ePublications
Not a member yet
19220 research outputs found
Sort by
Toward Sound Localization Testing in Virtual Reality to Aid in the Screening of Auditory Processing Disorders
Full text linkSound localization testing is key for comprehensive hearing evaluations, particularly in cases of suspected auditory processing disorders. However, sound localization is not commonly assessed in clinical practice, likely due to the complexity and size of conventional measurement systems, which require semicircular loudspeaker arrays in large and acoustically treated rooms. To address this issue, we investigated the feasibility of testing sound localization in virtual reality (VR). Previous research has shown that virtualization can lead to an increase in localization blur. To measure these effects, we conducted a study with a group of normal-hearing adults, comparing sound localization performance in different augmented reality and VR scenarios. We started with a conventional loudspeaker-based measurement setup and gradually moved to a virtual audiovisual environment, testing sound localization in each scenario using a within-participant design. The loudspeaker-based experiment yielded results comparable to those reported in the literature, and the results of the virtual localization test provided new insights into localization performance in state-of-the-art VR environments. By comparing localization performance between the loudspeaker-based and virtual conditions, we were able to estimate the increase in localization blur induced by virtualization relative to a conventional test setup. Notably, our study provides the first proxy normative cutoff values for sound localization testing in VR. As an outlook, we discuss the potential of a VR-based sound localization test as a suitable, accessible, and portable alternative to conventional setups and how it could serve as a time- and resource-saving prescreening tool to avoid unnecessarily extensive and complex laboratory testing
“Germanization” of the Public Economic Institutions in the Regierungsbezirk Kattowitz – the Example of the Organisational Transformation of the State Machineryin the Third Reich During the Second World War
No full textZaplecze gospodarcze było niezbędnym elementem zapewniającym nazistom prowadzenie ludobójczej polityki i ekspansji militarnej. Niemcy rozbudowywali sieć publicznych instytucji gospodarczych, które pozwalały na intensyfikację eksploatacji gospodarczej podbijanych terytoriów. Celem artykułu jest prezentacja wyników badań w zakresie rozbudowy i przemian tego typu instytucji na przykładzie rejencji katowickiej z wykorzystaniem analizy źródeł pierwotnych oraz wtórnych. Tekst w dużej mierze opiera się na źródłach archiwalnych z Archiwum Państwowego w Katowicach, oddziałach w Bielsku -Białej, Cieszynie i Pszczynie. Uzupełnia też dotychczasowy dorobek w literaturze naukowej.Wybór padł na Śląsk, ponieważ był to obszar wielonarodowościowy, zamieszkiwany przez Czechów, Niemców, Polaków, Żydów, ważny ekonomicznie dla niemieckiego przemysłu wojennego oraz strategiczny militarnie. Kierunki germanizacji były wielorakie. Wiązały się z wysiedleniem Polaków, usuwaniem Polaków i Żydów z życia zawodowego, gospodarczego i publicznego, wprowadzaniem niemieckiej listy narodowościowej, Holokaustem, aryzacją mienia poprzez urzędy powiernicze, wzmocnieniem pozycji gauleitera, rozbudową placówek NSDAP, aktywnością Gestapo, zaangażowaniem miejscowych elit niemieckich, napływem Niemców z Rzeszy, rozbudową aparatu administracyjnego na szczeblu administracyjnym, partyjnym, gospodarczym, obronnym i wojskowym. Do tego dochodziły zmiany podziału administracyjnego i utworzenie Prowincji Górny Śląsk. Należy też zwrócić uwagę na rolę niemieckich przemysłowców, niemieckiej arystokracji, kadry menedżerskiej i ekspertów. Bez ich zaangażowania funkcjonowanie machiny wojennej narodowego socjalizmu nie przebiegałoby tak sprawnie.The economic base was an important element, that ensured the Nazis’ the opportunity for genocidal policies and military expansion. The Germans developed a network of public economic institutions that allowed them to intensify the economic exploitation of the conquered territories. The purpose of this article is the presentation of the research results on the expansion and transformation of public economic institutions on the example of the Regierungsbezirk Kattowitz. It was used as an analysis of primary and secondary sources. The text is largely based on archival sources from the State Archives in Katowice, branches in Bielsko-Biała, Cieszyn and Pszczyna. It also complements the previous achievement in the scientific historical literature.Silesia was chosen because it was a multinational area, inhabited by Czechs, Germans, Poles, Jews, economically important for the German war industry and militarily strategy. The directions of Germanization were multiple. They included the displacement of Poles, the removal of Poles and Jews from professional, economic and public life, the introduction of the Deutsche Volksliste, Holocaust, aryanization of property through trust agencies, strengthening the position of the gauleiter in the structure of another Nazi’s authorities, expansion of NSDAP entities, activity of the Gestapo, the involvement of local German elites, the influx of Germans from the Reich, expansion of the apparatus at the administrative, party, economic, defence and military levels. The Germans changed the territorial division in this region and created the Province of Upper Silesia. It is important to note the role of German industrialists, the German aristocracy, managers and economic experts. Without their involvement, the war machine of national socialism would not have functioned so efficiently.Publikacja przygotowana w ramach projektu badawczego: „Aryzacja” instytucji gospodarczych rejencji katowickiej w czasie II wojny światowej, finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki na podstawie decyzji nr DEC-2022/06/X/HS5/[email protected] Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (Maria Curie-Sklodowska University in Lublin)Archiwum Państwowe w Katowicach, Cech Stolarzy w Tarnowskich Górach, sygn. 1/13.Archiwum Państwowe w Katowicach, Giesche Spółka Akcyjna Katowice, sygn. 4072, 4670, 5084, seria akt 14.35.Archiwum Państwowe w Katowicach, Główny Urząd Powierniczy Wschód, Urząd Powierniczy w Katowicach, sygn. 2810 i 2811.Archiwum Państwowe w Katowicach, Górnośląski Instytut do Badań Gospodarczych w Katowicach, sygn. 13, 18, 25.Archiwum Państwowe w Katowicach, Grodzieckie Towarzystwo Kopalń Węgla i Zakładów Przemysłowych w Grodźcu Spółka Akcyjna, sygn. 1491, 4238.Archiwum Państwowe w Katowicach, Grupa Okręgowa Górnictwo Węgla Kamiennego na Górnym Śląsku Grupy Gospodarczej Górnictwo w Gliwicach, sygn. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 21, 22, 47, 48, 49, 59.Archiwum Państwowe w Katowicach, Krajowy Urząd do Spraw Gospodarki w Katowicach, sygn. 5, 65, 66, 102.Archiwum Państwowe w Katowicach, Narodowo -Socjalistyczna Niemiecka Partia Robotnicza, Kierownictwo Powiatowe w Chorzowie, sygn. 43, 46 i 151.Archiwum Państwowe w Katowicach, Narodowo -Socjalistyczna Niemiecka Partia Robotnicza, Kierownictwo Powiatowe w Zabrzu, sygn. 203.Archiwum Państwowe w Katowicach, Okręgowa Izba Gospodarcza Górnego Śląska w Katowicach, sygn. 2, 6, 9, 11, 12, 13, 17, 57, 58, 231, 233 oraz seria akt nr 6 – akta osobowe „O”.Archiwum Państwowe w Katowicach, Śląska Spółka Akcyjna Górniczo -Hutnicza w Bytomiu, sygn. 472.Archiwum Państwowe w Katowicach, WALESKA Kopalnia Węgla Spółka Akcyjna w Łaziskach Średnich, sygn. 1272.Archiwum Państwowe w Katowicach, Zakłady Górniczo -Hutnicze „Orzeł Biały” w Brzezinach Śląskich, sygn. 206.Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Bielsku -Białej, Grupa Okręgowa Wschodniego Śląska Przemysłu Włókienniczego i Tekstylnego w Bielsku, sygn. 7.Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie, Wspólne Biuro Sprzedaży Węgla i Koksu Zagłębia Karwińskiego Sp. z o.o. w Cieszynie.Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Pszczynie, Spuścizna Günthera Falkenhahna, sygn. 41, 50, 74, 77, 78, 153 i 154.Archiwum Narodowe w Krakowie, Akta miasta Krakowa, seria 5.6.9, sygn. SMKr 432.Archiwum Narodowe w Krakowie Oddział w Tarnowie, Akta cechów żydowskich w Tarnowie.Archiwum Państwowe w Opolu, Izba Przemysłowo -Handlowa dla Prowincji Górnośląskiej z siedzibą w Opolu, sygn. 1.Sächsisches Staatsarchiv, Bergarchiv Freiberg, Sächsisches Steinkohlensyndikat mbH Zwickau, sygn. 92.„Kohle und Erz“ 1936, nr 9.Memoriał pt. „Die Bedeutung des Polen -Problems für die Rüstungswirtschaft Oberschlesiens” wydany przez „Oberschlesisches Institut für Wirtschaftsforschung“, oprac. Karol M. Pospieszalski, Poznań 1945.Průmyslová a obchodní komora Těšín (Industrie und Handelskammer Teschen) (1937) 1939–1945, Inventář, oprac. Zděnek Kravar, Opava 1998.Spis zakładów działalności gospodarczej w b. Generalnym Gubernatorstwie 1941 r., Warszawa 1969.Sprawozdanie Izby Rzemieślniczej w Katowicach za rok 1938, Katowice 1939.Gesetz über die Regelung der Kohlenwirtschaft. Vom 23. März 1919, „Reichs -Gesetzblatt“ 1919 I, s. 342.Dritte Verordnung zur Durchführung der Verordnung über die Vereinfachung und Vereinheitlichung der Organisation der gewerblichen Wirtschaft (Gauwirtschaftskammerverordnung, GWKAV). Vom 30. Mai 1942, „Reichsgesetzblatt“ 1942 I, s. 371.Erste Verordnung zur Durchführung der Verordnung über die Vereinfachung und Vereinheitlichung der Organisation der gewerblichen Wirtschaft (Gauwirtschaftskammerverordnung). Vom 20. April 1942, „Reichsgesetzblatt“ 1942 I, s. 189.Fünfte Verordnung zur Durchführung der Verordnung über die Vereinfachung und Vereinheitlichung der Organisation der gewerblichen Wirtschaft (Gauwirtschaftskammerverordnung -Beitragsverordnung). Vom 21. Oktober 1942, „Reichsgesetzblatt“ 1942 I, s. 629.Verordnung zur Einführung von Vorschriften über die Regel der Kohlenwirtschaft in den eingegliederten Ostgebieten. Vom 12. Februar 1940, „Reichsgesetzblatt“ 1940 I, s. 364.Verordnung über die Deutsche Volksliste und die deutsche Staatsangehörigkeit in den eingegliederten Ostgebieten vom 4. März 1941,„Reichsgesetzblatt“ 1941 I, s. 118.Bandarzewski Kazimierz, Samorząd gospodarczy w prawie polskim: studium prawne, Kraków 2014.Bieś -Srokosz Paulina, Agencje rządowe jako szczególne podmioty administracji rządowej, Warszawa 2020.Boda -Krężel Zofia, Problem niemieckiej listy narodowościowej na Górnym Śląsku w latach 1941–1950, rozprawa doktorska, Katowice 1970.Bräu Ramona, Die Plünderung Polens Die Reichsfinanzverwaltung in den Jahren der Besatzung (1939–1945), Berlin–Boston 2022.Brosztat Martin, Nationalsozialistiche Polenpolitik: 1939–1945, Stuttgart 1961.Cirko Lesław, Profil leksykalny rodziny wyrazowej „Schlesien” (na przykładzie współczesnych tekstów prasowych języka niemieckiego), [w:] Silesia Philologica I Kongres Germanistyki Wrocławskiej, red. Marek Hałub, Wrocław 2002.Collin Peter, Historische Partizipationsstaatlichkeit, „Rechtsgeschichte – Legal History” 2012, Rg. 20.Collin Peter, Justice without the State within the State: Judicial Self -Regulation in the Past and Present, Frankfurt am Main 2016.Collin Peter, Konzeptionen, Spielarten und Wechselbeziehungen administrativer und justizsteller Autonomie in Deutschland im späten 19. und frühen 20. Jahrhundert, „Quaderni Fiorentini per la storia del pensiero giuridico moderno” 2014, Vol. 43.Collin Peter, Privat -staatliche Regelungsstrukturen im frühen Industrie- und Sozialstaat, Berlin–Boston 2016.Collin Peter, Regulierte Selbstregulierung in rechtshistorischer Perspektive: Studien und Materialien, „MPI for European Legal History Research Paper Series“ 2018, Vol. 5.Collin Peter, Rudischhauser Sabine, Regulierte Selbstregulierung. Historische Analysen hybrider Regelungsstrukturen. Einleitung,“Trivium” 2016, Vol. 21.Deresiewicz Janusz, Okupacja niemiecka na ziemiach polskich włączonych do Rzeszy (1939–1945). Studium historyczno -gospodarcze, Poznań 1950.Euling Karl, Die Kartelle im oberschlesischen Steinkohlenbergbau, Jena 1939.Fiedor Karol, Bund Deutscher Osten w systemie antypolskiej propagandy, Warszawa 1977.Filipkowska Agnieszka, Śląsk jako pogranicze kulturowe – wpływ gwary na nauczanie i uczenie się języka niemieckiego, rozprawa doktorska, Katowice 2014.Gójski Andrzej, Etapy i cele niemieckiej polityki bankowej w GG. Plany niemieckie wobec Generalnego Gubernatorstwa w latach 1939–1945, „Bank i Kredyt” 2004, nr 8.Gójski Andrzej, Urząd Nadzoru Bankowego dla Generalnego Gubernatorstwa, Warszawa 2021.Górnicki Leonard, Z problematyki podmiotów prawa cywilnego i praw podmiotowych prywatnych obywateli polskich w Generalnym Gubernatorstwie, „Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” 2020, t. 42, nr 4.Grube Klemens, Das ‚Ruhrgebiet des Ostens‘ – die NS -Raumplanung für Oberschlesien, der Oder -Donau-Kanal und die pommerschen Wirtschaftsinteressen, „Vierteljahresschrift für Sozial- und Wirtschaftsgeschichte“ 2014, Bd. 101, H. 4Harvey Elizabeth, Last Resort or Key Resource? Women Workers from the Nazi -Occupied Soviet Territories, the Reich Labour Administration and the German War Effort, “Transactions of the Royal Historical Society” 2016, Vol. 26.Hörner Stefan, Profit oder Moral. Strukturen zwischen I. G. Farbenindustrie AG und Nationalsozialismus, Bremen 2012Janicki Tadeusz, Niemiecka polityka gospodarcza na ziemiach wcielonych do Rzeszy w latach 1939–1945, „Przegląd Zachodni” 2009, nr 2.Jastrzębski Włodzimierz, Okupacyjne losy ziem polskich wcielonych do III Rzeszy (1939–1945), Bydgoszcz 2017.Kaczmarek Ryszard, Górny Śląsk podczas II wojny światowej. Między utopią niemieckiej wspólnoty narodowej a rzeczywistością okupacji na terenach wcielonych do Trzeciej Rzeszy, Katowice 2006.Kaczmarek Ryszard, Organizacja Todt w Rzeszy Niemieckiej i na Śląsku w latach 1933–1945, „Szkice Archiwalno -Historyczne” 2009, nr 5.Kaczmarek Ryszard, Pod rządami gauleiterów. Elity i instancje władzy w rejencji katowickiej w latach 1939–1945, Katowice 1998.Kaczmarek Ryszard, Polacy w Wehrmachcie, Kraków 2010.Kahn Daniela, Die Steuerung der Wirtschaft durch Recht im nationalsozialistischen Deutschland. Das Beispiel der Reichsgruppe Industrie, Frankfurt am Main 2006.Kasiński Michał, Etapy rozwoju idei samorządności w naukach prawnych, [w:] System prawa samorządu terytorialnego, t. 1: Podstawowe pojęcia i podstawy prawne funkcjonowania, red. Irena Lipowicz, Warszawa 2022.Kasiński Michał, Monizm i pluralizm władzy lokalnej. Studium prawno -polityczne, Łódź 2009.Kempa Robert, recenzja: Ryszard Kaczmarek, „Polacy w Wehrmachcie”, Kraków 2010, „Białostockie Teki Historyczne” 2010, t. 8.Kilian Jürgen, Krieg auf Kosten anderer. Das Reichsministerium der Finanzen und die wirtschaftliche Mobilisierung Europas für Hitlers Krieg, Berlin–Boston 2017.Kmieciak Robert, Samorząd gospodarczy w Polsce. Rozważania na temat modelu ustrojowego, Poznań 2004.Konieczny Alfred, Pod rządami wojennego prawa karnego Trzeciej Rzeszy. Górny Śląsk 1939–1945, Warszawa 1972.Kratzsch Gerhard, Das wirtschaftspolitische Gauamt: der Gauwirtschaftsberater, [in:] NS -Gaue: Regionale Mittelinstanzen im zentralistischen „Führerstaat“?, hg. v. Jürgen John, Horst. Möller, Thomas Schaarschmidt, Berlin–Boston 2007.Kravar Zděnek, Fondy z období nacistické okupace střední Evropy se vztahem k území dnešního Polska uložené v Zemském archivu v Opavě, „Szkice Archiwalno -Historyczne” 2012, nr 9.Kruszewski Tomasz, Partia Narodowosocjalistyczna na Śląsku w latach 1933–1945. Organizacja i działalność, Wrocław 1995.Loose Ingo, Kredite für NS -Verbrechen. Die deutschen Kreditinstitute in Polen und die Ausraubung der polnischen und jüdischen Bevölkerung 1939–1945, München 2007.Łopuszanska -Kryszczuk Grażyna, Świadomość językowa i kompetencja komunikacyjna Niemców na Dolnym Śląsku, Lublin 1999.Łuczak Czesław, Polityka ekonomiczna Trzeciej Rzeszy w latach drugiej wojny światowej, Poznań 1982.Łuczak Czesław, Polityka ludnościowa i ekonomiczna hitlerowskich Niemiec w okupowanej Polsce, Poznań 1979.Madajczyk Czesław, Generalna Gubernia w planach hitlerowskich. Studia, Warszawa 1961.Madajczyk Czesław, Polityka III Rzeszy w okupowanej Polsce, t. 1, Warszawa 1970.Mądry Józef, Prasa przesiedleńcza i ziomkowska w latach 1945–1970, Katowice 1971.Marciniak Piotr, Sektorowy model samorządu gospodarczego. Założenia i perspektywa wprowadzenia w Polsce, rozprawa doktorska, Warszawa 2022.Myszor Jerzy, Stosunki Kościół–państwo okupacyjne w diecezji katowickiej 1939–1945, Katowice 2010.Niemczuk Przemysław, „Roczniki Nauk Prawnych” 2021, nr 3, s. 187–190, [z:] Paulina Bieś--Srokosz, Agencje rządowe jako szczególne podmioty administracji publicznej, Warszawa 2020.Piecha -van Schagen Beata, Kult świętej Barbary wśród górników kopalń węgla kamiennego Bytomia, Zabrza i Gliwic w XIX i XX wieku, rozprawa doktorska, Katowice 2014.Połomski Franciszek, Prawo własności a tzw. „rozwiązanie kwestii żydowskiej” w Niemczech hitlerowskich, Wrocław 1971.Połomski Franciszek, Ustawodawstwo rasistowskie III Rzeszy i jego stosowanie na Górnym Śląsku, Katowice 1970.Prawo administracyjne: pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, red. Małgorzata Stahl, Warszawa 2021.Regulierte Selbstregulierung in der westlichen Welt des späten 19. und frühen 20. Jahrhunderts, hg. v. Peter Collin, Gerd Bender, Margit Seckelmann, Michael Stolleis, Frankfurt am Main 2014.Rudawski Bogumił, Grabież mienia w Kraju Warty 1939–1945. Działalność Urzędu Powierniczego w Poznaniu, Poznań 2018.Rudawski Bogumił, Mienie i rasa. Wybrane aspekty „aryzacji” majątku żydowskiego w Trzeciej Rzeszy i w Kraju Warty,“Meritum” 2016, t. 8.Rudawski Bogumił, Rola poznańskiej ekspozytury Głównego Urzędu Powierniczego Wschód w grabieży polskiego mienia dokonanej w Kraju Warty w latach 1939–1944, rozprawa doktorska, Poznań 2016.Ryszka Franciszek, Państwo stanu wyjątkowego. Rzecz o systemie państwa i prawa Trzeciej Rzeszy, Wrocław 1985.Schroeter Wolfgang, Albert Speer. Aufstieg und Fall eines Mythos, Paderborn 2018.Seidel Hans -Christoph, Ausländerbeschäftigung und Zwangsarbeit im Ruhrbergbau während des Zweiten Weltkrieges, „Westfälische Zeitschrift“ 2000, H. 153.Serwański Edward, Hitlerowska polityka narodowościowa na Górnym Śląsku (1939–1945), Warszawa 1963.Seÿffert Rudolf, Wirtschaftslehre des Handels, Opladen 1972.Sikora Mirosław, Der Gau Oberschlesien in der Raumplanung der NS -Verwaltung 1939–1944, [w:] Industrialisierung und Nationalisierung. Fallstudien zur Geschichte des oberschlesischen Industriereviers im 19. und 20. Jahrhundert, hg. v. Lutz Budraß, Barbara Kalinowska -Wójcik, Andrzej Michalczyk, Essen 2013.Sikora Mirosław, Kuźnia broni III Rzeszy. Niemiecki przemysł zbrojeniowy na Górnym Śląsku podczas II wojny światowej, Katowice–Kraków 2007.Sikora Mirosław, Niszczyć, by tworzyć. Germanizacja Żywiecczyzny przez narodowosocjalistyczne Niemcy 1939–1944/45, Katowice 2010.Sikora Mirosław, Zasady i praktyka przejęcia majątku polskiego przez III Rzeszę,ze szczególnym uwzględnieniem sektora rolnego oraz mieszkaniowego, na przykładzie prowincji śląskiej (górnośląskiej) w latach 1939–1944, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2008, nr 2.Siuciak Mirosława, Historyczne podstawy świadomości narodowej Ślązaków, „Białostockie Archiwum Językowe” 2011, nr 11.Sobczak Janusz, Hitlerowskie przesiedlenia ludności niemieckiej w dobie II wojny światowej, Poznań 1966.Spór o samorząd gospodarczy w Polsce, red. Stanisław Wykrętowicz, Poznań 2005.Sroka Irena, Policja hitlerowska w rejencji katowickiej w latach 1939–1945, Opole 1997.Stäglin Reiner, Fremdling Rainer, Das Deutsche Institut für Wirtschaftsforschung im 2. Weltkrieg – Wirtschaftsforschung und wirtschaftspolitische Beratung von 1939 bis 1945, Berlin 2016.Sulik Alfred, Przemysł ciężki rejencji katowickiej w gospodarce Trzeciej Rzeszy (1939–1945), Katowice 1984.Sulik Alfred, Rzemiosło górnośląskie w latach okupacji hitlerowskiej, Katowice 1989.Szefer Andrzej, Hitlerowskie próby zasiedlania ziemi śląsko -dąbrowskiej w latach II wojny światowej (1939–1945), Katowice 1984.Szefer Andrzej, Przesiedleńcy niemieccy na Górnym Śląsku w latach 1939–1945, Katowice 1974.Skubiszewski Krzysztof, Pieniądz na terytorium okupowanym, Poznań 1960.Urząd do Spraw Planowania Przestrzenno -Budowlanego dla Górnego Śląska Oddział Okręgowy w Katowicach. Wstęp do inwentarza, oprac. Jadwiga Osojca, Katowice 1956.Wanatowicz Maria W., Historia społeczno -polityczna Górnego Śląska i Śląska Cieszyńskiego w latach 1918–1945, Katowice 1994.Warzecha Bartłomiej, Początki funkcjonowania Urzędu Propagandy NSDAP na Górnym Śląsku (wrzesień–grudzień 1939 roku), „Szkice Archiwalno -Historyczne” 2009, nr 5.Werhahn P.H., „Weltwirtschaftliches Archiv“ 1941, Bd. 53, H. 2, s. 95–100, [z:] Karl Euling, Die Kartelle im oberschlesischen Steinkohlenbergbau, Jena 1939.Węcki Mirosław, Fritz Bracht (1899–1945). Nazistowski zarządca Górnego Śląska w latach II wojny światowej, Katowice 2014.Węcki Mirosław, „Juden sind hier unerwünscht”. Materiały do dziejów zabrzańskich Żydów w aktach zespołu: Kierownictwo Powiatowe NSDAP w Zabrzu, „Szkice Archiwalno--Historyczne” 2008, nr 4.Węcki Mirosław, Źródła do dziejów górnośląskiej NSDAP w zasobie Archiwum Państwowego w Katowicach, „Szkice Archiwalno -Historyczne” 2007, nr 3.Wrzyszcz Andrzej, Die deutsche «Wirtschafts-» Rechtsetzung im Generalgouvernement 1939–1945, [in:] Das Europa des „Dritten Reichs”. Recht, Wirtschaft, Besatzung, hg. v. Johannes Bähr, Ralf Banken, Frankfurt am Main 2005.Wrzyszcz Andrzej, Die Einmischung der deutschen Justizverwaltung in die Wirtschaft des polnischen Generalgouvernements (1939–1945), [in:] Europäische Volkswirtschaften unter deutscher Hegemonie 1938–1945, hg. v. Christoph Buchheim, Marcel Boldorf, München 2012.Zwangsarbeit im Ruhrbergbau während des Zweiten Weltkrieges Spezialinventar der Quellen in nordrhein -westfälischen Archiven, bearb. v. Holger Menne, Michael Farrenkopf, Bochum 2004.https://www.diw.de/sixcms/detail.php?id=283704.http://www.holocaustresearchproject.org/nazioccupation/sosbend.html.https://kc-cieszyn.pl/niemieckie-zbrodnie-na-slasku-cieszynskim-1939-1945.https://krajoznawca.org/kg28/122-sladam-sosnowieckich-zydow-cz-1.https://sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/g/76-gliwice/99-historia-spolecznosci/137296-historia-spolecznosci.https://sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/k/398-katowice/99-historia-spolecznosci/137450-historia-spolecznosci.https://verwaltungshandbuch.bavarikon.de/VWH/X._Staatliche_Sonderverwaltungen_1933_bis_1945#lang-de.https://wisla.naszemiasto.pl/rozmowa-z-dr-aleksandra-namyslo-historykiem-z-oddzialu/ar/c1%C2%966456481.https://www.rheinische-geschichte.lvr.de/Epochen-und-Themen/Themen/die-organisation-der-kriegswirtschaftlichen-sonderverwaltungen-und-der-reichsverteidigung-im-rheinland-19361939-bis-1945/DE-2086/lido/57d1339870b7d6.64059227#toc-36.23149853
Branding projects supporting the health and sustainable lifestyle of elderly people. Research results
No full textCel – Identyfikacja specjalnych projektów brandingowych oraz ukazanie ich potencjalnej roli w zmianie zachowań, zwyczajów i postaw ludzi starszych oraz w kształtowaniu ich zrównoważonego stylu życia. Metoda badań – Triangulacja metod badawczych, w tym 1) badania desk research z jakościową analizą dokumentów dotyczących zdrowia i stylu życia starszych ludzi w Polsce, ich społecznej odpowiedzialności, zrównoważonych strategii wybranych marek oraz innych dostępnych materiałów powiązanych z podjętą problematyką; 2) studium przypadku sieci handlu detalicznego Lidl Polska ukierunkowane na projekty brandingowe dla seniorów, 3) metoda obserwacji uczestniczącej offline (przy okazji robienia zakupów i wizyt kontrolnych w sklepach marki Lidl) i online (poprzez portale społecznościowe marki, specjalne platformy oraz aplikację Lidl Plus) w kolejnych projektach analizowanej marki, takich jak kampanie, akcje, przedsięwzięcia, wydarzenia, wyzwania, promocje tematyczne i inne. Wnioski – Wyniki badań na temat stanu zdrowia i stylu życia starszych ludzi w Polsce znacznie odbiegają na niekorzyść od standardów europejskich i światowych. Wobec powyższego za ważne i cenne należy uznać działania brandingowe marki Lidl na rzecz zdrowego odżywiania starszych ludzi, ich aktywności fizycznej i intelektualnej, aktywizowania i angażowania w działania marki oraz różnorodne przedsięwzięcia z partnerami. Projekty brandingowe marek cieszą się rosnącym zainteresowaniem starszych ludzi w Polsce i przynoszą wszystkim interesariuszom wielokierunkowe korzyści. Oryginalność / wartość / implikacje / rekomendacje – To pierwsze tego typu badanie w Polsce sprawdzające, jak projekty pod emblematem zrównoważonej marki oddziałują na starszych ludzi. Do kluczowych zadań projektów brandingowych skierowanych do seniorów w Polsce zaliczyć należy informowanie, edukowanie, angażowanie w działania umożliwiające zmianę nawyków, stymulowanie większej aktywność fizycznej i zdrowego odżywiania oraz długofalowe kształtowanie ich zrównoważonych zachowań i postaw. Badania wykazały, że działania/akcje/kampanie zrównoważone pod emblematem marek mają wpływ na: zachowania starszych klientów, ich postawy, zmiany w sposobach odżywiania i stylu życia, praktyki marketerów, a w konsekwencji – na całe społeczeństwo i środowisko naturalne.Purpose – Identifying special branding projects and demonstrating their potential role in changing the behaviour, habits and attitudes of older people and in shaping their sustainable lifestyles. Research method – Triangulation of research methods, including 1) desk research with qualitative analysis of documents on health and lifestyles of elderly people in Poland, their social responsibility, sustainable strategies of selected brands and other available materials related to the research problem; 2) a case study of the retail chain Lidl Poland on the branding projects for seniors; 3) the offline participatory observation method (on the occasion of shopping and follow-up visits to Lidl shops) and online (via the brand’s social networks, dedicated platforms and the Lidl Plus app) in subsequent projects (such as campaigns, actions, ventures, events, challenges, and themed promotions) of the analyzed brand. Results – Research results on health and lifestyle of seniors in Poland differ significantly from European and world standards. In view of the above, Lidl’s branding activities for healthy eating for elderly people, their physical and intellectual activity, activation and involvement in brand activities and various ventures with partners should be considered important and valuable. Sustainable branding projects enjoy growing interest among the elderly in Poland and bring multifaceted benefits to stakeholders. Originality / value / implications / recommendations – The first research in Poland on how projects under the sustainable brand emblem affect elderly people. Key tasks of branding projects dedicated to elderly in Poland include informing and educating, engaging them in habit-changing activities encouraging physical activity and healthy eating, and longterm influencing their sustainable behaviours and attitudes. The research has shown that sustainable activities/actions/campaigns under the brands’ emblem have an impact on: the behavior of elderly customers, their attitudes, changes in dietary and lifestyle patterns, marketers’ practices, and ultimately – on society as a whole and the environment.Publikacja została sfinansowana przez Akademię Górniczo-Hutniczą im. Stanisława Staszica w Krakowie (subwencja na utrzymanie i rozwój potencjału badawczego).
Artykuł powstał w rezultacie stażu naukowego dr hab. Beaty Tarczydło, prof. AGH (umowa CRU-2283/2024), zrealizowanego w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie w Katedrze Badań Zachowań Konsumentów pod opieką naukową prof. dr hab. Anny Dąbrowskiej.Beata Tarczydło: [email protected] Dąbrowska: [email protected] Tarczydło - Akademia Górniczo-Hutnicza w KrakowieAnna Dąbrowska - Szkoła Główna Handlowa w WarszawieAaker D.A., 2020, Brand Portfolio Strategy: Creating Relevance, Differentiation, Energy, Leverage, and Clarity, Simon & Schuster, Inc., New York.Babicz-Zielińska E., Bartkowicz J., Tańska M., 2021, Jakość życia osób starszych i jej determinanty, „Żywność. Nauka. Technologia. Jakość”, nr 1(126), s. 51–67, DOI: 10.15193/zntj/2021/126/368.Bezpieczeństwo konsumentów na rynku żywności, 2020, Dąbrowska A. (red. nauk.), Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.Buerke A., Straatmann T., Lin-Hi N., Müller K., 2017, Consumer Awareness and Sustainability-Focused Value Orientation as Motivating Factors of Responsible Consumer Behavior, „Journal Review of Managerial Science”, nr 4, s. 959–991, DOI: 10.1007/s11846-016-0211-2.Burchard-Dziubińska M., Grzelak M.M., 2022, Regional Variation in the Vulnerability of Socioeconomic System to Climate Change. A Case Study of Poland, „Optimum. Economic Studies”, nr 2(108), s. 50–66, DOI: 10.15290/oes.2022.02.108.04.Burgiel A., 2014, Społeczne zjawiska w zachowaniach polskich konsumentów. Oddziaływania społeczne, naśladownictwo, ostentacja i snobizm, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, Katowice.Campbell A., 2020, Agile: Essentials of Team and Project Management. Manifesto for Agile Software Development, Wiley, London.Carboni J., Duncan W., Gonzalez M., 2021, Zrównoważone zarządzanie projektami. Podręcznik GPM, Pm2pm, Kraków.Chitty B., Chitty W., Luck E., Barker N., Sassenberg A.M., Shimp T.A., Andrews J.C., 2018, Integrated Marketing Communications. 5th ed., Cengage Learning, Melbourne.Chojan A., 2023, Założenia polityki Unii Europejskiej wobec zrównoważonego rozwoju, [w:] Zrównoważony rozwój jako trend kształtujący współczesną gospodarkę, Florczak E. (red.), Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa, s. 3–12.Circular Economy. From Waste Reduction to Value Creation, 2020, Delchet-Cochet K. (red.), Wiley-ISTE, London.Clatworthy S., 2022, Doświadczenia klientów: od idei firmy do zachwytu konsumenta, ICAN Institute, Warszawa.Cohen L., Manion L., Morrison K., 2018, Research Methods in Education. 8th ed., Routledge Taylor & Francis, London–New York.Dąbrowska A., Bylok F., Janoś-Kresło M., Kiełczewski D., Ozimek I., 2015, Kompetencje konsumentów. Innowacyjne zachowania. Zrównoważona konsumpcja, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.Dąbrowska A., Janoś-Kresło M., 2022, Społeczna odpowiedzialność konsumenta w czasie pandemii. Badania międzynarodowe, SGH, Warszawa.Dąbrowska A., Szalonka K., 2023, Zachowania konsumentów na rynku e-zdrowia w czasie pandemii COVID-19, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.Dąbrowska A., Twardzik M., Szuszkiewicz A., 2024, Raport: Barometr Społecznej Odpowiedzialności Konsumenta, 4 edycja, SGH, Warszawa.Dom, o domowym gotowaniu, domowych sprawach i domowym szczęściu, 2020, (pr. zb.), seria Kuchnia Lidla.pl, Wydawnictwo Lidl, Warszawa.Goodson S., Walker C., 2021, Activate Brand Purpose: How to Harness the Power of Movements to Transform Your Company, Kogan Page Publishers, London.Ind N., Horlings S., 2016, Brands with a Conscience: How to Build a Successful and Responsible Brand, Kogan Page Publishers, New York.Jarosiński K., 2023, Planning and Implementation of Public Investment Projects in the Face of Unstable Macroeconomic Conditions, „Optimum. Economic Studies”, nr 4(114), s. 23–41, DOI: 10.15290/oes.2023.04.114.02.Keller K.L., 2013, Strategic Brand Management. Building, Measuring and Managing Brand Equity. 4th ed., Pearson Education Limited, New York.Kerzner H., 2022, Innovation Project Management: Methods, Case Studies and Tools for Managing Innovation Projects, Wiley, Toronto.Kotarbiński J., 2021, Marka 5.0. Człowiek i technologie: jak tworzą nowe wartości?, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.Kotler Ph., Kartajaya H., Setiawa I., 2021, Marketing 5.0. Technology for Humanity, Wiley, Hoboken.Larsen F., 2023, Sustainable Energy Branding: Helping to Save the Planet, Routledge, London.Layton M.C., Ostermiller S.J., Kynaston D.J., 2024, Zwinne zarządzanie projektami dla bystrzaków, wyd. 3, Helion, Gliwice.Lubowiecki-Vikuk A., Dąbrowska A., Machnik A., 2021, Responsible Consumer and Lifestyle: Sustainability Insights, „Sustainable Production and Consumption”, nr 25, s. 91–101, DOI: 10.1016/j.spc.2020.08.007.Ładocha D., Małecki P., Okrasa K., Paruzel K., 2018, Jeść zdrowiej. Warzywa i owoce, seria Kuchnia Lidla.pl, Wydawnictwo Lidl, Warszawa.McPhee W., Dias S.M., 2020, Integrating Sustainability in Major Projects: Best Practices and Tools for Project Teams, Routledge, New York.Miszewski M., 2023, Nierówności społeczno-ekonomiczne a perspektywa globalna, „Optimum. Economic Studies”, nr 4(114), s. 7–22, DOI: 10.15290/oes.2023.04.114.01.Moisander J., 2007, Motivational Complexity of Green Consumerism, „International Journal of Consumer Studies”, nr 31(4), s. 404–409.Mróz B., 2013, Konsument w globalnej gospodarce. Trzy perspektywy, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.Okrasa K., 2019, Jeść zdrowiej i żyć dłużej. Żywienie osób w starszym wieku, seria Kuchnia Lidla.pl, Wydawnictwo Lidl i Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, Warszawa.Pikuła N.G., 2021, Aktywność społeczno-edukacyjna jako czynnik zmiany i rozwoju osób starszych, „Praca Socjalna”, nr 3(36), s. 127–141, DOI: 10.5604/01.3001.0015.1535.Randle P., Eyre A., 2023, Sustainable Marketing: The Industry’s Role in a Sustainable Future, Kogan Page, New York.Podstawy metodologii badań w naukach o zarządzaniu, 2024, Czakon W. (red. nauk.), Wydawnictwo Nieoczywiste, Warszawa.Pogorzelski J., 2020, Managing Brands in 4D. Understanding Perceptual, Emotional, Social and Cultural Branding, Emerald Publishing, Leeds.Srebrna gospodarka. Ujęcie społeczno-ekonomiczne, 2020, Frąckiewicz E., Kryk B. (red.), CeDeWu, Warszawa.Tarczydło B., 2015, Oddziaływanie na zachowania nabywców poprzez program lojalnościowy w zintegrowanej przestrzeni europejskiej, „Handel Wewnętrzny”, nr 1, s. 272–280.Tarczydło B., 2016a, Paradygmat marki w dobie digitalizacji i technologii mobilnej, „Handel Wewnętrzny”, nr 5(62), s. 314– 323.Tarczydło B., 2016b, Selected Aspects of Polish Digital purchasers’ Behaviours: Results of Research, [w:] MBD 2016: International Conference on Marketing & Business Development: June 30th – July 2nd 2016, Bucharest University of Economic Studies Publishing House, Bukareszt, s. 164–170.Tarczydło B., 2017, Zachowania konsumenta a storytelling marki. Wybrane aspekty, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr 501, s. 24–34.Tarczydło B., 2018, Case Study Method and Its Usefulness in Branding Activities. Results of Research, [w:] Economic and Social Development. Managerial Issues in Modern Business, Studzieniecki T., Kozina M., Alilovic D.S. (red.), ESD-Conference, Warszawa, s. 468–475.Tarczydło B., 2019, Social Marketing Campaigns Carried Out by Brand. A Case Study, [w:] Innovation Management, Entrepreneurship and Sustainability, Dvouletý O., Lukeš M., Mísař J. (red.), Vysoká Škola Ekonomická v Praze, Nakladatelství Oeconomica, Praha, s. 934–946.Tarczydło B., Miłoń J., Klimczak J., 2023, Experience Branding in Theory and Practice. Case Study, „Scientific Papers of Silesian University of Technology”, nr 178, s. 617–636, DOI: 10.29119/1641-3466.2023.178.33.Yin R.K., 2012, Applications of Case Study Research, SAGE Publications Ltd, London.Yin R.K., 2015, Studium przypadku w badaniach naukowych. Projektowanie i metody, tłum. Joanna Gilewicz, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.Zalega T., 2016, Segment osób w wieku 65+ w Polsce. Jakość życia. Konsumpcja. Zachowania konsumenckie, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.Zrozumieć duszę konsumenta. Zbiór wybranych tekstów Bogdana Mroza, 2024, Dąbrowska A. (red. nauk.), Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.www 1, Akcesoria dla osób starszych i z niepełnosprawnością, 2024, https://www.lidl.pl/ h/akcesoria-dla-osob-starszych-i-z-niepelnosprawnoscia/h10002796 [data dostępu: 10.05.2024].www 2, Alarmujące dane dotyczące polskich seniorów. Jak brak ruchu wpływa na ich zdrowie, 2024, http://www.niepelnosprawni.pl/ledge/x/2170983;jsessionid=AFEEB9D76C154879818CCE1147B912C [data dostępu: 13.04.2024].www 3, ARC Rynek i Opinia, 2023, Dojrzali konsumenci w Polsce, https://arc.com.pl/jak-seniorzy-dbaja-o-zdrowie [data dostępu: 10.05.2024].www 4, CBOS, 2016, Zdrowie i prozdrowotne zachowania Polaków. Komunikat z badań nr 138, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2016/K_138_16.PDF [data dostępu:
10.05.2024].www 5, Co to jest ESG, https://www.parp.gov.pl/component/content/article/83679:co-to-jest-esg-i-jak-realizacja-celow-zrownowazonego-rozwoju-moze-wplynac-na-prowadzenie-twojego-biznesu [data dostępu: 11.05.2024].www 6, Cyfrowy Senior, 2024, Instrukcja instalacji aplikacji Lidl Plus, https://cyfrowy-senior.pl/jak-zainstalowac-aplikacje-lidl/ [data dostępu: 10.05.2024].www 7, Instytut Człowieka Świadomego, 2024, Kluczowe ryzyka zdrowotne w Polsce w 2024 roku, https://pulsmedycyny.pl/kluczowe-ryzyka-zdrowotne-w-polsce-w-2024-r-ukazal-sie-dokument-programowy-instytutu-czlowieka-swiadomego-1207078 [data dostępu: 10.05.2024].www 8, Januszek K., 2022, Lidl ze specjalną ofertą dla seniorów! Zadbaj o siebie bo nikt inny tego nie zrobi, https://www.se.pl/styl-zycia/porady/lidl-ze-specjalna-oferta-dla-seniorow-zadbaj-o-siebie-bo-nikt-inny-tego-nie-zrobi-aa-rhqq-LmHx-pLhy.html [data dostępu: 10.05.2024].www 9, Lidl Polska, 2019, Jeść zdrowiej i żyć dłużej, https://kimjestesmy.lidl.pl/dla-prasy/komunikaty-prasowe/pressrelease_ksiazka-seniorzy [data dostępu: 17.05.2024].www 10, Lidl Polska wraz z Anną i Robertem Lewandowskimi zadbają o zdrowie Polaków, 2023, https://oohmagazine.pl/2023/05/26/lidl-polska-wraz-z-anna-i-robertem-lewandowskimi-zadbaja-o-zdrowie-polakow/ [data dostępu: 11.05.2024].www 11, Mazur B., 2024, Zrównoważony asortyment i niemarnowanie żywności w Lidl Polska, https://raportcsr.pl/zrownowazony-asortyment-i-niemarnowanie-zywnosci-w-lidl-polska/ [data dostępu: 13.04.2024].www 12, PARP PFR, 2024, CSR – społeczna odpowiedzialność biznesu, https://www.parp.gov.pl/csr [data dostępu: 19.10.2024].www 13, Okrasa K., 2024, Dobry temat! Podcast Lidla, https://www.lidl.pl/c/podcast/s10008173 [data dostępu: 16.05.2024].www 14, Lidl Polska, 2024, Polityka zakupowa: Świadome odżywianie. W trosce o lepsze jutro, https://kimjestesmy.lidl.pl/pdf/show/86320 [data dostępu: 17.04.2024].www 15, Program działań Unii w dziedzinie zdrowia na lata 2021–2027, https://futurefood4climate.eu/wp-content/uploads/2024/01/EU-4-Health.pdf [data dostępu: 10.05.2024].www 16, Lidl Polska, 2024, Promocja zdrowia, https://kimjestesmy.lidl.pl/zrownowazony-rozwoj/dobre-dla-ludzi/promocja-zdrowia [data dostępu: 12.04.2024].www 17, Raport zrównoważonego rozwoju Lidl Polska, 2023, https://kimjestesmy.lidl.pl/zrownowazony-rozwoj/raport-zrownowazonego-rozwoju [data dostępu: 1.05.2024].www 18, Strategia CSR Lidl Polska na lata 2020–2025, https://kimjestesmy.lidl.pl/content/download/88724/fileupload/Plansza_strategia_CSR_do%20kom.zew..pdf [data dostępu: 10.05.2024].www 19, United Nations, 2023, The 2030 Agenda for Sustainable Development – The 17 Goals, https://sdgs.un.org/goals [data dostępu: 17.05.2023].www 20, Wszystkie książki w serii Kuchnialidla.pl, 2024, https://lubimyczytac.pl/seria/24325/kuchnia-lidla-pl [data dostępu: 10.05.2024].www 21, Lidl Polska, 2024, Zrównoważony rozwój w Lidlu, https://kimjestesmy.lidl.pl/zrownowazony-rozwoj [data dostępu: 13.02.2024].www 22, Lidl Polska, 2024, Zrównoważony rozwój: Dobre dla Ciebie, https://kimjestesmy.lidl.pl/zrownowazony-rozwoj/dobre-dla-ciebie [data dostępu: 17.05.2024].www 23, Lidl Polska, 2024, Zrównoważony rozwój: Dobre dla ludzi, https://kimjestesmy.lidl.pl/zrownowazony-rozwoj/dobre-dla-ludzi [data dostępu: 17.05.2024].www 24, Lidl Polska, 2024, Zrównoważony rozwój: Dobre dla planety, https://kimjestesmy.lidl.pl/zrownowazony-rozwoj/dobre-dla-planety [data dostępu: 1.05.2024].www 25, Żywienie osób starszych – jakie są zalecenia, 2024, https://kuchnialidla.pl/zywienie-osob-starszych-jakie-sa-zalecenia [data dostępu: 10.05.2024].4(118)22724
Risikoanalyse in der ambulanten Pflege: Ein systematischer Ansatz zur Betrachtung von Pflegediensten als Kritische Infrastruktur
Full text linkProblemstellung: Mit Stand Dezember 2021 wurden in Nordrhein-Westfalen rund 235.000 Menschen durch ambulante Pflegedienste versorgt. Gleichzeitig haben die vergangenen Jahre gezeigt, wie anfällig Pflegedienste gegenüber Schadensereignissen sind. Beispiele hierfür sind die Starkregenereignisse im Juli 2021, die COVID-19 Pandemie und das Winterhochwasser 2023, welche teils zum Totalausfall von Pflegediensten führten.
Zielsetzung: Ziel dieser Thesis war es zu prüfen, inwieweit die Resilienz von ambulanten Pflegediensten durch die Nutzung von Risikoanalysen gestärkt werden kann und wie sich dies in den Arbeitsalltag integrieren lässt. Weitergehend sollte daher ermittelt werden, welche Komponenten in der ambulanten Pflege als besonders kritisch zu bewerten sind. Die Frage, ob ambulante Pflege als Kritische Infrastruktur (KRITIS) zu bewerten sei, wurde basierend auf geltendem Recht analysiert. Der Betrachtungsraum wurde dabei auf die ambulanten Pflegedienste des Arbeiter-Samariter-Bundes in Nordrhein-Westfalen eingegrenzt.
Stand der Wissenschaft: Die ambulanten Pflege ist geprägt von einer hohen Arbeitsbelastung, Personalmangel und Zeitdruck bei einer gleichzeitig hohen Verantwortung. Die Leistungen werden zwischen Grundpflege (SGB XI) und Behandlungspflege (SGB V) unterschieden. Die Versorgung der Kund*innen erfolgt meist in eng getakteten Touren, bei denen ausschließlich die vorgesehenen Maßnahmen durchgeführt wird, jedoch keine Flexibilität besteht. Als relevante Forschungsprojekte in der ambulanten Pflege können AUPIK und KOPHIS angesehen werden.
Methodik: Für die Beantwortung der Forschungsfragen wurde ein mixed-methods Ansatz gewählt, welcher aus einer quantitativen Umfrage, einer Bestimmung der Kritikalität mittels mathematischer Formel und der qualitativen Umsetzung einer exemplarischen Risikoanalyse bestand. Dabei lag der Schwerpunkt auf der Anwendung der Methodik. Für die Umfrage wurden insgesamt 32 Pflegestationen des Arbeiter-Samariter-Bundes in Nordrhein-Westfalen befragt, wie sie die Auswirkungen des Ausfalles von insgesamt sieben vorgegebenen Prozessen und Anlagen bewerten. Die Ergebnisse wurden statistisch ausgewertet und die Daten in einer Formel modelliert und priorisiert. Die quantitativen Daten bildeten das Fundament für eine qualitative Durchführung der Risikoanalyse, welche anhand einer Literaturanalyse durchgeführt wurde. Die Literaturanalyse wurde anhand der Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses (PRISMA) und der Erweiterung PRISMA-S durchgeführt.
Ergebnisse: Anhand der Literatur wurden zunächst strategische Schutzziele definiert, auf denen die Risikoanalyse aufbaute. Anschließend wurden die Ergebnisse der Umfrage betrachtet. Die Antwortrate der Umfrage lag bei 34,38 %. Der Ausfall der Prozesse und Anlagen wurden hinsichtlich der Schwere und des Umfangs, als auch ihrer Ersetzbarkeit bewertet. Nach erfolgter mathematischer Priorisierung konnten folgende Kritikalitäten berechnet werden: Ausfall des Zugangs zu den Kund*innen und Ausfall der Pflegestation mit einer Kritikalität >7,5 (von 10) nach 4 Stunden; Dokumentation, Medikation, Kraftstoffversorgung und Ausfall des Fuhrparks lagen nach 4 Stunden bei einer Kritikalität von <2,5.
Der Ausfall eines Großteils des Personals lag bei einer Kritikalität von 2,6 (4h). Die Kritikalität entwickelte sich in Abhängigkeit der Zeit und zeigte ab 24 Stunden eine deutliche Eskalation.
Für die weitere Betrachtung wurde von einem Überflutungsszenario nach Starkregen ausgegangen, wobei Intensität, Ausmaß und Sekundäreffekte berücksichtigt wurden. Die Verwundbarkeit resultierte dabei aus der Kritikalität in Kombination mit den zu erwarten-den Beeinträchtigungen. Das Risiko konnte nicht abschließend bestimmt werden, da Parameter wie die Exposition nicht konkret benannt werden konnten. Es erfolgte daher eine Abschätzung. Die Visualisierung des zu erwartenden Risikos wurde in einer Risikomatrix umgesetzt. Abschließend wurde beispielhaft anhand der ermittelten Daten das operationalisierte Schutzziel für Leben und Gesundheit formuliert. Es wurde außerdem festgestellt, dass das KRITIS-Dachgesetz wahrscheinlich keine Anwendung in der ambulanten Pflege finden wird. Die NIS-2-Richtlinie jedoch schon.
Diskussion: Der verwendete mixed-methods-Ansatz hat sich in seiner Anwendung bewährt und überzeugte durch die hohe Flexibilität bei gleichzeitig festem Rahmen. Aufgrund des Umfangs konnten jedoch nicht alle Bereiche ausreichend detailliert analysiert werden, sodass eine lokale Vertiefung in einzelne Bereiche stattfinden sollte. So ist es erforderlich, die erhobenen Daten aus der Umfrage durch Expert*innen-Interviews zu überprüfen und zu validieren. Auch im Bereich der Quantifizierung zeigte sich die Me-thodik zwar als wirksam, jedoch nicht ausreichend trennscharf. Inhaltlich muss zukünftig der qualitative Teil der Risikoanalyse mehr in den Fokus genommen werden – u.a. durch eine engere Eingrenzung des Betrachtungsraumes auf eine einzelne Pflegestation. Denkbar ist auch ein semi-quantitativer Ansatz zur Bestimmung des Risikos. Auch die Betrachtung von mehreren Szenarien und deren Vergleich ist für zukünftige Risikoanaly-sen zielführend und bietet einen Mehrwert hinsichtlich der Datenqualität.
Schlussfolgerungen: Schlussendlich konnten zehn Aspekte aus den Ergebnissen der Thesis herausgefiltert werden, welche die Steigerung der Resilienz in der ambulanten Pflege in Zukunft unterstützen können. (1) Die Anwendbarkeit des Leitfadens zur Risikoanalyse des BMI, 2011 hat sich bewährt und kann kontinuierlich mit verschiedenen Methoden kombiniert werden. (2) Als kritischste Komponenten der ambulanten Pflege konnten der Zugang zum/zur Kund*in und die eigene Pflegestation identifiziert werden. Kraftstoffversorgung und Dokumentation fielen hingegen deutlich weniger kritisch aus. (3) Resilienz muss als gesamtverbandliche Aufgabe gesehen werden und darf sich nicht nur auf die ambulante Pflege beschränken. Es gilt, Ressourcen effizient zu nutzen. (4) Es müssen gemeinsame Redundanzen und Netzwerke geschaffen werden, Synergieeffekte sollten genutzt werden. (5) Pflegedienste und Kund*innen müssen sich zukünftig auf Schadensereignisse besser vorbereiten. (6) Ambulante Pflege wird sich zukünftig mit Cybersicherheit beschäftigen müssen. Eine Einstufung als KRITIS ist jedoch unwahrscheinlich (7) Die Zusammenarbeit zwischen Pflegediensten und Behörden muss gestärkt werden, um voneinander profitieren zu können. (8) Die angewendete Methodik hat sich bewährt, muss jedoch insbesondere im quantitativen Bereich weiter ausgearbeitet werden. (9) Betrachtungsraum und einzelne Abschnitte müssen jedoch an lokale Gegebenheiten angepasst werden, um ihre volle Wirkung zu erzielen. (10) Es besteht ein weiterer Forschungsbedarf hinsichtlich mathematischer Modellierung und der Berücksichtigung von Kaskaden, Korrelationen und Interdependenzen.Problem: As of December 2021, around 235,000 people in North Rhine-Westphalia were cared for by outpatient care services. At the same time, the past few years have shown how vulnerable care services are to damaging events. Examples of this include the heavy rainfall events in July 2021, the COVID-19 pandemic and the winter floods of 2023, some of which led to the total cancellation of care services.
Objectives: The aim of this thesis was to examine the extent to which the resilience of outpatient care services can be strengthened by risk analyses and how this can be integrated into everyday working life. The aim was therefore to determine which components in outpatient care are particularly critical. The question of whether outpatient care should be formally assessed as critical infrastructure (KRITIS) was analysed based on current legislation. The area under consideration was narrowed down to the outpatient care services of the Arbeiter-Samariter-Bund in North Rhine-Westphalia.
State of the art: Outpatient care is characterised by a high workload, staff shortages and time pressure combined with a high level of responsibility. The services are divided into basic care (SGB XI) and treatment care (SGB V). Client care is usually provided in tightly scheduled tours, in which only the planned measures are carried out, but there is no flex-ibility. AUPIK and KOPHIS can be regarded as relevant research projects in outpatient care.
Methodology: A mixed-methods approach was chosen to answer the research questions, which consisted of a quantitative survey, a determination of criticality using a thematic formula and the qualitative implementation of an exemplary risk analysis. The focus was on the application of the methodology. For the survey, a total of 32 care services of the Arbeiter-Samariter-Bund in North Rhine-Westphalia were asked how they would assess the effects of the failure of a total of seven predefined processes and systems. The results were statistically evaluated and the data modelled and prioritised in a formula. The quantitative data formed the basis for a qualitative implementation of the risk analysis, which was carried out based on a literature analysis. The literature analysis was carried out using the Preferred reporting items for systematic reviews and meta-analyses (PRISMA) and the PRISMA-S extension.
Results: Based on the literature, strategic protection goals were first defined on which the risk analysis was based. The results of the survey were then analysed. The response rate to the survey was 34.38%. The failure of the processes and systems was assessed in terms of severity and scope, as well as their replaceability. After mathematical prioritisation, the following criticalities were calculated: Loss of access to customers and loss of the nursing station with a criticality >7.5 (out of 10) after 4 hours; documentation, medication, fuel supply and loss of the vehicle fleet had a criticality of <2.5 after 4 hours. The loss of a large part of the staff had a criticality of 2.6 (4h). The criticality developed as a function of time and showed a clear escalation from 24 hours onwards.
The further analysis was based on a flooding scenario following heavy rainfall, taking into account the intensity, extent and secondary effects. The vulnerability resulted from the criticality in combination with the expected impairments. The risk could not be conclusively determined as parameters such as exposure could not be specified. An estimate was therefore made.
The visualisation of the expected risk was implemented in a risk matrix. Finally, the operationalised protection target for life and health was formulated using the data obtained as an example. It was also determined that the KRITIS umbrella law will probably not be applied in outpatient care. However, the NIS-2 directive will.
Discussion: The mixed-methods approach used has proven itself in its application and was convincing due to its high degree of flexibility while maintaining a fixed framework. However, due to the scope, not all areas could be analysed in sufficient detail, so that a local deepening into individual areas should take place. It is therefore necessary to review and validate the data collected from the survey through expert interviews. The methodology also proved to be effective in quantification, but not sufficiently clear-cut. In terms of content, the qualitative part of the risk analysis must be focussed on more in the future - for example, by narrowing the scope of the analysis to a single care ward. A semi-quantitative approach to determining the risk is also conceivable. Analysing several scenarios and comparing them is also expedient for future risk analyses and offers added value in terms of data quality.
Conclusions: In the end, ten aspects could be filtered out of the results of the thesis that can support the increase of resilience in outpatient care in the future. (1) The applicability of BMI, 2011 guideline for risk analysis has proven itself and can be continuously combined with various methods. (2) As the most critical components of outpatient care were identified “access to the client” and the nursing station. Fuel supply and docu-mentation, on the other hand, were much less critical. (3) Resilience must be seen as a task for the entire organisation and must not be limited to outpatient care alone. Re-sources must be utilised efficiently. (4) Joint redundancies and networks must be created, and synergy effects should be utilised. (5) Care services and customers must be better prepared for incidents in the future. (6) Outpatient care will have to deal with cyber security in the future. However, it is unlikely to be categorised as KRITIS (7) Cooperation between care services and authorities must be strengthened to benefit from each other. (8) The methodology used has proved its worth, but needs to be further developed, particularly in the quantitative area. (9) However, the area under con-sideration and individual sections must be adapted to local conditions to achieve their full effect. (10) There is a need for further research into mathematical modelling and the consideration of cascades, correlations and interdependencies
Recalibration of Limits to Growth: An Update of the World3 Model
Full text linkAfter 50 years, there is still an ongoing debate about the Limits to Growth (LtG) study. This paper recalibrates the 2005 World3‐03 model. The input parameters are changed to better match empirical data on world development. An iterative method is used to compute and optimize different parameter sets. This improved parameter set results in a World3 simulation that shows the same overshoot and collapse mode in the coming decade as the original business as usual scenario of the LtG standard run. The main effect of the recalibration update is to raise the peaks of most variables and move them a few years into the future. The parameters with the largest relative changes are those related to industrial capital lifetime, pollution transmission delay, and urban‐industrial land development time
The Jabbok Figure in The Traveller
No full textThe Jabbok figure is one of the Old Testament narrative figures. It refers to a situation of transition. The very moment of crossing is not so much a historical situation as a deeply existential one. It involves measuring oneself against the limitations set by the concrete facts one faces. The Jabbok figure predates the later experience of the Israelites’ communal crossing of the Red Sea. For this reason, the crossing of the Jabbok River seems fundamental to the understanding of Jewish identity. The aim of this article is to show the use of the Jabbok figure in Ulrich Boschwitz’s novel The Traveller. The thesis is that narratives dedicated to the experience of exile, escape, leaving the land or a particular country, make use of elements of a narrative pattern derived precisely from the Old Testament figure of the crossing of the Jabok.ADAM REGIEWICZ – ur. 1972 w Zabrzu; prof. dr hab. nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, filolog, filmoznawca, antropolog kultury. Dyrektor Instytutu Literaturoznawstwa Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie. Naukowo zajmuje się kerygmatycznością przekazów kulturowych w ramach badań postsekularnych, mediewalizmem, muzycznością, audioantropologią oraz audiowizualnością literatury współczesnej.Uniwersytet Jana Długosza w CzęstochowieAugé M., Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, tłum. R. Chymkowski, Warszawa 2010.Bal M., Narratologia. Wprowadzenie do teorii narracji, tłum. E. Kraskowska, E. Rajwska, Kraków 2012.Booker Ch., The Seven Basic Plots: Why We Tell Stories, Continuum 2006.Borowski T., Pożegnanie z Marią, w: tegoż, Wybór opowiadań, Warszawa 1994.Boschwitz U.A., Podróżny, tłum. E. Ptaszyńska-Sadowska, Kraków 2019.Foster T.C., Czytaj jak profesor. Nietypowe i ciekawe wskazówki, jak czytać między wierszami, tłum. E. Janota, P. Rzymanek, Warszawa 2019.Propp W., Morfologia bajki, tłum. S. Balbus, „Pamiętnik Literacki” 1968, z. 4 (59).Regiewicz A., “I’m not sure whether I died that day or had been resurrected.” Paschal themes in Irit Amiel’s stories, “Journal of Modern Jewish Studies” 2021, Vol. 20, s. 384–403.Regiewicz A., Mesjańska perspektywa opowiadań Irit Amiel, „Narracje o Zagładzie” 2021, nr 1 (7).Tora. Pardes Lauder. Księga Pierwsza: Bereszit, tłum. S. Pecaric, Kraków 2001.38139
The influence of state elites on the sejmiks of the Mazovian province during the reign of John III (1674–1696). An attempt to characterize
No full textThe sejmiks of the Mazovian province played an important role on the political map of the Commonwealth for several reasons, despite the fact that the region itself was not one of the richest, and the local representatives among the most influential. The capital city of Warsaw prompted representatives of the state elite to frequent the city’s territory, which resulted in the establishment of more residences there and the enlistment of Mazovians to create a base, including political ones, in the region. During the reign of John III, this process continued, especially during periods when there was a particularly intense political struggle between the court camp and its opponents. Some high-ranking officials tried to link their dignities more closely to Mazovia in order to exert greater influence on the center of state power. These included Stanislaw Herakliusz Lubomirski, who staffed his office with Mazovians, or Stefan Wierzbowski, who moved the seat of the bishopric of Poznan to Warsaw. The state elite acted as patrons of the Mazovians to senatorial and land offices, seeking thereby to exert influence on local political life. Nevertheless, the great magnate families did not dominate the Mazovian province under John III, either politically or economically. All the time, representatives of local families, such as the Krasinskis, Bielinskis, Szczuks, Oborskis and Lasocki, were a serious force in Mazovia. The most important politicians of the reign of John III, and those competing with the court for actual power in the state, such as Krzysztof Zygmunt Pac, Stanisław Herakliusz Lubomirski and Benedykt Paweł Sapieha, certainly tried to influence the most important sejmiks in Mazovia, held in Czersk and Warsaw, but with varying success. At the others, the dominance of the court was not seriously threatened. Translated by Stefan KubiakZamek Królewski w Warszawie – Muzeum, Wydział Historii Uniwersytetu WarszawskiegoArchiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie.Archiwum Publiczne Potockich, sygn. 163a, t. 7, 8, 9, 10, 13, 14, 15, 17.Archiwum Skarbu Koronnego, dz. V, sygn. 11.Archiwum Warszawskie Radziwiłłów, dz. V, sygn. 771.Archiwum Zamoyskich, sygn. 3046.Metryka Koronna, sygn. 213.Metryka Koronna, Sigillata, sygn. 7, 13, 14, 15.Biblioteka Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, rkp. 8318, 8319, 8322, 8332, 8334, 8335, 8337, 8348, 8350, 8352, 8353.Biblioteka Książąt Czartoryskich w Krakowie, rkp. 173, 1376.Centralnyj Derżawnyj Istorycznyj Archiw Ukrainy, m. Lwów (Центральний державний iсторичний aрхів України, м. Львів), f. 9 (Księgi Grodzkie Lwowskie), op. 1, sygn. 445.Nacyjanalny Histaryczny Archiu Bełarusi w Mińsku (Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі, Мінск,) f. 695, op. 1, sygn. 4, 55, 60, 65, 91, 101, 115, 135, 142, 200, 216, 223, 224.Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego. Lata 1676–1695, oprac. M. Zwierzykowski, R. Kołodziej, A. Kamieński, Poznań 2018.Akta sejmiku podolskiego in hostico 1672–1698, oprac. J. Stolicki, Kraków 2002.Diary of the Honourable Laurence Hyde, constaining the particular occurences during his embassy to John Sobieski, King of Poland, in 1676, w: The correspondence of Henry Hyde, Earl of
Clarendon, and on his brother Laurence Hyde, earl of Rochester, t. 1, oprac. S. Weller Singer, London 1828, s. 589–641.Materiały do dziejów wojny polsko-tureckiej 1672–1676, oprac. J. Woliński, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 13, 1967, 2, s. 184–238.Sarnecki Kazimierz, Pamiętniki z czasów Jana Sobieskiego. Diariusz i relacje z lat 1691–1696, oprac. J. Woliński, Wrocław 1958.Volumina Constitutionum, t. 2, cz. 1: 1550–1585, oprac. S. Grodzicki, I. Dwornicka, W. Uruszczak, Warszawa 2005.Volumina Legum, t. 5, oprac. J. Ohryzko, Petersburg 1860.Załuski Andrzej Chryzostom, Epistolarum historico-familiarum, t. 1, cz. 2, Brunsbergae 1710.Augusiewicz S., Spokojne sąsiedztwo? Z dziejów sporów granicznych pomiędzy Prusami Książęcymi a Mazowszem w XVII wieku, „Komunikaty Warmińsko-Mazurskie” 2, 2006, s. 225–230.Augustyniak U., Elita władzy – elita wpływów – elity uznania. Rywalizacja w kręgu elit politycznych jako czynnik zmiany systemu rządów i modernizacji struktur władzy w Rzeczypospolitej
czasów Wazów, w: Społeczeństwo staropolskie. Seria nowa, t. 5: Społeczeństwo a elity, red. I. Dacka-Górzyńska, A. Karpiński, Warszawa 2018, s. 87–116.Bobiatyński K., Walka Sapiehów o odzyskanie wpływów w armii litewskiej w latach 1666–1683, w: Сапегі. асобы, кар’еры, маёнткі: зборнік навуковых артыкулаў, red. Анастасія Скеп’ян,
Мінск 2018, s. 103–114.Boniecki A., Herbarz polski, t. 12, Warszawa 1908.Choińska-Mika J., Sejmiki mazowieckie w dobie Wazów, Warszawa 1998.Ciara S., Senatorowie i dygnitarze koronni w drugiej połowie XVII wieku, Wrocław–Warszawa–Kraków 1990.Czyż A.S., Belweder Krzysztofa Zygmunta Paca i jego żony Klary Izabeli, „Artifex Novus” 2017, 1, s. 10–27.Dumanowski J., Hrabiowie na Lubrańcu: dzieje fortuny magnackiej, Toruń 1999.Dziegięlewski J., Mazowszanie w życiu publicznym Rzeczypospolitej od rokoszu Zebrzydowskiego do abdykacji Jana Kazimierza, w: Mazowsze w procesach integracyjnych i dezintegracyjnych
w Rzeczypospolitej XVI–XVII wieku. Studia i szkice, red. idem, Warszawa 2010, s. 79–104.Dzięgielewski J., Mazowsze wobec procesu włączania do Królestwa Polskiego, w: Mazowsze w procesach integracyjnych i dezintegracyjnych w Rzeczypospolitej XVI–XVII wieku. Studia
i szkice, red. idem, Warszawa 2010, s. 11–29.Gierowski J.A., Szlachta mazowiecka wobec sąsiada pruskiego, w: idem, Na szlakach Rzeczypospolitej w nowożytnej Europie, Kraków 2008, s. 175–188.Gmiterek H., Wojewoda mazowiecki Jan Podoski i jego testament, w: Szlachta polska i jej dziedzictwo, red. D. Kuźmina et al., Warszawa 2013, s. 139–146.Grochowska I., Stanisław Antoni Szczuki. Jego działalność w ziemi wiskiej (1682–1710), Warszawa 1989.Hundert Z., Działalność polityczna referendarza koronnego i starosty warszawskiego Jana Dobrogosta Krasińskiego za panowania Jana III (do 1688 roku), „Kronika Zamkowa: Roczniki”
6 (72), 2019, s. 189–206.Hundert Z., Działalność publiczna podkomorzego koronnego Kazimierza Ludwika Bielińskiego w świetle jego listów do Jana III z lat 1692–1695, KH 129, 2022, 1, s. 141–179.Hundert Z., Kasztelan czerski Stanisław Morsztyn a Jan III Sobieski. Kilka uwag na podstawie archiwaliów z kolekcji dr. Tomasza Niewodniczańskiego, „Kronika Zamkowa: Roczniki” 9(75), 2022, s. 113–130.Hundert Z., Marszałek wielki koronny Stanisław Herakliusz Lubomirski wobec sejmu 1683 roku i problemu wojny z Portą Osmańską, „Saeculum Christianum” 25, 2018, s. 222–238.Hundert Z., Mechanizm wyboru deputatów z województwa mazowieckiego do Trybunału Koronnego w 1688 r. Przyczynek do badań układów klientalnych na Mazowszu w dobie panowania
Jana III, „Czasopismo Prawo-Historyczne” 72, 2020, 1, s. 159–172.Hundert Z., Poselstwo od wojska koronnego na sejm warszawski 1683 roku jako przykład patronatu wojskowego Jana III, RHum 66, 2018, 2, s. 39–58.Hundert Z., Sejmiki województwa mazowieckiego wobec wojny z Imperium Osmańskim w 1676 roku, „Kronika Zamkowa. Roczniki” 5 (71), 2018, s. 123–139.Hundert Z., Wojewoda malborski Franciszek Jan Bieliński. Przykłady działalności politycznej za panowania Jana III, w: Prusy Królewskie i Malbork w okresie staropolskim (1454–1772), red.
R. Panfil, A. Dobry, Malbork 2021, s. 118–138.Hundert Z., Wojskowe zaciągi sejmików ziemskich województwa mazowieckiego w latach 1671–1673, „Res Historica”, 46, 2018, s. 141–180.Hundert Z., Zaangażowanie przedstawicieli episkopatu Rzeczypospolitej w sprawy obronne państwa w dobie wojen z Imperium Osmańskim w drugiej połowie XVII wieku, w: Rola Kościoła
w dziejach Polski. Kościoły w Rzeczypospolitej, red. J. Krochmal, Warszawa 2017, s. 138–160.Kamieński A., Polska a Brandenburgia-Prusy w drugiej połowie XVII wieku. Dzieje polityczne, Poznań 2002.Kawecki R., Kardynał Michał Stefan Radziejowski (1645–1705), Opole 2005.Kawecki R., Szczuka Kazimierz, PSB, t. 47, Warszawa–Kraków 2010–2011, s. 458–462.Keckowa A., Oborski Jan Zygmunt, PSB, t. 23, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1978, s. 437–438.Keckowa A., Oborski Marcin, PSB, t. 23, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1978, s. 445–446.Kołodziej R., Między sacrum a profanum. O politycznej roli biskupów katolickich w czasach panowania Jana III Sobieskiego, w: Kultura staropolska — poszukiwanie sacrum, odnajdywanie
profanum, red. B. Rok, F. Wolański, Toruń 2013, s. 286–296.Kołodziej R., „Ostatni wolności naszej klejnot”. Sejm Rzeczypospolitej za panowania Jana III Sobieskiego, Poznań 2014.Matwijowski K., Działalność biskupa Stefana Wierzbowskiego w czasach Jana III Sobieskiego, w: Rzeczpospolita wielu wyznań: materiały z międzynarodowej konferencji Kraków, 18–20 listopada 2002, red. A. Kaźmierczak i in., Kraków 2004, s. 253–261.Matwijowski K., Próba reformy urzędu hetmańskiego w czasach Jana III Sobieskiego, w: Odsiecz Wiednia. Prace poświęcone trzechsetnej rocznicy zwycięstwa, „Acta Universitatis Lodziensis.
Folia Historica” 1986, 26, s. 43–52.Michałowska A., Stanisław Antoni Szczuka – początki kariery patrona, KH 102, 1995, 3–4, s. 61–90.Nitecki P., Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999. Słownik biograficzny, Warszawa 2000.Pietrzak J., Ceremoniał wjazdu w epoce nowożytnej na przykładzie podróży Teresy Kunegundy Sobieskiej do Brukseli na przełomie 1694 i 1695 roku. Scenariusz i interpretacja uroczystości,
„Res Historica” 2018, 45, s. 87–120.Pietrzak J., Walka Katarzyny z Sobieskich Radziwiłłowej o dobra ordynacji Ostrogskich w latach 1673–1678. Przyczynek do historii rozpadu latyfundium, „Czasy Nowożytne” 26, 2013, s. 53–75.Pisarzak M., Kościoły i klasztory w Górze Kalwarii. Szkic historyczny, „Ephemerides Marianorum: Studia historyczno-teologiczne” 4, 2015, s. 115–150.Przyboś A., Leszczyński Bogusław, PSB, t. 17, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1972, s. 111–112.Przyboś A., Prażmowski Franciszek, PSB, t. 28, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1984–1985, s. 378–379.Rachuba A., Radziejowski Augustyn Michał Stefan, PSB, t. 30, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1987, s. 66–76.Starostowie niegrodowi w Koronie 1565–1795 (Materiały źródłowe), oprac. K. Chłapowski, Warszawa–Bellerive-sur-Allier 2017.Stolicki J., Konflikt Jana III z opozycją magnacką w latach 1688–1689. Czy Sobieski mógł i powinien rozprawić się z opozycją?, w: Jarzmo Ligi Świętej? Jan III Sobieski i Rzeczpospolita
w latach 1684–1696, red. D. Milewski, Warszawa 2017, s. 61–79.Urwanowicz J., Polityczna aktywność szlachty mazowieckiej w latach 1669–1793, w: Dzieje Mazowsza, t. 2: Lata 1527–1794, red. J. Tyszkiewicz, Pułtusk 2015, s. 539–599.Urzędnicy województwa krakowskiego XVI–XVIII wieku. Spisy, oprac. S. Cynarski, A. Falinowska-Gradowska, Kórnik 1990.Wagner M., Sejmik ziemi liwskiej w dobie Jana III Sobieskiego (1674–1696). Zarys problematyki, w: Po unii – sejmiki szlacheckie w Rzeczypospolitej XVI–XVIII wieku, red. H. Lulewicz,
M. Wagner, Siedlce 2013, s. 253–262.Wagner M., Szczuka Wacław, PSB, t. 47, Warszawa–Kraków 2010–2011, s. 481–482.Wagner M., Zapomniany bohater bitwy wiedeńskiej. Zygmunt Zbierzchowski (około 1635–1691) – porucznik husarski, w: Do szarży marsz, marsz… Studia z dziejów kawalerii, t. 4, red. A. Smoliński, Toruń 2013, s. 63–79.Wierzbicki L.A., Marszałkowie i parlamentarzyści. Studia z dziejów sejmu polskiego w XVII wieku, Warszawa 2014.Wierzbicki L.A., Senatorowie koronni na sejmach Rzeczypospolitej w XVII wieku, Warszawa 2017.Wierzbicki L.A., The Masovian Voivodship’s deputy sejmiks and their deputies to the Crown Tribunal in the years 1660–1700, „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 16, 2019, 2, s. 133–141.Wierzbicki L.A., Zjazd gołąbsko-lubelski. Obrady stanów Rzeczypospolitej w formule sejmu konnego w 1672 roku, Warszawa 2022.Wiśniewski K., Szlachta mazowiecka wobec Konfederacji Warszawskiej i dysydentów w latach 1573–1696, w: Reformacja – kontrreformacja – reforma katolicka na Mazowszu: studia, red.
R. Lolo, Warszawa 2019, s. 63–88.Wiśniewski K., Urząd marszałkowski koronny w bezkrólewiach XVII–XVIII wieku (1632–1736), Warszawa 2015.Zielińska T., Stanisław Antoni Szczuka jako referendarz koronny w latach 1688–1699, KH 111, 2004, 3, s. 5–22.27711
Historical Conditions of the Development of the Institution of Mediationin Collective Labor Disputes in the United States
No full textThe purpose of this article is to analyze the historical conditions of the development of the institution of mediation in collective labor disputes in the United States. The unique historical conditions that fundamentally influenced the level of use of mediation as a form of dispute resolution, both in the early days of its development in the US and today, need to be characterized. The characterization involves a consideration of the introduction of regulations that initiated the use of mediation at the state and then federal levels. The reach of mediation in collective disputes expanded from its original use in the transportation (railroads and airlines) sectors to its subsequent application in most labor disputes in the private sector. Mediation became institutionalized, as well as professionalized, thanks to the important support activities of the federal government and the Federal Mediation and Conciliation Services (FMCS). Therefore, it should be considered important to look at the actions taken by the government in the past to promote the use of the institution of mediation, including through the formation of bodies (councils) that contributed to the professionalization of the profession of mediator. The issues presented herein are relevant because mediation in the United States has reached a high level of development and overall success. An analysis of these issues becomes useful in the light of the interest in the process of implementation of the American mediation model by other countries. The sources used in the article are American publications that discuss the historical development of mediation in the US, the relevant legislation, and selected case [email protected] SWPS z siedzibą w Warszawie (SWPS University, Warsaw; Poland)United Steelworks of America v. American Mfg. Co., 363 U.S. 564 (1960).United Steelworkers of America v. Warrior & Gulf Navigation Co., 363 U.S. 574 (1960).United Steelworkers of America v. Enterprise Wheel & Car Co., 363 U.S. 593 (1960).III. Collective Bargaining in the Public Sector, “Harvard Law Review” 1984, vol. 97.Baker Drew, The Not So Friendly Skies: Pilots’ Attempt to Claim Employer Collusion with Rival Pilots Union During Collective Bargaining Fails in Beckington, “Journal of Air Law and Commerce” 2020, vol. 85.Barnes Richard, FMCS on the Cutting Edge, “Pepperrdine Dispute Resolution Law Journal” 2002, vol. 2.Barrett Jerome, The FMCS contribution to nonlabor dispute resolution, https://www.bls.gov/opub/mlr/1985/08/art4full.pdf.Barrett Jerome, Notes on: Mediation Institutions Adjusting to New Environments: The USCS and FMCS Story, “Labor Law Journal” 2017, vol. 68, no. 1.Barrett Jerome, The Origin of Labor-Management Mediation: United States Conciliation Service in the U.S., Department of Labor, “Labor Law Journal” 2016, vol. 67, no. 4.Brommer Carolyn, Buckingham George, Loeffle Steven, Cooperative Bargaining Styles at FMCS: A Movement Towards Choices, “Pepperrdine Dispute Resolution Law Journal” 2002.Brover J., Using Mediation to Get NHL Players Back in the Winter Olympics, “Cardozo Journal of Conflict Resolution” 2020, vol. 22.1.Davies Ross, Strike Season: Protecting Labor-Management Conflict in the Age of Terror, “Georgetown Law Journal” 2005, vol. 93.Goldman Alvin, Comparative Analysis of Labor Mediation Using a Bargaining Strength Model, “Kentucky Law Journal” 1993–1994, vol. 82.Heilman Michael J., The National Labor Relations Act at Fifty: Roots Revisited, Heart Rediscovered, “Duquesne Law Review”, vol. 23.Kramer Henry, Alternative Dispute Resolution in the Work Place, New York 2004.LeRoy Michael H., Federal Jurisdiction in Sports Labor Disputes, “Utah Law Review” 2012.Lobel Ira, What Mediation Can and Cannot Do, “Dispute Resolution Journal” 1998, vol. 53(47).Lofaso Anne Marie, Deflategate: What’s the Steelworkers Trilogy Got to Do with It?, “Berkeley Journal of Entertainment and Sports Law” 2017, vol. 6.Maccini Kristen Sloan, When is Mediation a Good Choice for Your Client?, “Rhode Island Bar Journal” 2017, vol. 65, no. 4.Malin Martin H., Finkin Matthew W., Are Collective Bargaining Agreements Still Special?, “American Bar Association Journal of Labor & Employment Law” 2023, vol. 37.Malin Martin H., Public Employees’ Right to Strike: Law and Experience, “University of Michigan Journal of Law Reform” 1993, vol. 26.McManus Jeremy, A Motion to Compel Changes to Federal Arbitration Law: How to Remedy the Abuses Consumers Face When Arbitrating Disputes, “Boston College Journal of Law & Social Justice” 2017, vol. 37.Noakes Adam, Mandatory Early Mediation: A Vision for Civil Lawsuits Worldwide, “Ohio State Journal on Dispute Resolution” 2020, vol. 36.Ray Douglas E., Corbett William R., Ruiz Cameron Christopher David, Labor-Management Relations: Strikes, Lockouts and Boycotts, par. 1:18 (Sept. 2017).Ruiz Fernando A., Labor Law – The Railway Labor Act: The Employee’s Right to Minority Union Representation at Company-Level Grievance Hearings, “Western New England Law Review” 1989, vol. 11.Schmedemann Debora A., Reconciling Differences: The Theory and Law of Mediating Labor Grievances, “Industrial Relations Law Journal” 1987, vol. 9.Slater Joseph E., Lessons from the Public Sector: Suggestions and a Caution, “Marquette Law Review” 2011, vol. 94.Slater Joseph, Interest Arbitration as Alternative Dispute Resolution: The History from 1919 to 2011, “Ohio State Journal on Dispute Resolution” 2013, vol. 28.Slater Joseph, The Teachers’ Strike of 2018 in Historical Perspective, “Marquette Benefits and Social Welfare Law Review” 2019, vol. 20.Smith Todd A., A Comparative Analysis: The Effect of American and Canadian Labor Laws and Economic Conditions on Union Participation, “The George Washington Journal of International Law and Economics” 1991, vol. 24.Weckstein Donald T., In Praise of Party Empowerment and of Mediator Activism, “Willamette Law Review 1997”, vol. 33, no. 3.Zelek Mark E., Labor Grievance Arbitration in the United States, “The University of Miami Inter-American Law Review” 1989, vol. 21.23118320
The use of speech therapy kinesiotaping in a hospital setting on the example of the University Clinical Hospital in Białystok
No full textWywiady swobodne oraz analiza dokumentów pozwoliły na pilotażowe przedstawienie w tym rozdziale zakresu wykorzystania kinesiotapingu logopedycznego w warunkach szpitalnych na przykładzie Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku w wybranych klinikach: neurologii z oddziałem udarowym, rehabilitacji oraz otolaryngologii. W jednostkach tych taping logopedyczny nie jest wykonywany (co wynika m.in. z niskiego i niemedycznego statusu logopedy w systemie opieki medycznej), ale plastrowanie traktu ustno-twarzowego u pacjentów neurologicznych wykonują fizjoterapeuci. Pozwala to wskazać obszar orofacjalny jako niewykorzystaną przestrzeń oddziaływań terapeutycznych, które mogą być
podejmowane tak przez fizjoterapeutów, jak i logopedów.Free-form interviews and document analysis allowed for a pilot presentation in this chapter of the scope of use of speech therapy kinesiotaping in hospital conditions, using the example of the University Clinical Hospital in Białystok in selected clinics: neurology with a stroke department, rehabilitation and otolaryngology. In these units, speech therapy taping is not performed (which results, among other things, from the low and non-medical status of speech therapists in the medical care system), but taping of the oral-facial tract in neurological patients is performed by physiotherapists. This allows for indicating the orofacial area as a space of therapeutic actions that can be undertaken by both physiotherapists and speech therapists.Edyta Samojło: [email protected] Saniewska: [email protected] SAMOJŁO, mgr – absolwentka zdrowia publicznego na Uniwersytecie Medycznym w Białymstoku oraz Studiów Podyplomowych Logopedycznych na Uniwersytecie w Białymstoku. Pracuje w Sekcji Jakości i Warunków Realizacji Umów Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku; jest sekretarzem Zespołu ds. Etyki USK oraz Zespołu ds. Badania Satysfakcji Pacjenta i Pracownika. Naukowo zainteresowana socjologią medycyny, choroby i zdrowia. Współautorka monografii Wiedza pacjentów obciążonych rdzeniowym zanikiem mięśni (SMA)
oraz ich opiekunów na temat choroby (2019). Od początku związana z Białostockimi Spotkaniami Młodych Logopedów jako referentka i współorganizatorkaDIANA SANIEWSKA, dr – literaturoznawczyni (2015), językoznawczyni (2023), logopedka (2016), badaczka dyskursu medycznego. Adeptka podstawowego (2017) i rozwijającego (2018) szkolenia Kinesiology Taping – Plastrowanie Dynamiczne – w logopedii dra Ireneusza Hałasa. Autorka monografii Choroba i terapia. Światek medycyny wileńskiej w pamiętnikach I połowy XIX wieku (2018) oraz Dyskurs o afazji: od medycyny do etnolingwistyki (2024), a także kilkudziesięciu artykułów naukowych; współorganizatorka konferencji i redaktorka cykli pokonferencyjnych Emocje/
Literatura oraz Białostockie Spotkania Młodych Logopedów. Jako wykładowczyni związana z Wydziałem Filologicznym na Uniwersytecie w Białymstoku: Zakładem Stosowanego Językoznawstwa Polonistycznego oraz Studiami Podyplomowymi Logopedycznymi. Uczy gramatyki opisowej i kultury języka polskiego. Fascynuje ją wszystko, co ludzkie.Edyta Samojło - Uniwersytecki Szpital Kliniczny w BiałymstokuDiana Saniewska - Uniwersytet w BiałymstokuBae Y., Park D., 2022, Immediate effect lower-leg Kinesio Taping on ankle dorsiflexion and gait parameters in chronic stroke with foot drop, „Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases”, t. 31(5). doi: 10.1016/j.jstrokecerebrovasdis.2022.106425.Bitniok M., 2010, Deficyty mowy wynikające z uszkodzeń obszarów mózgowych, Bielsko-Biała.Chudzik W., Gliwa R., 2016, Rola i miejsce logopedy w szpitalu wielospecjalistycznym, w: Problemy badawcze i diagnostyczne w logopedii, red. I. Jaros, R. Gliwa, Łódź, s. 35–46.Deklaracja Helsingborgska 2006 Europejskich Strategii Udarowych, 2008, „Neurologia i Neurochirurgia Polska, t. 42, supl. 3, s. 276–287.Forum PPS = Forum Podstawowy Problem Świadczeniodawcy, https://forumpps.pl (dostęp: 12.10.2024 r.).Heo S.Y., Kim K.M., Immediate effects of Kinesio Taping on the movement of the hyoid bone and epiglottis during swallowing by stroke patients with dysphagia, „Journal of Physical Therapy Science”, t. 27 (11), s. 3355–3357.Huang Y.C., Chang K.H., Liou T.H., Cheng C.W., Lin L.F., Huang S.W., 2017, Effects of Kinesio taping for stroke patients with hemiplegic shoulder pain: a double-blind, randomized, placebo-controlled study, „Journal of Rehabilitation Medicine”, t. 49 (3), s. 208–215.Jastrzębowska G., 2003, Stan i perspektywy opieki logopedycznej w Polsce, w: Logopedia. Pytania i odpowiedzi. Podręcznik akademicki, t. 1, red. T. Gałkowski, G. Jastrzębowska, Opole, s. 301–315.Lee Y.J., Kim J.Y., Kim S.Y., Kim K.H., 2022, The effects of trunk kinesio taping on balance ability and gait function in stroke patients, „Journal of Physical Therapy Science”, t. 28 (8), s. 2385– 2388.Li X., Cai H., Tang K., Li F., 2024, The efficacy of Kinesio taping in patients with post-stroke dysphagia: a meta-analysis, „Medicine” (Baltimore), t. 103 (11), s. e37491. doi: 10.1097/MD.0000000000037491.Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej, Dz.U. z 2021 r., poz. 265.Ortiz-Ramirez J., Perez-De la Cruz S., 2017, Eficacia de la aplicacion del vendaje neuromuscular en accidentes cerebrovasculares [Efficacy of the application of kinesio tape in patients with stroke], „Revue Neurologique”, t. 64 (4), s. 175–179.PR = Praktyczna Rehabilitacja, 2021, Plastry do kinesiotapingu – czym są, kiedy się je stosuje?, https://www.praktycznafizjoterapia.pl/artykul/plastry-do-kinesiotapingu-czym-sa-kiedy-sie-je-stosuje (dostęp: 12.10.2024 r.).Rojhani-Shirazi Z., Amirian S., Meftahi N., 2015, Effects of ankle Kinesio Taping on postural control in stroke patients, „The Journal of Stroke and Cerebrovascular Diseases”, t. 24 (11), s. 2565–2571.Rutkowska E., Hałas I., 2006, Badanie jakości życia chorych po udarze mózgu – elementem planowania działań w Dziennym Ośrodku Rehabilitacji, „Zamojskie Studia i Materiały”, r. VIII, z. 3, s. 75–81.Saniewska D., 2024, Dyskurs o afazji: od medycyny do etnolingwistyki, Białystok [w procesie wydawniczym].Tarkowski Z., 2023, Logopedia opiekuńcza, „Logopedia”, t. 52 (1), s. 331–339.USK = Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku, 2024, https://uskwb.pl (dostęp: 12.10.2024 r.).Wang M., Pei Z.W., Xiong B.D., Meng X.M., Chen X.L., Liao W.J., 2019, Use of Kinesio taping in lower-extremity rehabilitation of post-stroke patients: a systematic review and meta-analysis, „Complementary Therapies in Clinical Practice”, t. 35, s. 22–32.Wierciński H., 2016, Etnograf w szpitalu. Uwagi na temat kłopotów z biomedycyną, „Zeszyty Etnologii Wrocławskiej”, nr 2 (25), s. 71–92.Wilhelmsen K., Szkiełkowska A., Zając-Ratajczak I., 2029, Wpływ kinesiotapingu na rozluźnienie mięśni około krtaniowych w dysfoniach hyperfunkcjonalnych, „Polish Journal of Otolaryngology”, t. 73 (2), s. 6–10.10111
MILSDeM: Guiding Immersive Learning System Development and Taxonomy Evaluation
Full text linkDeveloping immersive learning systems is challenging due to their multidisciplinary nature, involving game design, pedagogical modelling, computer science, and the application domain. The diversity of technologies, practices, and interventions makes it hard to explore solutions systematically. A new methodology called Multimodal Immersive Learning Systems Design Methodology (MILSDeM) is introduced to address these challenges. It includes a unified taxonomy, key performance indicators, and an iterative development process to foster innovation and creativity while enabling reusability and organisational learning. This article further reports on applying design-based research to design and develop MILSDeM. It also discusses the application of MILSDeM through its implementation in a real-life project conducted by the research team, which included four initiatives and eight prototypes. Moreover, the article introduces a unified taxonomy and reports on the qualitative analysis conducted to assess its components by experts from different domains