ePublications
Not a member yet
19220 research outputs found
Sort by
Jung Wilne and Jerusalem of the North: contexts, themes of catastrophe, and representations of the city after the Holocaust in the works of the group
No full textThe text proposes several ways of looking at Vilnius, Jerusalem of the North, in the works of the Jung Wilne group. Firstly, it outlines a story about the dynamic development of a group of translocally successful artists, which came into being thanks to the multi-faceted importance of Vilnius, the place that stimulated the artists born around 1910. As the 1930s progressed, the city space became for them a place where they sensed the impending Holocaust, as is documented by the emergence of numerous catastrophic themes. Secondly, using the works of Abraham Sutzkever and Chaim Grade, the article looks at postwar representations of Vilnius’ Old Town as a memorial and autobiographical site.KOWERKO-URBAŃCZYK MARTA – dr; absolwentka filologii polskiej na UAM w Poznaniu, gdzie w 2013 obroniła doktorat na podstawie dysertacji Wilno-Vilnius. Polskie i litewskie reprezentacje miasta po roku 1990, który ukazał się w 2016 roku nakładem Wydawnictwa Nauka i Innowacje. Studiowała w Wilnie w roku 2005/2006, odbywała liczne kwerendy w latach 2008–2010. Pracowała w poznańskich wydawnictwach i rozgłośniach radiowych. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół XX-wiecznego Wilna: literatury, kultury i badań miejskich w kontekście różnych zamieszkujących je narodowości. Zajmuje się także literaturą i kulturą dla dzieci. Obecnie związana z Uniwersytetem w Białymstoku.Zakład Badań Źródłowych nad Literaturą XIX i XX WiekuAdamczyk-Garbowska M., Odcienie tożsamości. Literatura jako zjawisko wielojęzyczne, Lublin 2004.Antologia żydowskiej poezji, wyb. S. Łastik, noty A. Słucki, Warszawa 1983.Bernacki M., Bariery, uprzedzenia, fobie. Obraz stosunków polsko-żydowskich w II Rzeczpospolitej we wspomnieniach Czesława Miłosza, [w:] Pogranicza, Kresy, Wschód a idee Europy, Seria II: Wiktor Choriew in memoriam, idea J. Ławski, red. nauk. A. Janicka, G. Kowalski, Ł. Zabielski, Białystok 2013, s. 619–633.Bubnys A., Eksterminacja Żydów wileńskich i dzieje getta wileńskiego 1941–1944, „Pamięć i Sprawiedliwość” t. 9, nr 2 (16) / 2010, s. 229–272.Cammy J. D., „Ceworfene Bieter”: Jung Wilne i kultura jidysz w międzywojennym Wilnie, [w:] Poezja i poeci w Wilnie lat 1920–1940, red. T. Bujnicki i K. Biedrzycki, Kraków 2003.Czyżewski K., Słowo o Mosze Kulbaku, [w:] M. Kulbak, Mesjasz z rodu Effraima, Sejny 2016.Florczak M., Mielczarek H., Wilno jako centrum kultury żydowskiej w dwudziestoleciu międzywojennym, [w:] Wileńszczyzna małą ojczyzną, red. A. Szerląg, Wrocław 2010.Grade Ch., Zaczęło się, tłum. M. Ruta, „Krasnogruda” 2001, nr 13.Grade Ch., My Mother’s Sabbath Days, tłum. Ch. Kleinerman Goldstein, I. Hacker Grade, Oxford 2004.Januszewska-Jurkiewicz J., Stosunki narodowościowe na Wileńszczyźnie w latach 1920–1939, Katowice 2010.Kac D., Wilno Jerozolimą było. Rzecz o Abrahamie Sutzkeverze, Sejny 2004.Kowerko-Urbańczyk M., Ślady po Jerozolimie Północy, [w:] tejże, Wilno. Vilnius. Polskie i litewskie reprezentacje miasta po roku 1990, Poznań 2016, s. 165–205.Lisek J., Jung Wilne – żydowska grupa artystyczna, Wrocław 2005.Lisek J., Z przeklętego pokolenia jesteśmy pokolenia: żydowska grupa Jung Wilne i wileńskie Żagary, [w:] Wilno literackie. Na styku kultur, pod red. T. Bujnickiego i K. Zajasa, Kraków 2007.Liekis S., Rewitalizacja dziedzictwa żydowskiego w Wilnie, [w:] Przywracanie pamięci. Rewitalizacja zabytkowych dzielnic żydowskich Europy Środkowej, red. M. Murzyn-Kupisz, J. Purchla, Kraków 2008.Sutzkever A., Zielone akwarium, przeł. M. Friedman, wstęp R. Wisse, Wrocław 1992.17118
Astana International Financial Center: Features of the Tax Regime and Legal Regulation of Cryptocurrency Turnover
No full textIn its desire to encourage some individuals the State should not infringe the rights and legitimate interests of others. The investment policy of the State should not be discriminatory and should always, first of all, take into account the national (public) interests. However, the State is not always consistent, reasonable and fair in its investment policy in relation to the entire society. The state through public authorities and public officials is the spokesman of the public interests. In this case, the State must take these public interests into account when carrying out activities, in particular, when establishing preferential tax regimes, when attracting foreign investment by establishing a special investment tax residence for foreigners, when limiting the turnover of certain objects of legal relationship. In addition, the private interests of a certain circle of persons should not replace the public interests. The policy pursued by any State (tax, legal, social, economic) should be aimed at improving the standard of living of the entire society within a State. But not at the expense of the established constitutional and sectoral principles and values, as well as the rules of the international cooperation established in international agreements. The article discusses the problems of establishing a special preferential tax regimes on a territorial basis within a unitary State and the problems of legal regulation of cryptocurrency turnover in the territory of the Republic of [email protected] Institute of Financial and Tax Law, Republic of KazakhstanAslanyan K.G. (2019), The history of creation, functions and purpose of world financialcenters, www.cyberleninka.ru, access as of 14 September 2021.Commentary on article 2 of the Tax Code of the Republic of Kazakhstan [in:] Commentary on the Tax Code of the Republic of Kazakhstan, The national chamber of entrepreneurs of the Republic of Kazakhstan, Atameken, Almaty.Katasonov V.Yu. (2014), About the interest on the loan, the court, the reckless. “Monetary Civilization” and the modern crisis, Oxygen Publishing, Moscow.OECD (2013), Action Plan on Base Erosion and Profit Shifting, OECD Publishing, www.dx.doi.org/10.1787/9789264202719-en, access as of 19 September 2021.Suleymenov M.К., Duysenova А.Ye. (2021) The state of the Republic of Kazakhstan as a mixed jurisdiction, The subjects of civil law and the reform of the system of legal entities: Materials of the international scientific and practical conference, dedicated to the 50th anniversary of Doctor of Law, Professor Farkhav Sergeevich Karagusov, Caspian University, Almaty.Temirkhanov М. (2015), The regional financial center of Almaty: complete hopelessness www.forbes.kz, access as of 19 September 2021.Constitution of the Republic of Kazakhstan (with amendments and additions as of 23th March 2019).The Constitutional Law of the Republic of Kazakhstan dated December 7, 2015 No. 438–V“On Astana International Financial Center” (with amendments and additions as of 30th December 2019).The Constitutional Law of the Republic of Kazakhstan dated December 30, 2019 No. 296–VI “On amendments and additions to some constitutional laws of the Republic of Kazakhstan”.The Civil Code of the Republic of Kazakhstan (The General part) dated December 27, 1994 (with amendments and additions as of 1st October 2021).The Tax Code of the Republic of Kazakhstan dated December 25, 2017 No. 120–VI (with amendments and additions as of 24th June 2021).The Law of the Republic of Kazakhstan dated June 5, 2006 No. 145–III “On regional fi nancial center of Almaty” (the act was repealed in accordance with the The Constitutional Law of the Republic of Kazakhstan dated December 7, 2015 No. 438–V “On Astana International Financial Center).The Law of the Republic of Kazakhstan dated August 28, 2009 No. 191–IV “On Counteraction of legitimization (laundering) of incomes received by illegal means, and financing of terrorism” (with amendments and additions as of 1st July 2021).The Law of the Republic of Kazakhstan dated June 10, 2014 No. 207–V “On innovation cluster “Park of the innovative technologies” (with amendments and additions as of 31st March 2021).The Law of the Republic of Kazakhstan dated November 24, 2015 No. 418–V “On informatization” (with amendments and additions as of 2nd January 2021).The Law of the Republic of Kazakhstan dated April 3, 2019 No. 242–VІ “On special economic and industrial zones” (with amendments and additions as of 1st April 2021).The Law of the Republic of Kazakhstan dated December 10, 2020 No. 382–VI “On amendments and additions to the Tax Code of the Republic of Kazakhstan and the Law of the Republic of Kazakhstan “On the enactment of the Tax Code of the Republic of Kazakhstan” (with amendments as of 24th May 2021).AIFC Glossary. AIFC Act No. FR0017 of 2018 (with amendments as of 28.06.2020, which commence on 1st July 2020.AIFC General Rules. AIFC RULES No. FR0001 of 2017 (with amendments as of 17.01.2020, which commence on 17th January 2020).17919
About „locality”: Czesław Jankowski as a heir to the literary legacy of Władysław Syrokomla
No full textOn the Rasos (Rossa) Cemetery in Vilnius there are two gravestones nearly facing one another: Władysław Syrokomla’s (1823–1862) and Czesław Jankowski’s (1857–1929). Both poets were „local” artists for they came from the historic Grand Duchy of Lithuania and accentuated their attachment to the historical and cultural heritage of this land. However, Jankowski is considered a heir to the literary legacy of Syrokomla. Deeply fascinated by Syrokomla’s works since his early childhood, Jankowski wrote some of his poems obviously inspired by the „village lyrist (e.g. his debut Piosnki i ludzie of 1876, or a poem Napoleon w Oszmianie. Z opowiadań kaprala Terefery of 1898). In the late 1890’s Jankowski actively spread knowledge about Syrokomla’s writings and the places important to his life (mainly Borejkowszyzna/ Bareikiškes) in his work titled Powiat oszmiański. Materiały do dziejów ziemi i ludzi (Petersburg 1896–1900) as well as in the series of articles Trakt Oszmiański („Tygodnik Ilustrowany” 1911–1912). At the beginning of the 20th century, Jankowski took the initiative to erect Syrokomla’s statue in Vilnius, but did not manage to achieve this goal. However, he paid tribute to Syrokomla in the preface to reprint edition of Syrokomla’s Urodzony Jan Dęboróg (Vilnius 1928).Irena Fedorowicz – doktor nauk humanistycznych, docent Centrum Polonistycznego Uniwersytetu Wileńskiego. Zainteresowania naukowe: literatura polska XIX i początku XX wieku oraz jej związki z literaturą litewską. Autorka monografii W służbie ziemi ojczystej. Czesław Jankowski w życiu kulturalnym Wilna lat 1905–1929 (Kraków 2005) i blisko 100 artykułów naukowych publikowanych w czasopismach i pracach zbiorowych. Jest też autorką skryptu Związki literackie polsko-litewskie (wybrane zagadnienia) (Wilno 2015), współautorką skryptu Wilno literackie (1905–1939) (wersja elektroniczna, Wilno 2021), współredaktorką monografii zbiorowych: Funkcjonowanie języków i literatur na Litwie. Litewsko-polskie związki naukowe i kulturowe (Wilno 2014); Pasaże Witolda Hulewicza (Kraków 2017); Czesław Jankowski (1857–1929) między tutejszością a europejskością (Wilno 2018); Pod znakiem Orła i Pogoni. Polsko-litewskie związki naukowe i kulturowe w dziejach Uniwersytetu Wileńskiego (Wilno 2021).Uniwersytet WileńskiRękopisy wierszy Cz. Jankowskiego z lat 1873–1874. Lietuvos mokslų akademijos Vrublevskių biblioteka, Rankraščių skyrius, F 102–170.[b.a.] [Cz. Jankowski], Piosnki i ludzie, „Biesiada Literacka” 1876, t. 2, nr 28, s. 442.Jankowski Cz., Borejkowszczyzna (Kartka z notatnika), „Dział Literacko-Artystyczny” (dodatek do „Kraju”) 1897, nr 54, s. 232–233.Jankowski Cz., Horatii Carmina, „Słowo” 1924, nr 77, s. 2–3.Jankowski Cz., Kwiatki niedzielne, „Słowo” 1926, nr 189, s. 2–3.Jankowski Cz., Napoleon w Oszmianie, „Tygodnik Ilustrowany” 1898, nr 43, s. 846–849.Jankowski Cz., O moim starym „Tygodniku. Wspomnień nieco, „Tygodnik Ilustrowany” 1909/(II), nr 50, s. 1043–1044.Jankowski Cz., Powiat oszmiański. Dzieje ziemi i ludzi, cz. 1–4, Petersburg 1896–1900.Jankowski Cz., Przechadzki po Wilnie, „Słowo” 1925, nr 25, s. 2–3.Jankowski Cz., Trakt Napoleoński, „Tygodnik Ilustrowany” 1911, nr 5, s. 1003–1006; nr 51, s. 1025–1026; 1912, nr 1, s. 10; nr 2, s. 34–35; nr 5, s. 98; nr 6, s. 114; nr 8, s. 156–157; nr 10, s. 195–196; nr 12, s. 239; nr 13, s. 264; nr 15, s. 304–305.Jankowski Cz., Wiersze niektóre, Warszawa 1913.Jankowski Cz., Wspomnienia, Warszawa 1905.Syrokomla W., Piosnki i gawędy, Wilno 1908.Syrokomla W., Urodzony Jan Dęboróg: dzieje jego rodu, głowy i serca przez niego samego opowiadane z dziewięcioma ilustracjami Andriollego, Wilno 1928.Syrokomla W., Wycieczki po Litwie w promieniach od Wilna, Wilno 1857.Bardach J., O dawnej i niedawnej Litwie, Poznań 1988.Fedorowicz I., Nieznane listy Władysława Syrokomli, „Slavistica Vilnensi” 2014, t. 59, s. 133–145.Fedorowicz I., Uczeń wobec „sternika duchami napełnionej łodzi”. Czesława Jankowskiego odkrywanie tajemnic życia i twórczości Juliusza Słowackiego, w: Jaki Słowacki? Studia i szkice w dwusetną rocznicę urodzin poety, red. E. Grzęda, M. Ursel, Wrocław 2012, s. 242–255.Fedorowicz I., W służbie ziemi ojczystej. Czesław Jankowski w życiu kulturalnym Wilna lat 1905–1929, Kraków 2005.Fedorowicz I., Z Litwina – trubadur prowansalski. O poezji Czesława Jankowskiego, w: Pozytywizm. Języki epoki, red. G. Borkowska, J. Maciejewski, Warszawa 2001, s. 223–234.Fornalczyk F., Hardy lirnik wioskowy, Poznań 1972.Gloger Z., Encyklopedia staropolska, t. 4, Warszawa 1903.Hanusz T.Z., Dziennikarstwo, Łódź 1947.Januszewska-Jurkiewicz J., Litewskim szlakiem Bonapartego w 1812 roku. Napoleońskie fascynacje Czesława Jankowskiego, w: Czesław Jankowski – między „tutejszością” a europejskością, red. I. Fedorowicz, M. Dawlewicz, Wilno 2018, s. 61–74.Kopaliński W., Słownik mitów i tradycji, Warszawa 1987.Kosiakiewicz W., Trzy dni w Wilnie, „Kraj” 1897, nr 47, s. 468–470.Kozłowska M., Tradycja tutejszości. Regionalizm w czasopismach wileńskich 1923–1939, w: Kresy w literaturze, red. B. Hadaczek, Szczecin 1995, s. 101–121.Okulicz-Kozaryn R., Syrokomla i rzewność, w: Funkcjonowanie języków i literatur na Litwie. Litewsko-polskie związki naukowe i kulturowe, red. M. Dawlewicz, I. Fedorowicz, A. Kalėda, Wilno 2014, s. 164–175Piotrowicz W., Pół wieku w służbie pisarskiej, „Wiadomości Literackie” 1926, nr 21, s. 2.Romankówna M., Władysław Syrokomla. Życie i twórczość, Kraków 1975.Słownik języka Adama Mickiewicza, red. K. Górski, S. Hrabec, t. 9, Wrocław 1977.Słownik języka polskiego, red. J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, t. 7, T–Y, Warszawa 1919.Słownik języka polskiego, wyd. M. Orgelbranda, cz. 2, P–Z, Wilno 1861.Słownik współczesnego języka polskiego, red. B. Dunaj, t. 2, Warszawa 2001.Stolzman M., Nigdy od ciebie miasto. Dzieje kultury wileńskiej lat międzypowstaniowych (1832–1863), Olsztyn 1987.Zdziechowski M., Władysław Syrokomla. Pierwiastek litewsko-białoruski w twórczości polskiej, Wilno 1924.15716
Grand dukes of Lithuania all-terrestrial charters from 1522 to 1551. The history of its formation through the textual criticism of the texts
No full textThe paper aims to investigate did were the direct sources and patterns used by the authors of 1522–1551 charters of grand dukes of Lithuania. The research is made possible by textual criticism approach, which questionnaire has, by the way, special solutions for this reason. This approach
allows to indicate, did direct borrowings were, what was their genesis, and what shape did they [email protected]@uwb.edu.plArchiwum Główne Akt Dawnych (AGAD), Zbiór dokumentów pergaminowych, sygn. 7556, 7557, 7675.Akty, otnosiashchiesia k istorii Zapadnoi Rossii, sobrannye i izdannye Arkheograficheskoiu komissieiu, t. 3: 1544–1587, I. Grigorovich (red.),
Sankt-Peterburg 1848.Akty, otnosiashchiesia k istorii Zapadnoi Rossii, sobrannye i izdannye Arkheograficheskoiu komissieiu, t. 3: 1544–1587, I. Grigorovich (red.),
Sankt-Peterburg 1848.Lietuvos Metrika. Knyga nr 7 (1506–1539). Užrašymų knyga 7 / Lithuanian Metrica. Book of Inscriptions 7 (1506–1539) / Литовская Метрика.
Книга записей 7, I. Ilarienė, L. Karalius, D. Antanavičius (eds.), Vilnius 2011.Lietuvos Metrika. Knyga nr 8 (1499–1514). Užrašymų knyga 8 / Lithuanian Metrica. Book of Inscriptions 8 (1499–1514) / Литовская Метрика.
Книга записей 8, A. Baliulis, R. Firkovičius, D. Antanavičius (eds.), Vilnius 1995.Lietuvos Metrika. Knyga nr 11 (1518–1523). Įrašų knyga 11 / Lithuanian Metrica. Book of Inscription 11 (1518–1523) / Литовская Метрика.
Книга записей 11, A. Dubonis (ed.), Vilnius 1997.Lietuvos Metrika. Knyga nr 14 (1524–1529). Užrašymų knyga 14 / Lithuanian Metrica. Book of Inscriptions 14 (1524–1529) / Литовская
Метрика. Книга записей 14, L. Karalius, D. Antanavičius (eds.), Vilnius 2008.Lietuvos Metrika. Knyga nr 25 (1387–1546). Užrašymų knyga 25 / Lithuanian Metrica. Book of Inscriptions 25 (1387–1546) / Литовская
Метрика. Книга записей 25, D. Antanavičius, A. Baliulis (eds.), Vilnius 1998.Pomnіkі prava Belarusі XIV–XVI stst. Agul’nazemskіia pryvіleі і akty dziarzhaўnykh unіi. Krynіtsaznaўchy dapamozhnіk, G.Ia. Galenchanka (red.), Mіnsk 2015.Adamska A., Arengi w dokumentach Władysława Łokietka. Formy i funkcje, Kraków 1999.Bardach J., Krewo i Lublin. Z problemów unii polsko-litewskiej [w:] idem, Studia z ustroju i prawa Wielkiego Księstwa Litewskiego XV–XVII w.,
J. Antoniewicz (red.), Warszawa 1970, s. 11–68.Bartmiński J., Niebrzegowska-Bartmińska S., Tekstologia, Warszawa 2009.Berastavy G.A., Tekstalogіia spіsaў agul’nazemskaga pryvіleia 1447 goda: spіsy z summa rerum pershai palovy – siaredzіny XVI st. [w:] Materyialy XVI mіzhnarodnykh knіgaznaўchykh chytanniaў: materyialy mіzhnarodnai navukovai kanferentsyі, Mіnsk 15.05.2020, T.A. Sapega, A.A. Susha, K.V. Susha (red.), Mіnsk 2020, s. 91–98.Berastavy G.A., Vykarystanne agul’nazemskaga pryvіleia Kazіmіra Iagelonchyka 1447 g. u kantekstse praktykі dakumental’nykh
patsviardzhenniaў u Vialіkіm Kniastve Lіtoўskіm u XV–XVI stst., „Arkhіvaryus” 2020, № 18, s. 112–127.Bierastavy H. [Berastavy G.A.], Przywilej Kazimierza Jagiellończyka dla Wielkiego Księstwa Litewskiego z 1447 roku. Kształtowanie
się treści na tle tekstologii aktu, „Rocznik Lituanistyczny” 2021, nr 7, s. 7–38.Clanchy M., From the Memory to Written Record. England 1066–1307, Oxford 1993.Dyplomatyka wieków średnich, K. Maleczyński, M. Bielińska, A. Gąsiorowski (oprac.), Warszawa 1971.Fichtenau H., Arenga. Spätantike und Mittelalter im Spiegel von Urkundenformeln, Graz–Köln 1957, Mitteilungen des Instituts für Österreichische Grschichtsforschung, Bd. XVIII.Górski K., Tekstologia i edytorstwo dzieł literackich, Toruń 2011.Grusha A., Kantsler [w:] Vialіkae Kniastva Lіtoўskae, t. 2: K–Ia, G.P. Pashkoў (red.), Mіnsk 2007, s. 37–38.Grusha A., Zachem dokumenty «zashivali»? Ob odnoi vneshnei forme dokumentov v Velikom kniazhestve Litovskom v kontse XIV – pervoi
polovine XVI v., „Gіstarychna-arkhealagіchny zbornіk” 2017, № 32, s. 164–175.Grusha A.І., Kantsyliaryia Vialіkaga kniastva Lіtoўskaga 40-kh gadoў XV – pershai palovy XVI st., Mіnsk 2006.Grusha A.I., Krizis doveriia? Poiavlenie i utverzhdenie pravovogo dokumenta v Velikom Kniazhestve Litovskom (konets XIV – pervaia
tret’ XVI v.), Moskva 2019.Gut A., Formularz dokumentów książąt zachodniopomorskich do połowy XIV wieku, Szczecin 2002.Iakovenko N., Pro dva mental’nі stereotipi ukraїns’koї shliakhti: «cholovіk dobrii» і «cholovіk zlii» [w:] idem, Paralel’nii svіt: doslіdzhennia z іstorії uiavlen’ ta іdei v Ukraїnі XVI–XVII st., Kiїv 2002, s. 106–147.Iakubovskii I., Zemskie privilei Velikogo Kniazhestva Litovskogo, „Zhurnal Ministerstva narodnogo prosveshcheniia” 1903, № 4, s. 239–278.Jablonskis K., Lietuvos rusiškųjų aktu diplomatika [w:] idem, Istorija ir jos šaltiniai, V. Merkys (ed.), Vilnius 1979, s. 219–297.Kamieniecki W., Społeczeństwo litewskie w XV wieku, Warszawa 1947.Kantorowicz E.H., Dwa ciała króla. Studium że średniowiecznej teologii politycznej, M. Michalski, A. Krawiec (tłum.), J. Strzelczyk (red.),
Warszawa 2007.Keller H., The Privilege in the Public Interraction of the Exercise of Power. Forms of Symbolic Communication Beyond the Text [w:] Medieval
Legal Process. Physical, Spoken and Written Performances in the Middle Ages, M. Mostert, P.S. Barnwell (eds.), Turnhout 2011, s. 75–109.Klovas M., Ad perpetuam rei memoriam. Privatūs dokumentai Lietuvos Didžiojoje Kunigaikštystėje XIV a. pabaigoje – XVI a. pradžioje,
Vilnius 2021.Korczak L., Ziemia nowogródzka a przywilej ziemski 1440 roku [w:] Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės istorijos kraštovaizdis. Moksliniu
straipsniu rinkinys. Skiriama profesorės Jūratės Kiaupienės 65-mečiui, R. Šmigelskytė-Stukienė (ed.), Vilnius 2012, s. 148–156.Krasauskaitė M., Die litauischen Adelsprivilegien bis zum Ende des XV. Jahrhunderts. Abhandlung zur Erlangung der Doktorwürde der
Philosophischen Fakultät I der Universität Zürich, Leipzig 1927.Krom M., „Starina” kak kategoriia srednevekovogo mentaliteta (po materialam Velikogo kniazhestva Litovskogo XIV – nachala XVII vv.),
„Mediaevalia Ucrainica: mental’nіst’ ta іstorіia іdei” 1994, vip. 3, s. 68–86.Kuźmińska M., Olbracht Marcinowicz Gasztołd, „Ateneum Wileńskie” 1927, t. 4, z. 13, s. 347–392.Kuźmińska M., Olbracht Marcinowicz Gasztołd (dokończenie), „Ateneum Wileńskie” 1928, t. 5, z. 14, s. 120–175.Latushkіn A.M., Kniaz’ Mіkalai Radzіvіl Chorny і pytanne zakhoўvannia dziarzhaўnykh aktaў Vialіkaga kniastva Lіtoўskaga Radzіvіlamі
niasvіzhskai galіny rodu [w:] Mіkalai Radzіvіl Chorny (1515–1565 gg.). Palіtyk, dyplamat, metsenat: zbornіk navukovykh prats, Z.L. Iatskevіch (red.), Niasvіzh 2016, s. 82–92.Lietuvos katalikų dvasininkai XIV–XVI a., V. Ališauskas, T. Jaszczołt, L. Jovaiša, M. Paknys (eds.), Vilnius 2009, Bažnyčios istorijos studijos,
vol. II.Liubavskii M.K., Litovsko-russkii seim. Opyt po istorii uchrezhdeniia v sviazi s vnutrennim stroem i vneshneiu zhizn’iu gosudarstva, Moskva 1900.Nowakowski T., Idee areng dokumentów książąt polskich do połowy XIII wieku, Bydgoszcz 1999.Pazdniakoў V., Gashtol’d (Gashtaўt) Al’brekht Martsіnavіch (? – snezh. 1539) [w:] Vialіkae Kniastva Lіtoўskae, t. 1: A–K, G.P. Pashkoў (red.),
Mіnsk 2005, s. 517.Pennington K., Władca i prawo 1200–1600. Suwerenność monarchy a prawa poddanych w zachodnioeuropejskiej tradycji prawnej, A. Pysiak (tłum.), Warszawa 2012.Pociecha W., Gasztołd Olbracht h. Awdaniec († 1539) [w:] Polski słownik biograficzny, t. VII: Firlej Jan – Girdwoyń Kazimierz, A. Romanowski (red.), Warszawa 1948, s. 299–303.Polechow S., Przywileje dzielnicowe Wielkiego Księstwa Litewskiego. Stan i perspektywy badań, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2014,
t. LХVI, nr 2, s. 45–65.Polechow S., Petrauskas R., Droga do „wieczystego pokoju”. Królestwo Polskie, Wielkie Księstwo Litewskie i Zakon Niemiecki w latach
1422–1435 [w:] Dokumenty pokoju brzeskiego między Polską i Litwą a Zakonem Krzyżackim z 31 grudnia 1435 roku, A. Szweda, M. Hlebionek, S. Szybkowski, J. Trupinda (wyd.), R. Petrauskas, S. Polechow (współudział), Toruń 2021, s. 19–43.Polekhov S.V., Drevnerusskie pometki na latinskikh dokumentakh v Velikom kniazhestve Litovskom i Pol’skom korolevstve vtoroi poloviny XIV v., „Drevniaia Rus’. Voprosy medievistiki” 2021, t. 84, № 2, s. 27–40.Radaman A., Vіlenskі zemskі pryvіlei 1565 g. vialіkaga kniazia Zhygіmonta Aўgusta, „Belaruskі gіstarychny agliad / Belarusian Historical Review” 2005, t. 12, № 1–2, s. 132–161.Spieralski Z., Hlebowicz Jan h. Leliwa (ok. 1480–1549) [w:] Polski słownik biograficzny, t. IX: Gross Adolf – Horoch Kalikst, A. Romanowski
(red.), Warszawa 1960, s. 541–542.Vashchuk D., Formuvannia pravovoї kul’turi Velikogo kniazіvstva Litovs’kogo u drugіi polovinі XV – pershіi tretinі XVI st., „Ukraїns’kii
іstorichnii zhurnal” 2014, № 1, s. 59–72.Węcowski P., Skarbiec pamięci. Archiwum monarsze w Polsce do początków XVI wieku [w:] Przeszłość w kulturze średniowiecznej Polski,
t. 1, J. Banaszkiewicz, A. Dąbrówka, P. Węcowski (red.), Warszawa 2018, s. 369–418.Zaiats Iu., Gliabovіchy [w:] Vialіkae Kniastva Lіtoўskae, t. 1: A–K, G.P. Pashkoў (red.), Mіnsk 2005, s. 540.30210312
Czesław Czapów – a man of action – as the organizer of the opposition discussion club Personalists (1950–1953)
No full textArtykuł dostępny w dwóch wersjach językowych (tłumaczenie angielskie).W prezentowanej pracy punktem dociekań stał się ten obszar działalności C. Czapówa, który wiąże się z współtworzeniem przez Niego opozycyjnego klubu dyskusyjnego, jakim byli Personaliści. Stanowili oni niezwykle ciekawą grupę mającą swe korzenie w warszawskich grupach
studentów i w Klubie Logofagów. Ich ideą były poszukiwania intelektualne związane z obszarem nauk społecznych. Zauważany był także ich sprzeciw wobec ówczesnego wzorca stalinowskiego, który starano się narzucić ówczesnym naukom społecznym, ale także ich poszukiwania
pewnego systemu wartości społecznych, który pozostając lewicowy, ochraniał i bronił praw człowieka, a przede wszystkim umożliwiał współpracę ludzi wierzących, jak i niewierzących.The present paper deals with the area of activity of Czesław Czapów which is associated with his co-creation of the opposition discussion club called Personalists. They were an unusually interesting group of people with roots in Warsaw student organizations and the Logofag Club. Their idea was an intellectual search related to the area of social sciences. Besides, they opposed to the Stalinist model, which was being imposed on the social sciences, as well as searched for a certain system of social values, which, while remaining left-wing, protected and defended human rights, and above all enabled the cooperation of believers and [email protected] Jana Kochanowskiego w KielcachFlores d’Arcais G., 1981, Linee di una pedagogia della persona, Rassegna di Pedagogia, „Pädagogische Umschau”, 39, 1.Guardini R., 1939, Welt und Person. Versuche zur christlichen Lehre vom Menschen, Würzburg.Guardini R., 1964, Scritti filosofici, t. 2, Milano.Herbert Z., Przesłanie Pana Cogito, [w]: Pan Cogito, Wyd. Dolnośląskie, Wrocław 1988.Jawłowska A., 2003, Sławek (wspomnienie o Czesławie Czapówie), [w]: Czesław Czapów 1925–1980. Świadectwa trzech pokoleń, (red.) W. Kaczyńska, Wyd. UW, Warszawa.Jawłowska A., Cygankiewicz-Cedro T., Sęp L. (red.), 2000, Wiktoria Czapów: 1886–1975, WSP, Kielce.Kalinowski M., Pełka J., 1996, Zarys dziejów resocjalizacji nieletnich, Wyd. APS, Warszawa.Kowalczyk S., 1997, Personalistyczno-integralna koncepcja człowieka J. Maritaina, „Pielęgniarstwo. Problemy Dydaktyczno-Medyczne”, 6 (35).Manturzewski S., 2003, Intelektualista na luzie (wspomnienia o moim Przyjacielu), [w]: Czesław Czapów 1925–1980. Świadectwa trzech pokoleń, (red.) W. Kaczyńska, Wyd. UW, Warszawa.Maritain J., 1935, Freedom in the Modern World, London.Maritain J., 1947, La personne et le bien commune, Paris.Matejko A., 2003, Człowiek dobrego czynu, [w]: Czesław Czapów 1925–1980. Świadectwa trzech pokoleń, (red.) W. Kaczyńska, Wyd. UW, Warszawa.Mounier E., Manifesto al servizio del personalismo comunitario, Editrice Ecumenica, Bari.Mrówczyński T., 1964, Personalizm Maritaina i współczesna myśl katolicka, Książka i Wiedza, Warszawa.Nowak M., 2019, Personalizm w myśli filozoficznej a personalizm pedagogiczny, [w]: Pedagogika. Podręcznik akademicki, (red.) B. Śliwerski, Z. Kwieciński, PWN, Warszawa.Rozmarynowicz A., 1996, Klub Logofagów. Wspomnienia, Wyd. Znak, Kraków.Skórzyński Z., 1996, Logofadzy i ciąg dalszy. Reduty polskiej inteligencji, „Rzeczypospolita”, nr 256, dodatek: „Plus Minus” 44, 16–18.Skórzyński Z., 2003, O klubach opozycyjnej młodzieży i o popaździernikowych inicjatywach badawczych Czesława Czapówa, [w]: Czesław Czapów 1925–1980. Świadectwa trzech pokoleń, (red.) W. Kaczyńska, Wyd. UW, Warszawa.Skuza A., 2020a, Czesław Czapów – „w drodze” ku mistrzostwu, „Polska Myśl Pedagogiczna”, 6.Skuza A., 2020b, Działalność Czesława Czapówa w oddziałach partyzanckich na Kielecczyźnie w czasie drugiej wojny światowej (1939–1945), „Biografistyka Pedagogiczna”, 6.Wintrop N., 1983, Liberal Democratic Theory and Its Critics, Taylor&Francis.IPN BU 001043/3928, k. 15–21. „Oświadczenie” C. Czapówa z 07.09.1953 r.IPN BU 001043/3928, k. 291. „Pawiany” – maszynopis sygnowany inicjałem M. – używanym przez J. Krasnowolskiego.IPN BU 01224/5, „Zeznania własne” Zygmunta Skórzyńskiego (1953 r.)IPN BU 01224/5, „Zeznania własne” Andrzeja Rażniewskiego (1953 r.)IPN BU 01224/5, „Zeznania własne” Jerzy Kubin (1953 r.)IPN BU 01224/5, „Streszczenie materiałów dotyczące agenturalnego opracowania pod krypt. »Wilki«” z 19.04.1951 r.IPN BU 01224/5, „Uzupełnienie streszczenia materiałów dotyczące agenturalnego opracowania pod krypt. „Wilki” za okres od kwietnia 1951 r.” – maszynopis z 01.11.1951 rIPN BU 01224/5, „Wniosek o częściową likwidację agenturalnego rozpracowania kryptonim »Wilki«” z 29.08.1953 r.IPN BU 0204/1421, t. 1.AUW, K. 13068, Akta pracownicze. Czesław Czapów.AUW, WPP-dr 104, knlb, Akta przewodu doktorskiego, Czapów Czesław.24617
Dulska-ness: Transformations of the Meaning
No full textThe author of this essay focuses on the today’s understanding of the concept of Dulska-ness. The term originates from the surname of protagonist in The Morality of Mrs. Dulska (1906) by the Polish writer and actress Gabriela Zapolska (1857– 1921) whose 100th death anniversary was celebrated in Poland in 2021. Dulska-ness became in the 20th century a synonym of self-righteousness, hypocrisy, philistinism and double moral standards. However, the concept is still current in Polish. In the early 21st century Dulska-ness entered the political and moral discourses. In the struggle between the proponents of progress or tradition, continuing in the Polish culture since the 18th century, both parties have accused each other of lie, duplicity, using the concept of Dulska-ness. The author of this text describes the play by Zapolska as a polysemous work. However, all today’s attempts at revealing Dulska-ness in Polish literature prove to be simplifications of a simplification. The polysemous play has been reduced in its social reception to the concept of Dulska-ness (= hypocrisy). This tragic farce with elements of serious reflection on our world is reduced by today’s reinterpretations to a social and political satire.JAROSŁAW ŁAWSKI – eseista, krytyk literacki; twórca Katedry Badań Filologicznych „Wschód – Zachód” na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku. Zainteresowania badawcze: literatura XVIII–XX wieku, faustyzm i bizantynizm, polsko-wschodniosłowiańskie związki kulturowe, relacje geopolityki i kultury, Młoda Polska, poezja polska XXI wieku oraz twórczość i biografia Czesława Miłosza. Redaktor naczelny Naukowych Serii Wydawniczych „Czarny Romantyzm”, „Przełomy/Pogranicza”, „Colloquia Orientalia Bialostocensia”. W jego dorobku znajdują się m.in. takie książki jak: Wyobraźnia lucyferyczna. Szkice o poemacie Tadeusza Micińskiego „Niedokonany. Kuszenie Chrystusa Pana na pustyni” (Białystok 1995), Marie romantyków. Metafizyczne wizje kobiecości. Mickiewicz – Malczewski – Krasiński (Białystok 2003), Ironia i mistyka. Doświadczenia graniczne wyobraźni poetyckiej Juliusza Słowackiego (Białystok 2006) oraz Mickiewicz – Mit – Historia. Studia (Białystok 2010). Edytor Horsztyńskiego Słowackiego w serii Biblioteki Narodowej oraz dziesięciotomowych Pism rozproszonych Zygmunta Glogera, czterotomowych Pism rozproszonych Tadeusza Micińskiego. Ostatnio wydał monografię Miłosz: „Kroniki” istnienia. Sylwy (Białystok 2014) oraz tom studiów Іронія. Історія. Геополітика. Польсько-українські літературні студії (Kiiv 2019); członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności, KNoL PAN, członek zagraniczny NANU. Mieszka w Ełku i Białymstoku.Katedra Badań Filologicznych „Wschód – Zachód”, Uniwersytet w BiałymstokuBajko M., Żywot mugola poczciwego, czyli… dulszczyzna po angielsku, „Próby” 2013, nr 1, s. 57–61.Czachowska J., Gabriela Zapolska. Monografia bio-bibliograficzna, Kraków 1966.Dehnel J., Balzakiana, Warszawa 2008.Janicka A., Okiem Zapolskiej, [w:] Tradycja i zmiana. Literackie modele dziewiętnastowieczności: pozytywizm i „obrzeża”, Białystok 2015.Janicka A., Sprawa Zapolskiej. Skandale i polemiki, Białystok 2015.Niedrukowane dramaty Gabrieli Zapolskiej, t. 1–2, red. J. Jakóbczyk, współpr. K. Kralkowska-Gątkowska, K. Kłosińska, Katowice 2012.Rurawski J., Nie tylko o literaturze… (felietony, eseje, rozprawy), Piotrków Trybunalski 1998.Szczygielski M., Berek, przedmowa T. Raczek, Michałów–Grabina 2007.Taborski R., „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej, wyd. 2, Warszawa 1987.Tramer M., Rzeczy wstydliwe, a nawet mniej ważne, Katowice 2007.Wojciechowicz Z., Dulszczynea, Szczecin 2017.Zapolska G., Kwiat śmierci. Powieść kryminalna ze stosunków krakowskich w dwóch tomach, red. i wstęp A. Janicka, oprac. tekstu i posłowie P. Kowalczyk, Białystok 2015.Zapolska G., Moralność pani Dulskiej, oprac. i przedm. T. Weiss, BN I, nr 156, Wrocław 1986.Zapolska G., Moralność pani Dulskiej; Ich czworo, przedm. T. Walas, Kraków 1997.Zapolska G., Szkice teatralne, wybór i red. J. Skórnicki, T. Weiss, Kraków 1958.29132
Zygmunt Gloger and “Stefan Czarniecki’s Monument in Tykocin ”: a debatable debut?
No full textThe article examines the problem of Zygmunt Gloger’s literary debut. Was it really “Stefan Czarniecki’s Monument in Tykocin” published in “Tygodnik Ilustrowany” in 1863? As is argued, Stefan Demby wrongly identified the authorship of that article. In fact, Gloger debuted in “Biblioteka Warszawska” in 1867 with the text entitled “Obrzędy rolnicze” [Rural Rites]. It still remains unclear why “Stefan Czarniecki’s Monument in Tykocin” was included in the official bibliography of Gloger; and still needs to be established what influence did his new friend, Oskar Kolberg, have on the content of “Obrzędy rolnicze”.Patryk Suchodolski – mgr, doktorant na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku, pracownik Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku. Współpracownik Katedry Badań Filologicznych „Wschód – Zachód”, autor szeregu artykułów poświęconych Zygmuntowi Glogerowi, w tym: Grodzieńszczyzna
w badaniach Zygmunta Glogera (2018) oraz Tykocińskie zgromadzenia zakonne w pismach Zygmunta Glogera (2020).Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego w BiałymstokuBibliografia pism Zygmunta Glogera (1863–1910), oprac. S. Demby, „Rocznik Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego” 1910, rok 4.Biernacki A., Ludwik Jenike, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XI, red. E. Rostworowski, Wrocław 1964–1965.Federowski M., Zygmunt Gloger. Garstka wspomnień osobistych w pierwszą rocznicę zgonu, „Ziemia” 1911, nr 46.G. [Gloger Z.], Stefan Czarniecki, „Kłosy” 1874, t. XIX, nr 475, [w:] tenże, Pisma rozproszone, t. I.[Gloger Z.], Jeżewo, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. III, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1882; również [w:] Z. Gloger, Pisma rozproszone, t. II, red. J. Leończuk, J. Ławski, Białystok 2015.Gloger Z., Obrzędy rolnicze, „Biblioteka Warszawska” 1867, t. II, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. I, red. J. Leończuk, J. Ławski, Białystok 2014.Gloger Z., Pamiątki po Stefanie Czarnieckim, „Kronika Rodzinna” 1887, nr 23, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. II, red. J. Leończuk, J. Ławski, Białystok 2015.Gloger Z., Pomnik Czarnieckiego w Tykocinie, „Ziemia” 1910, nr 5, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. III, red. J. Leończuk, J. Ławski, Białystok 2016.Gloger Z., Przysłowia ludu z okolic Tykocina, „Wisła” 1896, t. X, z. 2, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. III, red. J. Leończuk, J. Ławski, Białystok 2016.[Gloger Z.], Z Tykocińskiego, 21 maja, „Gazeta Handlowa” 1871, nr 113, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. I, red. J. Leończuk, J. Ławski, Białystok 2014.Gloger Z., Ze wspomnień o Kolbergu, „Kurier Warszawski” 1890, nr 161, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. III, red. J. Leończuk, J. Ławski, Białystok 2016.Jan Nepomucen Leszczyński, „Ateneum” 1887, t. I (XLV), z. 1.Jemielity W., Wiśniewski J., Rodzina Zygmunta Glogera, [w:] Zygmunt Gloger – badacz przeszłości ziemi ojczystej, Warszawa 1978.Jenike L., Stefan Czarniecki, „Księga Świata” 1855, roku 4, cz. 1.Jenike L., Stefan Czarniecki. Urywek historyczny, Warszawa 1891.Kalinowski E., Zygmunt Gloger i rok 1863. Przyczynek do biografii słynnego Podlasianina, „Studia Podlaskie” 2017, t. XXV.Kolberg O., Do Redakcyi „Biblioteki Warszawskiej”. List otwarty, „Biblioteka Warszawska” 1865, t. I.Kolberg O., Dzieła wszystkie, t. LXIV, Korespondencja Oskara Kolberga, cz. I (1837–1876), oprac. M. Turczynowiczowa, red. A. Skrukwa, E. Krzyżaniak, Warszawa 1965.Komorowska T., Gloger. Opowieść biograficzna, Warszawa 1985.Komorowska T., Zygmunt Gloger i popularyzacja folkloru, [w:] Dzieje folklorystyki polskiej 1864–1918, red. H. Kapełuś, J. Krzyżanowski, Warszawa 1982.Ks. War. [Gloger Z.], Pamiątki po Czarnieckim, „Echo” 1880, nr 289, [w:] tegoż, Pisma rozproszone, t. II, red. J. Leończuk, J. Ławski, Białystok 2015.Kutrzeba-Pojnarowa A., Zygmunt Gloger (1845–1910), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. VIII, red. K. Lepszy, Kraków 1959–1960.Listy Narcyzy Żmichowskiej do rodziny i przyjaciół, t. II, Kraków–Warszawa 1906.L.W., Zygmunt Gloger, „Tygodnik Ilustrowany” 1910, nr 34.Olszewicz W., Życie i prace Zygmunta Glogera, [w:] Zygmunt Gloger – badacz przeszłości ziemi ojczystej, red. J. Babicz, A. Kutrzeba-Pojnarowa, Warszawa 1978.Program Zakładu Wyższego Naukowego Prywatnego o Pięciu Klassach dla Płci Męzkiej przez Jana Nepomucena Leszczyńskiego Magistra Prawa i Administracyi w Warszawie przy ulicy Śto-Jerskiej, Nr. 1775 utrzymywanego na Popis Roczny w dniach 13/25 i 14/26 Czerwca 1862 roku, Warszawa 1862.Program Zakładu Wyższego Naukowego Prywatnego o Pięciu Klassach dla Płci Męzkiej przez Jana Nepomucena Leszczyńskiego Magistra Prawa i Administracyi w Warszawie przy ulicy Śto-Jerskiej, Nr. 1775 utrzymywanego na Popis Roczny w dniach 21/2 i 22 Czerwca/ 3 Lipca 1863 roku, Warszawa 1863.Pruski [Gloger Z.], Obchody weselne. Cz. 1, Kraków 1869.R., Jan Gloger, [w:] Wielka Encyklopedia Powszechna Ilustrowana, t. XXV–XXVI, Warszawa 1900.R., Zygmunt Gloger, [w:] Wielka Encyklopedia Powszechna Ilustrowana, t. XXV–XXVI, Warszawa 1900.Rataj A., Kolberg i Gloger, [w:] Zygmunt Gloger. Pisarz, myśliciel, uczony. Studia, red. J. Leończuk, J. Ławski, Ł. Zabielski, Białystok 2016.Rymsza-Zalewska D., Stefan Demby znany i nieznany, Warszawa 2003.Słownik pseudonimów i kryptonimów pisarzy polskich oraz Polski dotyczących, t. III, Wykaz nazwisk pisarzy, oprac. A. Bar, Kraków 1938.Spis rzeczy zawartych w tomie VIII „Tygodnika Ilustrowanego” od 1 lipca do 31 grudnia 1863 r., „Tygodnik Ilustrowany” 1863, t. VIII, nr 197–222.Syska H., Zygmunt Gloger, Warszawa 1963.Śnieżko A., Jan Gloger (1811–1884), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. VIII, red. K. Lepszy, Kraków 1959–1960.Ś.p. Zygmunt Gloger, „Biblioteka Warszawska” 1910, t. III.Ś.P. Zygmunt Gloger, „Kurier Warszawski” 1910, nr 225.Tatarczyk W., Powstanie styczniowe na Białostocczyźnie, Łódź 1996.9510
Openness of Closed Spaces in Józef Czapski’s Paintings
No full textThe article refers to the problematics of tension between closure andopenness in Józef Czapski’s paintings. The paintings seem limited, closed in two-dimensional canvas, paper, cardboard... This is, however, an apparentclosure. An analysis of the creative attitude of the painter, theoretician ofpainting and writer Józef Czapski was used to illustrate what transgressing material limitations – “opening up closed spaces” – involves. From theartist’s perspective, this “opening” means being sensitive to nature asa source of authentic creative visions and the ability to search for meta-physical justifications for one’s own work. Czapski’s creative attitude wasconfronted here with the views of Simone Weil, a thinker important for Czapski, and also with the concepts of the painter and writer Henryk Waniek and the critic Tomasz Burek. The “opening up” of the pictorial spaces also takes place from the perspective of the viewer/spectator, who investigates the individual works, as well as examines the relationships between certain [email protected] Nauk o Kulturze, Uniwersytet ŚląskiAnderman Janusz (2002),Żadnych marzeń?, „Gazeta Wyborcza” 11–12.05.2002,s. 18–19.Burek Tomasz (2001),Dzieło niczyje, Kraków: Wydawnictwo Literackie.Czapski Józef (1991),Swoboda tajemna, Warszawa: Wydawnictwo PoMOST.Czapski Józef (1994),[List do Czesława Miłosza], „Zeszyty Literackie”, nr 1 (45),s. 105–108.Czapski Józef (1994),Jean Colin z Amiens (1927–1959), przeł. J. Guze, „Zeszyty Lite-rackie”, nr 1 (45), s. 112–114.Czapski Józef (1997),Tumult i widma, Kraków: Wydawnictwo Znak.Czapski Józef (2004),Patrząc, Kraków: Wydawnictwo Znak.Czapski Józef (2010),Wybrane strony. Z dzienników 1942–1991, t. 1., wyb. i oprac. E. Olechnowicz, Warszawa: Instytut Dokumentacji i Studiów nad Literaturą Polską. Oddział Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza.Czapski Józef (2010), Wyrwane strony, Warszawa: Fundacja Zeszytów Literackich.Czapski Józef (2019),Listy o malarstwie, red. M.M. Bieczyński i J. Marciniak, Poznań: Uniwersytet Artystyczny w Poznaniu.Czapski Józef, [Dziennik nr 52], MNK VIII – rkps 1973.Czapski Józef, [Dziennik nr 63], MNK VIII – rkps 1984.Czapski Józef, [Dziennik nr 66], MNK VIII – rkps 1987.Czapski Józef, [Dziennik nr 71], MNK VIII – rkps 1992.Czapski Józef, [Dziennik, nr 77], MNK VIII – rkps 1998.Ingarden Roman (2009),Obraz a dzieło literackie, w:Literatura a malarstwo – malarstwo a literatura. Panorama myśli polskiej XX wieku, red. G. Królikiewicz, O. Płaszczewska, I. Puchalska, M. Siwiec, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 161–169.Józef Czapski. Dzieła z kolekcji prywatnych/Józef Czapski. Works from Private Collections [katalog wystawy] (2022), Warszawa: Narodowe Centrum KulturyJuszczuk Paweł (2006), Obraz, obrazowanie, przestrzeń obrazu. Wpływ obrazu na otaczającą przestrzeń i odwrotnie, Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.Kaczmarek Jerzy Łukasz (2019), Niewidzialny stygmat, Sopot: Biblioteka „Toposu”.Krakowiak Małgorzata (2018),O obowiązku szukania. Wybory światopoglądowe polskich pisarzy z XX stulecia, Łomianki: Wydawnictwo LTW.Krakowiak Małgorzata (2021),Lekcja godności, lekcja duchowości z Józefem Czapskim, „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne”, nr 1, s. 164–178.Kuryluk Ewa (1993),[wypowiedź], w:Tajemnice i paradoksy. Dyskusja o twórczości Józefa Czapskiego, „Kresy”, nr 16, s. 142–148.Miłosz Czesław (1998), Piesek przydrożny, Kraków: Wydawnictwo Znak.Parramón Jos ́e M. (1996),Światło i cień, przeł. M. Mach, Łódź: Galaktyka, Sp. z o.o.Stróżewski Władysław (2002), Wokół piękna. Szkice z estetyki, Kraków: Universitas.Szczepański Jan Józef (1974),Rafa, Warszawa: Czytelnik.Szymczak Mieczysław [red.] (1979),Słownik języka polskiego, t. 2: L–P, Warszawa: PWN, s. 1009.Waniek Henryk (1988), Przestrzeń, Bydgoszcz: Galeria Autorska Jana Kaji i Jacka Solińskiego.Weil Simone (1991),Wybór pism, przekład i opracowanie Cz. Miłosz, Kraków: Wydawnictwo Znak.Werner-Gagnebin Murielle, Kadr Czapskiego, przeł. J. Pollakówna, „Zeszyty Literackie”, nr 1 (45), s. 57–60.sjp.pwn.pl/słowniki/przestrzen.html [dostęp 27.07.2022].21799
History and Perspectives of Intercultural Dialog Between Poland and Belarus. Based on Biographies of Prominent Personalities
No full textThe aim of this article is to draw attention to the constant relevance of intercultural dialogue as the way to go beyond stereotypes and ignorance between nations and as a key factor in preventing conflicts and developing intercultural communication skills. A special emphasis is put on the mutual awareness of the historical and cultural heritage and the great input made to it by the outstanding personalities living in the Rzeczpospolita I, the interwar and post-war periods. The text briefly describes the biographies of Kościuszko, Ogiński, Skirmunt and Niemen as characters belonging to two cultures. The literature on the subject was selected in a way to emphasize the intercultural nature of the above-mentioned personalities. The article also names the scientists, writers, political activists who are currently working on maintaining a dialogue between Poland and Belarus. The present state of cultural exchange between the two countries is briefly described in the text, the existing difficulties are defined and the attitudes aimed at preventing the mutual alienation of the two neighboring countries in the next generations are designated. In conclusion it is stated that Polish-Belarusian dialogue, considered from the perspective of mutual cultural heritage, has the potential for further development, under the condition of mutual appreciation of the cultural background of the past and the memories of it preserved by the [email protected] Halavina, urodzona 22.12.1981 w Mińsku, Białoruś. W 2004 ukończyła Miński Państwowy Uniwersytet Lingwistyczny, uzyskany zawód - lingwista, wykładowca języków angielskiego, niemieckiego i polskiego). W 2007 uzyskała stopień magistra w Wyższej Szkole Finansów i Zarządzania w Białymstoku. Od 2022 roku - doktorantka Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych na Uniwersytecie w Białymstoku.Szkoła Doktorska Nauk SpołecznychGajda, J. (2009). Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze. Impuls.Łatyszonek, O. (2006). Od rusinów białych do białorusinów. U źródeł białoruskiej idei narodowej. University of Bialystok.Mondiacult 2022. Declaration for Culture, UNESCO, p. 13. https://www.unesco.org/sites/default/files/medias/fichiers/2022/10/6.MONDIACULT_EN_DRAFT%20FINAL%20DECLARATION_FINAL_1.pdf.Nikitorowicz, J. (2017). Etnopedagogika w kontekście wielokulturowości i ustawicznie kształtującej się tożsamości. Impuls.Nikitorowicz, J. (2016). Wartość dialogu międzykulturowego w przezwycięaniu konfliktów na pograniczach kulturowych. Multicultural Studies, I, 53–63Ro…munt [Skirmunt, R.]. (1904). Nowe hasła w sprawie odrodzenia narodowości litewskiej. A. Michalski.Ro…munt. [Skirmunt R.]. (1905). Głos przeszłości i potrzeba chwili. Stanowisko szlachty na Litwie i Rusi. Lwów.Skirmunt, R. (1925). Rysy odrębności Polesia (у:) Polesie ilustrowane. Gazeta Warszawska, 145.Smalianczuk, A. (2017). W poszukiwaniu idei narodowej: „krajowość” początku XX wieku jako próba ideologii „Polaków litewskich”. Sprawy Narodowościowe, 10.11649/sn.1527.Zajewski, W. (2004). Michał Kleofas Ogiński: spór o biografię. Czasy Nowożytne, 17, 73–78[Arlou] Арлоў, У. (2016). Айчына. Маляўнічая гісторыя. Ад Рагнеды да Касцюшкі. Тэхналогія.[Gurko, Bunkewich] Гурко, А., Бункевіч Н. (Eds.). (2017). Беларусь. Этнічныя супольнасці. Minsk: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, p. 50[Maldzis] Малдзіс, А.І. (1980). На скрыжаванні славянских традыцый: Літаратура Беларусі пераходнага перыяду: другая палавіна XVII–XVIII ст. Навука і Техніка[Pisarenka, Jazykowich] Пісарэнка, Т., Языковіч, Л. (Eds.). (2008). 250 асоб з Беларусі ў дыялогах культур. УП Ретроперспектива.[Rudowich] Рудовіч, С. (2000). “…Беларускі дзеяч з вялікіх паноў”. Эпізоды палітычнай біяграфіі Рамана Скірмунта. Гістарычны альманах, 14–30.[Smalanchuk] Смалянчук, А. (2018). Раман Скірмунт (1868–1939): Жыццяпіс Грамадзяніна Краю. Zmicier Kolas, pp. 9–12, 130–200, 374–380.[Tarasau] Тарасаў, К. (1994). Начальнік паўстання. Памяць пра легенды: постаці беларускай мінуўшчыны. Полымя.[Trafimchuk] Трафімчук, А. (2017). Nasz Kaściuszka słauny byu. Januszkiewicz[Kancher] Канчер, E. (Ed.). (1918). Роман Александрович Скирмунт. Чырвоны шлях, 1–2, 12. https://files.knihi.com/Knihi/Pieryjodyka/nlb.by/Dauniejsyja/Insyja/Cyrvony_slach.pdf.zip/1918-001_002.pdf.Belstat.Population Census (2019). https://census.belstat.gov.by/Cultura.pl (2011). Andriej Chadanowicz o Czesławie Miłoszu i jego twórczości. https://culture.pl/pl/artykul/andriej-chadanowicz-o-czeslawie-miloszu-i-jego-tworczosci.Dowlaszewicz, І. (2006). Czesłąw Nieman. https://pawet.net/library/history/city_district/data_people/dzieiachy_mastactwau/nieman/czes%C5%82aw_nieman.html.European Parliament resolution of 15 March 2023 on further repression against the people of Belarus, in particular the cases of Andrzej Poczobut and Ales Bialiatski (2023/2573(RSP)). https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2023-0075_EN.html.Glinski, M. (2023). Maryja Martysiewicz: Mickiewicz jest dla wszystkich. http://cultura.pl/pl/artykul/maryja-martysiewicz-mickiewicz-jest-dla-wszystkich-wywiad.Gov.pl. (2022). Białorusini w Polsce – aktualne dane migracyjne. https://www.gov.pl/web/udsc/bialorusini-w-polsce--aktualne-dane-statystyczne.Memorial Museum-Estate of Tadeush Kostyushko (2019). https://museumkossovo.by/ru/vestnik-muzeya/dostizheniya.Muzeum Ogińskiego Zalesie. https://www.oginskizalesse.by.The Nobel Prize. (2015).Svetlana Alexievich. https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2015/alexievich/biographical/.Prezident.pl. Oficjalna strona prezydenta RP. (2012). Nagroda Lecha Wałęsy dla Alesia Bialackiego. https://www.prezydent.pl/kancelaria/archiwum/archiwum-bronislawakomorowskiego/kancelaria/aktywnosc-ministrow/nagroda-lecha-walesy-dla-alesiabialackiego,20719.Адукар. (2020). Сколько белорусских абитуриентов уезжает учится за границу. https://adukar.com/by/news/abiturientu/skolko-belorusskih-abiturientov-uezzhaet-uchitsya-za-granicu.Гісторыя Беларусі. (2018). У Косаве з’явіўся помнік Касцюшку. А якія яны ў іншых краінах? https://belhistory.com/monuments-kosciuszko.html.[Lajeuskaja] Лаеўская, В. (2016). Алег Латышонак: Касцюшка называў сябе і літвінам. https://www.racyja.com/sumezhzha/aleg-latyshonak-kastsyushka-nazyvau-syabe/.Радыё Свабода. (2015). Сказала б дзякуй маім настаўнікам: Адамовічу і Быкаву. https://www.svaboda.org/amp/27295914.html.[Sushczynski,2019]Сушчынскі, Я. (2019). У Гародні ўшанавалі памяць Чэслава Немана. https://www.racyja.com/kultura/u-garodni-ushanavali-pamyats-cheslava-ne/.Факультет Коммерции и Туристической Индустрии. (2020). ТОП-12 самых посещаемых музеев Беларуси 2019. https://fcti.by/2020/04/21.IV657
