ePublications
Not a member yet
19220 research outputs found
Sort by
Metody tłumaczeniowe stosowane w przekładzie terminów nieprzystających prawa polskiego i brytyjskiego – studium przypadku
No full textThe paper aims to discuss incongruent Polish and British terms referring to labour law. The terms characteristic of each of the three separate legal systems: of England and Wales, Scotland or Northern Ireland are called British terms in this paper. The Polish terms under analysis appear in the Polish Labour Code Act of 26 June 1994 and name types of benefits granted under the Polish Labour Code. The English equivalents of each Polish term researched have been used in two Polish Labour Code translations into English and have been accommodated in the most up-to-date bilingual Polish-English legal dictionary. The research problem is to verify whether the published typology of translation methods used in the Polish-English translation of civil and criminal law terms encompasses translation methods applied when translating Polish labour law terms into English. The translation methods are defined according to Hejwowski. The theoretical part of the paper includes a presentation of the definitions of a term and incongruity of terms. On the basis of the research, however, it may provisionally be presumed that the published typology of translation methods used in the translation of incongruent Polish and English civil and criminal law terms encom passes the translation methods employed when translating labour law terms into English, as the equivalents under analysis have been formed as a result of the application of as many as four out of the ten methods of the typology.Badanie ma na celu omówienie polskich i brytyjskich nieprzystających terminów prawa pracy. Terminami brytyjskimi nazywane są terminy charakterystyczne dla trzech różnych systemów prawa, Anglii i Walii, Szkocji i Irlandii Północnej. Analizowane terminy polskie występują w treści polskiego kodeksu pracy z dnia 26 czerwca 1994 i nazywają różne rodzaje świadczeń na mocy polskiego kodeksu pracy. Angielskie ekwiwalenty danego polskiego terminu pochodzą z dwóch różnych opublikowanych tłumaczeń polskiego kodeksu karnego na język angielski oraz najbardziej aktualnego polsko-angielskiego, prawniczego
słownika dwujęzycznego. Celem badania jest zweryfikowanie tezy, zgodnie którą opublikowana klasyfikacja metod tłumaczeniowych stosowanych w przekładzie polskich terminów prawa cywilnego i karnego na angielski znajdzie zastosowanie w przekładzie terminów prawa pracy na język angielski. Metody przekładowe są tu definiowane według Hejwowskiego. Część teoretyczna obejmuje definicję terminu i nieprzystawalności terminów. W oparciu o przeprowadzone badanie można stwierdzić, że prawdopodobnie klasyfikacja technik stosowanych w przekładzie polskich i angielskich terminów nieprzystających prawa
cywilnego i prawa karnego obejmuje też techniki stosowane w przekładzie terminów nieprzystających charakterystycznych dla prawa [email protected] Warszawski, Wydział Lingwistyki Stosowanej, Katedra UkrainistykiAlcaraz E., Hughes B., Legal Translation Explained, Manchester 2002.Baran W., Prawo pracy i ubezpieczeń społecznych, Warszawa 2019.Chesterman A., Memes of translation: the spread of ideas in translation theory, Amsterdam 1997.Covacs A., La réalisation de la version francaise des lois fédérales du Canada, [in:] Langage du droit et traduction, J.C. Gémar (ed.), Montréal 1982, pp. 83–100.Encyklopedia prawa, U. Kalina-Prasznic (red.), Warszawa 2007.Gizbert-Studnicki T., Język prawny z perspektywy socjolingwistycznej, “Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z nauk politycznych” 1986, 26, s. 95–102.Harvey M., A beginner’s course in legal translation: The case of culture-bound terms, 2008, pp. 1–9, [online], http://www.tradulex.com/Actes2000/harvey.pdf [retrived 18.07.2019].Hejwowski K., Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu, Warszawa 2007.Jamroży A. (trans.), The Labour Code, Kodeks pracy, Warszawa 2019.Jopek-Bosiacka A., Przekład prawny i sądowy, Warszawa 2008.Kizińska A., Ekwiwalencja w tłumaczeniu tekstów prawnych i prawniczych. Polskie i brytyjskie prawo spadkowe, Warszawa 2015.Kizińska A., Polskie i angielskie terminy nieprzystające, Prawo rodzinne i spadkowe, Warszawa 2018.Kizińska A., Translation methods applied to approach the incongruity of terms in Polish and British criminal law, “Sustainable Multilingualism” 2021, 18, pp. 210–230.Morawski L., O pewnym rozumieniu prawa i faktu oraz o niektórych jego zastosowaniach, “Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1980, 1, pp. 185–204.Newmark P., A textbook of translation, New York – London 1988.Peruzzo K., Capturing dynamism in legal terminology: The case of victims of crime, [in:] Terminology and lexi-cography research and practice 16, R. Temmerman, M. Van Campenhoudt (eds.), Amsterdam 2014, pp. 43–60.Pigeon, L.-P., La rédaction bilingue des lois fédérales, “Revue générale de dront” 1982, vol. 13, pp. 177–186.Šarčević S., New Approach to Legal Translation, The Hague – London – Boston 1997.Šarčević S., Conceptual dictionaries for translation in the field of law, “International Jour nal of Lexicography” 1989, 2/4, pp. 277–293.Vinay J.-P., Darbelnet J., A methodology for translation, [in:] The Translation Studies Reader, L. Venuti (ed.), London – New York 1958–2000.Weston M., An English reader’s guide to the French legal system, Providence, Oxford 1993.Polish Labour Code Act of 26 June 1994 (Journal of Laws No. 24 item 141).The Judicial Pensions Regulations (Northern Ireland) 2015.The Local Government Superannuation (Gratuities) Regulations 1995.The Local Government (Discretionary Payments and Injury Benefits) (Scotland) Regulations 1998.https://www.infor.pl/prawo/emerytury/slownik/69732,Odprawa-emerytalnorentowa.html, [retrived: 06.01.2022].http://ilo.org/dyn/natlex/natlex4.detail?p_isn=45181 [retrived: 12.01.2022].legislation.gov.uk, [retrived: 25.02.2022].sketchengine.eu [retrived: 23.02.2022].www.gov.uk, [retrived: 20.02.2022].A Dictionary of Law, Oxford 2018.Jowitt’s Dictionary of English Law, London 2015.Osborn’s Concise Law Dictionary, 2013.The Great Dictionary of Law and Economics Vol II Polish-English, Warszawa 2019.Words and Phrases Legally Defined, United Kingdom 2007.2611112
Energy security in Poland – transformation and role of nuclear energy
No full textCurrently, Poland is facing the challenge of energy transformation towards a zero-emissional energy system. In this article author presents basic assumptions of Poland’s energy security system. Moreover, a particular focus is set on replacement of coal power plant, which are currently a fundament of Polish electricity production system. Therefore, in this article is examined a several aspects of transformation of national energy mix with analise of nuclear energy as a potentially significant part of future energy security fundament. This article also presents the possibilities of implementing various types of nuclear power facilities, as well as de lege lata and de lege ferenda postulates in the Polish nuclear [email protected] School of Social Sciences, University of Bialystok, PolandBraun, J. (2018). Bezpieczeństwo energetyczne jako dobro publiczne – miary i czynniki wpływające na jego poziom, Studia Ekonomiczne. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 358, 23-32. Retrieved from: https://www.ue.katowice.pl/fileadmin/user_upload/wydawnictwo/SE_Artyku%C5%82y_341_360/SE_358/02.pdf.Chrzan, T. (2015). Bezpieczeństwo energetyczne Polski w zakresie energii elektrycznej. Logistyka, 4, 1-8. Retrieved from: https://depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/17856/Logistyka_artyku%C5%82.1_artykul_pnr.1.d.pdf?sequence=1&isAllowed=y.Consolidated version of the Treaty establishing the European Atomic Energy Community, Official Journal of European Union, 2012/C 327/01.Court of Justice of the European Union, 22.09.2020, ECLI:EU:C:2020:742.Court of Justice of the European Union, 30.11.2022, ECLI:EU:T:2022:728.Czwołek, A. Siemiątkowski, P. & Tomaszewski, P. (2018). Bezpieczeństwo energetyczne państwa. Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa. Retrieved from: https://repozytorium.umk.pl/bitstream/handle/item/5513/Bez.%20energetyczne%20wydruk%2005.12.2018-1.pdf?sequence=1.Dabetic Ex Filipovic, M., Cvetković, V. & Nešić, S. (2017). Environmental aspects of using nuclear energy. International Yearbook. Faculty of Security, 1, 30-35.Fritsche, U. et al. (2017). Energy and land use – global land outlook working paper. UNCCD and IRENA. http://dx.doi.org/10.13140/RG.2.2.24905.44648.Herold, A., Siemons, A. & Wojtal, L. (2017). Climate and energy policies in Poland. Retrieved from: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607335/IPOL_BRI(2017)607335_EN.pdf.HM Government UK (2020). Energy White Paper. https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/945899/201216_BEIS_EWP_Command_Paper_Accessible.pdf.IAEA (2017). Nuclear Power for sustainable development Vienna.IEA (2019). Nuclear Power in a Clean Energy System, IEA, Paris. Retrieved from: https://www.iea.org/reports/nuclear-power-in-a-clean-energy-system.Kharecha, P.A. & Hansen, J.E. (2013). Prevented Mortality and Greenhouse Gas Emissions from Historical and Projected Nuclear Power. Environmental Science & Technology, 47, 4889−4895. https://doi.org/10.1021/es3051197.Komunikat Komisji Europejskiej Europejski Zielony Ład, COM(2019), 640 final.Merger Treaty, Official Journal of European Community, OJ 152, 13.7.1967.Ministry of Climate and Environment, (2017),. Wysokotemperaturowe reaktory jądrowe chłodzone gazem (HTGR) - Ministerstwo Klimatu i Środowiska - Portal Gov.pl. Retrieved from:https://www.gov.pl/web/klimat/wysokotemperaturowe-reaktory-jadrowe-chlodzone-gazem-htgr.Ministry of Climate and Environment, (2021), „Polska Strategia Wodorowa do roku 2030 z perspektywą do roku 2040” opublikowana w Monitorze Polskim - Ministerstwo Klimatu i Środowiska - Portal Gov.pl. Retrieved from: https://www.gov.pl/web/klimat/polska-strategia-wodorowa-do-roku-2030-z-perspektywa-do-roku-2040-opublikowana-w-monitorze-polskim.Morrison, C. (2015). French nuclear power history – the unknown story. Energy Transition. Retrieved from: https://energytransition.org/2015/03/french-nuclear-power-history/.Nowacki, T. (2014). Nuclear Power Programme for Poland – Establishing the Legal Framework, [w:] Nuclear Law in the EU and Beyond – Atomrecht in Deutschland, der EU und weltweit. Proceedings of the AIDN/INLA Regional Conference 2013 in Leipzig, red: C. Raetzke, Nomos Verlag, Baden-Baden 2014Nowak, Z. (2019). Atomowa duma Francuzów. Gazeta Wyborcza. Retrieved from: https://wyborcza.pl/1,75399,16600329,Atomowa_duma_Francuzow.html.Peterson P.F., Zhao, H. & Petroski, R. (2005). Metal and Concrete Inputs For several Nuclear Power Plants, University of Berkeley. Retrieved from: https://fhr.nuc.berkeley.edu/wp-content/uploads/2014/10/05-001-A_Material_input.pdf.Polish Press Agency (2021). TOGETAIR: moc offshore prawdopodobnie przekroczy 11 GW zakładane w PEP2040 - Serwis informacyjny (cire.pl). Retrieved from: https://www.cire.pl/item,216040,1,0,0,0,0,0,togetair-moc-offshore-prawdopodobnie-przekroczy-11-gw-zakladane-w-pep2040.html.Polish Prime Minister (2021), Joint letter by seven state leaders to EU Commission on the role of nuclear power in EU climate and energy policy - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Portal Gov.pl. Retrieved from: https://www.gov.pl/web/premier/joint-letter-by-seven-state-leaders-to-eu-commission-on-the-role-of-nuclear-power-in-eu-climate-and-energy-policy.Polityka Energetyczna Polski do 2040 r., M.P. 2021, poz. 264.Ruszel, M. & Podmiotko, S. (Eds) (2019). Bezpieczeństwo energetyczne Polski i Europy. Instytut Polityki Energetycznej im. I. Łukasiewicza.Uchwała Rady Ministrów z dnia 2 października 2020 r. w sprawie aktualizacji programu wieloletniego pod nazwą „Program polskiej energetyki jądrowej”. M.P. 2020, poz. 946.Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, Dz.U. 1997 Nr 54 poz. 348.62717
Borderland-ness as a category that constitutes the identity of an author in the collection of essays Karta rodiny by Piotr Wajl
No full textThe article analyses the problem of borderland-ness as a category that constitutes the text identity of an author. The work to which these deliberations refer is the collection of essays by Piotr Wajl, entitled Karta rodiny (Map of the Homeland). The author analyses Wajl’s essays using the notion of “autobiographical places” coined by Małgorzata Czermińska. Apart from that, she analyses the ways in which the author creates his own biography. In the book Karta rodiny, he builds it based on the idea of borderlands. He also includes various ethnical components in his national identity: being Russian, Jewish, and European.MAŁGORZATA SYLWESTRZAK, mgr, rusycystka, tłumaczka; redaktorka ds. językowych publikacji naukowych. Tłumaczka m.in. artykułu Mykoły Vas’kiva Wschód w ukraińskiej recepcji literackiej dwudziestolecia międzywojennego z tomu zatytułowanego Wschód muzułmański w literaturze polskiej. Idee i obrazy (red. nauk. G. Czerwiński, A. Konopacki, Białystok 2016). Doktorantka Wydziału Filologicznego Uniwersytetu w Białymstoku. Autorka artykułu Żydowskie dzieciństwo w ZSRR w utworach wspomnieniowych z najnowszej literatury rosyjskiej (w: Żydzi wschodniej Polski, Seria IX, Białystok 2021)Uniwersytet w BiałymstokuВайль П., Карта родины, Москва 2011.Вайль П., Свобода – точка отсчета. О жизни, искусстве и о себе, Москва 2012.Вайль П., Слово в пути, Москва 2011.Травин Д. Я., «Особый путь» России. От Достоевского до Кончаловского, Санкт-Петербург 2018.Черняк В. Д., Черняк М. А., Массовая литература в понятиях и терминах: учебный словарь-справочник, 2-е изд., Москва 2015.Assmann A., Przestrzenie pamięci. Formy i przemiany pamięci kulturowej, przeł. P. Przybyła, w: Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektyw niemiecka, red. M. Saryusz-Wolska,
Kraków 2009.Autobiografia, red. M. Czermińska, Gdańsk 2009.Czermińska M., Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie i wyzwanie, Kraków 2000.Czermińska M., Miejsca autobiograficzne. Propozycja w ramach geopoetyki, „Teksty Drugie” 2011, nr 5.Czermińska M., Przestrzenne odniesienia czasowych faz biografii, w: Przestrzenie geo(bio)graficzne w literaturze, pod red. E. Konończuk i E. Sidoruk, Białystok 2015.Domańska E., Epistemologie pograniczy, w: Na pograniczach literatury, red. J. Fazan, K. Zajas, Kraków 2012.Kaczmarek J., Podejście geobiograficzne w geografii społecznej. Zarys teorii i podstawy metodycznej, Łódź 2005.Konończuk E., Geobiograficzne doświadczenie lektury, w: Przestrzenie geo(bio)graficzne w literaturze, pod red. E. Konończuk i E. Sidoruk, Białystok 2015.Madurowicz M., Tożsamość homo localis w geografii człowieka, w: Człowiek w badaniach geograficznych, red. W. Maik, K. Rembowska, A. Suliborski, Bydgoszcz 2006.Matyaszewski P., Podróż Monteskiusza. Biografia przestrzenna, Lublin 2011.Przestrzenie geo(bio)graficzne w literaturze, pod red. E. Konończuk i E. Sidoruk, Białystok 2015.Rybicka E., Geopoetyka. Przestrzeń i miejsce we współczesnych teoriach i praktykach literackich, Kraków 2014.5045546
Do tomber amoureux and zakochać się Describe the Same Reality?
No full textLe but de l’article est d’analyser la locution française tomber amoureux et le verbe polonais préfixé zakochać się. L’analyse vise à voir si les contenus sémantiques des deux verbes, qui résultent de leurs constructions, sont exactement les mêmes. L’invariant de tomber, qui englobe des emplois locatifs et non locatifs / abstraits, est complexe et comprend deux éléments de signification de base: le mouvement vers le bas et le contact, que la langue sélectionne en fonction de l’emploi donné. De l’autre côté, la locution tomber amoureux peut être analysée comme une collocation, où tomber n’est qu’un collocateur. Le prédicat polonais est construit sur la base de kochać (verbe psychologique), avec le préfixe za-. Le polonais attache une importance considérable au préfixe, dont le sens s’ajoute à celui de la base verbale. Il résulte de l’analyse que tomber amoureux exprime un changement d’état et souligne le début de l’action, tandis que zakochać się met en évidence l’intensité du sentiment auquel se réfère la base verbale.The aim of the article is to analyze the French phrase tomber amoureux and the prefixed Polish verb zakochać się. The analysis aims to see if the semantic contents of the two verbs, which result
of their constructions, are exactly the same. The invariant of tomber, which has both locative and non-locative / abstract uses, is complex and includes two basic meaning elements: downward movement and contact, which the language selects according to the given use. On the other hand, the phrase tomber amoureux can be analyzed as a collocation, where tomber is a collocator. The Polish predicate is built on the basis of kochać (psychological verb), with the prefix za-. Polish attaches considerable importance to the prefix, the meaning of which is added to that of the verbal base. The analysis reveals that tomber amoureux expresses a change of state and underlines the beginning of the action, while zakochać się emphasises the intensity of the feeling to which the verbal base [email protected] Cholewa – HDR en linguistique, maître de conférences à l’Université de Białystok (Pologne), responsable du Département de Linguistique française ; auteure de nombreux articles
et de deux monographies. Ses travaux de recherche s’inscrivent dans le domaine de la sémantique cognitive et comparée, et portent sur la représentation linguistique de la réalité, ainsi que sur la conceptualisation et l’expression du mouvement et des relations spatiales.Uniwersytet w BiałymstokuCHOLEWA, Joanna (2017), Conceptualisation et éléments de construction du sens de tomber et de (-)paść/(-)padać, Białystok, Wydawnictwo Uniwersytetu w BiałymstokuCISLARU, Georgeta (2014), « Sémantique des noms et des verbes d’affect : un parcours chronologique et épistémique », Cahiers de lexicologie, n° 105, p. 117-139DESCLÉS, Jean-Pierre (1996), « Appartenance/inclusion, localisation, ingrédience et possession», Faits de langues, n° 7, p. 91-100DESCLÉS, Jean-Pierre (2005), « La polysémie verbale, un exemple, le verbe avancer » in La polysémie (O. Soutet éd.), Paris, Presses de l’Université de Paris-Sorbonne, p. 111-136GIERMAK-ZIELIŃSKA, Teresa (1979), Polskie czasowniki przedrostkowe o znaczeniu przestrzennym i ich odpowiedniki w języku francuskim, Wrocław, Zakład Narodowy imienia
OssolińskichGRZEGORCZYKOWA, Renata, LASKOWSKI, Roman, WRÓBEL, Henryk (1998), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Warszawa, PWNHAUSMANN, Franz Josef (2007), « Lexicographie française et phraséologie » in Collocations, phraséologie, lexicographie. Études 1977-2007 (E. Haag éd.), Maastricht, Shaker Verlag,
p. 121-153KOPECKA, Anetta (2004), Étude typologique de l’expression de l’espace : localisation et déplacement en français et en polonais, thèse de doctorat, Sciences du Langage, Université
Lumière Lyon 2, LyonKWAPISZ-OSADNIK, Katarzyna (2009), Le verbe français dans un cadre cognitif, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu ŚląskiegoLAMIROY, Béatrice (1987), « Les verbes de mouvement : emplois figurés et extensions métaphoriques », Langue française, n° 76, p. 41-58LANGACKER, Ronald Wayne (1987), « Mouvement abstrait », Langue française, n° 76, p. 59-76PRZYBYLSKA, Renata (2006), Schematy wyobrażeniowe a semantyka polskich prefiksów czasownikowych do-, od-, prze-, roz-, u-, Kraków, UniversitasSTOSIC, Dejan (2001), « Le rôle des préfixes dans l’expression du déplacement. Éléments d’analyse à partir des données du serbo-croate et du français », Cahiers de Grammaire, n° 26, p. 207-228TUTIN, Agnès (2013), « Les collocations lexicales : une relation essentiellement binaire définie par la relation prédicat-argument », Langages, n° 189, p. 47-63WŁODARCZYK, André, WŁODARCZYK, Hélène (2001), « La préfixation verbale en polonais », Studia Kognitywne, n° 4, p. 93-109WRÓBEL, Henryk (1976), « Prefiksacja czasowników a aktualizacja struktur predykatowo-argumentowych », Otazky slovanske syntaxe, n° IV/1, p. 175-180Doroszewski, Witold (1958), Słownik Języka polskiego, Polska Akademia Nauk, WarszawaSłownik Języka polskiego PWN (https://sjp.pwn.pl, consulté le 11 octobre 2019)Wielki Słownik Języka Polskiego (https://sjp.pwn.pl, consulté le 11 octobre 2019)16576
Summary Criminal Court Formed on the Occasion of The Hussar Rebellion (1844) – A Short Outline
No full textThe paper sheds light on the summary criminal court formed on the occasion of the Hussar Rebellion (‘Katanska buna’, 1844), an unsuccessful rebellious attempt to
overthrow the regime of the Defenders of the Constitution in Serbia. The author shall firstly provide a short introductory account of the rebellion, after which the
formation and work of the summary criminal court shall be analyzed. Some sort of ‘pre-investigation’, conducted by Toma Vučić Perišić, the most distinguished
personality within the regime of the Defenders of the Constitution, was provided with an unlimited mandate to quell the rebellion. The appointment and personalities
of the judges will also be the subject of scrutiny, since it is an indication of the (im) partiality of a trial. The exposition will then continue with the lines having an inquiry carried out by the summary criminal court for the topic; the author shall put forward the presentation of evidence (the statements of the suspects, confrontations between the suspects, witness’ statements, confrontations between suspects and witnesses, documentary evidence and guarantors). The next part of the paper shall be judgmentpassing; among the questions belonging to that matter, punishments, the mental element, mitigating/aggravating circumstances, and illegalities committed by the court in that stage of the proceedings will all be presented to the [email protected]Универзитет у Новом Саду (University in Novi Sad, Serbia)Archives of Serbia: Ministarstvo inostranih dela – Vnutreno odeljenje.Archives of Serbia: Načelstvo Okruga šabačkog.Archives of Serbia: Preki sud za učesnike u Katanskoj buni.Beleške Mladena Žujovića državnog savetnika, Beograd 1902.Dimitrijević J., Katanska buna u Šapcu 22. septembra 1844, Novi Sad 1886.Dnevnik Ignjata Vasića prote lozničkog, Šabac 1889.Gesetzbuch über Verbrechen und schwere Policey Uebertretungen, Wien 1803.Hristić N., Memoari 1840-1862, Belgrade 2006.Jovičić D.I., Katanska buna prema memoarima Stojana Obradovića koji su predati Državnoj arhivi, ,,Politika” 1939 (25 September).von Maurer G.L., Das griechische Volk in öffentlicher, kirchlicher und privat-rechtliher Beziehung or und nach dem Freiheitskampfe bis zum 31 juli 1834 III, Heildelberg 1835.Milinković Alavantić Ј., Književna krađa: Katanska buna u Šapcu 22. septembra 1844. godine, Novi Sad 1889.Petrović Đ., Rečnik zakona, uredba, uredbeni propisa i pr. pr. izdani u Knjažestvu Srbiji od 1827. do polovine 1854. god, Beograd 1856.Popović R., Memoar Đorđa Protića iz 1854. godine, ,,Mešovita građa” 2005, vol. 24.Rašid-beja istorija čudnovatih događaja u Beogradu i Srbiji, ,,Spomenik Srpske kraljevske akademije” 1894, vol. 23.Sbornik zakonâ i uredbâ i uredbeni’ ukaza izdani’ u Knjažestvu srbskom I-II.Serbske narodne novine.Serbske novine.Strafgesetzbuch für das Königreich Baiern, München 1813.Živeti u Beogradu II (eds. Miroslav Jovanović et al.), Beograd 2004.Alimpić M., Život i rad generala Ranka Alimpića, Beograd 1892.Gašić G.J., Katanska buna 1844 god, ,,Šabački glasnik”, No 1, 7 January 1929.Ivić A., Iz doba Karađorđa i sina mu kneza Aleksandra [From the Time of Karađorđe and His Son Prince Aleksandar], Beograd 1984.Jovanović A. S., Prinosci za istoriju starog srpskog prava [The Contributions for the History of Old Serbian Law] II, Belgrade 1900.Jovanović V., Politični rečnik [Political Dictionary], Beograd 1870.Lazarević L., Katanska buna – Katane u Loznici, „Volja” 1927, vol. 6.Milićević J., Istorija Katanske bune (1844 g) [The History of the Hussar Rebellion (1844)], ,,Zbornik Filozofskog fakulteta” 1960, vol. 5/1.Milutinović S., Buna u Mačvi [Тhe Rebellion in Mačva], ,,Musem – Godišnjak Narodnog muzeja u Šapcu” 2000, vol. 3.Mirković Z.S., Smrtna kazna i kazna trčanja kroz šibe u Srbiji 1804–1860 [Death Penalty and Running the Gauntlet in Serbia 1804-1860], Beograd 2013.Popović R.J., Toma Vučić Perišić, Beograd 2003.Stanković U., Sremci pred prekim sudom formiranim povodom Katanske bune, ,,Spomenica Istorijskog arhiva Srem” 2017, vol. 16.Stranjaković D., Vlada ustavobranitelja 1842-1853: unutrašnja i spoljašnja politika [The Reign of the Defenders of the Constitution 1842-1853: home and foreign
policy], Beograd 1932.Tirol D., Historische Uibersicht Serbiens unserer Zeit [The Historical Overview of Serbia of Our Time], Neusatz 1851.20217520
Problem agencji z perspektywy menedżera spoza rodziny na przykładzie wybranej firmy rodzinnej
No full textCel – Celem artykułu jest przedstawienie problemu agencji z perspektywy menedżera zarządzającego firmą rodzinną. Autorzy przedstawili rys teoretyczny, następnie przeanalizowali wyniki badań przeprowadzonych na wybranym przedsiębiorstwie rodzinnym i przedstawili model zarządzania problemem. Metoda badań – W opracowaniu zastosowano metodę monograficzną, studium jednokrotnego przypadku oraz analizę literatury. Wyniki – Przedstawienie perspektywy menedżera spoza rodziny, zarządzającego firmą rodzinną, a także rozwiązań minimalizujących konflikty na linii agent – pryncypał. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje – W artykule zaprezentowano szereg rozwiązań, których wdrożenie zapewni ochronę własności rodziny przed oportunistycznym działaniem menedżera z zewnątrz.Purpose – The purpose of the article is to present the problem of an agency from the perspective of a manager managing a family business. The authors will present a theoretical outline, then analyse the results of research carried out on a selected family enterprise and present a problem management model. Research method – The study uses classical research methods, such as the analysis of the literature on the subject, as well as a single-case study. Result – Presenting the perspective of a manager, from outside the family, managing a family business, as well as solutions minimizing the conflict between agent and principal. Conclusions – In this case, the authors presented the results of research in a company in which part of the management is assigned to the manager. In the light of the already knownresearch of companies in Poland, there are very few such examples, which was a research gap that the authors wanted to fill.Łukasz Kielan: [email protected] Władysław Pełczewski: [email protected]Łukasz Kielan - Wydział Zarządzania, Uniwersytet ŁódzkiMaciej Władysław Pełczewski - Wydział Zarządzania, Uniwersytet ŁódzkiAlcalá Villarreal J.L., 2011, Las empresas de familia en la ciudad de Barranquilla y sus problemas de sucesión. Un enfoque desde la Teoría de la Agencia, “Artículo de Investigación Científica y Tecnológica”, vol. 32(1), pp. 185-198.Babbie E., 2004, Badania społeczne w praktyce, WN PWN, Warszawa.Barney J., Hesterly W.S., 2012, Strategic management and competitive advantage: concepts (4th ed.), Upper Saddle River, Pearson Education, New York.Beelen M., Whitmore M., 2018, Nowe pokolenie firm rodzinnych. Eksploracja środowisk biznesowych, Raport Centrum Firm Rodzinnych Deloitte, https://www2.deloitte. com/pl/pl/pages/firmy-rodzinne/articles/badanie-firm-rodzinnych-2018-next-gen. html [data dostępu: 16.08.2021].Bogacz-Miętka O., 2011, Kompendium wiedzy o nadzorze i kontroli nad przedsiębiorstwem, CeDeWu Sp. z o.o., Warszawa.Chrisman J.J., Chua J.H., Litz R.A., 2004, Comparing the agency costs of family and non-family firms: conceptual issues and exploratory evidence, “Entrepreneurship Theory and Practice”, vol. 28(4), pp. 335-354, DOI: 10.1111/j.1540-6520.2004.00049.Czakon W., 2015, Podstawy metodologii badań w naukach o zarządzaniu, Wolter Kluwer S.A., Warszawa.Eisenhadrdt K.M., 1988, Agency and institutional theory explanations: the case of retail sales compensation, “Academy of Management Journal”, vol. 31(3), pp. 488-511, DOI: 10.2307/256457.Fama E.F., Jensen M.C., 1983, Separation of Ownership and Control, “Journal of Law and Economics”, vol. 26, , No. 2, pp. 301-325.Gersick K.E., McCollom M., Lansberg I., 1997, Generation to generation life cycles of the family business, Harvard Business School Press, Boston.Great expectations – The Next Generation of Family Business Leadres, 2016, PWC, https:// www.pwc.com/gx/en/family-business-services/publications/assets/next-gen-report.pdf [data dostępu: 16.08.2021].Greiner L.E., 1997, Evolution and revolution as organizations grow: a company’s past has clues for management that are critical to future success, “Family Business Review”, vol. 10(4), pp. 397-409, DOI: 10.1111/j.1741-6248.1997.00397.x.Harris L.C., Ogbonna E.O., 2007, Ownership and control in closely-held family-owned firms: an exploration of strategic and operational control, “British Journal of Management”, vol. 18(1), pp. 5-26, DOI: 10.1111/j.1467-8551.2005.00471.x.Jensen M., Meckling W., 1976, Theory of the firm: Managerial, behavior, agency costs and ownership structure, “Journal of Financial Economics”, vol. 3(4), pp. 305-360, DOI: 10.1016/0304-405X(76)90026-X.Jeżak J., 2012, Ład wewnątrzkorporacyjny w świetle różnych teorii a wyzwania współczesności, „Finanse. Rynki Finansowe. Ubezpieczenia”, nr 51, s. 789-799.Jeżak J., Kornecki J., Krajenta-Kopeć A., 2014, Skala i ekonomiczne znaczenie przedsiębiorstw rodzinnych w Polsce (Raport z badań empirycznych), [w:] Przedsiębiorstwa rodzinne w Polsce. Znaczenie ekonomiczne oraz strategiczne problemy rozwoju, Jeżak J. (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.Jeżak J., Popczyk W., Winnicka-Popczyk A., 2004, Przedsiębiorstwo rodzinne. Funkcjonowanie i rozwój, Difin, Warszawa.Koładkiewicz I., 1999, Nadzór korporacyjny. Perspektywa międzynarodowa, Polska Fundacja Promocji Kadr, Warszawa.Leach P., 2017, Firmy rodzinne. Wszystko, co istotne, Wydawnictwo Studio EMKA, Warszawa.Lewandowska A., Tylczyński Ł., 2014, Barometr sukcesyjny i prognozowane ścieżki kariery dzieci z firm rodzinnych, Instytut Biznesu Rodzinnego, Poznań.Lewandowska A., Więcek-Janka E., Hadryś-Nowak A., Wojewoda M., Tylczyński M., 2017, Firma rodzinna to marka. Raport z badania przeprowadzonego w ramach projektu, „Statystyka firm rodzinnych”, nr projektu: 692654-18/12/2015, s. 1-34, DOI: 10. 13140/RG.2.2.27119.84644.Madison K., Holt D.T., Kellermanns F.W., Ranft A.L., 2016, Viewing family firm behavior and governance through the lens of agency and stewardship theories, “Family Business Review”, vol. 29(1), pp. 65-93, DOI: 10.1177/0894486515594292.Matejun M., 2011, Metoda studium przypadku w pracach badawczych młodych naukowców z zakresu nauk o zarządzaniu, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego”, nr 666, „Problemy Zarządzania, Finansów i Marketingu”, nr 19, s. 203-213.Ricart J.E., 1991, Una introducción a los modelos de agencia, [in:] Invitacióna la teoría económica, Marimon R., Calsamiglia, X. (eds.), Ariel, Barcelona.Rychłowska-Musiał E., 2011, Miary kosztów agencji w spółkach akcyjnych, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Poznań.Sadkowska J., 2016, Ryzyko interesariuszy w zarządzaniu projektami na przykładzie polskich firm rodzinnych, „Przedsiębiorczość i Zarządzanie”, t. XVII, z. 6, s. 303-317.Shaker M.C, Astrachan J.H, 1996, Myths and realties: family businesses’ contribution to the us economy – a framework for assessing family business statistic, “Family Business Review”, vol. 9(2), pp. 107-119.Sharma P., Chrisman J.J., Chua J.H., 2003, Succession planning as planned behavior: some empirical results, “Family Business Review”, vol. 16(1), pp. 1-15, DOI: 10.1111/ j.1741-6248.2003.00001.x.Stavrou E.T., 1999, Succession in family businesses: exploring the effects of demographic factors on offspring intentions to join and take over business, “Journal of Small Business Mana-gement”, vol. 37(3), pp. 43-61.Surdej A., Wach K., 2010, Przedsiębiorstwo rodzinne wobec wyzwań sukcesji, Difin, Warszawa.Wierzbicka B., Strumiłło J., 2018, Strategiczna Karta Wyników jako nośnik skutecznej aplikacji pomocy unijnej przez firmy rodzinne, „Przedsiębiorczość i Zarządzanie: Firmy rodzinne – zarządzanie, rozwój, przedsiębiorczość”, t. XIX, z. 7, cz. 1, s. 245-259.Zajkowski R., 2018, Transfery władzy, własności i wartości w przedsiębiorstwach rodzinnych. Efekt drugiego pokolenia, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa.4(106)11112
Social participation in the process of exercising local government authority
No full textPrzedmiotem rozprawy doktorskiej jest problematyka, związana z samą klasyfikacją instytucji partycypacji społecznej, za pośrednictwem których obywatele, zatem uczestniczą, w procesie sprawowania władzy samorządowej, do danej formy demokracji, tj. bezpośredniej, jak też partycypacyjnej. Większość naukowców, specjalizujących się w tematyce partycypacji społecznej udziela aprobaty, iż jej instytucje, należą wyłącznie do demokracji bezpośredniej. Jednocześnie wskazując, żedemokracja bezpośrednia, a także partycypacyjna, są terminami tożsamymi. Po przeprowadzeniu, analizy teoretyczno-prawnej instytucji partycypacji społecznej, zauważyłem, jak wydaje się, kluczowy problem, iż mieszkańcy chcący skorzystać z danej instytucji partycypacji społecznej, nie zawsze przyjmują, w niej całkowity udział. Polega to na tym, iż w aspekcie samego funkcjonowania i tworzenia instytucji partycypacji społecznej, często ostateczna decyzja, nie należy do nich, tylko w szczególności do określonego organu przedstawicielskiego. Zazwyczaj udział mieszkańców, ogranicza się tylko do oddania głosu, a nie rozstrzygnięcia przedmiotowej decyzji. Ponadto, uczestnictwo mieszkańców, sprowadza się do danej grupy osób, co w konsekwencji powoduje, pozbawienie zdolności decyzyjnej, pozostałych mieszkańców.The subject of the doctoral dissertation is the issues related to the very classification of the institutions of social participation, through which citizens, therefore, participate, in the process of exercising local government authority, to a given form of democracy, i.e. direct as well as participatory. Most academics specializing in social participation endorse that its institutions belong exclusively to direct democracy. At the same time, pointing out that direct and participatory democracy are identical terms. After conducting the theoretical and legal analysis of the institution of social participation, I noticed what seems to be the key problem that residents who want to take advantage of a given institution of social participation do not always take full part in it. It consists in the fact that in terms of the very functioning and creation of institutions of social participation, the final decision often does not belong to them, but in particular to a specific representative body. Usually, the participation of residents is limited only to casting a vote, not resolving the decision in question. Moreover, the participation of residents is reduced to a given group of people, which in turn causes the decision-making capacity of other residents to be deprived.Uniwersytet w Białymstoku. Wydział Praw
COVID-19 Pandemic in the complexity economics
No full textCel – Wskazanie, że ekonomia złożoności proponuje bardziej adekwatny opis zjawisk gospodarczych i podstawę strategii działania w walce z pandemią COVID-19 niż ekonomia tradycyjna, co może być początkiem przełomu w rozwoju nauk ekonomicznych. Metoda badawcza – Analiza literatury przedmiotu oraz wnioskowanie dedukcyjne. Wnioski – Przyjęcie perspektywy ekonomii złożoności w opisie zjawisk towarzyszących pandemii pozwala na wiarygodne wyjaśnienie problemów i ograniczeń polityki walki z koronawirusem oraz daje interesującą podstawę do wdrożenia strategii działania przynoszącej szansę na wykorzystanie obecnego kryzysu w celu uruchomienia procesów rozwoju gospodarczego bardziej adekwatnych do współczesnych wyzwań gospodarczych, ekologicznych i społecznych, a także do rewizji dotychczasowego dorobku nauk ekonomicznych. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje – Artykuł jest głosem w dyskusji o ekonomicznych aspektach pandemii oraz o teorii ekonomii, stanowi też autorską interpretację tez ekonomii złożoności w kontekście problemu COVID-19.Purpose – An indication that complexity economics proposes a more adequate description of economic phenomena and the basis of a strategy to combat the COVID-19 pandemic than traditional economics, which may be the beginning of a breakthrough in the development of economic sciences. Research method – Analysis of the literature on the subject and deductive reasoning. Results – The adoption of the complexity economics perspective in the description of the phenomena accompanying the pandemic allows for a credible explanation of the problems and limitations of the anti-coronavirus policy and provides an interesting basis for an action strategy that gives a chance to use the current crisis to initiate economic development processes more adequate to contemporary economic, ecological and social challenges, and also to revise the hitherto achievements of economic science. Originality / value / implications / recommendations – The article is a contribution to the discussion on the economic aspects of the pandemic and the theory of economics, it is also an original interpretation of the theses of complexity economics in the context of the COVID-19 [email protected]ł Ekonomii i Finansów, Uniwersytet w BiałymstokuAlves C., Kvangraven I., 2020, Changing the narrative: economics after the COVID-19, „Review of Agrarian Studies”, vol. 10(1), pp. 147-163, DOI: 10.22004/ag.econ.
308093.Banaszyk P., Deszczyński P., Gorynia M., Malaga K., 2021, Przesłanki modyfikacji wybranych koncepcji ekonomicznych na skutek pandemii COVID-19, „Gospodarka Narodowa”, nr 1(305), s. 53-86, DOI: 10.33119/GN/132485.Brown S., Eisenhardt K.M., 1998, Competing on the edge. Strategy as a structured chaos, Harvard Business School Press, Boston.Czaja S., Becla A., Włodarczyk J., Poskrobko T., 2012, Wyzwania współczesnej ekonomii. Wybrane problemy, Wydawnictwo Difin, Warszawa.Daly H., 1993, Steady-state economics urban opportunity, Island Press, Washington.Hommes C., 2013, Behavioral Rationality and Heterogeneuos Expectations in Compex Economic System, Cambridge University Press, Cambridge.Jakimowicz A., 2010, Źródła niestabilności struktur rynkowych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.Jakimowicz A., 2011, Dynamika nieliniowa w badaniach ekonomicznych, „Didactic of Mathematics”, nr 8(12), s. 39-54.Kiełczewski D., 2020, Mainstream economics versus heterodox economics – between dispute and dialogue, „Optimum. Economic Studies” nr 2(100), s. 121-131, DOI: 10.15290/oes.2020.02.100.09.Kirman A., 2018, Ekonomia złożoności, [w]: Pomyśleć ekonomię od nowa, Hülsmann J.G, Young S. (red.), Wydawnictwo Heterodox, Poznań.Krupski R., 2010, Istota i krytyka koncepcji organizacji działającej na krawędzi chaosu, „Prace Naukowe Wałbrzyskiej Wyższej Szkoły Zarządzania i Przedsiębiorczości”,
nr 14(1), s. 5-12.Leszek P., 2011, Problematyka wiedzy w naukach społecznych: o jednym z powodów zawodności ekonomii głównego nurtu w wyjaśnianiu rzeczywistości gospodarczej, [w:] Pod prąd głównego nurtu ekonomii, Machaj M. (red.), Instytut Ludwiga von Misesa, Wrocław, http:mises/pl/blog/2017/02/16/leszek-problematyka-wiedzy-w-naukach-społecznych/ [data dostępu: 15.05.2021].Manson S.M., 2001, Simplifying complexity: a review of complexity theory, „Geoforum”, vol. 32(3), pp. 405-414, DOI: 10.1016/S0016-7185(00)00035-X.Mantegna R.N., Stanley H.E., 2000, An introduction to econophysics – correlation and complexity in finance, Cambridge University Press, Cambridge.Maryniak P., 2016, Ewolucja teorii użyteczności, DOI: 10.2139/ssrn.2862763, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2862763 [data dostępu: 14.05.2021].Mitchell M., 2020, The analogies we live by are shaping our thoughts about our current situation, Santa Fe Institute, Santa Fe.Orrell D., 2010, Economyths, Icon Books, London.Rosser J.B., 2004, Complexity in economics, Edward Elgar, Cheltenham.Rosser J.B., 2008, Debating the role of econophysics, „Nonlinear Dynamics Psychology and Life Sciences”, vol. 12(3), pp. 311-323.Safarzyńska K., 2020, Koronawirus a złożoność: trzy lekcje z ekonomii, „Krytyka Polityczna”, https://krytykapolityczna.pl/gospodarka/koronowirus-zlozonosc-lekcje-zekonomii/ [data dostępu: 14.05.2021].3(105)31
Finite Dimensional Real Normed Spaces are Proper Metric Spaces
No full textIn this article, we formalize in Mizar [1], [2] the topological properties of finite-dimensional real normed spaces. In the first section, we formalize the Bolzano-Weierstrass theorem, which states that a bounded sequence of points in an n-dimensional Euclidean space has a certain subsequence that converges to a point. As a corollary, it is also shown the equivalence between a subset of an n-dimensional Euclidean space being compact and being closed and bounded. In the next section, we formalize the definitions of L1-norm (Manhattan Norm) and maximum norm and show their topological equivalence in n-dimensional Euclidean spaces and finite-dimensional real linear spaces. In the last section, we formalize the linear isometries and their topological properties. Namely, it is shown that a linear isometry between real normed spaces preserves properties such as continuity, the convergence of a sequence, openness, closeness, and compactness of subsets. Finally, it is shown that finite-dimensional real normed spaces are proper metric spaces. We referred to [5], [9], and [7] in the formalization.Kazuhisa Nakasho - Yamaguchi University, Yamaguchi, JapanHiroyuki Okazaki - Shinshu University, Nagano, JapanYasunari Shidama - Karuizawa Hotch 244-1, Nagano, JapanGrzegorz Bancerek, Czesław Byliński, Adam Grabowski, Artur Korniłowicz, Roman Matuszewski, Adam Naumowicz, Karol Pąk, and Josef Urban. Mizar: State-of-the-art and
beyond. In Manfred Kerber, Jacques Carette, Cezary Kaliszyk, Florian Rabe, and Volker Sorge, editors, Intelligent Computer Mathematics, volume 9150 of Lecture Notes in
Computer Science, pages 261–279. Springer International Publishing, 2015. ISBN 978-3-319-20614-1. doi:10.1007/978-3-319-20615-8 17.Grzegorz Bancerek, Czesław Byliński, Adam Grabowski, Artur Korniłowicz, Roman Matuszewski, Adam Naumowicz, and Karol Pąk. The role of the Mizar Mathematical Library for interactive proof development in Mizar. Journal of Automated Reasoning, 61(1):9–32, 2018. doi:10.1007/s10817-017-9440-6.Noboru Endou and Yasunari Shidama. Completeness of the real Euclidean space. Formalized Mathematics, 13(4):577–580, 2005.Hiroshi Imura, Morishige Kimura, and Yasunari Shidama. The differentiable functions on normed linear spaces. Formalized Mathematics, 12(3):321–327, 2004.Miyadera Isao. Functional Analysis. Riko-Gaku-Sya, 1972.Robert Milewski. Associated matrix of linear map. Formalized Mathematics, 5(3):339–345, 1996.Laurent Schwartz. Theorie des ensembles et topologie, tome 1. Analyse. Hermann, 1997.Yasunari Shidama. Differentiable functions on normed linear spaces. Formalized Mathematics, 20(1):31–40, 2012. doi:10.2478/v10037-012-0005-1.Kosaku Yosida. Functional Analysis. Springer, 1980.29417518
