obligatory education covers children and youth up to 18 years in primary, and since 2010 also secondary, schools. In this situation, one can expect that a significant problem that will appear before the Polish education system in the near future will be the education of refugee children in Polish schools. The subject of the article is the attitudes of teachers towards the education of immigrant children in Poland and problems related to the education of these children. The article aims to answer the following questions: 1. What are the attitudes towards the education of immigrant children presented by Polish teachers? 2. What kind of didactic and educational problems can occur in connection with the appearance of immigrant children in Polish schools? 3. What actions should teachers take to improve the teaching process to integrate the school environment? In order to get an answer to a research problem formulated thusly, surveys using a specially prepared questionnaire were planned and carried out in a group of 42 primary and middle school teachers in two Polish cities (with over 600 000 inhabitants) and subsequently interviews with them were conducted. The data obtained generally showed an understanding of the problems of education of immigrant children and the teachers’ professional approach to their education.Grażyna Bartkowiak – prof. dr hab., Akademia Marynarki Wojennej w GdyniAiken R.L., Late Life, Philadelphia Press, Philadelphia 1978.Bartkowiak G., Niepełnosprawni w przemysłowych zakładach pracy, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1988.Bennet M.J., Towards ethnorelativism: a development model of intercultural diversity, [w:] R.M. Paige (red.), Education for the intercultural experience, Intercultural Press, Yarmouth, Maine 1993.Bąbka J., Zachowania kooperacyjne w sytuacjach zadaniowych u młodzieży w okresie wczesnej adolescencji: Analiza porównawcza młodzieży pełnosprawnej i z różnymi ograniczeniami sprawności, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2012.Cabańska J., Uwarunkowania migracji ludności na jednolitym rynku europejskim na przykładzie państw członkowskich Unii Europejskiej, nieopublikowana praca doktorska napisana pod kierunkiem B. Gruchmana, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Poznań 2015.Dobrowolska B., Diagnoza pedagogiczna w środowisku klasy zróżnicowanej kulturowo. Aktualne problemy i dylematy a orientacja prospektywna – analiza badań, [w:] B. Dobrowolska (red.), Badawczy charakter pracy nauczyciela. Wybrane obszary teorii i szkolnej pragmatyki, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach, Siedlce 2010.Dobrowolska B., Odmienność kulturowa w klasie szkolnej na przykładzie dzieci czeczeńskich w Polsce. Badanie kompetencji kulturowych, [w:] J. Surzykiewicz, M. Kulesza (red.), Ciągłość i zmiana w edukacji szkolnej – społeczne i wychowawcze obszary napięć, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2011.Ekiert-Grabowska B., Dzieci nieakceptowane w klasie szkolnej, WSiP, Warszawa 1982.Falkowska E., Telusiewicz-Pacak A. (red.), Dzieci w Polsce. Dane, liczby, statystyki, Wydawnictwo UNICEF, Warszawa 2013.Fiske S.T., Cuddy A.J.C., Glick P., Xu J., A model of (often mixed) stereotype content: Competence and warm respectively from perceived status and competition, „Journal of Personality and Social Psychology” 2002, t. 82.Gardner H., Five Minds for the future, Harvard Business Press, Boston – Massachusetts 2008.Grzybowski P.P., Edukacja europejska. Od wielokulturowości do międzykulturowości, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2009.Heckhausen J., Dixon R.A., Bales P.B., Gains and losses in development. Throughout adulthood as perceived by different adult age groups, „Developmental Psychology” 1989, t. 25.Koryś P., Okólski M., Czas globalnych migracji. Mobilność międzynarodowa w perspektywie globalizacji, „Seria Prace Migracyjne”, nr 55, Instytut Studiów Społecznych, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2004.Liberska B., Współczesne procesy globalizacji gospodarki światowej, [w:] B. Liberska (red.), Globalizacja. Mechanizmy i wyzwania, PWE, Warszawa 2002.Majda A., Zalewska-Puchała J., Barczyk E., Postawy studentów pielęgniarstwa wobec osób odmiennych kulturowo, „Problemy Pielęgniarstwa” 2013, t. 21, nr 3.Marek A., Skowron-Nalborczyk A., Nie bój się islamu. Leksykon dla dziennikarzy, Towarzystwo Więź, Warszawa 2005.Mazurkiewicz G., Przywództwo edukacyjne. Odpowiedzialne zarządzanie edukacją wobec wyzwań współczesności, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2011.Nikitorowicz J., Edukacja regionalna i międzykulturowa, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009.Nowicka E., Blaski i cienie migracji. Problemy cudzoziemców w Polsce, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011.Ron P., Elderly people’s attitudes and perceptions of aging and old age The role of cognitive dissonance?, „International Journal of Geriatric Psychiatry” 2007, t. 22.Rosencrantz H., McNewin T.A., Factor analysis of attitudes toward the aged, „Gerontologist” 1969, t. 9(1).Soros G., George Soros on Globalization, Perseus Book, Cambridge 2002.Stasiuk K., Maison D., Psychologia konsumenta, PWN, Warszawa 2014.Stefaniak A., Bilewicz M., Winiewski M., Uprzedzenia w Polsce, Wydawnictwo Stowarzyszenie Filomatów Liberi Libri, Warszawa 2015.Stephan W.G., Stephan C.W., Intergroup anxiety, „Journal of Social Issues” 1985, t. 41.Strabac Z., Listhaung O., Anti-Muslim prejudice in Europe. A multilevel analysis of survey data from 30 countries, „Social Science Research” 2008, t. 37.Van Zomeren M., Fischer A.H., Spears R., Testing the limits of tolerance: How intergroup anxiety amplifies negative and offensive responses to out-group-initiated contact, „Personality and Social Psychology Bulletin” 2007, t. 33.Wojciszke B., Psychologia społeczna, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011.26728
The Lexis of the Semantic Field of “Spirituality” in Descriptive Dictionaries of the Russian Language of the Late 20th Century
No full textThe subject of this monograph is the lexis representing the semantic field of “spirituality” selected from descriptive dictionaries of the Russian language of the late 20th century. The term "spirituality" is understood in it as a part of the inner world of man, the essence of which constitutes a way of perceiving the cause and sense of existence on earth, faith in God and related religious and social attitudes. Since Orthodoxy is the nucleus of Russian culture and carrier of its traditional values, it seems right to restrict the analysis to this field. Undertaking this topic was prompted by its importance and topicality – the revival of the spiritual lives of Russians after religious repression, anti-religious propaganda, censorship and ideological indoctrination. The analysis of the selected vocabulary in the context of recent social and political changes in the Russian state has made it possible to determine if and to what extent the Soviet period had an impact on the contemporary spirituality of Russians in the context of language, whether the collapse of the values and ideals of communism is the only reason for the changes observed, and whether the influence of other factors, e.g. globalisation or the secularization of society, can be noted.
The lexical material analysed in this research was selected from two basic lexicographic sources of the Russian language published in the post-Soviet era, i.e. Большой толковый словарь русского языка, edited by S.A. Kuznietsov (1st edition, 1998; later referred to as: BTS) and Толковый словарь русского языка, S. I. Ozhegov and N. J. Shvedova (4th edition, 2004; later referred to as: OSz-4). The material is not cited in its entirety, but rather limited to selected examples illustrating clear changes in the lexical area explored. This dissertation consists of an Introduction, which presents, among others, the assumptions of the thesis and the characterised source database, three chapters discussing lexical material, Conclusion, Bibliography and Index of Lexical Units Cited the in Work.
In the first chapter, a synchronous analysis of the confessional lexis concerning its dictionary description was conducted. The analysis indicated that this area was widely represented in lexicographic sources of the late 20th century. Units representing all of the semantic microfields associated with this fragment of reality including the concept of faith and terminology related to theology, the sacraments, church services, the cycle of feasts, scared buildings, church architecture, sacred objects, liturgical vestments and utensils, and the clergy and laity are recorded in them. The definitions of the lexemes are presented mainly in a natural way in accordance with Orthodox teaching, and frequently include elements of encyclopedism. The presence of encyclopedic information for confessional lexemes is undoubtedly a requirement of the times – the need for religious education in a society that functioned for over 70 years in atheistic reality. Chapter two and three present a lexis of Orthodox spirituality in diachronic description, which allows for revealing a number of developmental tendencies of a given vocabulary. Lexical material was presented in two chapters as a result of a clear separation of two distinct semantic areas: confessional lexis directly pointing to the religious sphere (Orthodoxy) and described in dictionaries as belonging to this area, and the lexis of “spiritual morality”, which on the one hand represents the domain of Christian morality, although in contemporary lexicographic sources it is presented in a secular manner without reference to the sphere of the sacred. The analysis of the confessional vocabulary carried out in chapter two indicates that this area was subject to change in descriptive dictionaries of the Russian language of the late 20th century. The evident tendency is the significant expansion of the religious sphere and its rehabilitation. Despite the fact that this research relates to general language dictionaries, in which it is not possible to present the confessional lexis comprehensively, a considerable qualitative increase in recorded units can be observed, not only those basic for the knowledge of Orthodoxy and most active in the language, such as: Благовещение, всенощное бдение, молитвослов, рукоположить, but also narrowly-specialised terms, such as илитон, потир, саккос, ставропигия, etc. Among the qualitative changes, the most prominent process is the deideologization of a given lexis. The lexemes lose the elements and negative qualifiers given to them in the Soviet era and are neutralized (see, e.g. Евангелие). The rehabilitation of vocabulary also occurs at the graphic level. The lexis, which was included in passive dictionary resources in the previous period due to its association with the sphere of sacrum, has been updated (e.g. греховный, инок). Restoring the confessional meaning of polysemic phrases (e.g. брак) is also an active process. Directions of stylistic changes in the analysed vocabulary are not yet clearly identified, but a general tendency of raising its rank can be noted. The semantic transformation in the analysed lexical material are sporadic. Confessional lexis is a domain that is quite semantically hermetic and hardly susceptible to change. The activity of confessionalisms in language leads to the development of figurative and secondary meanings functioning dynamically outside the sphere of sacrum (see, e.g. великомученик). However, the religious semantics of the lexemes are significantly supplemented in dictionaries. The enrichment of dictionary descriptions appears both at the level of definitions, by including additional semantic elements such as ‘confessional affiliation’, ‘functional purpose’, ‘place in hierarchy’, etc. and at the non-definitive level (adding illustrations, phrases, encyclopedic notes, etc.). As the analysis indicates, dictionaries of the late 20th century are not completely freed from the influence of Soviet ideological and lexicography. A group of lexemes is clearly separated, whose contemporary inclusion among archaisms seems to be in several cases unjustified (see e.g. молитвенник, старец), and also a group of units described in lexicographic sources with the use of depreciating qualifiers and expressions such as в христианской мифологии, по преданию, библейская легенда and служитель культа (see, e.g. архангел, манна). Chapter three of this dissertation address the lexis associated with “spiritual morality” in Russian lexicographic sources. The changes that have been observed in this area are not so regular, as in the case of confessional lexis, because the lexical material was discussed in two semantic fields – good and evil, positive and negative attitudes and behaviours from the Christian perspective. Terminology related to Christian morality presented in Russian language dictionaries in the late 20th century is most often deprived of religious connotations, which suggests that in common use, they function as elements of secular morality. Despite the fact that communism significantly interfered in human morality, descriptions of the lexes in this field were not distorted to the same extent as in the case of the confessional lexis, in Soviet dictionaries. A comparison of dictionary entries in Soviet sources and dictionaries of the late 20th century indicates certain phenomena associated with the collapse of Soviet ideology and values including e.g. a return of elements of lexemes from passive vocabulary (e.g. благочестие, гордыня, подаяние, чревоугодие), updated units which concerned concepts that were inconsistent or “uncomfortable” for Soviet ideology (e.g. милосердие, благотворительность), and also deideologization or depoliticization of certain lexemes (e.g. благо, гордость, нравственность). For many of them, it is difficult to clearly state if the semantic transformations are the result of innovations of the Soviet era or global civilizational transformations. Undoubtedly, the communist regime, followed by a rather sudden collapse of its values and ideals, brought about an axiological relaxation of society. This moral “instability” can also be perceived in dictionary descriptions. A significant part of the lexical units of this semantic field is not clear-cut and can be used both in contexts of negation and also affirmation (see, e.g.: зависть, самолюбие, любовь, смирение, эгоизм, злость, etc.) While summarizing the results of the analysis, it should be stated that the state of the lexis representing the semantic field “spirituality” in descriptive dictionaries of the Russian language at the beginning of the 21st century indicates a stage of significant, but still incomplete revision and stabilization. However, an important step has been made toward rebuilding the culture of Russian Orthodoxy.Monografia opublikowana ze środków projektu finansowanego w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Regionalna Inicjatywa Doskonałości” na lata 2019–2022 nr projektu 009/RID/2018/19 kwota finansowania 8 791 222,00 złBartwicka H., Rosyjski język potoczny. Słownictwo, Bydgoszcz 2000.Bondaruk K., ks., Nauka o nabożeństwach prawosławnych, cz. 2, Białystok 1987.Borucki T., Rosyjskie pole semantyczne wyrazu „молитва”, [w:] Historia i teraźniejszość Rosji w świetle faktów językowych. Materiały Ogólnopolskiej Konferencji Lingwistycznej, Kraków 10-11 maja 1993, L. Jochym-Kuszlikowa (red.), Kraków 1993, s. 24-31.Borucki T., Refleksje o prezentacji leksyki religijnej na lektoracie języka rosyjskiego w seminarium duchownym, „Roczniki Humanistyczne” 1995, t. 43, s. 77-84.Borucki T., Семантическое поле „добра” и „зла” в текстах Александра Меня, [в:] Русистика и современность. Языкознание, М. Бобран (ред.), Rzeszów 1999, s. 255-264.Chlebda W., Rosyjska frazeologia biblijna dzisiaj, [w:] Słowiańskie Bałkany oraz Słowiańszczyzna Zachodnia wobec tradycji kulturowej Europy Zachodniej (Spotkanie Wschodu i Zachodu). [Materiały Sekcji bizantyno-słowianoznawczej IX Międzynarodowego Kongresu Naukowego Musica Antiqua Europae Orientalis], Acta Slavica, A. Bezwiński (red.), t. 2, Bydgoszcz 1991, s. 125-135.Chlebda W., Z najnowszej frazeologii rosyjskiej: droga ku świątyni, „Zeszyty Naukowe KUL” 1991, t. 34, nr 1-2, s. 203-211.Chlebda W., Fatum i nadzieja. Szkice do obrazu samoświadomości językowej dzisiejszych Rosjan, „Studia i monografie” nr 226, Opole 1995Doroszewski W., Język, myślenie, działanie, Warszawa 1982.Dworakowska B. E., Legendy i podania staroruskie w przekładzie Ryszarda Łużnego – wybrane aspekty lingwistyczne, Białystok 2008.Dubisz S., Język – Historia – Kultura (wykłady, studia, szkice), t. 2, Warszawa 2007.Журавский А. В., Приход в Русской Православной Церкви. XX в., [в:] Православная энциклопедия. Русская Православная Церковь, Алексий II (ред.), Москва 2000, с. 276-294.Закон Божий: пять книг о православной вере, Москва 1991.Змарзер В., Актуализация церковной лексики в современном русском языке, „Studia Rossica” 2000, t. 9, cz. II, Leksyka i leksykografia. Paremiologia i paremiografia, Warszawa 2000, s. 279-286.Зуев Ю. П., Русская Православная Церковь, [в:] Российская цивилизация. Этнокультурные и духовные аспекты. Энциклопедический словарь, М. П. Мчедлов и др. (ред.), Москва 2001, с. 371-376.Игнатов А., Отрицание и имитация: две стороны коммунистического отношения к религии, „Вопросы философии” 2001, № 4, с. 25-30.Истомина И. А., О диалогичности текстов современной православной проповеди, „Ученые записки Казанского университета” 2012, т. 154, кн. 5, Гуманитарные науки, c. 156-163.Ицкович Т. В., Религиозный функциональный стиль в жанровом аспекте: к постановке проблемы, „Жанры речи” 2016, № 1, c. 87-93.Какорина Е. В., Трансформации лексической семантики и сочетаемости, [в:] Русский язык конца XX столетия (1985–1995), Е. А. Земская (ред.), Москва 2000, с. 67-89.Климкова Л. А., Слово „Бог” в русской языковой картине мира, [в:] Православие и русская литература, Арзамас 2004, с. 239-247.Козина Н. О., Лингвокультурологический анализ русского концепта «грех» (на материале лексических, фразеологических и паремических единиц), Иваново 2003.Evdokimov P., Sakrament miłości. Tajemnica małżeństwa w świetle tradycji prawosławnej, Białystok 2007.Колесов В. В., Древняя Русь: наследие в слове. В 5-ти кн. Кн. 2. Добро и зло, Санкт-Петербург 2001.Колесов В. В., „Как слово наше отзовется...” (Русский язык в современной России), [в:] Современные языковые процессы. Межвузовский сборник, Санкт-Петербург 2003, с. 32-46.Колесов В. В., Язык и ментальность, Санкт-Петербург 2004.Кон И. С., Сексуальная культура в России. Клубничка на березке, Москва 1997.Королева И. А., Сакрально-богослужебная лексика в аспекте лингвистического исследования, [в:] Филологический поиск. Сборник научных трудов, вып. 4, Волгоград 2000,
с. 87-93.Королева И. А., Стилистические особенности сакрально-богослужебной лексики, [в:] Кирилло-Мефодические традиции на Нижней Волге, Волгоград 2002, с. 115–118.Костомаров В. Г., Языковой вкус эпохи, Санкт-Петербург 1999.Кошелева Т. И., Православная церковная лексика в современных светских СМИ, „Вестник Новгородского государственного университета” 2013, № 72, с. 103-106.Крылова О. А., Толерантность, речевые жанры и функциональные стили современного русского литературного языка, [в:] Философские и лингвокультурологические проблемы
толерантности, Екатеринбург 2003, с. 199-209.Крылова И. А., Проблема иллюстрирования лексики сферы религии в толковых словарях, „Studia Humanitatis” 2018, № 4, http://st-hum.ru/content/krylova-ia-problema-illyustri
rovaniya-leksiki-sfery-religii-v-tolkovyh-slovaryah [dostęp: 20.04.2019].Fediukina H., Leksykon terminologii prawosławnej rosyjsko-polski, Warszawa 2014.Крысин Л. П., Религиозно-проповеднический стиль и его место в функционально-стилистической парадигме современного русского литературного языка, [в:] Поэтика. Стилистика. Язык и культура, Н. Н. Розанова (ред.), Москва 1996, с. 135-138.Крысин Л. П., Заимствование иноязычной лексики, [w:] Najnowsze dzieje języków słowiańskich. Русский язык, Е. Ширяев (red.), Opole 1997, s. 107-119.Купина Н. А., Тоталитарный язык. Словарь и речевые реакции, Екатеринбург 1995.Купина Н. А., Языковое строительство: от системы идеологем к системе культурем, [в:] Русский язык сегодня, Л. П. Крысин (отв. ред.), вып. 1, Москва 2000, с. 182-189.Купина Н. А., Михайлова Ю. Н., Религиозная лексика и ее отражение толковыми словарями русского языка, [в:] Проблемы русской лексикографии, Москва 2004, с. 58-60.Лейчик В. М., Обновление религиозного стиля: взгляд лексиколога, [в:] Христианизация, дехристианизация и рехристианизация в теории и практике русского языка, Познань 2001, с. 31–40.Листрова-Правда Ю. Т., Расторгуева М. Б., К вопросу о функциональном церковно-религиозном стиле современного русского литературного языка, „Вестник ВГУ” 2006, № 1, cерия: Филология. Журналистика, с. 49-54.Листрова-Правда Ю. Т., Ангсумалин Пачит, Рецензия на „Толковый словарь русского языка конца XX века. Языковые изменения” – главный редактор Г. Н. Скляревская – С-Пет.:
Фолио-пресс, 1998 – 406 с., „Вестник ВГУ” 2007, № 2, серия: Филология. Журналистика, c. 68-70.Ломоносов М. В., Предисловие о пользе книг церковных в российском языке, [в:] М. В. Ломоносов. Избранные произведения, Ленинград 1986, с. 473-478.Маринова Е. В., Могут ли амбиции быть здоровыми?, „Русская речь” 2012, № 5, с. 57-63.Gadomski A., Gadomska H., Teolingwistyka polska w kontekście teolingwistyki słowiańskiej, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Językoznawstwo” 2014, z. 10, s. 7-
-24.Маслова В. А., «Любите врагов ваших…»: сакральное и светское в концепте «Любовь», [в:] Хрестоматия теолингвистики, т. 2, А. К. Гадомский (ред.), Ульяновск 2019, c. 425-436.Матей И. К., О происхождении русской православной лексики и ее генетических разрядах, „Известия ВГПУ” 2016, серия: Гуманитарные науки. Филологические науки,
№ 1 (270), с. 160-163.Матей И. К., О семантике православной терминологической лексики, [в:] „Научный вестник Воронежского государственного архитектурно-строительного университета” 2016, серия: Лингвистика и межкультурная коммуникация, № 2 (21), c. 15-19.Матей И. К., Особенности представления православной лексики в современных словарях, „Научный вестник Воронежского государственного архитектурно-строительного университета” 2016, серия: Лингвистика и межкультурная коммуникация, № 1 (20), с. 6-10.Мечковская Н. Б., Язык и религия, Москва 1998.Михайлова Ю. Н., Об эволюции лексикографического представления концепта „Бог”, „Известия Уральского государственного университета” 2003, № 28, с. 181-191.Мишланов В. А., Худякова Е. С., О жанровой специфике текстов церковно-религиозного стиля, „Филологические заметки” 2008, т. 2, http://philologicalstudies.org/dokumenti/2008/1.pdf [dostęp: 20.11.2018].Мовлева Н. С., Малый православный толковый словарь, Москва 2008.Молитвослов, Москва, Санкт-Петербург 1998.Морковкина А. В., Русские агнонимы в теоретическом и прикладном рассмотрении, Москва 1994.Iordan I., Principes de la definition dans les dictionnaires unilingues, [w:] Melanges linguistiques, Bucarest 1957, s. 223-234.Морковкин В. В., Русская духовность в лексикографическом рассмотрении, „Русистика сегодня” 1999, № 1-2, с. 142-157.Мчедлов М. П., Возрождение религиозное, [в:] Российская цивилизация. Этнокультурные и духовные аспекты. Энциклопедический словарь, М. П. Мчедлов и др. (ред.), Москва
2001, с. 33-37.Общеобразовательные учреждения Русской Православной Церкви, https://azbyka.ru/katehizacija/obshheobrazovatelnye-uchrezhdenija-russkoj-pravoslavnoj-tserkvi.shtml [dostęp: 20.11.2018].Основы социальной концепции Русской Православной Церкви, https://mospat.ru/ru/documents/social-concepts [dostęp: 10.12.2018].Панова Л. Г., Грех как религиозный концепт (на примере русского слова „грех” и итальянского „peccato”), [в:] Логический анализ языка. Языки этики, Н. Д. Арутюнова, Т. Е. Янко,
Н. К. Рябцева (ред.), Москва 2000, с. 167-177.Патюкова Р. В., Религиозная лексика как неотъемлемый компонент существования духовных грамот русских монархов XIV–XVI вв.: диахронический аспект, „Теория и практика
общественного развития” 2010, № 4, https://cyberleninka.ru/article/v/religioznaya-leksika-kak-neotemlemyy-komponentsuschestvovaniya-duhovnyh-gramot-russkih-monarhov-xivxvi-vv-diahronicheskiy-aspekt [dostęp: 02.03.2019].Петухова М. Е., Функциональные особенности церковной терминологии (наименования помещений) в русском языке послереволюционного периода, [в:] Исследования по сравнительному языкознанию, Казань 2004, с. 110-117.Поцепня Д. М., Изменения в словарном составе языка и новые лексикографические идеи, [в:] Современные языковые процессы. Межвузовский сборник, Санкт-Петербург 2003, c. 76-88.Правила русской орфографии и пунктуации, утв. Акад. наук СССР, М-вом высш. образования СССР и М-вом просвещения РСФСР, Москва 1956, https://pravopisanie.academic.ru [dostęp: 12.12.2018].Правила русской орфографии и пунктуации. Полный академический справочник, Лопатин В. В. (ред.), Москва 2007.Kania S., Tokarski J., Zarys leksykologii i leksykografii polskiej, Warszawa 1984.Православие. Словарь атеиста, Н. С. Гордиенко (ред.), Москва 1988.Православные институты и университеты, http://www.hristianstvo.ru/life/education/institute [dostęp: 20.11.2018].Проект „Свод правил русского правописания. Орфография. Пунктуация”, Москва 2000, с. 377-393.Прохватилова О. А., Православная проповедь и молитва как феномен современной звучащей речи, Волгоград 1999.Прохватилова О. А., Экстралингвистические параметры и языковые характеристики религиозного стиля, „Вестник Волгоградского государственного университета” 2006,
серия 2: Языкознание, вып. 5, с. 19-26.Рейли М., Истоки жизни: русские обряды и традиции, Санкт-Петербург 2002.Рождественский Ю. В., Словарь терминов. (Общеобразовательный тезаурус): Мораль. Нравственность. Этика, Москва 2002.Розанова Н. Н., Сфера религиозной коммуникации: храмовая проповедь, [в:] Современный русский язык. Социальная и функциональная дифференциация, Л. М. Крысин (ред.), Москва 2003, с. 341-363.Розенталь Д. Э., Джанджакова Е. В., Кабанова Н. П., Справочник по правописанию, произношению, литературному редактированию, Москва 1999.Романов А., Использование церковной лексики и отношение к ней среди носителей современного русского языка, „Russian Language Journal” 2008, т. 58, с. 159-186.Kochman S., Studia nad słownictwem i frazeologią słowiańską, Opole 2005.Русский язык, Л. Л. Касаткин (ред.), Москва 2001.Русский язык конца XX столетия (1985–1995), Е. А. Земская (ред.), Москва 2000.Сенько Е. В., К проблеме лексических инноваций, Ленинград 1979.Сергеева Е. В., Изменение семантики лексем „вера” и „религия” в русском литературном языке XIX–XX веков, [в:] Язык. Функции. Жизнь. Сборник статей в честь проф. А. В. Бондарко, Санкт-Петербург 2000, с. 125-130.Синагатуллин И. М., Вторая жизнь слова, „Русский язык за рубежом” 1994, № 3, с. 28-30.Скляревская Г. Н., Слово в меняющемся мире. Русский язык начала XXI столетия: состояние, проблемы, перспективы, „Исследования по славянским языкам” 2001, № 6, с. 177-
-202.Скляревская Г. Н., Лексика русского православия в процессе языкового возрождения начала XXI века: ее место в лексической системе и культуре страны, [в:] Русистика и современность: Лингвокультурология и межкультурная коммуникация. Материалы IV Международной конференции 28–29 июня 2001 г., Санкт-Петербург 2002, с. 22-31.Скляревская Г. Н., Современное русское православие. Толково-энциклопедический словарь, Москва 2012.Скляревская Г. Н., Лексика православия в современном русском языке: опыт лексикологического анализа и лексикографического описания, „Вестник НГУ” 2012, серия: История,
филология, т. 11, вып. 9, c. 36-40Словарь православной церковной лексики: Прописная – строчная, https://gramota.ru/slova
Metody wielokryterialnego podejmowania decyzji w badaniu ryzyka finansowania przedsiębiorstw
No full textProblem oceny ryzyka finansowania przedsiębiorstw jest zagadnieniem ważnym i wciąż aktualnym. Sektor finansowy, a przede wszystkim banki, jest podstawowym źródłem finansowania inwestycji. Banki przeprowadzają ocenę zdolności kredytowej klientów, aby zminimalizować ryzyko kredytowe, przez które rozumie się ryzyko zwrotności kredytu i odsetek, czyli zagrożenie, że kredyt udzielony klientowi wraz z należnymi odsetkami nie zostanie spłacony. Szczególnie w okresach niepewności co do przyszłej sytuacji mikroekonomicznej i makroekonocznej, banki stają przed wyborem metod i technik, dzięki którym mogą zadbać o marginalizowanie ryzyka działalności kredytowej, co w konsekwencji przyczynia się do stabilności systemu bankowego. Celem głównym pracy było przedstawienie problemu oceny ryzyka finansowania przedsiębiorstw jako problemu wielokryterialnego podejmowania decyzji oraz budowa modeli decyzyjnych z wykorzystaniem wybranych metod. Celem metodycznym pracy było opracowanie procedur wielokryterialnych wspomagających ocenę aplikacji kredytowej przedsiębiorstwa. Cel praktyczny pracy sprowadzono do empirycznej weryfikacji zaproponowanych modeli na podstawie danych rzeczywistych. Zarówno cel główny pracy, jak i cele cząstkowe zostały zrealizowane. Do budowy modeli decyzyjnych zaproponowano różne podejścia, wykorzystujące wiele metod. Praca ma charakter teoretyczno-empiryczny, a podstawową cechą ją wyróżniającą są dwa aspekty: metodologiczny i praktyczny. Przegląd literatury przedmiotu pomógł w analizie rozważanych w pracy problemów decyzyjnych. Powstałe modele, które skonstruowano opierając się na danych empirycznych, mogą być stosowane w praktyce. W rozdziale 1 przedstawiono pojęcie ryzyka i niepewności. Przedstawiono problem oceny ryzyka kredytowego oraz związany z nim problem oceny zdolności kredytowej. Zaprezentowano spotykane w literaturze metody stosowane do oceny ryzyka finansowania przedsiębiorstw. W rozdziale 2 omówiono podstawy wielokryterialnej analizy decyzyjnej oraz przedstawiono problem oceny ryzyka finansowania przedsiębiorstw jako zagadnienie wielokryterialnego podejmowania decyzji. Zaprezentowano rozpatrywane w pracy problemy decyzyjne oraz powiązane z nimi dane liczbowe, które w rozdziałach kolejnych wykorzystano do budowy modeli decyzyjnych. Dokonano także weryfikacji statystycznej danych oraz wyboru zmiennych zastosowanych w modelach jako kryteria decyzyjne. W kolejnym kroku z każdym problemem decyzyjnym powiązano metody wielokryterialne (klasyczne lub rozmyte), których użyto do budowy modeli decyzyjnych. Rozdział 3 poświęcono zastosowaniu klasycznych metod wielokryterialnego podejmowania decyzji w ocenie ryzyka finansowania przedsiębiorstw. Dla każdej prezentowanej metody skonstruowano model decyzyjny, a następnie dokonano jego weryfikacji empirycznej z wykorzystaniem posiadanych danych. Rozważano tu zarówno metody oparte na konstrukcji miernika syntetycznego (SAW, Hellwiga, TOPSIS), jak i metodę nieliniową WINGS opartą na konstrukcji i analizie zależności między kryteriami w grafie. W budowie modeli wielokryterialnych uwzględniono różne wektory współczynników wagowych, wyznaczone za pomocą metod szacowania wag kryteriów przedstawionych w rozdziale 2. Rozdział 4 dotyczy zastosowania rozmytych metod wielokryterialnego podejmowania decyzji w ocenie ryzyka finansowania przedsiębiorstw. Określono w nim również podstawowe pojęcia związane z teorią zbiorów rozmytych. Do budowy modeli decyzyjnych wykorzystano rozmyte metody SAW i TOPSIS. Dla obu metod skonstruowano modele decyzyjne, wykorzystując dane o różnym charakterze oraz dokonano ich weryfikacji empirycznej. Podsumowanie zawiera wyniki, wnioski i rekomendacje dotyczące możliwości wykorzystania poszczególnych metod w praktyce.Wydanie publikacji zostało sfinansowane ze środków Wydziału Ekonomii i Finansów Uniwersytetu w BiałymstokuAdamowicz T., 2013, Przyczyny i skutki i fazy kryzysu finansowego lat 2007-2009 w wybranych krajach na świecie, „Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Polityki Europejskie, Finanse i Marketing”, 9(58), s. 9-21.Adamowicz M., Janulewicz P., 2012, Wykorzystanie metod wielowymiarowych w określeniu pozycji konkurencyjnej gminy na przykładzie województwa lubelskiego, „Metody Ilościowe w Badaniach Ekonomicznych”, 13(1), s. 17-28.Adamus W., Łasak P., 2010, Zastosowanie metody AHP do wyboru umiejscowienia nadzoru nad rynkiem finansowym, „Bank i Kredyt”, 41(4), s. 73-100.Altman E., Saunders A., 1998, Credit risk measurement: Developments over the last 20 yers, „Journal of Banking & Finance”, 21, s. 1721-1742.Altman E.I., 1968, Financial ratios discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy, „Journal of Finance”, 23(4), s. 589-609.Altman E.I., 1988, Default Risk, Mortality Rates, and the Performance of Corporate Bonds, Research Foundation, Institute of Chartered Financial Analysts, Charlottesville, VA.Altman E.I., 1989, Measuring corporate bond mortality and performance, „Journal of Finance”, September, s. 909-922.Altman E.I., 1992, Revisiting the high yield debt market, „Financial Management”, Summer, s. 78-92.Altman E.I., 1993, Corporate Financial Distress and Bankruptcy, wyd. 2., Wiley, New York.Altman E.I., Haldeman R., Narayanan P., 1977, Zeta analysis: A new model to identify bankruptcy risk of corporations, „Journal of Banking and Finance”, 1, s. 29-54.Amiri M.P., 2010, Project selection for oil-fields development by using the AHP and fuzzy TOPSIS methods, „Expert Systems with Applications”, 37(9), s. 6218-6224.Steinhaus H., 1956, Sur la division des corp materiels en parties, „Bulletin de l’Academie Polonaise des Sciences”, 4(12), s. 801-804.Stępnik A., 2014, Różnice między informacją a wiedzą w kontekście zarządzania, „Studia Metodologiczne”, 32, s. 29-47.Stillwell W.G., Seaver D.A., Edwards W., 1981, A comparison of weight approximation techniques im multiattribute utility decision making, „Organizational Behavior and Human Performance”, 28, s. 62-77.Biswas R., Roy A.R., 2001, An application of intuitionistic fuzzy sets in medical diagnosis, „Fuzzy Sets and Systems”, 117(2), s. 209-213.Strahl D., Walesiak M., 1997, Normalizacja zmiennych w skali przedziałowej i ilorazowej w referencyjnym systemie granicznym, „Przegląd Statystyczny”, 1, s. 69-77.Zadeh L.A., 1975a, The concept of a linguistic variable and its application to approximate reasoning - Part I. Information linguistic variable, „Expert Systems with Applications”, 36(2), s. 3483-3488.Takagi T., Sugeno M., 1983, Derivation of fuzzy control rules from human operator’s control actions, „IFAC Proceedings Volumes”, 16(13), s. 55-60.Tanaka K., 1997, An introduction to fuzzy logic for practical applications, Springer, Berlin.Tansel İç Y., 2012, Development of a credit limit allocation model for banks using an integrated Fuzzy TOPSIS and linear programming, „Expert Systems with Applications”, 39, s. 5309-5316.Heilpern S., 1980, Wybrane zagadnienia z teorii zbiorów rozmytych, „Roczniki Polskiego Towarzystwa Matematycznego”, Seria III: Matematyka Stosowana XVI, s. 26-38.Mousseau V., Slowinski R., Zieniewicz P., 1999, ELECTRE TRI 2.0a methodological guide and user’s manual, „Document du LAMSADE”, 111, s. 263-275.Trabia M., Shi L.Z., Hodge N.E., 2006, A Fuzzy Logic Controller for Autonomous Wheeled Vehicles, [w:] J. Buchli (red.), Mobile Robots, Moving Intelligence, InTech, s. 175-200.Kacprzyk J., 1986, Zbiory rozmyte w analizie systemowej, PWN, Warszawa.Triantaphyllou E., 2000, Multi-criteria decision making methods. A comparative study, Springer, Boston.Trzaskalik T., 2014, Wielokryterialne wspomaganie decyzji. Metody i zastosowania, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, Warszawa.Trzaskalik T., 2016, Modelowanie preferencji w wielokryterialnych dyskretnych problemach decyzyjnych – przegląd bibliografii, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, 426.Trzaskalik T., Sitarz S., Dominiak C., 2013, Unified procedure for Bipolar method, [w:] L. Zadnik i in. (red.), Unified procedure for bipolar method. Proceedings of the 12th International Symposium on Operational Research in Slovenia, SOR 2013, Springer, s. 213-218.Turlej J., 1994, Strategia i taktyka zarządzania ryzykiem kredytowym, „Bank i Kredyt”, 10, s. 41-47.Zadeh L.A., 1975b, The concept of a linguistic variable and its application to approximate reasoning – Part II, „Information Sciences”, 8(4), s. 301-357.Bolc L., Borodziewicz W., Wójcik M., 1991, Podstawy przetwarzania informacji niepewnej i niepełnej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa.Tzeng G.H., Chen T.Y, Wang J.C, 1998, A weight assessing metod with habitual domains, „European Journal of Operational Reserch”, 110(2), s. 342-367.Nadali A., Pourdarab S., Nosratabadi H.E., 2012, Class Labeling of Bank Credit’s Customers Using AHP and SAW for Credit Scoring with Data Mining Algorithms, „International Journal of Computer Theory and Engineering”, 4(3), s. 401-404.Pluta W., 1976, Taksonomiczna procedura prowadzenia syntetycznych badań porównawczych za pomocą zmodyfikowanej miary rozwoju gospodarczego, „Przegląd Statystyczny”, 4, s. 511-517.Tzeng G.H., Huang J.J., 2011, Multiple Attribute Decision Making Methods and Applications, CRC Press, Boca Raton.Walesiak M., 2002, Propozycja uogólnionej miary odległości w statystycznej analizie wielowymiarowej, [w:] J. Paradysz (red.), Statystyka regionalna w służbie samorządu lokalnego i biznesu, Internetowa Oficyna Wydawnicza, Centrum Statystyki Regionalnej, Poznań, s. 115-121.Walesiak M., 2012, Pomiar odległości obiektów opisanych zmiennymi mierzonymi na skali porządkowej – strategie postępowania, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, 242, s. 39-46.Kaczmarek T.T., 2010, Zarządzanie ryzykiem: ujęcie interdyscyplinarne, Wydawnictwo Difin, Warszawa.Wang X., Ruan D., Kerre E.E., 2009, Mathematics of Fuzziness – Basic Issues, Springer Verlag, Berlin – Heidelberg.Zadeh L.A., 1975c, The concept of a linguistic variable and its application to approximate reasoning – Part III, „Information Sciences”, 9(1), s. 43-80.Bottani E., Rizzi A., 2006, A fuzzy TOPSIS methodology to support outsourcing of logistics services, „Supply Chain Management: an International Journal”, 11(4), s. 294-308.Zadeh L.A., 1997, Toward a theory of fuzzy information granulation and its centrality in human reasoning and fuzzy logic, „Fuzzy Sets and Systems”, 90(2), s. 111-127.Zadeh L.A., 1965, Fuzzy sets, „Information and Control”, 8, s. 338-353.Nedeljkovic I., 2004, Image classification based on fuzzy logic, MapSoft Ltd, Zahumska 26 11000 Belgrade, Serbia and Montenegro, Commission VI, WG VI/1-3.Pawlak Z., 1999, Decision rules, Bayes’ rule and rough sets, [w:] N. Zhong, A. Skowron, S. Ohsuga (red.), New Direction in Rough Sets, Data Mining, and Granular-Soft Computing, Proceedings of 7th International Workshop, RSFDGrC '99, Yamaguchi, Japan, November 9-11, 1999, Springer, s. 1-9.Wang Y.-M., Elhag T.M.S., 2006, On the normalization of interval and fuzzy weight, „Fuzzy Sets and Systems”, 157(18), s. 2456-2471.Kamalloo E., Abadeh M., 2014, Credit Risk Prediction Using Fuzzy Immune Learning, „Advances in Fuzzy Systems”, 2014, Article ID 651324, s. 1-11.Zavadskas E.K. i in., 2016, Development of TOPSIS method to solve complicated decision-making problems – An overview on developments from 2000 to 2015, „International Journal of Information Technology & Decision Making”, 15(3), s. 645-682.Zawadzka Z., 2000, Zarządzanie ryzykiem w banku komercyjnym, Poltext, Warszawa.Zhong N., Skowron A., Ohsuga S., 1999, New Direction in Rough Sets, Data Mining, and Granular-Soft Computing, Springer.Zimmermann H.J., 2001, Fuzzy set theory and its application, Kluwer Academic Publishers, Boston – Dordrecht – London.Zopounidis C., Doumpos M., 2002, Multicriteria classification and sorting methods: a literature review, „European Journal of Operational Research”, 138(2), s. 229-246.Bottomley P.A., Doyle J.R., Green R.H., 2000, Testing the reliability of weight elicitation methods: direct rating versus point allocation, „Journal of Marketing Reserch”, 37(4), s. 508-513.Brans J.P., Vincke P., Mareschal B., 1986, How to select and how to rank projects: The PROMETHEE method, „European Journal of Operational Research”, 24(2), s. 228-238.Niedziółka P., 2002, Zarządzenie ryzykiem stopy procentowej w banku, Wydawnictwo Difin, Warszawa.Brzostowski J., Roszkowska E., 2014, Wybrane własności i odmiany SAW w kontekście wspomagania negocjacji, „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Wydziałowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach”, 178, s. 108-128.Brzostowski J., Roszkowska E., Wachowicz T., 2014, Supporting ill-structured negotiation problems, [w:] P. Guo, W. Pedrycz (red.), Human-Centric Decision Making Models for Social Sciences, Springer, London, s. 339-367.Hellwig Z., 1968, Zastosowanie metody taksonomicznej do typologicznego podziału kraju ze względu na poziom rozwoju oraz zasoby i strukturę wykwalifikowanych kadr, „Przegląd Statystyczny”, 4.Pawlak Z., 2001, New look Bayes’ theorem – the rough set outlook, [w:] G. Hirano, M. Inuiguchi, S. Tsumoto (red.), Proceedings of International Workshop on Rough Set Theory and Granular Computing (RSTGC 2001), Matshue, Shimane, Japan, s. 1-8.Chanas S., Kolodziejczyk W., Machaj A., 1984, A fuzzy approach to the transportation problem, „Fuzzy Sets and Systems”, 13, s. 211-221.Anggraeni E.Y. i in., 2018, Poverty level grouping using SAW method, „International Journal of Engineering & Technology”, 7(2.27), s. 218-224.Chanas S., & Kuchta D., 1996, A concept of the optimal solution of the transportation problem with fuzzy cost coefficients, „Fuzzy Sets and Systems”, 82(3), s. 299-305.Chang P.T., Lee E.S., 1995, The estimation of normalized fuzzy weights, „Computer Mathematics with Applications”, 29(5), s. 21-42.Chavira D.A.G. i in., 2017, A credit ranking model for a parafinancial company based on the ELECTRE--III method and a multiobjective evolutionary algorithm, „Applied Soft Computing”, 60, s. 190-201.Chen C.T., 2000, Extension of the TOPSIS of group decision-making under fuzzy environment, „Fuzzy Sets and Systems”, 114, s. 1-9.Nowak E., 1984, Problemy doboru zmiennych do modelu ekonometrycznego, PWN, Warszawa.Chen S.J., Hwang C.L., 1992, Fuzzy multiple attribute decision making methods, [w:] S.J. Chen, C.L. Hwang, Fuzzy multiple attribute decision making. Metods and Applications, Springer, Berlin – Heidelberg, s. 289-486.Chu T.C., Tsao C.T., 2000, Ranking fuzzy Number with and Area between the centroid point and original point, „Computers and Mathematics with Applications”, 43, s. 111-117.Cieślak M., 1974, Taksonomiczna procedura prognozowania rozwoju gospodarczego i określania potrzeb na kadry kwalifikowane, „Przegląd Statystyczny”, 1, s. 29-39.Hellwig Z., 1981, Wielowymiarowa analiza porównawcza i jej zastosowanie w badaniach wielocechowych obiektów gospodarczych, [w:] W. Welfe (red.), Metody i modele ekonomiczno-matematyczne w doskonaleniu zarządzania gospodarką socjalistyczną, PWE, Warszawa, s. 46-68.Daliyev A., 2015, Credit Risk Assessment by Means of Fuzzy Logic Prediction, „Journal of Multidisciplinary Engineering Science and Technology”, 2(5), s. 902-904.Perło D., Roszkowska E., 2011, Zastosowanie wybranych metod klasyfikacji do analizy zrównoważonego rozwoju, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu”, 176, s. 372-399.de Almeida A.T., 2007, Multicriteria decision model for outsourcing contracts selection based on utility function and ELECTRE method, „Computers & Operations Research”, 34(12), s. 3569-3574.De Soto J.H., 2009, Pieniądz, kredyt bankowy i cykle koniunkturalne, Instytut Ludwiga von Misesa, Warszawa.Kasjaniuk M., 2006, Zastosowanie analizy dyskryminacyjnej do modelowania i prognozowania upadłości przedsiębiorstw, „Barometr Regionalny”, 2(6), s. 95-100.Deni W., Sudana O., Sasmita A., 2013, Analysis and Implementation Fuzzy Multi-Attribute Decision Making SAW Method for Selection of High Achieving Students in Faculty Level, „International Journal of Computer Science Issues”, 10(1), s. 674-680.Pritchard C.L., 2002, Zarządzanie ryzykiem w projektach. Teoria i praktyka, WIG-PRESS, Warszawa.Diakoulaki D., Mavrotas G., Papayannakis L., 1995, Determining objective weights in multiple criteria problems: The CRITIC metod, „Computers & Operations Research”, 22, s. 763-770.Dowgiełło Z., 1996, Słownik ekonomiczny przedsiębiorcy, Wydawnictwo Znicz, Szczecin.Driankov D., Hellendoorn H., Reinfrank M., 1996, Wprowadzenie do sterowania rozmytego, WNT, Warszawa.Dubois D., and H. Prade H., 1978, Operations of Fuzzy Numbers, „International Journal of Systems Science”, 9(6), s. 613-626.Hellwig Z., 1969, Problem optymalnego wyboru predyktant, „Przegląd Statystyczny”, 6(3-4).Dubois D., and H. Prade H., 1980, Fuzzy sets and systems, Theory and Applications, Academic Press, New York.Edwards W., 1997, How to Use Multiattribute Utility Analysis for Social Decision-making, „IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetic”, 7 , s. 326–340.Peters J., 1990, A Cognititve Computational Model of Risk Hypothesis Generation, „Journal of Accounting Research ”, 28, s. 83-109.Edwards W., Barron F.H., 1994, SMARTS and SMARTER: Improved simple methods for multiattri-bute measurement, „Organizational Behavior and Human Decision Process”, 60, s. 306-325.Ferreira F.A., Santos S.P., Dias V.M., 2014, An AHP-based approach to credit risk evaluation of mortgage loans, „International Journal of Strategic Property Management”, 18(1), s. 38-55.Nowak E., 1997, Zarys metod ekonometrii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.Ficoń K., 2013, Zastosowanie rozmytych sterowników Mamdaniego do określania ryzyka wieloczynnikowego, „Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej”, 54, 3(194), s. 65-88.Keeney R.L, Raiffa H., 1976, Decisions with Multiple Objectives: Preferences and Value Trade-Offs, Willey, New York.Figueira J., Greco S., Ehrgott M., 2005, Multiple Criteria Decision Analysis: State of the Art. Surveys, Springer, New York.Figura P., 2011, Sektorowe wartości rekomendowane wskaźników finansowych, praca doktorska, Politechnika Gdańska, Gdańsk.Fisher R.A., 1936, The use of multiple measurments in taksonomic problems, „Annals of Eugenics”, 7, s. 179-188.Hołda A., 2001, Prognozowanie bankructwa jednostki w warunkach gospodarki polskiej z wykorzystaniem funkcji dyskryminacyjnej ZH, „Rachunkowość”, 5, s. 306-310.Gabrusewicz W., 2014, Analiza finansowa przedsiębiorstwa: teoria i zastosowanie, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.Gajdka J., Stos D., 1996, Wykorzystanie analizy dyskryminacyjnej w ocenie kondycji finansowej przedsiębiorstw, [w:] R. Borowiecki (red.), Restrukturyzacja w procesie przekształceń i rozwoju przedsiębiorstw, Akademia Ekonomiczna, TNOiK, Kraków.García-Cascales S.M., Lamata M.T., 2012, On Rank Reversal and TOPSIS Method, „Mathematical and Computer Modelling”, 56, s. 123-132.Pfeffer I., 1956, Insurance and Economic Theory, Homewood, Illinois.Nowak M., 2004, Preference and veto thresholds in multicriteria analysis based on stochastic dominance, „European Journal of Operational Research”, 158, s. 339-350.Gasza R., 1997, Związek między wynikami analizy typu Altmana a kształtowaniem się kursów akcji wybranych spółek giełdowych w Polsce. Rezultaty badań najstarszych spółek giełdowych w latach 1991-1995, „Bank i Kredyt”, 3, s. 59-62.Gątarek D. i in., 2001, Nowoczesne metody zarządzania ryzykiem finansowym, Wig-Press, Warszawa.Goodman L.A., 1985, The 1983 Henry L. Rietz memorial lecture. The analysis of cross-classified data having ordered and/or unordered categories: Association models, correlation models, and asymmetry models for contingency tables with or without missing entries, „The Annals of Statistics”, 13, s. 10-69.Goodman L.A., 1986, Some useful extensions of the usual correspondence analysis approach and the usual log-linear models approach in the analysis of contingency tables, „International Statistical Review”, 54, s. 243-309.Khalil J., Martel J.M., Jutras P., 2000, A multicriterion system for credit risk rating, http://www.fsa.ulaval.ca/sirul/1999-014.pdf.Goodwin P., Wright G., 2011, Analiza decyzji, Wolters Kluwer Polska, Warszawa.Hołda A., 2002, Wykorzystanie analizy dyskryminacyjnej do prognozy upadłości spółek rynku kapitałowego, „Nasz Rynek Kapitałowy”, 11(143).Gordy M.B., 2000, A comparative anatomy of credit risk models, „Journal of Banking & Finance”, 24(1-2), s. 119-149.Górecka D., Pietrzak M.B., 2012, Zastosowanie metody Promethee II w procesie rankingowania projektów europejskich w ramach Regionalnego Programu Opreacyjnego województwa kujawsko-pomorskiego na lata 2007-2013 projektów europejskich w ramach regionalnego programu operacyjnego województwa kujawsko-pomorskiego na lata 2007-2013. Studia Ekonomiczne/Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach, (Modelowanie preferencji a ryzyko ’12), 83-103.Górecka D., Roszkowska E., Wachowicz T., 2014, MARS – a hybrid of ZAPROS and MACBETH for verbal evaluation of the negotiation template, [w:] P. Zaraté i in., Proceedings of the Joint International Conference of the INFORMS GDN Section and the EURO working Group on DSS, Toulouse University, Toulouse, s. 24-31.Nowak M., 2005, Investment project evaluation by simulation and multiple criteria decision aiding procedure, „Journal of Civil Engineering and Management”, 11, s. 193-202.Górniak J., 2000, Zastosowanie analizy korespondencji w badaniach społecznych i marketingowych, „ASK. Research & Methods”, 9, s. 115-134.Piasecki K., 1985, Probability of fuzzy events defined as denumerable additivity measure, „Fuzzy Sets and Systems”, 17(3), s. 271-284.Grant J., 2001, Churn modeling by rough set approach, manuscript.Greco S., Mousseau V., Słowiński R., 2008, Oridinal regression revisited: Multiple criteria ranking Rusing a set od additive value functions, „European Journal of Operational Reserarch”, 191, s. 416-436.Gr
Childcare and children’s education in institutions run by the Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci in Łódź in the interwar period
No full textRobotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci (RTPD) było organizacją opiekuńczą i edukacyjną, działającą z inicjatywy i pod patronatem Polskiej Partii Socjalistycznej.
W Łodzi w 1923 roku utworzono oddział RTPD. Od początku istnienia tej organizacji w Łodzi jej działacze zaczęli otwierać ośrodki opiekuńczo-wychowawcze dla dzieci i młodzieży. Pierwszym z nich były świetlice środowiskowe dla dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym od 5-6 do 13-14 lat. Podążając za nowymi trendami w pedagogice, zostały one następnie przekształcone w przedszkola dla dzieci w wieku 4-6 lat działające w oparciu o metodę Marii Montessori. Innymi ośrodkami tworzonymi przez Łódzki Oddział RTPD były kluby młodzieżowe oraz ośrodki inicjujące opiekę profilaktyczną i medyczną, takie jak kolonie letnie, świetlice, poradnie gruźlicy. Inicjatywy te skierowane były do dzieci z rodzin łódzkich robotników, przede wszystkim członków PPS w Łodzi. W artykule przedstawiono główne aspekty związane z rodzajem sprawowanej opieki oraz treścią programów edukacyjnych realizowanych w świetlicach, przedszkolach i klubach młodzieżowych prowadzonych przez Oddział Łódzki RTPD w latach 1923–1939.Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci (RTPD, Workers’ Society of Children’s Friends) was an organization which provided care and education and operated at the initiative and under the patronage of the Polish Socialist Party. In Łódź, an RTPD division was established in 1923. Since the beginnings of that organization in Łódź, its activists started to open care and education centres for children and teenagers. The first of them included community centres for school and pre-school children aged 5-6 to 13-14. Following new trends in pedagogy, they were then transformed into kindergartens for children aged 4-6 operating based on Maria Montessori’s method. Other centres opened by the Łódź RTPD Division included youth clubs and centres initiating preventive and medical care, such as summer camps, summer play centres, or tuberculosis clinics. Those initiatives were meant for children from workers’ families from Łódź, most of all members of the Polish Socialist Party in Łódź. This paper presents the main aspects related with the type of care provided and the contents of educational programmes followed in community centres, kindergartens, and youth clubs run by the Łódź RTPD Division in 1923–1939.Uniwersytet Łódzki20722
„Gelassen pflegen – gewaltfrei verständigen.“ Selbstempathische Resonanz lernen im Verbund von Introvision und gewaltfreier Kommunikation
Get PDFDieses Schulungskonzept wurde vor allem von der Erstautorin als praktische Methodensammlung für Einrichtungen und Personen entwickelt, die pflegende Angehörige unterstützen und beraten. Das Konzept integriert zwei Ansätze, nämlich die Gelassenheitsförderung durch Introvision nach Wagner und die Gewaltfreie Kommunikation (GFK) nach Rosenberg
(Un)fair Tools – Ivy Writing
No full textW tekście przedstawiono autoetnograficzną reakcję na wyniki ankiety, w której pytano nauczycieli akademickich o poczucie sprawiedliwości dotyczące narzędzi
zaproponowanych przez uczelnie podczas epidemii COVID-19. Analiza 118 odpowiedzi oraz ich uzasadnień wskazuje, że dla 77% z nich narzędzia zaproponowane
podczas pandemii COVID-19 są sprawiedliwe, a dla 23% niesprawiedliwe. Ponadto respondenci kwestionowali zasadność pytania o sprawiedliwość w odniesieniu do
cyfrowych narzędzi. Powyższe wyniki stanowią na gruncie autoetnografii katalizator refleksji dotyczących wyobrażeń autora o podejmowanym temacie badań i relacji
ludzi ze sztuczną inteligencją (AI). W wyniku przeprowadzonej analizy postulowane jest posługiwanie się dychotomią: „sprawiedliwe/niesprawiedliwe” względem narzędzi cyfrowych używanych podczas kształcenia.The text presents an autoethnographic response to the results of a survey in which academics were asked about their sense of justice regarding the tools offered by universities during the COVID-19 pandemic. The analysis of 118 responses and their justifications indicates that for 77% of them the tools proposed during the COVID-19 epidemic are fair and for 23% – unfair. In addition, respondents questioned the validity of the question of fairness with regard to digital tools. On the basis of autoethnography, the above result is a catalyst for reflecting on the author’s ideas about the research topic and the relationship of people with artificial intelligence (AI). As a result of the conducted analysis, it is postulated that the dichotomy “fair/unfair” be used in relation to digital tools used in [email protected] SzczecińskiAichner, R. (2020). Reduce background noise in Microsoft Teams meetings with AI-based noise suppression. Pozyskano z: https://techcommunity.microsoft.com/t5/microsoft-teamsblog/reduce-background-noise-in-microsoft-teams-meetings-with-ai/ba-p/1992318 [dostęp: 11.10.2021].Biała księga w sprawie sztucznej inteligencji. Europejskie podejście do doskonałości i zaufania (2020). Komisja Europejska. Pozyskano z: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52020DC0065&from=PL [dostęp: 12.10.2021].Bochner, A.P., Ellis, C.S. (2016). Evocative Autoethnography. Writing Lives and Telling Stories. New York: Routledge.Cywiński, A. (2014), O nędznym robaku i rwących się niciach, czyli rzecz o upokorzeniu. Parezja, 2.Cywiński, A. (2020). Tygiel zmian – winylizacja w dobie gazowej nowoczesności jako świadectwo istotności rzeczy. W: A. Murawska, P. Wiażewicz-Wojtowicz (red.), W tyglu zmiany. Edukacja akademicka w Polsce i na świecie. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.Dick, P.K. (1990). Ostatni Pan i władca. Tłum. M. Cegieła. Poznań: Amber.Eco, U. (2017). Pape Satan aleppe. Kroniki płynnego społeczeństwa. Tłum. A. Bruś. Poznań: Rebis.Ford, M. (2017). Świt robotów. Tłum. K. Łuniewska. CDP.Hatalska, N. (2021). Wiek paradoksów. Czy technologia nas ocali?. Kraków: Znak.Hawking, S. (2018). Krótkie odpowiedzi na wielkie pytania. Tłum. M. Krośniak. Poznań: Zysk i S-ka.Hayek, F.A. (1982). Prawo, legislacja i wolność. Tłum. G. Łuczkiewicz. Warszawa: Aletheia.Herzlich, C., Moscovici, S. (1973). Foreword. In: C. Herzlich (Ed.), Health and Illness: A Social-Psychological Analysis. London: Academic Press.Kantayya, S. (reż.). (2020). Zakodowane uprzedzenia. Film dokumentalny produkcji amerykańskiej, chińskiej, UK.Moscovici, S. (1984). The phenomenon of social representations, In: S. Moscovici, R. Farr (Eds.), Social representations. Cambridge: Cambridge University Press.Nowak, M. (2021). Rachunek myśli. Świadomość bez granic. Audycja radiowa z 17.01.2021, Pozyskano z: https://www.polskieradio.pl/8/5534/Artykul/2658162,Swiadomosc-bez-granic [dostęp: 17.01.2021].Regulacje ws. sztucznej inteligencji: oczekiwania Parlamentu. Parlament Europejski 21.10.2020. Pozyskano z: https://www.europarl.europa.eu/news/pl/headlines/society/20201015STO89417/regulacje-ws-sztucznej-inteligencji-oczekiwania-parlamentu [dostęp:
12.10.2021].Schei, T.H. (reż.). (2019). iHuman. Film dokumentalny produkcji norweskiej.Shaikh, A.A., Kumar, A., Jani, K., Mitra, S., García-Tadeo, D.A., Devarajan, A. (2021). The Role of Machine Learning and Artificial Intelligence for making a Digital Classroom and its sustainable Impact on Education during Covid-19. Materials Today: Proceedings, https://doi.org/10.1016/j.matpr.2021.09.368. [dostęp: 15.11.2021].Sting (1985), Russians. In: The Dream Of The Blue Turtles. Płyta długogrająca. A&M Records.2(16)799
Opowieść
No full textAleksander Cywiński: [email protected] Kukiełko-Rogozińska: [email protected] Tomanek: [email protected] Cywiński - Uniwersytet SzczecińskiKalina Kukiełko-Rogozińska - Uniwersytet SzczecińskiKrzysztof Tomanek - Uniwersytet JagiellońskiBarker, C. (2005). Studia kulturowe. Teoria i praktyka. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.Benjamin, W. (2018). Krytyka i narracja. Pisma o literaturze. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.Calvino, I. (1989). Jeśli zimową nocą podróżny, przeł. Anna Wasilewska. Warszawa: PIW.Dennett, D.C. (2017). Dźwignie wyobraźni i inne narzędzia do myślenia. Kraków: Copernicus Center.Dziob, A. (2010). Badanie narracji – między psychologią, socjologią a językoznawstwem. Kwartalnik Językoznawczy, 2.Foucault, M. (1994). Dits Écrits, 1954–1988. Paris: Editions Gallimard.Hayek, F.A. (2020). Prawo, legislacja i wolność, przeł. Grzegorz Łuczkiewicz. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.Kopaliński, W. (2007). Opowieści o rzeczach powszednich. Warszawa: HPS „Rzeczpospolita” S.A.Leggett, J. (1988). Storytelling. Chicago: Lovers’ Lane Press.Malinowski, B. (1990). Mit, magia i religia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.Nussbaumer Knaflic, C. (2015). Storytelling danych. Poradnik wizualizacji danych dla profesjonalistów. Gliwice: onepress.Rodak, P. (2004). Narracja – dziennik – tożsamość. Przesłanki (projektowanej) antropologii literatury. W: W. Bolecki, R. Nycz (red.), Narracja i tożsamość. Narracje w kulturze, t. 1.
Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN.Salsburg, D. (2001). The Lady Tasting Tea: How Statistics Revolutionized Science on the Twentieth Century. New York: Henry Holt and Co.Zwoliński, A. (2018). Przesądy i zabobony. Kraków: Wydawnictwo AA.1(15)5
The 1940s: A Decade of Modern British Fiction, edited by Philip Tew and Glynn White, London, Bloomsbury Academic, 2022, (PDF) x + 347 pp., ISBN ePDF: 978-1-3501-4303-6. £117
No full text[email protected] Moroz is Professor of British Literature at the University of Białystok. He has published monographs and many articles on Aldous Huxley, and on Anglophone as well as Polish travel writing, including: Travellers, Novelists and Gentlemen: Constructing Male Narrative Personae in British Travel Books from the Beginnings to the Second World War (Peter Lang, 2013) and A Generic History of Travel Writing in Anglophone and Polish Literature (Brill/Rodopi, 2020).University of Białystok, Poland35 (4/2021)626
The Noahide Laws and the Universal Fellowship with God
No full textThis article presents the possibility of a theory of natural law in Judaism from the Jewish perspective by listening to the Jewish tradition of scholarship on religion and philosophy. The first part of this paper is concerned with evidence for a theory of natural law in Judaism. It centers around the Noahide Laws and their influence on Gentile and pre-Simatic Judaism. The second part deals with Moses Maimonides and his ideas concerning the interpretation of natural law for Jews. The third part discusses Jewish scholars who have refuted the work of Maimonides and proposed various theories of natural law. They have been a consistent part of Jewish tradition and provide a path, however narrow, along which Jews may travel towards participation in global issues and work among non-Jewish people.REV. BRUCE BARNES is a Catholic Priest of the Diocese of Portsmouth working on the possibility of natural law in Judaism and current trends in dogmatic theology, especially Hans Urs von Balthasar. He is a Fellow of the Royal Society of Arts and a Member of the International Institute for Hermeneutics.International Institute for HermeneuticsAbrahams, Israel. Judaism. London: Archibald Constable & Co Ltd, 1907.Altmann, Alexander. Moses Mendelssohn. Alabama: University of Alabama Press, 1973.Baeck, Leo. Judaism & Christianity Essays. New York: Harper, 1958.Braybrooke, Marcus. Time to Meet. London: S. C. M., 1990.Buber, Martin. Ten Rungs: Hasidic Sayings. New York: Schoken Books, 1947.Clorfene, Chiam, and Yakov Rogalsky. Path of the Righteous Gentile - An Introduction to the Seven Laws of the Children of Noah. New York: Targum Press, 1987.Coleman, Gerald D. Human Sexuality. New York: Alba House, 1992.O’Conner, D. J. Aquinas and Natural Law. London: Macmillan, 1967.Cook, David. Moral Maze. London: S. P. C. K., 1993.Demann, Paul. The Jewish Faith: Faith and Fact Series, 134. London: Burns & Oats, 1961.Dorff, Elliot N, and Louis E. Newman, eds. Contemporary Jewish Ethics and Morality. Oxford: Oxford University Press, 1995.Feinsilver, Alexander. Aspects of Jewish Belief. New York: Kia Publishing House, Inc, 1973.Fisher, Dr. Eugene J., ed. Studies in Judaism and Christianity in Our Time - The Flowering of Jewish Christian Dialogue. New York: Paulist Press, 1990.Flannery, Austin. Vatican Council II The Conciliar and Post Conciliar Documents (Study Edition).New York: Costello Publishing Co, 1975.Finnis, John. Natural Law and Natural Rights. Oxford: Clarendon Press, 1993.Gustafson, James. Ethics. London: S. C. M. Press, 1978.Katz, J. Exclusiveness and Tolerance. New York: Schoken Books, 1962.Kung, Hans. Judaism: Religious Situation of Our Time. London: S. C. M. Press, 1992.De Lange, Nicholas. Judaism. New York: Oxford University Press, 1986.Lichtenstein, Aaron. Seven Laws of Noah. Second Edition. New York: Rabbi Jacob Joseph School Press, 1981.Meeks, Wayne A. Origins of Christian Morality: First Two Centuries. Lon-don: Yale University Press, 1993.Novak, David. Image of the Non-Jew in Judaism. An Historical and Con-structive Study of the Noahide Laws. New York: Edwin Mellen Press, 1983.Pawlikowski, John T. What are They Saying about Christian and Jewish Relations? New York: Paulist Press, 1980.Pool, David de Sala. Why I am a Jew? New York: Boston Beacon Press, 1957.Porter, Jean. Recovery of Virtue. London: S. P. C. K., 1994.Salvador, J. Jesus Christ and His Doctrine:History of the Birth of the Church, of its Organisation and its Progress During the First Century. Bruxelles: Societe Belge de Librairie, 1838.Sacks, Jonathan. Faith in the Future. London: Daton Longman and Todd, 1995.Saperstein, Marc. Moments of Crisis in Jewish Christian Relations. London: S. C. M. Press, 1989.Strauss, Leo. Natural Right and History. Chicago: Chicago Press, 1953.Storm, Douglas. Encyclopedia of Religion. Vol. 10. New York: Macmillan Publishing Co, 1987.Wilson, Marvin. Our Father Abraham. Ohio: William B. Eerdmans Publishing Co, 1989.Benenson, Peter. “Natural Law and Statute Law.” Concilium 5., No. 3 (May 1967): 24- 29.Bleich, David J. “Judaism and Natural Law.” Jewish Law Annual 56 (1988).Dienstag, Jacob 1. “Natural Law in Maimonidean Thought and Scholar-ship - On Mishneh Torah, Kings VIII.” Jewish Law Annual 6 (1987).Faur, Jose. “Origin and Classification of Rational and Divine Commandments in Medieval Jewish Philosophy.” Augustinianum 9 (1969): 299-304.Faur, Jose. “Basis for the Authority of the Divine Commandments According to Maimonides.” Tarbiz 38 (1968): 43-54.Lichtenstein, Aharon.“Does Jewish Tradition Recognise an Ethic Independent of Halakha?”In Modern Jewish Ethics: Theory and Practice, edited by Marvin Fox, 62-88. Columbus: Ohio State University Press, 1975.Fox, Marvin. “On the Rational Commandments in Saadia’s Philosophy: A Re-examination.” In Modern Jewish Ethics: Theory and Practice, 174-187. Columbus: Ohio State University Press, 1975.Fox, Marvin. “Maimonides and Aquinas on Natural Law.”In Studies in Maimonides and St. Thomas Aquinas, edited by Jacob 1 Diestag. New York: Ktav Publishing House, 1975.Fox. Marvin. “Law and Ethics in Modern Jewish Philosophy: The Case for Moses Mendelssohn.” P.A.A. JR. 43 (1976).Gustafson, James M. “Dialogue on the Moral Life.” The Economist 3, No. 5 (July/August, 1965): 75ff.Kurzweil, Zvi E, and Noah H. Rosenbloom. “Judaism and Natural Religion. Three Views on Revelation and Law.” Faith and Reason Essays in Judaism. Edited by Robert Gordis and Ruth B Waxman. New York: Ktav Publishing House, 1973.Macy, Jeffrey. Natural Law: Contemporary Jewish Religious Thought. Edited by Arthur Cohen and Paul Mendes-Flohr. London: Free Press-Division of Macmillan, 1987.Schwarzschild, Steven S. “Do Noachites Have to Believe in Revelation?”Jewish Quarterly Review 5 (2), No. 4 (April 1962).Secretariat for Promoting Christian Unity, Information Service. Vatican City: 1967/3 p.24ff. Ibid. No 26 1975 p.6ff.John Paul II. Addresses and Homilies on Ecumenism, 1978-1980. Edited by John B. Sheerin and John F. Hotchkin.Washington, D.C.: US Conference, 1980.World Council of Churches. Current Dialogue, No. 28 (June 1995).2053
The Effect of Photoperiod on Necrosis Development, Photosynthetic Efficiency and ‘Green Islands’ Formation in Brassica juncea Infected with Alternaria brassicicola
No full textThe main goal of growing plants under various photoperiods is to optimize photosynthesis for using the effect of day length that often acts on plants in combination with biotic and/or abiotic stresses. In this study, Brassica juncea plants were grown under four different day-length regimes, namely., 8 h day/16 h night, 12 h day/12 h night, 16 h day/8 h night, and continuous light, and were infected with a necrotrophic fungus Alternaria brassicicola. The development of necroses on B. juncea leaves was strongly influenced by leaf position and day length. The largest necroses were formed on plants grown under a 16 h day/8 h night photoperiod at 72 h post-inoculation (hpi). The implemented day-length regimes had a great impact on leaf morphology in response to A. brassicicola infection. They also influenced the chlorophyll and carotenoid contents and photosynthesis efficiency. Both the 1st (the oldest) and 3rd infected leaves showed significantly higher minimal fluorescence (F0) compared to the control leaves. Significantly lower values of other investigated chlorophyll a fluorescence parameters, e.g., maximum quantum yield of photosystem II (Fv/Fm) and non-photochemical quenching (NPQ), were observed in both infected leaves compared to the control, especially at 72 hpi. The oldest infected leaf, of approximately 30% of the B. juncea plants, grown under long-day and continuous light conditions showed a ‘green island’ phenotype in the form of a green ring surrounding an area of necrosis at 48 hpi. This phenomenon was also reflected in changes in the chloroplast’s ultrastructure and accelerated senescence (yellowing) in the form of expanding chlorosis. Further research should investigate the mechanism and physiological aspects of ‘green islands’ formation in this pathosystem.This research was funded by the National Science Centre, Poland, grant number 2011/01/B/NZ1/04315. The APC was funded by the University of Bialystok, Poland.Violetta Katarzyna Macioszek: [email protected] Katarzyna Macioszek - Laboratory of Plant Physiology, Department of Biology and Plant Ecology, Faculty of Biology, University of BialystokMirosław Sobczak - Department of Botany, Institute of Biology, Warsaw University of Life Sciences—SGGWAndrzej Skoczowski - Institute of Biology, Pedagogical University of KrakowJakub Oliwa - Institute of Biology, Pedagogical University of KrakowSylwia Michlewska - Laboratory of Microscopy Imaging and Specialized Biological Techniques, Faculty of Biology and Environmental Protection, University of LodzMagdalena Gapińska - Laboratory of Microscopy Imaging and Specialized Biological Techniques, Faculty of Biology and Environmental Protection, University of LodzIwona Ciereszko - Laboratory of Plant Physiology, Department of Biology and Plant Ecology, Faculty of Biology, University of BialystokAndrzej Kiejstut Kononowicz - Department of Plant Ecophysiology, Faculty of Biology and Environmental Protection, University of LodzCourbier, S.; Pierik, R. Canopy light quality modulates stress responses in plants. iScience 2019, 22, 441–452.Adams, S.R.; Langton, F.A. Photoperiod and plant growth: A review. J. Hortic. Sci. Biotech. 2005, 80, 2–10.Roeber, V.M.; Bajaj, I.; Rohde, M.; Schmülling, T.; Cortleven, A. Light acts as a stressor and influences abiotic and biotic stress responses in plants. Plant Cell Environ. 2021, 44, 645–664.Johansson, M.; Staiger, D. Time to flower: Interplay between photoperiod and the circadian clock. J. Exp. Bot. 2015, 66, 719–730.Song, Y.H.; Ito, S.; Imaizumi, T. Similarities in the circadian clock and photoperiodism in plants. Curr. Opin. Plant Biol. 2010, 13, 594–603.Jackson, S.D. Plant responses to photoperiod. New Phytol. 2009, 181, 517–531.Greenham, K.; McClung, C. Integrating circadian dynamics with physiological processes in plants. Nat. Rev. Genet. 2015, 16, 598–610.Agarwal, A.; Dutta Gupta, S. Impact of light-emitting-diodes (LEDs) and its potential on plant growth and development in controlled-environment plant production system. Curr. Biotechnol. 2016, 5, 28–43.Shim, J.S.; Imaizumi, T. Circadian clock and photoperiodic response in Arabidopsis: From seasonal flowering to redox homeostasis. Biochemistry 2015, 54, 157–170.Nitschke, S.; Cortleven, A.; Schmülling, T. Novel stress in plants by altering the photoperiod. Trends Plant Sci. 2017, 22, 913–916.Frank, M.; Cortleven, A.; Novák, O.; Schmülling, T. Root-derived trans-zeatin cytokinin protects Arabidopsis plants against photoperiod stress. Plant Cell Environ. 2020, 43, 2637–2649.Karpński, S.; Szechyńska-Hebda, M.; Wituszyńska, W.; Burdiak, P. Light acclimation, retrograde signalling, cell death and immune defences in plants. Plant Cell Environ. 2013, 36, 736–744.Velez-Ramirez, A.I.; van Ieperen, W.; Vreugdenhil, D.; Millenaar, F.F. Plants under continuous light. Trends Plant Sci. 2011, 16, 310–318.Sysoeva, M.I.; Markovskaya, E.F.; Shibaeva, T.G. Plants under continuous light: A review. Plant Stress 2010, 4, 5–17.Haque, M.S.; Kjaer, K.H.; Rosenqvist, E.; Ottosen, C.-O. Continuous light increases growth, daily carbon gain, antioxidants, and alters carbohydrate metabolism in a cultivated and a wild tomato species. Front. Plant Sci. 2015, 6, 522.Zha, L.; Liu, W.; Zhang, Y.; Zhou, C.; Shao, M. Morphological and physiological stress responses of lettuce to different intensities of continuous light. Front. Plant Sci. 2019, 10, 1440.Casajús, V.; Civello, P.; Martínez, G.; Howe, K.; Fish, T.; Yang, Y.; Thannhauser, T.; Li, L.; Lobato, M.G. Effect of continuous white light illumination on glucosinolate metabolism during postharvest storage of broccoli. LWT Food Sci. Tech. 2021, 145, 111302.Anjum, N.A.; Gill, S.S.; Ahmad, I.; Pacheco, M.; Duarte, A.C.; Umar, S.; Khan, N.A.; Pereira, M.E. The plant family Brassicaceae: An introduction. In The Plant Family Brassicaceae: Contribution towards Phytoremediation; Anjum, N.A., Ahmad, I., Pereira, M.E., Duarte, A.C., Umar, S., Khan, N.A., Eds.; Springer Science + Business Media, B.V.: Dordrecht, The Netherlands, 2012; pp. 1–34.Macioszek, V.K.; Wielanek, M.; Morkunas, I.; Ciereszko, I.; Kononowicz, A.K. Leaf position-dependent effect of Alternaria brassicicola development on host cell death, photosynthesis and secondary metabolites in Brassica juncea. Physiol. Plant 2020, 168, 601–616.Meena, P.D.; Awasthi, R.P.; Chattopadhyay, C.; Kolte, S.J.; Kumar, A. Alternaria blight: A chronic disease in rapeseed-mustard. J. Oilseed Brassica 2010, 1, 1–11.Kumar, D.; Maurya, N.; Bharati, Y.K.; Kumar, A.; Kumar, K.; Srivastava, K.; Chand, G.; Kushwaha, C.; Singh, S.K.; Mishra, R.K.; et al. Alternaria blight of oilseed Brassicas: A comprehensive review. Afr. J. Microbiol. Res. 2014, 8, 2816–2829.Singh, K.P.; Kumari, P.; Rai, P.K. Current status of the disease-resistant gene(s)/QTLs, and Strategies for Improvement in Brassica juncea. Front. Plant Sci. 2021, 12, 617405.Nowicki, M.; Nowakowska, M.; Niezgoda, A.; Kozik, E.U. Alternaria black spot of crucifers: Symptoms, importance of disease and perspectives of resistance breeding. Veg. Crops Res. Bull. 2012, 76, 5–19.Meur, G.; Shukla, P.; Dutta-Gupta, A.; Kirti, P.B. Characterization of Brassica juncea–Alternaria brassicicola interaction and jasmonic acid carboxyl methyl transferase expression. Plant Gene 2015, 3, 1–10.Mazumder, M.; Das, S.; Saha, U.; Chatterjee, M.; Bannerjee, K.; Basu, D. Salicylic acid-mediated establishment of the compatibility between Alternaria brassicicola and Brassica juncea is mitigated by abscisic acid in Sinapis alba. Plant Physiol. Biochem. 2013, 70, 43–51.Walters, D.R.; McRoberts, N.; Fitt, B.D.L. Are green islands red herrings? Significance of green islands in plant interactions with pathogens and pests. Biol. Rev. 2008, 83, 79–102.Giron, D.; Frago, E.; Glevarec, G.; Pieterse, C.M.J.; Dicke, M. Cytokinins as key regulators in plant–microbe–insect interactions: Connecting plant growth and defence. Funct. Ecol. 2013, 27, 599–609.Aldesuquy, H.S.; Abdel-Fattah, G.M.; Baka, Z.A. Changes in chlorophyll, polyamines and chloroplast ultrastructure of Puccinia striiformis induced ‘green islands’ on detached leaves of Triticum aestivum. Plant Physiol. Biochem. 2000, 38, 613–620.Chen, J.; Chen, Z.; Li, Z.; Zhao, Y.; Chen, X.; Wang-Pruski, G.; Guo, R. Effect of photoperiod on Chinese kale (Brassica alboglabra) sprouts under white or combined red and blue light. Front. Plant Sci. 2020, 11, 589746.Digel, B.; Tavakol, E.; Verderio, G.; Tondelli, A.; Xu, X.; Cattivelli, L.; Rossini, L.; von Korff, M. Photoperiod-H1 (Ppd-H1) controls leaf size. Plant Physiol. 2016, 172, 405–415.Karamat, U.; Sun, X.; Li, N.; Zhao, J. Genetic regulators of leaf size in Brassica crops. Hortic. Res. 2021, 8, 91.Rabbani, M.A.; Iwabuchi, A.; Fukuda, N.; Takayanagi, K. Flowering response of mustard (Brassica juncea L.) to temperature and photoperiod under field conditions. Jpn. J. Trop. Agric. 1997, 41, 195–202.Doullah, M.A.U.; Meah, M.B.; Okazaki, K. Development of an effective screening method for partial resistance to Alternaria brassicicola (dark leaf spot) in Brassica rapa. Eur. J. Plant Pathol. 2006, 116, 33–43.Coelho, P.S.; Valério, L.; Monteiro, A.A. Leaf position, leaf age and plant age affect the expression of downy mildew resistance in Brassica oleracea. Eur. J. Plant Pathol. 2009, 125, 179–188.Macioszek, V.K.; Gapi ´nska, M.; Zmienko, A.; Sobczak, M.; Skoczowski, A.; Oliwa, J.; Kononowicz, A.K. Complexity of Brassica oleracea–Alternaria brassicicola susceptible interaction reveals downregulation of photosynthesis at ultrastructural, transcriptional, and physiological levels. Cells 2020, 9, 2329.Liebelt, D.J.; Jordan, J.T.; Doherty, C.J. Only a matter of time: The impact of daily and seasonal rhythms on phytochemicals. Phytochem. Rev. 2019, 18, 1409–1433.Park, C.H.; Kim, N.S.; Park, J.S.; Lee, S.Y.; Lee, J.-W.; Park, S.U. Effects of light-emitting diodes on the accumulation of glucosinolates and phenolic compounds in sprouting canola (Brassica napus L.). Foods 2019, 8, 76.Karapetyana, S.; Dong, X. Redox and the circadian clock in plant immunity: A balancing act. Free Radic. Biol. Med. 2018, 119, 56–61.Liu, Z.; Wang, H.; Xie, J.; Lv, J.; Zhang, G.; Hu, L.; Luo, S.; Li, L.; Yu, J. The roles of Cruciferae glucosinolates in disease and pest resistance. Plants 2021, 10, 1097.Iqbal, Z.; Iqbal, M.S.; Hashem, A.; Abd_Allah, E.F.; Ansari, M.I. Plant defense responses to biotic stress and its interplay with fluctuating dark/light conditions. Front. Plant Sci. 2021, 12, 631810.Kim, Y.B.; Chun, J.-H.; Kim, H.R.; Kim, S.-J.; Lim, Y.P.; Park, S.U. Variation of glucosinolate accumulation and gene expression of transcription factors at different stages of Chinese cabbage seedlings under light and dark conditions. Nat. Prod. Commun. 2014, 9, 533–537.Hevia, M.A.; Canessa, P.; Larrondo, L.F. Circadian clocks and the regulation of virulence in fungi: Getting up to speed. Semin. Cell Dev. Biol. 2016, 57, 147–155.Schumacher, J. How light affects the life of Botrytis. Fungal Genet. Biol. 2017, 106, 26–41.Ray, P.; Pandey, A.K. Influence of photoperiod on growth and mycoherbicidal potential of Alternaria alternata, a biocontrol agent of waterhyacinth. J. Mycol. Plant Pathol. 2009, 39, 458–461.Bilgin, D.D.; Zavala, J.A.; Zhu, J.; Clough, S.J.; Ort, D.R.; DeLucia, E.H. Biotic stress globally downregulates photosynthesis genes. Plant Cell Environ. 2010, 33, 1597–1613.Lu, Y.; Yao, J. Chloroplasts at the crossroad of photosynthesis, pathogen infection and plant defense. Int. J. Mol. Sci. 2018, 19, 3900.Laluk, K.; Mengiste, T. Necrotroph attacks on plants: Wanton destruction or covert extortion? Arab. Book 2010, 8, e0136.Saharan, G.S.; Mehta, N.; Meena, P.D. Biochemistry of host-pathogen interaction. In Alternaria Diseases of Crucifers: Biology, Ecology and Disease Management; Saharan, G.S., Mehta, N., Meena, P.D., Eds.; Springer Science + Business Media: Singapore, 2016; pp. 167–174.Munir, S.; Shahzad, A.N.; Qureshi, M.K. Acuities into tolerance mechanisms via different bioassay during Brassicaceae-Alternaria brassicicola interaction and its impact on yield. PLoS ONE 2020, 15, e0242545.Hura, K.; Hura, T.; Dziurka, K.; Dziurka, M. Carbohydrate, phenolic and antioxidant level in relation to chlorophyll a content in oilseed winter rape (Brassica napus L.) inoculated with Leptosphaeria maculans. Eur. J. Plant Pathol. 2015, 143, 291–303.Wurtzel, E.T. Changing form and function through carotenoids and synthetic biology. Plant. Phys. 2019, 179, 830–843.Kalaji, H.M.; Raˇcková, L.; Paganová, V.; Swoczyna, T.; Rusinowski, S.; Sitko, K. Can chlorophyll-a fluorescence parameters be used as bio-indicators to distinguish between drought and salinity stress in Tilia cordata Mill? Environ. Exp. Bot. 2018, 152, 149–157.Skoczowski, A.; Odrzywolska-Hasiec, M.; Oliwa, J.; Ciereszko, I.; Korna´s, A. Ecophysiological variability of Alnus viridis (Chaix) DC. green alder leaves in the Bieszczady Mountains (Poland). Plants 2021, 10, 96.Pérez-Bueno, M.L.; Pineda, M.; Barón, M. Phenotyping plant responses to biotic stress by chlorophyll fluorescence imaging. Front. Plant Sci. 2019, 10, 1135.Mishra, M.K.; Srivastava, M.; Singh, G.; Tiwari, S.; Niranjan, A.; Kumari, N.; Misra, P. Overexpression of Withania somnifera SGTL1 gene resists the interaction of fungus Alternaria brassicicola in Arabidopsis thaliana. Physiol. Mol. Plant Pathol. 2017, 97, 11–19.Chen, S.; Dai, X.; Qiang, S.; Tang, Y. Effect of a nonhost-selective toxin from Alternaria alternata on chloroplast-electron transfer activity in Eupatorium adenophorum. Plant Pathol. 2005, 54, 671–677.Maxwell, K.; Johnson, G.N. Chlorophyll fluorescence—A practical guide. J. Exp. Bot. 2000, 51, 659–668.Cho, Y. How the Necrotrophic fungus Alternaria brassicicola kills plant cells remains an enigma. Eukaryot. Cell 2015, 14, 335–344.Lichtenthaler, H.; Buschmann, C.; Knapp, M. Measurement of chlorophyll fluorescence kinetics (Kautsky effect) and the chlorophyll fluorescence decrease ratio (RFd-values) with the PAM-Fluorometer. In Analytical Methods in Plant. Stress Biology; Filek, M., Biesaga-Ko´scielniak, J., Marci ´nska, I., Eds.; The Franciszek Górski Institute of Plant Physiology, Polish Academy of
Sciences: Kraków, Poland, 2004; pp. 93–111.Yang, Z.-X.; Yang, Y.-F.; Yu, S.-Z.; Wang, R.-G.; Wang, Y.; Chen, H.-L. Photosynthetic photochemical and osmotic regulation changes in tobacco resistant and susceptible to Alternaria alternata. Trop. Plant Pathol. 2018, 43, 413–421.Ghosh, S.; Kanwar, P.; Jha, G. Alterations in rice chloroplast integrity photosynthesis and metabolome associated with pathogenesis of Rhizoctonia solani. Sci. Rep. 2017, 7, 41610.Sekulska-Nalewajko, J.; Kornaś, A.; Gocławski, J.; Miszalski, Z.; Kuźniak, E. Spatial referencing of chlorophyll fluorescence images for quantitative assessment of infection propagation in leaves demonstrated on the ice plant: Botrytis cinerea pathosystem. Plant Methods 2019, 15, 18.Malnoë, A. Photoinhibition or photoprotection of photosynthesis? Update on new sustained quenching component, qH. Environ. Exp. Bot. 2018, 154, 123–133.Niyogi, K.K. Photoprotection revisited: Genetic and molecular approaches. Annu. Rev. Plant. Physiol. Plant Mol. Biol. 1999, 50, 333–359.Croxdale, J.G.; Omasa, K. Chlorophyll a fluorescence and carbon assimilation in developing leaves of light-grown cucumber. Plant Physiol. 1990, 93, 1078–1082.Behr, M.; Humbeck, K.; Hause, G.; Deising, H.B.; Wirsel, S.G.R. The hemibiotroph Colletotrichum graminicola locally induces photosynthetically active green islands but globally accelerates senescence on aging maize leaves. Mol. Plant-Microbe Interact. 2009, 23, 879–892.Moore, C.J.; Sutherland, P.W.; Forster, R.L.S.; Gardner, R.C.; MacDiarmid, R.M. Dark green islands in plant virus infection are the result of posttranscriptional gene silencing. Mol. Plant-Microbe Interact. 2001, 14, 939–946.Chen, L.-J.; Liu, J.; Zhao, F.-F.; Li, J.-Y.; Wang, S.-X.; Lin, H.-H.; Xi, D.-H. Characterisation of the dark green islands of cucumber mosaic virus infected Nicotiana tabacum. Plant Cell Rep. 2015, 34, 1225–1238.Harding, H.; Williams, P.H.; McNabola, S.S. Chlorophyll changes, photosynthesis, and ultrastructure of chloroplasts in Albugo candida induced “green islands” on detached Brassica juncea cotyledons. Can. J. Bot. 1968, 46, 1229–1234.Mandahar, C.L.; Suri, R.A. Cytokinin-like activity in green islands formed around infection spots of Alternaria brassicicola on mustard leaves in nature and their role in pathogenesis. Biol. Plant 1987, 29, 76–79.Cortleven, A.; Leuendorf, J.E.; Frank, M.; Pezzetta, D.; Bolt, S.; Schmülling, T. Cytokinin action in response to abiotic and biotic stresses in plants. Plant Cell Environ. 2019, 42, 998–1018.Macioszek, V.K.; Lawrence, C.B.; Kononowicz, A.K. Infection cycle of Alternaria brassicicola on Brassica oleracea leaves under growth room conditions. Plant Pathol. 2018, 67, 1088–1096.Wellburn, A.R. Spectral determination of chlorophylls a and b, as well as total carotenoids, using various solvents with spectrophotometers of different resolution. J. Plant Physiol. 1994, 144, 307–313.2216843